CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Các nghiên cứu nước ngoài về sự phát triển của hoạt động môi giới chứng khoán Nghiên cứu “The Research on Development Model of Online Brokerage—Based on Case Study of Chinese and US Online Brokerage” của các tác giả Ya Liu, Xiu-Min Yue và Yan-Ru Chen đã chỉ ra Internet và ngành chứng khoán là sự kết hợp hoàn hảo, Internet thu hút người dùng và thúc đẩy hoạt động môi giới chứng khoán diễn ra mạnh mẽ. Việc chuyển đổi số các công ty chứng khoán thành môi giới trực tuyến là vô cùng quan trọng, thay vì cần sự hỗ trợ của người môi giới tư vấn thì công ty chứng khoán xây dựng nền tảng số cung cấp thông tin đầu tư và hỗ trợ quyết định đầu tư. Bên cạnh đó, các sản phẩm tài chính là các sản phẩm khá phức tạp, đặc biệt với số đông nhà đầu tư chưa có kiến thức sâu về TTCK thì việc đơn giản hóa các thông tin cung cấp về thị trường cũng là việc làm cần thiết trong các sản phẩm tài chính dưới hình thức nền tảng số. Theo nghiên cứu “Construction of China's Securities Brokerage Business Online Transactions Innovation System” của Na Wei và Bo Zhang sự phát triển của Internet cung cấp phương tiện mới để giao dịch chứng khoán.
Sự xuất hiện và phát triển của Internet cung cấp một phương tiện mới để giao dịch chứng khoán và các kênh đăng ký mua cổ phiếu cho các nhà đầu tư, đồng thời, nó cung cấp cơ sở vật chất tốt hơn cho các nhà đầu tư. Các nhà môi giới có thể tận dụng Internet để phân tích sở thích đầu tư và thói quen giao dịch của khách hàng, họ có thể cung cấp dịch vụ cá nhân hóa tùy theo tình hình của khách hàng. Hơn nữa, họ cũng có thể thực hiện các hoạt động tiếp thị trên Internet và phát triển thêm khách hàng. Về lâu dài, chìa khóa phát triển kinh doanh chứng khoán trực tuyến của các công ty chứng khoán là xây dựng nền tảng giao dịch trên Internet, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, thiết lập hệ thống giao dịch trực tuyến môi giới chứng khoán trực tuyến, tất cả những khía cạnh này có thể xây dựng nên hệ thống đổi mới.
Nghiên cứu “Service Quality Dimensions of Securities Brokerage Firms: What Customers Consider as Important” của tác giả Xiaohua Lin và Benjamin Wei nghiên cứu này tìm ra những kỳ vọng về chất lượng của dịch vụ môi giới chứng khoán. Kết quả khảo sát xác định các khía cạnh chất lượng dịch vụ mà các nhà đầu tư cá nhân sử dụng trong việc lựa chọn công ty môi giới. Các ý nghĩa nghiên cứu và quản lý được thảo luận 3 liên quan đến chiến lược của các công ty môi giới để quản lý hiệu quả hơn việc cung cấp dịch vụ và kết nối với các khách hàng hiện tại và khách hàng tiềm năng.2 Các nghiên cứu trong nước về hoạt động môi giới tại công ty chứng khoán Nghiên cứu Đại Học Mở của Phan Đăng Nam (2014) về đề tài luận văn “ Những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới của các công ty chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam” đã khuyến nghị các giải pháp chung cho các công ty chứng khoán tuy nhiên các công ty đều có những đặc điểm riêng và có một đường hướng phát triển doanh nghiệp khác nhau nên rất khó để áp dụng cụ thể cho từng công ty, vì thế đề tài này sẽ phù hợp đối với việc nghiên cứu về hoạt động môi giới chứng khoán. Đề tài “ Phát triển hoạt động môi giới tại công ty chứng khoán Rồng Việt” của Nguyễn Thị Như Quỳnh (2011) đã đánh giá và nghiên cứu hoạt động của công ty bằng phương pháp định tính thông qua các chỉ tiêu định lượng như số lượng tài khoản mở mới, giá trị giao dịch, tỷ lệ cho vay margin, lợi nhuận và doanh thu… qua đó chỉ ra những mặt còn hạn chế của công ty, vấn đề còn tồn đọng.
Tác giả không chỉ dừng lại ở các con số mà còn trực tiếp tiếp cận với khách hàng bằng cách khảo sát cảm nhận của khách hàng về chất lượng hoạt động môi giới. Từ những yếu điểm đó, tác giả đưa ra giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới tại công ty. Theo nghiên cứu của Truơng Văn Trí(2012), tác giá đã nghiên cứu hoạt động môi giới thông qua hệ thống hóa các cơ sở lý luận về công ty chứng khoán và nghiên cứu thực trạng hoạt động môi giới tại công ty chứng khoán Sài Gòn Thương Tín thông qua doanh thu, lợi nhuận môi giới… từ đó chỉ ra những tồn tại cần khắc phục và biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới tại công ty chứng khoán. Bài báo “ Nghề môi giới chứng khoán – sai một ly, đi cả tỷ” của tác giả Hoàng Sỹ Tiến (2016) trên trang CafeF đã đề cập đến rủi ro của nghề môi giới và chia sẻ hành trình 10 năm làm nghê môi giới.
Tác giả cho rằng nghề môi giới ở Việt Nam từ 2009 trở đi khác biệt nhiều so với trước đó. Trước 2009, môi giới chỉ đơn thuần là bên trung gian đặt lệnh theo yêu cầu của khách hàng tuy nhiên sau 2009, yêu cầu môi giới phải có hiểu biết về thị trường chứng khoán và kiến thức chuyên môn để đưa ra khuyến nghị mua bán hợp lý. Ngoài việc tư vấn đơn thuần, với các môi giới có chuyên môn giỏi còn nhận ủy thác quản lý tài sản, giao dịch mua bán cho khách hàng. Lỗi sai mà môi giới thường xuyên mắc phải nhất trong quá trình giao dịch theo tác giả đó chính là đặt nhầm lệnh mua bán.
4 Còn đề tài luận văn của Phan Thị Hồng Hà (2016) từ việc phân tích bằng phương pháp định tính và định lượng, tác giả đã rút ra được những vấn đề còn tồn đọng của công ty chứng khoán FPT cũng như các mặt tích cực trong hoạt động phát triển của công ty. Các vấn đề cần khắc phục bao gồm các nguyên nhân đến từ chất lượng tư vấn , các báo cáo phân tích còn thiếu sót và chưa đáp ứng được yêu cầu của khách hàng, các chính sách đãi ngộ dành cho khách hàng còn ít. Đối với nhân viên, các chính sách đãi ngộ còn nhiều hạn chế. Từ những yếu điểm đó, tác giả đã đề xuất biện pháp giúp công ty phát triển được hoạt động môi giới.3 Khoảng trống nghiên cứu Tổng quát cả nghiên cứu trong nước và ngoài nước cho thấy việc tìm hiểu và nghiên cứu, đi sâu vào hoạt động của doanh nghiệp chứng khoán và đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới không phải là mới mẻ.
Tuy nhiên các nghiên cứu vẫn còn tồn tại các khoảng trống nghiên cứu : Thứ nhất, các nghiên cứu về việc nâng cao phát triển hoạt động kinh doanh MG chưa có công trình nào sử dụng nghiên cứu định lượng để tìm kiếm các giải pháp phát triển mô hình kinh doanh. Các đề tài ở Việt Nam chủ yếu tập trung vào nghiên cứu mang tính định tính, tìm kiếm các mặt còn tồn đọng và cần sửa đổi để nâng cao hiệu quả kinh doanh, còn các nghiên cứu nước ngoài tích cực đưa ra các giải pháp phát triển gắn liền với chuyển đổi số. Vì vậy, khoảng trống nghiên cứu ở đây là thiếu các luận văn nghiên cứu theo mô hình định lượng. Thứ hai, giai đoạn mà các luận văn nghiên cứu thường mới nghiên cứu đến năm 2020, và chủ yếu là giai đoạn từ 2016 trở về trước.
Tính đến thời điểm hiện tại chưa có nhiều công trình nghiên cứu giai đoạn 2021. Do đó, khoảng trống nghiên cứu ở các nghiên cứu này là giai đoạn nghiên cứu đã cũ, chưa có nhiều nghiên cứu mới cập nhật về thị trường. 5 CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 2.1 Tổng quan hoạt động của công ty chứng khoán 2.1 Khái niệm công ty chứng khoán Định nghĩa về Công ty chứng khoán được quy đinh rõ tại Quyết định số 27/2007/QĐ- BTC rằng "Công ty chứng khoán" là tổ chức có tư cách pháp nhân hoạt động kinh doanh chứng khoán, bao gồm một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động: môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn đầu tư chứng khoán. "Tổ chức kinh doanh chứng khoán" là công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty quản lý tài sản, ngân hàng đầu tư thực hiện các nghiệp vụ theo quy đinh tại Luật chứng khoán như tư vấn đầu tư chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư chứng khoán .2 Vai trò của công ty chứng khoán • Đối với doanh nghiệp Chúng ta vẫn thường nghe đến cụm từ IPO hay Initial Public Offering được hiểu là doanh nghiệp phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng.
Phát hành cổ phiếu của doanh nghiệp là một hoạt động nhằm huy động vốn, tất cả các hoạt động này đều được thực hiện qua một bên trung gian đó chính là các công ty chứng khoán. Trong các thương vụ phát hành cổ phiếu của doanh nghiệp, công ty chứng khoán đóng vai trò tư vấn, bảo lãnh phát hành nhằm đảm bảo các giao dịch mua bán diễn ra thuận lợi. • Đối với cá nhân là những nhà đầu tư Một trong những bước đầu tiên để các nhà đầu tư tiến hành giao dịch trên sàn chứng khoán chính là phải có tài khoản giao dịch chứng khoán. Những tài ẩn này sẽ được mở tại các công ty chứng khoán.
Công ty chứng khoán cũng có vai trò cung cấp các bản đánh giá, báo cáo tài chính về tình hình “sức khỏe” của doanh nghiệp để từ đó cho các nhà đầu tư một cái nhìn tổng quan trước các quyết định đầu tư. • Đối với thị trường chứng khoán Công ty chứng khoán là đơn vị trung gian nhưng cũng là đơn vị và thành phần không thể thiếu để cấu thành nên thị trường chứng khoán. Trên thị trường sơ cấp, vai trò của các công ty chứng khoán đối với doanh nghiệp IPO chính là phát hành và định giá cổ phiếu tại lần đầu tiên chào bán. Trên thị trường thứ cấp, vai trò của công ty chứng khoán 6 là điều tiết thị trường thông qua các hoạt động tự doanh bao gồm cả việc tăng thu nhập cho chính công ty họ bằng cách tạo giá trị thanh khoản, điều tiết nền giá cổ phiếu.
• Đối với cơ quan quản lý Các cơ quan quản lý phải có chức năng quan sát thị trường chứng khoán và thực hiện những điều chỉnh hợp lý tuân theo các quy định hiện hành của Luật chứng khoán và những cơ quan Nhà nước.