LỜI MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Cuộc sống càng mỗi lúc phát triển dẫn đến nhu cầu mua sắm cùng với việc cải thiện đời sống của mọi ngƣời có xu hƣớng đƣợc tăng cao. Tuy nhiên, thu nhập đôi khi không đáp ứng đủ cho chi dùng đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế – xã hội ba tháng đầu năm 2023 của nƣớc ta diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều biến động phức tạp và bất ổn. Lạm phát toàn cầu mặc dù đã hạ nhiệt nhƣng vẫn ở mức cao, việc cắt giảm nhân sự, thất nghiệp đã khiến nhu cầu vay tiêu dùng của ngƣời dân tăng cao.
(TỔNG CỤC THỐNG KÊ, 2023) Cho vay tiêu dùng trở thành một phần quan trọng của cuộc sống hiện đại, giúp ngƣời dân có khả năng vƣợt qua các khó khăn tài chính đột ngột. Khi một tình huống khẩn cấp xuất hiện, hoặc khi họ muốn đầu tƣ vào giáo dục hay sức khỏe, khoản vay tiêu dùng có thể giúp họ điều chỉnh tài chính và thực hiện những mục tiêu này. Hơn nữa, cho vay tiêu dùng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tiêu dùng và phát triển kinh tế. Nó giúp tạo cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp và cửa hàng, thúc đẩy sản xuất và dịch vụ.
Điều này không chỉ giúp tạo việc làm mà còn giảm tỷ lệ thất nghiệp, đồng thời cũng thúc đẩy tính cạnh tranh trong thị trƣờng tài chính. Tình hình hiện tại cho thấy một số yếu tố tiêu cực đang tác động lên thị trƣờng tài chính tiêu dùng. Điều này bao gồm giảm đơn hàng sản xuất, sự mất việc làm của ngƣời lao động và việc hạn chế nhu cầu tiêu dùng. Những biến động này đang có tác động xấu đối với thị trƣờng tài chính tiêu dùng, khiến khách hàng hiện tại có dƣ nợ đối mặt với nguy cơ mất việc hoặc giảm lƣơng và do đó, họ không còn khả năng trả nợ đúng hạn.
Trƣớc thực trạng trên cùng với kiến thức và quá trình thực tập tôi quyết định chọn đề tài “Phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc” để làm đề tài nghiên cứu cho khóa luận tốt nghiệp của mình. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI 2.1 Mục tiêu tổng quát: Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển hoạt động phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc 2.2 Mục tiêu cụ thể Nghiên cứu và đánh giá thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Huyện Xuyên Mộc trong khoảng thời gian từ 2020 đến 2022, tập trung vào việc phân tích các khía cạnh khó khăn và thuận lợi của tình hình này. Đề xuất các giải pháp kiến nghị để phát triển sản phẩm cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc dựa trên định hƣớng phát triển tƣơng lai. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Tình hình cho vay tiêu dùng tại tại NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc nhƣ thế nào? Các giải pháp để phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc trong giai đoạn tới? 4.
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tƣợng: Hoạt động cho vay tiêu dùng NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc Phạm vi nghiên cứu: Tại NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc từ năm 2020 đến 2022. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Sử dụng phƣơng pháp định tính nhằm đạt đƣợc kết quả của mục tiêu đề ra bao gồm các phƣơng pháp cụ thể sau: Phƣơng pháp hệ thống hóa lý luận: Cung cấp một cái nhìn toàn diện, khách quan, và tổng hợp về tình trạng kiến thức hiện tại của đề tài bằng cách: xác 3 định câu hỏi nghiên cứu, tìm kiếm tài liệu, lọc và lựa chọn tài liệu, phân tích và tổng hợp dữ liệu, đánh giá chất lƣợng nghiên cứu, tổng kết và tạo báo cáo. Phƣơng pháp phân tích dữ liệu thứ cấp: Thu thập và tổng hợp dữ thống kê về mức độ cho vay tiêu dùng; Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại Tại NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc ; Tài liệu báo cáo thƣờng niên năm 2020, 2021, 2022; Các văn bản hiện hành liên quan hoạt động cho vay tiêu dùng trong hệ thống ngân hàng Agribank để đánh giá hoạt động cho vay tiêu dùng tại chi nhánh, từ đó phân tích đƣợc nguyên nhân khó khăn và thuận lợi để phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc. Phƣơng pháp thống kê mô tả: Trong giai đoạn 2020 - 2022, tôi đã áp dụng phƣơng pháp để tổng hợp và mô tả các dữ liệu chúng tôi đã thu thập của hoạt động cho vay tiêu dùng và các vấn đề liên quan tại chi nhánh.
Phƣơng pháp này cho phép chúng tôi trình bày một cái nhìn tổng quan về tình hình cho vay tiêu dùng trong khoảng thời gian này, bằng cách mô tả các thông số chính và biểu đồ thống kê để minh họa mức độ và xu hƣớng của hoạt động kinh doanh. Điều này giúp hiểu rõ hơn về hiệu suất và chất lƣợng cho vay tiêu dùng Chi nhánh trong giai đoạn nghiên cứu. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Khung lý thuyết cho vay tiêu dùng: Định nghĩa các khái niệm liên quan đến hoạt động cho vay tiêu dùng. Dựa trên tình hình hiện tại: Đánh giá tình hình hoạt động cho vay tiêu dùng gần đây, bao gồm số lƣợng khoản vay, tỷ lệ nợ xấu, lãi suất, và sản phẩm cho vay; Phân tích các yếu tố nội và ngoại việc ảnh hƣởng đến hoạt động cho vay tiêu dùng; Tập trung vào chiến lƣợc và quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay tiêu dùng.
4 Trên cơ sở những đánh giá thực trạng về hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT Việt Nam – chi nhánh huyện Xuyên Mộc, đƣa ra các đề xuất và kiến nghị. TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU 7.1 Những nghiên cứu trong nƣớc Nghiên cứu của Phùng Văn Thủy, (Phùng Văn Thủy, 2022) “Cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT Việt Nam chi nhánh Hà Nội”, đề tài luận văn tập trung nghiên cứu về quy trình cho vay tiêu dùng và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT chi nhánh Hà Nội. Từ đó đề xuất giải pháp tăng cƣờng cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh. Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu đặt ra, luận văn tập trung thực hiện những nhiệm vụ sau: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thƣơng mại.
Đánh giá thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT chi nhánh Hà Nội bao gồm: quy trình cho vay; chính sách cho vay, kết quả cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh trong giai đoạn 2018- 2020. Phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động cho vay tiêu dùng của Agribank tại chi nhánh Hà Nội. Đề xuất nhiều giải pháp tăng cƣờng cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT chi nhánh Hà Nội đến năm 2025. Nghiên cứu của Nguyễn Văn Cƣờng, (Nguyễn Văn Cƣờng, 2022) “Nâng cao chất lƣợng hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT Chi nhánh tỉnh Đắk Nông”, bài viết đã chỉ ra chất lƣợng của các sản phẩm cho vay tiêu dùng trên địa bàn chƣa thực sự có những nét riêng của ngân hàng dẫn đến số lƣợng khách hàng biết đến các sản phẩm chƣa cao.
Tỷ lệ nợ quá hạn tại Ngân hàng Agribank tỉnh Đăk Nông đang có xu hƣớng tăng. Công tác giám sát và kiểm tra sau vay chƣa đƣợc quan tâm đến, thƣờng mang tính chiếu lệ. Việc hấp dẫn khách hàng của Agribank chi nhánh tỉnh Đăk Nông có nhiều hạn chế, chi nhánh chủ yếu tập trung vào các hoạt động nhờ quảng cáo, khuyếch trƣơng thƣơng hiệu của Agribank.2 Những nghiên cứu nƣớc ngoài 5 Tostes, R., & de Sousa Jabbour, A. Improving credit risk management practices in Brazilian banks: An analysis from the perspective of risk governance.
Journal of Business Research, 122, 350-358 tập trung vào vấn đề quản lý rủi ro tín dụng của các ngân hàng ở Brazil. Nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào việc đánh giá và cải thiện các thực hành quản lý rủi ro tín dụng của các ngân hàng ở Brazil bằng cách phát triển các cơ chế quản trị rủi ro hiệu quả. Các tác giả đã sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu trƣờng hợp để thu thập dữ liệu từ hai ngân hàng lớn ở Brazil và phân tích các kết quả để đƣa ra các khuyến nghị cụ thể. Các tác giả đã phát hiện ra rằng việc xây dựng và thực thi các cách thức quản trị về rủi ro tín dụng hiệu quả rất quan trọng để giảm thiểu các mối nguy tìm ẩn và cải thiện chất lƣợng các khoản vay của các ngân hàng.
Cụ thể, nghiên cứu này đã đề xuất một số giải pháp để nâng cao các thực hành quản lý rủi ro tín dụng của các ngân hàng ở Brazil. Các giải pháp này bao gồm tăng cƣờng vai trò của các nhân viên quản trị rủi ro, cải thiện các quy trình thẩm định tín dụng và xây dựng các cơ chế quản trị rủi ro tích cực. Các tác giả cũng đề xuất sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để đánh giá và dự báo rủi ro tín dụng, cũng nhƣ tăng cƣờng giám sát và kiểm soát các hoạt động của ngân hàng. Ngoài ra, nghiên cứu này cũng đề xuất việc tăng cƣờng hợp tác giữa các bộ phận trong ngân hàng, tăng cƣờng đào tạo và phát triển kỹ năng cho nhân viên quản lý rủi ro, và tăng cƣờng liên kết với các đối tác bên ngoài để cải thiện việc quản lý rủi ro tín dụng.
Khoảng trống nghiên cứu Sau khi tìm hiểu một loạt các nghiên cứu trƣớc đây về sự đa dạng hóa sản phẩm vay để phù hợp với nhiều nhu cầu tiêu dùng khác nhau và phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng ở Việt Nam, mặc dù đã có những kết quả đạt đƣợc, nhƣng vẫn còn một số khía cạnh thách thức chƣa đƣợc khám phá và giải quyết một cách cụ thể. 6 Chƣa có công trình nghiên cứu riêng biệt về phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHNNo & PTNT Việt Nam – Chi nhánh huyện Xuyên Mộc. Các khoảng trống đƣợc đề cập ở trên sẽ là các hƣớng nghiên cứu chính mà phác đồ nghiên cứu tập trung vào để đóng góp thêm vào kho tài liệu nghiên cứu về việc phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng.