Chương 1. Cơ sở lý luận vẻ phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp của Ngân hàng thương mại Chương 2. Thực trạng phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp tại NHNo&PTNT tỉnh Quảng Ngãi Chương 3. Giải pháp phát triên hoạt động cho vay doanh nghiệp tai NHNo&PTNT tỉnh Quảng Ngãi Chương Í CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIÊN HOẠT DONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.
Hoạt động cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại 1. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại 1. Khai niệm hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế, ngân hàng bao gồm nhiều loại tuỳ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế nói chung và hệ thống tài chính nói riêng trong đó ngân hàng thương mại thường chiếm tỷ trọng lớn nhất về quy mô tài sản, thị phần và số lượng các ngân hàng. Ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp cung cấp các dịch vụ đa dạng và phong phú cho công chúng và doanh nghiệp.
Bao gồm: mua bán ngoại tệ; nhận tiền gửi; cho vay; bảo quản vật có giá; cung cấp các tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán; quản lý ngân quỹ; tài trợ các hoạt động của Chính phủ; bảo lãnh; cho thuê thiết bị trung va dai hạn: cung cấp dịch vụ ủy thác và tư vấn; cung cấp dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán; cung cấp các dịch vụ bảo hiểm; cung cấp các dịch vụ đại lý. Trong các hoạt động của ngân hàng thương mại, tín dụng là loại tài sản chiếm tỷ trọng lớn nhất ở phần lớn các ngân hàng thương mại, phản ánh hoạt động đặc trưng của ngân hàng thương mại. Ngân hàng thương mại được cấp tín dụng cho tô chức, cá nhân dưới hình thức cho vay, chiết khấu, tái chiết khấu công cụ chuyên nhượng và giấy tờ có giá khác; bảo lãnh ngân hàng; bao thanh toán trong nước, bao thanh toán quốc tế đối với ngân hàng được phép thực hiện thanh toán quốc tế; các hình thức cấp tín dụng khác sau khi được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận. Trong hoạt động cấp tín dụng, cho vay là hoạt động quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn nhất.
“Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Phân loại hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại Để đáp ứng nhu cầu của khách hàng ngày càng tốt hơn, các ngân hàng thương mại đã đưa ra rất nhiều sản phâm cho vay khác nhau tương ứng với sự đa dạng trong mục đích vay vốn, sử dụng vốn vay và hoàn trả vốn của khách hàng, giúp họ lựa chọn các sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay đồng thời giúp ngân hàng dễ dàng hơn trong việc thực hiện nghiệp vụ cũng như quản lý các khoản vay, đảm bảo tính an toàn và có tính sinh lời cao hơn. Phân loại theo thời gi Phân chia theo thời gian có ý nghĩa quan trọng đối với ngân hàng vì thời gian liên quan mật thiết đến tính an toàn và sinh lời của khoản vay cũng như khả năng hoàn trả của khách hàng. - Cho vay ngắn hạn: thời hạn cho vay đến một năm và được sử dụng đề bổ sung, bù đắp thiếu hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chỉ tiêu ngắn hạn của các cá nhân.
44] - Cho vay trung hạn: thời hạn cho vay từ trên một năm đến năm năm (theo quy định của Việt Nam) dùng để đầu tư mua sắm tài sản cố định, cải tiến đổi mới thiết bị, công nghệ, mở rộng kinh doanh, xây dựng các dự án mới có quy mô nhỏ và thời gian thu hồi vốn nhanh. Bên cạnh đó, nó còn được sử dụng đầu tư vào tài sản lưu động thường xuyên của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp mới thành lập. - Cho vay dai han: thời hạn tín dụng từ trên 5 năm, tối đa có thê lên đến 20, 30 thậm chí 40 năm. Loại tín dụng này dùng để đáp ứng các nhu cầu đầu tư đài hạn như xây dựng nhà ở, các thiết bị, phương tiện vận tải có quy mô lớn, xây dựng các xí nghiệp mới.
b_ Phân loại theo mục đích sử dụng vốn - Cho vay kinh doanh bất động sản: bao gồm các khoản cho vay xây dựng ngắn hạn và giải phóng mặt bằng cũng như các khoản cho vay dài hạn tài trợ cho việc mua đất canh tác, nhà, trung tâm thương mại và mua các tài sản nước ngoài. Đối với loại hình cho vay này, ngân hàng được bảo đảm bằng chính tài sản thực: đất đai, tòa nhà và các công trình khác. - Cho vay đối với các tô chức tài chính: bao gồm các khoản tín dụng dành cho ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty tài chính và các tô chức tài chính khác. - Cho vay nông nghiệp: là loại cho vay dé trang trải các chỉ phí sản xuất nông nghiệp như mua phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc, lao động, nhiên liệu.
-~ Cho vay công nghiệp và thương mại: giúp doanh nghiệp trang trải các chỉ phí như mua hàng nhập kho, trả thuế, trả lương cho cán bộ công nhân viên. - Cho vay cá nhân: là loại cho vay để đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng cá nhân. - Tài trợ thuê mua: ngân hàng mua máy móc thiết bị hay phương tiện và cho khách hàng thuê. 61 §] Phân loại theo hình thức ch - Thau chỉ Thấu chỉ là nghiệp vụ cho vay qua đó ngân hàng cho phép người vay được chỉ trội (vượt) trên số dư tiền gửi thanh toán của mình đến một giới hạn nhất định và trong khoảng thời gian xác định.
Giới hạn này được gọi là hạn mức thấu chi. Thau chi la hình thức cho vay ngắn hạn, linh hoạt, thủ tục đơn giản, phần lớn là không có đảm bảo, có thể cấp cho cả doanh nghiệp lẫn cá nhân vải ngày trong tháng, vài tháng trong năm dùng để trả lương, chỉ các khoản phải nộp, mua hàng. Hình thức này nhìn chung chỉ sử dụng đối với các khách hàng có độ tin cậy cao, thu nhập đều đặn và kỳ thu nhập ngắn. - Cho vay trực tiếp từng lần Cho vay trực tiếp từng lần là hình thức cho vay tương đối phô biến của ngân hàng đối với các khách hàng không có nhu cầu vay thường xuyên, không có điều kiện để được cấp hạn mức thấu chỉ.
Mỗi lần vay khách hàng phải làm đơn và trình ngân hàng phương án sử dụng vốn vay. Ngân hàng sẽ phân tích khách hàng và ký hợp đồng cho vay, xác định quy mô cho vay, thời hạn giải ngân, thời hạn trả nợ, lãi suất và yêu cầu đảm bảo nếu cần. Mỗi món vay được tách biệt nhau thành các hồ sơ (khế ước nhận nợ) khác nhau. - Cho vay theo hạn mức Đây là nghiệp vụ tín dụng theo đó ngân hàng thỏa thuận cấp cho khách hàng hạn mức tín dụng.
Hạn mức tín dụng có thê tính cho cả kì hoặc cuối kì. Đó là số dư tối đa tại thời điểm tính. Hạn mức tín dụng được cấp trên cơ sở kế hoạch sản xuất kinh doanh, nhu cầu vốn và nhu cầu vay vốn của khách hàng. - Cho vay luân chuyên Cho vay luân chuyền là nghiệp vụ cho vay dựa trên luân chuyển của hàng hóa.
Doanh nghiệp khi mua hàng có thẻ thiếu vốn, ngân hàng có thể cho vay dé mua hang va sé thu nợ khi doanh nghiệp bán hàng. Đầu năm hoặc quý, người vay phải làm đơn xin vay luân chuyên. Ngân hàng và khách hàng thỏa thuận với nhau về phương thức vay, hạn mức tín dụng, các nguồn cung cấp hàng hóa và khả năng tiêu thụ. Cho vay luân chuyển rất thuận tiện cho các doanh nghiệp có chu kỳ tiêu thụ ngắn ngày, có quan hệ vay trả thường xuyên với ngân hàng.
Thủ tục vay chỉ cần thực hiện một lần cho nhiều lần vay. Khách hàng được đáp ứng nhu cầu vốn kịp thời, vì vậy việc thanh toán cho người cung cấp sẽ nhanh gọn. - Cho vay trả góp Cho vay trả góp là hình thức tín dụng theo đó ngân hàng cho phép khách hàng trả gốc làm nhiều lần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận. Cho vay trả góp thường được áp dụng đối với các khoản vay trung và dài hạn, tài trợ cho tai sản cô định hoặc hàng lâu bền.
Số tiền trả mỗi lần được tính toán sao cho phù hợp với khả năng trả nợ. - Cho vay gián tiếp Phân lớn cho vay của ngân hàng là cho vay trực tiếp. Bên cạnh đó ngân hàng cũng phát triển các hình thức cho vay gián tiếp. Đây là hình thức cho vay thông qua các tô chức trung gian.
Ngân hàng cho vay qua các tô, đội, hội, nhóm như nhóm sản xuất, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh, Hội Phụ nữ. Ngân hàng có thể chuyên một vài khâu của hoạt động cho vay sang các tổ chức trung gian, như thu nợ, phát tiền vay. Ngân hàng cũng có thể cho vay thông qua người bán lẻ các sản phẩm đầu vào của quá trình sản xuất. L_ Phân loại theo hình thức đám bả - Cho vay có bảo đảm đối vật: là hình thức cho vay mà số tiền được cấp ra dựa trên tài sản đảm bảo (cầm có, thế chấp).
Các tài sản dùng đảm bảo nợ vay phải hội đủ các điều kiện về tính thị trường, ổn định. Các hình thức cho vay có đảm bảo như đảm bảo bằng các chứng khoán (giấy tờ có giá), bằng hợp đồng thầu khoán, bằng vật tư hàng hóa, bằng bất động sản. - Cho vay có đảm bảo đối nhân: là sự cam kết của một hay nhiều người về việc trả nợ ngân hàng thay cho khách hàng vay vốn khi khách hàng vay vốn không trả được nợ vay đến hạn. Người đứng đảm bảo phải hội đủ hai điều kiện về năng lực pháp lý và năng lực tài chính.
Thông thường, người đứng ra đảm bảo là các ngân hàng, các tô chức tài chính, các doanh nghiệp. Các cá nhân muốn đứng ra đảm bảo thường phải có tài sản đảm bảo nợ vay. Những vấn đề cơ bản về doanh nghiệp 1. Khải niệm “Doanh nghiệp là tô chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ôn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh.