Nghiên Cứu Vấn Đề Phát Triển Kinh Tế Biển Đảo Hải Phòng Qua Truyền Hình (6/2016 - 3/2017)

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng qua sóng truyền hình từ 6/2016 đến 3/2017, khảo sát VTV1 và Đài Hải Phòng.

• Tác giả: Lưu Thị Thanh Hà
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Xuân Thạch
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Vấn đề phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng trên sóng truyền hình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: VAI TRÒ CỦA TRUYỀN HÌNH ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN ĐẢO HẢI PHÒNG
• 1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.2. Tiềm năng phát triển kinh tế biển đảo của Hải Phòng
• 1.3. Quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước và thành phố Hải Phòng về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng
• 1.4. Truyền thông về phát triển kinh tế biển đảo
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THÔNG TIN TRUYỀN HÌNH VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN ĐẢO HẢI PHÒNG
• 2.1. Tổng quan thông tin về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng trên sóng truyền hình
• 2.2. Nội dung thông tin về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng
• 2.3. Hình thức thông tin phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng
• 2.4. Đánh giá nội dung và hình thức các tác phẩm về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng
• 2.5. Hiệu quả các thông tin về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng trên sóng truyền hình
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THÔNG TIN PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN ĐẢO HẢI PHÒNG TRÊN SÓNG TRUYỀN HÌNH
• 3.1. Tuyên truyền về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng trong bối cảnh hiện nay
• 3.2. Yêu cầu đổi mới thông tin về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng trên sóng truyền hình
• 3.3. Giải pháp nâng cao chất lượng thông tin về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng trên sóng truyền hình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Kinh Tế Biển Đảo Hải Phòng

Hải Phòng, với vị trí địa lý đặc biệt và tiềm năng to lớn về kinh tế biển, đã trở thành một trong những trung tâm kinh tế biển của Việt Nam. Với hơn 126 km bờ biển và hàng ngàn hòn đảo, Hải Phòng không chỉ có lợi thế về tài nguyên mà còn là cửa ngõ giao thương quan trọng. Việc phát triển kinh tế biển đảo không chỉ giúp nâng cao GDP mà còn góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước. Trong giai đoạn từ 6/2016 đến 3/2017, truyền hình đã đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền và nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế biển tại Hải Phòng.

1.1. Tiềm Năng Kinh Tế Biển Đảo Hải Phòng

Hải Phòng sở hữu nhiều tiềm năng về tài nguyên biển, bao gồm ngành thủy sản và du lịch biển. Các quần đảo như Cát Bà và Bạch Long Vĩ không chỉ thu hút khách du lịch mà còn là nguồn tài nguyên phong phú cho nghề cá. Việc khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên này sẽ tạo ra động lực phát triển bền vững cho thành phố.

1.2. Chính Sách Phát Triển Kinh Tế Biển Đảo

Chính phủ và thành phố Hải Phòng đã ban hành nhiều chính sách nhằm thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển. Các chính sách này tập trung vào việc đầu tư vào hạ tầng và đầu tư tư nhân trong lĩnh vực du lịch biển và ngành thủy sản. Điều này không chỉ tạo ra việc làm mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Tế Biển Đảo

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng kinh tế biển đảo Hải Phòng vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tình trạng ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên không bền vững và sự cạnh tranh từ các địa phương khác là những vấn đề cần được giải quyết. Việc thiếu thông tin và nhận thức về kinh tế biển cũng là một trong những rào cản lớn.

2.1. Ô Nhiễm Môi Trường Biển

Ô nhiễm từ các hoạt động công nghiệp và sinh hoạt đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài nguyên biển. Việc xử lý chất thải và bảo vệ môi trường biển cần được ưu tiên hàng đầu để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành thủy sản và du lịch biển.

2.2. Thiếu Thông Tin Về Kinh Tế Biển

Nhiều người dân và doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tiềm năng của kinh tế biển. Việc thiếu thông tin và kiến thức về chính sách phát triển và cơ hội đầu tư đã làm giảm khả năng khai thác các nguồn lực biển một cách hiệu quả.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Thông Tin Về Kinh Tế Biển Đảo

Để nâng cao hiệu quả thông tin về phát triển kinh tế biển đảo, cần có những phương pháp truyền thông hiệu quả. Truyền hình có thể đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin và nâng cao nhận thức của cộng đồng về kinh tế biển.

3.1. Tăng Cường Nội Dung Truyền Hình

Các chương trình truyền hình cần tập trung vào việc cung cấp thông tin chi tiết về ngành thủy sản, du lịch biển và các chính sách phát triển. Việc sản xuất các chương trình tài liệu và phỏng vấn chuyên gia sẽ giúp nâng cao chất lượng thông tin.

3.2. Khuyến Khích Sự Tham Gia Của Cộng Đồng

Khuyến khích người dân tham gia vào các chương trình truyền hình sẽ tạo ra sự kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn tạo ra động lực cho sự phát triển bền vững của kinh tế biển.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng đã chỉ ra rằng truyền hình có thể là một công cụ mạnh mẽ trong việc nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự phát triển. Các chương trình truyền hình đã góp phần không nhỏ vào việc tuyên truyền các chính sách và thành tựu trong lĩnh vực này.

4.1. Kết Quả Từ Các Chương Trình Truyền Hình

Các chương trình truyền hình đã thu hút sự quan tâm của công chúng và tạo ra sự thay đổi tích cực trong nhận thức về kinh tế biển. Sự tham gia của các chuyên gia và người dân trong các chương trình đã giúp nâng cao chất lượng thông tin.

4.2. Ứng Dụng Các Giải Pháp Đã Đề Xuất

Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất trong nghiên cứu sẽ giúp nâng cao hiệu quả thông tin về phát triển kinh tế biển đảo. Các cơ quan truyền thông cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền và doanh nghiệp để thực hiện các chương trình truyền thông hiệu quả.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Kinh Tế Biển Đảo Hải Phòng

Phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Với sự hỗ trợ của truyền thông, đặc biệt là truyền hình, Hải Phòng có thể khai thác tốt hơn các tiềm năng của mình. Tương lai của kinh tế biển tại Hải Phòng phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

5.1. Tầm Nhìn Tương Lai

Hải Phòng cần có một tầm nhìn dài hạn cho phát triển kinh tế biển. Việc đầu tư vào hạ tầng và công nghệ sẽ là chìa khóa để phát triển bền vững trong tương lai.

5.2. Vai Trò Của Truyền Thông

Truyền thông, đặc biệt là truyền hình, sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự phát triển của kinh tế biển đảo. Cần có những chiến lược truyền thông hiệu quả để đảm bảo thông tin đến tay người dân một cách nhanh chóng và chính xác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu hơn 3.260 km đường bờ biển với 28 tỉnh, thành phố ven biển đóng góp khoảng 50% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của cả nước. Trong không gian kinh tế chiến lược đó, thành phố Hải Phòng giữ vị trí đầu mối giao thương quốc tế với 125 km bờ biển và hơn 4.000 km2 diện tích mặt biển có độ sâu trên 20 mét (gấp 2,6 lần diện tích đất liền). GRDP vùng ven biển của Hải Phòng đóng góp tới hơn 30% GDP toàn dải ven biển quốc gia. Tuy nhiên, việc phản ánh và thúc đẩy các tiềm năng kinh tế biển trên các phương tiện truyền thông đại chúng, đặc biệt là loại hình truyền hình, vẫn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn về cấu trúc và chiều sâu thông tin.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá thực trạng phản ánh thông tin kinh tế biển đảo Hải Phòng trên sóng truyền hình trung ương và địa phương, từ đó chỉ ra những khoảng trống giữa yêu cầu thực tiễn và chất lượng tác phẩm phát sóng. Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung khảo sát hệ thống 161 tác phẩm truyền hình phát sóng trên 3 kênh gồm VTV1 (Đài Truyền hình Việt Nam), Truyền hình Thông tấn (VNews) và Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng (THP). Phạm vi thời gian nghiên cứu kéo dài 9 tháng, từ tháng 6/2016 đến tháng 3/2017.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh sản lượng hàng hóa qua hệ thống cảng biển Hải Phòng tăng trưởng mạnh từ 90 triệu tấn năm 2017 lên ngưỡng 104 đến 120 triệu tấn vào năm 2020, trong khi hạ tầng kết nối vẫn chịu áp lực nặng nề khi đường bộ gánh tới 80% lưu lượng vận tải. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để tái định hình chiến lược truyền thông, nâng cao vai trò định hướng dư luận xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển đảo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý luận báo chí truyền hình hiện đại và lý thuyết truyền thông đại chúng làm nền tảng phân tích. Theo các nghiên cứu kinh điển về báo chí, truyền hình là kênh truyền thông đa phương tiện có khả năng chuyển tải thông điệp đồng thời bằng hình ảnh động, âm thanh và lời bình, tạo ra sức thuyết phục thị giác mạnh mẽ và khả năng định hình nhận thức cộng đồng nhanh chóng. Kết hợp với đó là lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự (Agenda Setting Theory) và quan điểm báo chí cách mạng Việt Nam, nhấn mạnh chức năng giám sát, phản biện xã hội và vai trò cầu nối thông tin giữa cơ quan hoạch định chính sách, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Hệ thống khung lý thuyết của luận văn xoay quanh 4 khái niệm trung tâm:

1. Báo chí truyền hình: Loại hình truyền thông đại chúng sử dụng phương thức truyền dẫn tín hiệu âm thanh và hình ảnh trực quan, có tính thời sự cao và sức lan tỏa sâu rộng.
2. Biển đảo: Không gian địa lý - chủ quyền bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý, thềm lục địa và các quần đảo, đảo tiền tiêu theo Luật biển Việt Nam và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982.
3. Kinh tế biển đảo: Toàn bộ các hoạt động kinh tế diễn ra trên biển đảo (cảng biển, vận tải, khai thác hải sản, du lịch) và các chuỗi hoạt động phụ trợ trực tiếp trên đất liền ven bờ (đóng sửa tàu, dịch vụ logistics, chế biến thủy hải sản).
4. Phát triển kinh tế biển bền vững: Quá trình khai thác hiệu quả các nguồn lực kinh tế biển gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm an ninh quốc phòng và duy trì sinh kế lâu dài cho cư dân miền biển.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ toàn bộ 161 tác phẩm báo chí truyền hình thuộc các thể loại tin tức thời sự, phóng sự, chuyên mục, tọa đàm và phim tài liệu được phát sóng trong khung thời gian 9 tháng (từ tháng 6/2016 đến tháng 3/2017). Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ (census sampling) đối với toàn bộ các tác phẩm phát sóng về đề tài kinh tế biển đảo Hải Phòng trên 3 kênh đại diện: VTV1 (truyền hình thiết yếu quốc gia), Truyền hình Thông tấn (kênh tin tức chuyên biệt của Thông tấn xã Việt Nam) và Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng (cơ quan ngôn luận địa phương).

Phương pháp phân tích nội dung (Content Analysis) được lựa chọn làm phương pháp chủ đạo nhằm lượng hóa các chỉ số về tần suất, dung lượng, thể loại báo chí và phân bố theo 8 nhóm ngành kinh tế biển. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, giúp nhận diện rõ nét cơ cấu thông tin và những điểm mất cân đối trong khâu tuyên truyền. Ngoài ra, tác giả kết hợp phương pháp thống kê xã hội học khảo sát đánh giá của khán giả và phương pháp phỏng vấn sâu đối với đội ngũ phóng viên, biên tập viên, nhà quản lý cảng vụ và chuyên gia kinh tế hàng hải để lý giải căn nguyên thực tiễn của các dữ liệu thu được.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Qua khảo sát toàn diện 161 tác phẩm phát sóng trên 3 kênh truyền hình, nghiên cứu đã rút ra 4 phát hiện quan trọng có số liệu minh chứng cụ thể:

Thứ nhất, tồn tại sự chênh lệch lớn về tỷ trọng phát sóng giữa đài địa phương và các kênh truyền hình trung ương. Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng chiếm vị trí áp đảo với 124 tác phẩm (chiếm 77,02% tổng dung lượng mẫu, đạt tần suất bình quân gần 14 tác phẩm/tháng). Trong khi đó, kênh VTV1 phát sóng 22 tác phẩm (chiếm 13,66%) và Truyền hình Thông tấn phát sóng 15 tác phẩm (chiếm 9,32%).

Thứ hai, cơ cấu nội dung tuyên truyền giữa các nhóm ngành kinh tế biển có sự mất cân đối nghiêm trọng. Hai lĩnh vực thu hút dung lượng truyền thông lớn nhất là Dịch vụ du lịch biển với 47 tác phẩm (chiếm 29,19%) và Dịch vụ cảng biển với 45 tác phẩm (chiếm 27,95%), tổng cộng chiếm tới 57,14% toàn bộ các tác phẩm khảo sát. Nhóm ngành đánh bắt, nuôi trồng, chế biến thủy hải sản đứng thứ ba với 19 tác phẩm (chiếm 11,80%), kinh tế huyện đảo đạt 18 tác phẩm (chiếm 11,18%), đóng mới và sửa chữa tàu đạt 15 tác phẩm (chiếm 9,32%). Đáng chú ý, dịch vụ logistics chỉ xuất hiện trong 8 tác phẩm (chiếm 4,97%), đào tạo nhân lực biển đạt 8 tác phẩm (chiếm 4,97%) và dịch vụ vận tải biển chỉ có duy nhất 1 tác phẩm (chiếm 0,62% qua phim tài liệu "Vươn ra biển lớn").

Thứ ba, các cơ quan truyền hình đã thể hiện sự nhạy bén chính trị khi tập trung phản ánh kịp thời các điểm nóng chính sách và quy hoạch hạ tầng. Nổi bật là vấn đề thành phố Hải Phòng triển khai thu phí sử dụng kết cấu hạ tầng cảng biển từ ngày 01/01/2017 (tạo nguồn thu tái đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng/năm) với 11 tin, phóng sự trên sóng THP cùng nhiều phóng sự phân tích đa chiều trên VTV1 và Truyền hình Thông tấn. Bên cạnh đó, các dự án trọng điểm như Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại Lạch Huyện với luồng tàu sâu -14 mét cũng được phản ánh xuyên suốt.

Thứ tư, về mặt thể loại, hình thức thông tin chủ yếu tập trung ở thể loại tin tức và phóng sự ngắn trong các bản tin thời sự hàng ngày (chiếm trên 70%). Thể loại phóng sự điều tra, tọa đàm chuyên sâu, diễn đàn chính sách và phim tài liệu còn chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự mất cân đối trên xuất phát từ tâm lý e ngại tiếp xúc báo chí của các doanh nghiệp vận tải biển sau thời kỳ ngành gặp nhiều khó khăn, thua lỗ kéo dài. Đồng thời, đội ngũ người làm truyền hình có xu hướng chạy theo bề nổi sự kiện, ưu tiên phản ánh các lĩnh vực giàu tính thị giác như du lịch Đồ Sơn, Cát Bà hoặc sự kiện đón mã hàng cảng biển hơn là dấn thân điều tra các nút thắt phức tạp về logistics hay công nghiệp đóng tàu.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua bảng thống kê chi tiết 8 ngành kinh tế biển và biểu đồ cơ cấu nội dung thông tin, phản ánh rõ nét sự phân hóa giữa các mảng đề tài. Khi so sánh với các nghiên cứu truyền thông kinh tế biển tại dải ven biển Bắc Trung Bộ hay tỉnh Quảng Ninh, truyền hình Hải Phòng có tần suất thông tin vượt trội về mặt số lượng nhưng lại thiếu vắng các chuỗi bài phân tích kết nối liên ngành giữa hạ tầng cảng, mạng lưới giao thông sau cảng và chuỗi cung ứng logistics toàn cầu. Điều này làm giảm vai trò dẫn dắt và phản biện của truyền hình đối với các chiến lược phát triển kinh tế biển quy mô lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả thông tin tuyên truyền về kinh tế biển đảo Hải Phòng, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

1. Tái cấu trúc khung chương trình và định hướng đề tài: Ban Giám đốc và Ban Biên tập các đài truyền hình cần ban hành quy chế phân bổ định ngạch đề tài hàng quý. Cần chủ động giảm tỷ trọng các tin tức sự kiện đơn thuần, đồng thời nâng tỷ lệ thời lượng phát sóng cho mảng dịch vụ logistics, chuỗi vận tải đa phương thức và dịch vụ hậu cần nghề cá lên mức tối thiểu 20% tổng dung lượng phát sóng chuyên đề kinh tế biển trong giai đoạn 2018 - 2020.
2. Đổi mới thể loại và phương thức sản xuất tác phẩm: Đội ngũ phóng viên và đạo diễn cần đẩy mạnh sản xuất các thể loại báo chí có chiều sâu như phóng sự điều tra, tọa đàm đối thoại chính sách và phim tài liệu phân tích kinh tế. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ các chương trình chuyên đề chuyên sâu lên mức 30 - 35% trong cơ cấu phát sóng từ năm 2018, kết hợp ứng dụng đồ họa truyền hình 3D, trường quay ảo và bản đồ thông tin để diễn giải trực quan các số liệu kinh tế hàng hải phức tạp.
3. Thiết lập cơ chế cung cấp thông tin liên ngành: Sở Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, Cảng vụ Hàng hải và Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics thiết lập quy chế phát ngôn và cung cấp dữ liệu số định kỳ hàng tháng. Đảm bảo 100% các vướng mắc về chính sách, thuế phí cửa khẩu và tiến độ hạ tầng cảng biển được cung cấp công khai, kịp thời cho báo chí trước năm 2020.
4. Nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ phóng viên: Hội Nhà báo thành phố phối hợp với Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tổ chức định kỳ 02 khóa bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu mỗi năm cho 100% phóng viên theo dõi mảng kinh tế biển, trang bị đầy đủ kiến thức về luật hàng hải quốc tế, kinh tế cảng biển và kỹ năng phản biện chính sách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng cụ thể sau:

1. Lãnh đạo và biên tập viên các cơ quan báo chí, truyền hình: Cung cấp bức tranh thực chứng về cơ cấu đề tài và thị hiếu tiếp nhận của công chúng, giúp các đài như VTV, Truyền hình Thông tấn và các đài phát thanh truyền hình duyên hải tái thiết kế khung chương trình kinh tế biển khoa học, tránh thiên lệch thông tin.
2. Cơ quan quản lý nhà nước về thông tin và kinh tế biển: Giúp Sở Thông tin và Truyền thông, Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng và Sở Giao thông Vận tải xây dựng chiến lược truyền thông chính sách đồng bộ, tận dụng tối đa sức mạnh truyền hình để định hướng dư luận xã hội đối với các dự án cảng biển trọng điểm.
3. Doanh nghiệp cảng biển, vận tải thủy và dịch vụ logistics: Giúp cộng đồng doanh nghiệp nhận diện vai trò của báo hình như một kênh đối thoại chính sách hữu hiệu, từ đó chủ động phối hợp với cơ quan báo chí để tháo gỡ khó khăn kinh doanh và quảng bá thương hiệu.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Báo chí - Truyền thông: Sử dụng làm tài liệu tham khảo tiêu biểu về quy trình ứng dụng phương pháp phân tích nội dung tác phẩm truyền hình và phương pháp luận nghiên cứu truyền thông kinh tế chuyên ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn tiến hành khảo sát trên những kênh truyền hình nào và trong khung thời gian nào? Luận văn tiến hành khảo sát toàn diện trên 3 kênh truyền hình lớn gồm VTV1 (Đài Truyền hình Việt Nam), Truyền hình Thông tấn (VNews) và Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng (THP). Khung thời gian thu thập dữ liệu diễn ra liên tục trong 9 tháng, từ tháng 6/2016 đến tháng 3/2017, ghi nhận tổng cộng 161 tác phẩm phát sóng liên quan đến kinh tế biển đảo Hải Phòng.

2. Vì sao ngành dịch vụ vận tải biển chỉ có duy nhất 1 tác phẩm xuất hiện trên sóng truyền hình? Nguyên nhân chủ yếu do giai đoạn 2011 - 2016 ngành vận tải biển gặp khủng hoảng nặng nề, nhiều doanh nghiệp thua lỗ dẫn đến tâm lý né tránh truyền thông. Bên cạnh đó, phóng viên truyền hình chưa thực sự chủ động tiếp cận, dấn thân tìm hiểu các giải pháp vượt khó của doanh nghiệp mà có xu hướng chạy theo các mảng đề tài dễ sản xuất hơn.

3. Nhóm ngành kinh tế biển nào chiếm sóng truyền hình nhiều nhất trong giai đoạn khảo sát? Dịch vụ du lịch biển và dịch vụ cảng biển là hai nhóm ngành chiếm sóng nhiều nhất, lần lượt đạt 47 tác phẩm (29,19%) và 45 tác phẩm (27,95%). Tổng dung lượng của hai ngành này chiếm tới 57,14% toàn bộ số lượng tác phẩm được khảo sát trên cả 3 đài truyền hình.

4. Phương pháp phân tích nội dung được ứng dụng như thế nào trong luận văn? Phương pháp phân tích nội dung được tác giả sử dụng để mã hóa và phân loại 161 tác phẩm theo 8 tiêu chí ngành kinh tế biển, kênh phát sóng và thể loại báo chí. Kết hợp với việc đo lường tần suất phát sóng, phương pháp này giúp chỉ ra chính xác các khoảng trống tuyên truyền và mức độ cân đối của thông tin.

5. Truyền hình đã phát huy vai trò gì trong việc xử lý các tranh luận chính sách kinh tế biển? Truyền hình đã làm tốt vai trò cầu nối thông tin đa chiều, điển hình là việc phản ánh sự kiện Hải Phòng thu phí hạ tầng cảng biển từ ngày 01/01/2017 thu về gần 1.000 tỷ đồng/năm. Thông qua 11 tin, phóng sự trên THP và các vệt bài trên VTV1, truyền hình đã giúp giải tỏa băn khoăn của doanh nghiệp và định hướng dư luận xã hội hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn đã khảo sát toàn diện 161 tác phẩm truyền hình trên 3 kênh VTV1, Truyền hình Thông tấn và Đài PT-TH Hải Phòng trong 9 tháng, cung cấp bức tranh thực chứng rõ nét về công tác thông tin kinh tế biển đảo.
• Nghiên cứu chỉ ra sự mất cân đối lớn trong cơ cấu đề tài khi du lịch biển và cảng biển chiếm tới 57,14%, trong khi mảng logistics (4,97%) và vận tải biển (0,62%) bị xem nhẹ.
• Thể loại tin tức và phóng sự ngắn chiếm trên 70% thời lượng, phản ánh thực trạng truyền hình còn chạy theo sự kiện bề nổi và thiếu vắng các tác phẩm điều tra, phản biện chính sách sâu sắc.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đã được đề xuất đồng bộ từ khâu tái cơ cấu khung chương trình, nâng cao kỹ năng phóng viên đến xây dựng cơ chế phát ngôn liên ngành phục vụ mục tiêu kinh tế biển 2020 - 2025.
• Đóng góp khoa học chính của luận văn là hoàn thiện khung phương pháp luận đánh giá hiệu quả truyền thông kinh tế biển trên sóng truyền hình ứng dụng cho các địa phương duyên hải.

Các cơ quan báo chí truyền hình và đơn vị quản lý cảng biển cần khẩn trương nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp của luận văn nhằm tạo bước đột phá trong công tác truyền thông kinh tế biển đảo giai đoạn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Vai trò của truyền hình đối với phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng Chương 2: Thực trạng thông tin truyền hình về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả thông tin về phát triển kinh tế biển đảo Hải Phòng trên sóng truyền hình 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: VAI TRÕ CỦA TRUYỀN HÌNH ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN ĐẢO HẢI PHÕNG 1. Những khái niệm cơ bản 1. Truyền hình Theo định nghĩa của PGS.TS Nguyễn Văn Dững, "Truyền hình là kênh truyền thông chuyển tải thông điệp bằng hình ảnh động với nhiều màu sắc vốn có từ cuộc sống cùng với lời nói, âm nhạc, tiếng động" [33, tr. Truyền hình xuất hiện vào đầu thế kỷ XX và phát triển với tốc độ nhƣ vũ bão nhờ sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật và công nghệ, tạo ra một kênh thông tin quan trọng trong đời sống xã hội.

Ngày nay, truyền hình là một phần thiết yếu trong đời sống của mỗi gia đình, mỗi quốc gia, dân tộc cũng nhƣ toàn nhân loại. Truyền hình trở thành công cụ sắc bén trên mặt trận tƣ tƣởng, văn hóa cũng nhƣ các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh. Truyền hình đã trở thành phƣơng tiện truyền thông quen thuộc trong mỗi gia đình, hiện nay chiếc ti vi đƣợc ngƣời ta sáng chế theo chiều hƣớng màn hình rộng ra, mỏng lại (LCD) và loại màn hình nhỏ gọn (ví dụ: xem truyền hình trên điện thoại di động). Sự tiện dụng theo hƣớng tích hợp truyền thông đa phƣơng tiện đang làm cho truyền hình có những hƣớng phát triển mới.

Việc phát sóng truyền hình qua vệ tinh đã làm không gian trái đất “thu nhỏ”, hàng nghìn kênh truyền hình đan xen trong không gian xung quanh ta. Có nhiều quan niệm về truyền hình đƣợc nhìn nhận cả tích cực và tiêu cực nhƣng vai trò của truyền hình trong xã hội thì khó có thể phủ nhận. Là một loại hình truyền thông đại chúng, tác phẩm báo chí truyền hình mang những đặc điểm chung của tác phẩm báo chí, ngoài ra còn có một số đặc điểm mang tính đặc thù: Tính thời sự: Tính thời sự là đặc điểm chung của báo chí nhƣng truyền hình với tƣ cách là phƣơng tiện thông tin đại chúng hiện đại có khả năng thông tin nhanh chóng, kịp thời hơn so với các loại phƣơng tiện khác. Với truyền hình, sự kiện đƣợc 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phản ánh ngay lập tức khi nó vừa mới diễn ra, thậm chí khi nó đang diễn ra, ngƣời xem có thể quan sát một cách chi tiết, tƣờng tận qua truyền hình trực tiếp và cầu truyền hình.

Truyền hình có khả năng phát sóng 24/24h trong ngày, luôn mang đến cho ngƣời xem những thông tin nóng hổi nhất về các sự kiện diễn ra, cập nhật các tin tức mới nhất. Đây là ƣu thế đặc biệt của truyền hình so với các loại hình báo chí khác. Ngôn ngữ truyền hình là ngôn ngữ hình ảnh và âm thanh: ƣu thế của truyền hình là chuyển tải cả hình ảnh và âm thanh cùng một lúc. Tính phổ cập và quảng bá: Do những ƣu thế về hình ảnh và âm thanh, truyền hình có khả năng thu hút hàng tỉ ngƣời xem cùng một lúc.

Cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ, truyền hình ngày càng mở rộng phạm vi phủ sóng. Tính quảng bá của truyền hình còn thể hiện ở chỗ: một sự kiện xảy ra ở bất kỳ đâu đƣợc đƣa lên vệ tinh sẽ truyền đi khắp thế giới, đƣợc hàng tỉ ngƣời biết đến. Ngày nay, ngồi tại một địa điểm nhƣng ngƣời ta vẫn có thể nắm bắt đƣợc sự kiện diễn ra khắp thế giới. Khả năng thuyết phục công chúng: Truyền hình đem đến cho khán giả cùng lúc 2 tín hiệu cơ bản là hình ảnh và âm thanh có độ tin cậy, thông tin cao cho công chúng, có khả năng tác động mạnh vào nhận thức của con ngƣời.

Truyền hình có khả năng truyền tải một cách chân thực hình ảnh của sự kiện đi xa nên đáp ứng yêu cầu chúng kiến tận mắt của công chúng. Đây là lợi thế của của truyền hình so với các loại hình báo in và phát thanh. Khả năng tác động dư luận xã hội mạnh mẽ và trở thành diễn đàn của nhân dân: Các chƣơng trình truyền hình mang tính thời sự, cập nhật, nóng hổi, hấp dẫn ngƣời xem bằng cả hình ảnh, âm thanh và lời bình, vừa cho ngƣời xem thấy đƣợc thực tế của vấn đề vừa tác động vào nhận thức của công chúng. Vì vậy, truyền hình có khả năng tác động vào dƣ luận mạnh mẽ.

Ngày nay, do sự phát triển của khoa học công nghệ, công chúng của truyền hình ngày càng đông đảo nên sự tác động của dƣ luận ngày càng rộng rãi. Chính vì thế, truyền hình có khả năng trở thành diễn đàn của nhân dân. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Với những thế mạnh đặc thù của mình, truyền hình ngày càng khẳng định vai trò trong sự phát triển của đời sống xã hội. Truyền hình đã trở thành phƣơng tiện truyền thông quen thuộc trong mỗi gia đình, với mỗi ngƣời.

Sự phát triển của truyền hình phản ánh những bƣớc tiến của nhân loại và cũng cho thấy sự vận động để thích ứng với nhu cầu của khán giả và những tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Biển đảo Biển đảo là khái niệm bao hàm các yếu tố liên quan đến đƣờng biên giới, ranh giới trên biển và các đảo, các quần đảo thuộc chủ quyền của mỗi quốc gia. Biển Theo "Từ điển Bách khoa Việt Nam", đại dƣơng là khối nƣớc mặn tạo nên phần lớn thủy quyển của một hành tinh. Biển là một vùng nƣớc mặn rộng lớn nối liền với các đại dƣơng, hoặc là các hồ lớn chứa nƣớc mặn mà không có đƣờng thông ra đại dƣơng một cách tự nhiên.

Ví dụ: Biển Đông, Biển Hoa Đông. Nhƣ vậy, biển là phần đại dƣơng ít nhiều bị ngăn cách bởi lục địa, các đảo hoặc vùng cao của đáy, có chế độ thủy văn riêng biệt. Theo Luật biển Việt Nam, vùng biển Việt Nam bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia của Việt Nam, đƣợc xác định theo luật Việt Nam, điều ƣớc quốc tế về biên giới lãnh thổ mà Nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và phù hợp với Công ƣớc của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982. Cụ thể: - Nội thủy là vùng nƣớc tiếp giáp với bờ biển, ở phía trong đƣờng cơ sở và là bộ phận lãnh thổ của Việt Nam.

- Lãnh hải là vùng biển có chiều rộng 12 hải lý tính từ đƣờng cơ sở ra phía biển. Ranh giới ngoài của lãnh hải là biên giới quốc gia trên biển Việt Nam. - Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, có chiều rộng 12 hải lý tính từ ranh giới ngoài của lãnh hải. - Thềm lục địa là vùng đáy biển và lòng đất dƣới đáy biển, tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền, 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] các đảo và quần đảo của Việt Nam cho đến mép ngoài của rìa lục địa.

Trong trƣờng hợp mép ngoài của rìa lục địa này cách đƣờng cơ sở chƣa đủ 200 hải lý thì thềm lục địa nơi đó đƣợc kéo dài đến 200 hải lý tính từ đƣờng cơ sở. Còn nếu mép ngoài của rìa lục địa này vƣợt quá 200 hải lý tính từ đƣờng cơ sở thì thềm lục địa nơi đó đƣợc kéo dài không quá 350 hải lý tính từ đƣờng cơ sở hoặc không quá 100 hải lý tính từ đƣờng đẳng sâu 2. - Vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, hợp với lãnh hải thành một vùng biển có chiều rộng 200 hải lý tính từ đƣờng cơ sở. Đảo Theo Điều 121 của Công ƣớc 1982 của Liên Hợp Quốc về biển, "Đảo là một vung đất tự nhiên có nƣớc bao bọc, khi thủy triều lên, vùng đất này vẫn ở trên mặt nƣớc" Quần đảo là một tập hợp các đảo, bảo gồm cả bộ phận của các đảo, vùng nƣớc tiếp liền và các thành phần tự nhiên khác có liên quan chặt chẽ với nhau.

Để đƣợc coi là đảo thì cần phải hội tụ các điều kiện sau đây: - Nền nổi này phải gắn liền với đáy biển. - Nền nổi này phải là nền đất và nhƣ đất liền. - Đảo phải có nƣớc bao bọc. Vì vậy, một đảo nối liền với bán đảo khi thủy triều xuống thấp có thể làm mất tính đảo trong khi mộ đảo nối liền bởi một cây cầu hay một đƣờng hầm không làm mất tính đảo.

- Khi thủy triều lên, vùng đất này vẫn ở trên mặt nƣớc. Điều này có nghĩa loại bỏ tất cả các bãi cạn nửa chìm, nửa nổi khỏi các định nghĩa về đảo. Kinh tế biển đảo Cho đến nay, việc xác định nội dung của kinh tế biển đảo vẫn còn là vấn đề để ngỏ. Về cơ bản, kinh tế biển đảo là khái niệm mang tính thực tiễn, nghĩa là ngƣời ta có thể không tranh cãi nhiều về bản thân các ngành nghề thuộc kinh tế biển đảo mà phần phải bàn luận nhiều hơn thuộc về các lĩnh vực liên quan và không phải diễn ra trên biển.

Do tính đặc thù của môi trƣờng biển đảo, mọi hoạt động của kinh 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tế biển đảo đều liên quan mật thiết và đƣợc quyết định từ trong đất liền nên không thể nói về kinh tế biển đảo mà không tính tới những hoạt động kinh tế liên quan đến biển đảo. Tuy nhiên, để có một khái niệm mang tính quy ƣớc, có thể định nghĩa kinh tế biển đảo nhƣ sau: Kinh tế tiển đảo là toàn bộ các hoạt động kinh tế diễn ra trên biển, đảo và các hoạt động kinh tế diễn ra trên đất liền nhưng trực tiếp liên quan đến khai thác biển đảo. Từ đó rút ra, kinh tế biển đảo bao gồm: - Các hoạt động kinh tế diễn ra trên biển, đảo: kinh tế hàng hải (vận tải biển và dịch vụ cảng biển); hải sản (đánh bắt và nuôi trồng hải sản); khai thác dầu khí ngoài khơi; du lịch biển; làm muối; dịch vụ tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn; kinh tế đảo.