Chương 1: Tổng quan về cho vay tiêu dùng N gân hàng thương mại N êu ra các khái niệm, các đặc điểm, các đối tượng cho vay tiêu dùng và các vấn đề để phát triển tiêu dùng của N HTM như lãi suất cho vay, nội dung phát triển cho vay tiêu dùng và nêu ra bài học kinh nghiệm phát triển cho vay tiêu dùng. Chương 2: Thực trạng phát triển cho vay tiêu dùng thế chấp tại N H TMCP Đông N am Á – Chi nhánh Huế Giới thiệu khái quát về N gân hàng TMCP Đông N am Á – Chi nhánh Huế, phân tích tình hình thực tế của ngân hàng liên quan đến hoạt động cho vay tiêu dùng, những kết quả đạt được và những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại đó. SVTH: LÊ THN CẨM VÂN 3 KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP GVHD: PGS.TS N GUYỄN VĂN TOÀN Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng tại N H TMCP Đông N am Á – Chi nhánh Huế Đưa ra các định hướng và giải pháp để phát triển cho vay tiêu dùng tại N gân hàng TMCP Đông N am Á – Chi nhánh Huế. Phần 3: Kết luận và kiến nghị Tóm tắt những kết quả đạt được, những hạn chế của bài nghiên cứu và hướng phát triển của đề tài nghiên cứu.
SVTH: LÊ THN CẨM VÂN 4 KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP GVHD: PGS.TS N GUYỄN VĂN TOÀN PHẦ 2: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: TỔ G QUA VỀ CHO VAY TIÊU DÙ G CỦA GÂ HÀ G THƯƠ G MẠI 1.1 Hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm cho vay tiêu dùng Xã hội ngày càng phát triển, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, đời sống của nhân dân đã được cải thiện đáng kể, nhu cầu chi tiêu phục vụ đời sống ngày càng cao, đó là điều kiện thuận lợi cho hoạt động ngân hàng nói chung, lĩnh vực cho vay tiêu dùng nói riêng phát triển. N ắm bắt được tình hình đó, các ngân hàng phát triển mạnh mẽ các dịch vụ cho vay tiêu dùng, giúp các cá nhân có thể mua được các tài sản như: nhà cửa, phương tiện đi lại, phương tiện vận chuyển, giúp cuộc sống của họ ngày càng tốt hơn. Cho vay tiêu dùng bắt nguồn từ các hãng bán lẻ với hình thức trả góp và sau đó được các ngân hàng triển khai cho đến ngày nay và cũng đạt được một số thành tựu nhất định về quy mô và chất lượng. N hư vậy cho vay tiêu dùng là: Cho vay tiêu dùng là hình thức tài trợ cho mục đích chi tiêu của cá nhân, hộ gia đình.
Các khoản cho vay tiêu dùng là nguồn tài chính quan trọng giúp người tiêu dùng có thể trang trải các nhu cầu trong cuộc sống như nhà ở, phương tiện đi lại, tiện nghi sinh hoạt, học tập, du lịch, y tế… trước khi họ có đủ khả năng về tài chính để hưởng thụ. Tùy vào từng đối tượng khách hàng, mục đích vay, mức cho vay hay thời hạn cho vay,. mà tổ chức tín dụng có thể cho vay tiêu dùng có hoặc không có tài sản bảo đảm.2 Đặc điểm của cho vay tiêu dùng Khách hàng vay là cá nhân và các hộ gia đình. Mục đích vay nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng của cá nhân, hộ gia đình không phải xuất phát từ mục đích kinh doanh.
Do đó phụ thuộc vào nhu cầu, tính cách của từng đối tượng khách hàng và chu kỳ kinh tế của người đi vay. Khách hàng vay tiêu dùng thường ít quan tâm đến lãi suất mà thường quan tâm đến số tiền họ phải thanh toán. SVTH: LÊ THN CẨM VÂN 5 KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP GVHD: PGS.TS N GUYỄN VĂN TOÀN Về lãi suất, do quy mô các khoản vay thường nhỏ (trừ những khoản vay để mua bất động sản), dẫn đến chi phí để cho vay cao, do vậy, lãi suất cho vay tiêu dùng thường cao hơn lãi suất cho vay thương mại. N guồn trả nợ của khách hàng được trích từ thu nhập, không nhất thiết phải là từ kết quả của việc sử dụng những khoản vay đó.3 Các hình thức cho vay tiêu dùng Cho vay tiêu dùng hiện nay có 2 hình thức là cho vay tiêu dùng tín chấp và cho vay tiêu dùng thế chấp.
Cho vay tiêu dùng tín chấp: Cho vay tín chấp là hoạt động cho vay không yêu cầu tài sản đảm bảo, vốn vay tín chấp được cấp gần như dựa hoàn toàn vào uy tín của người đi vay. Tất nhiên, uy tín khi đi vay vốn tín chấp phải được chứng minh bằng một số thông tin cụ thể ví dụ thu nhập, các hóa đơn, hợp đồng có giá trị liên quan đến người đi vay. Cho vay tiêu dùng thế chấp: Cho vay thế chấp là hình thức cho vay tiêu dùng yêu cầu tài sản đảm bảo (tài sản thế chấp). Theo đó, để được ngân hàng cấp vốn vay thế chấp, người đi vay phải thế chấp các tài sản có giá như bất động sản (nhà, đất,…) hoặc động sản (xe cộ và các tài sản có giá khác).
Sở dĩ ngân hàng yêu cầu tài sản thế chấp vì khoản vay nào cũng tiềm Nn những rủi ro nhất định, tài sản đảm bảo là điều kiện bắt buộc để ngân hàng thu hồi vốn trong trường hợp xảy ra rủi ro. Tài sản đảm bảo này vẫn hoàn toàn là của khách hàng và không hề bị ảnh hưởng gì trong quá trình vay vốn, khách hàng vẫn có thể sử dụng bình thường. Các tài sản thế chấp chỉ bị thu hồi trong trường hợp khách hàng mất khả năng trả nợ.4 Đối tượng cho vay tiêu dùng Áp dụng cho tất cả các khách hàng có nhu cầu vay tiêu dùng để mua sắm hàng gia dụng, mua xe, du học, xây sửa nhà và các nhu cầu khác trong cuộc sống. Có độ tuổi từ 18 đến 70 tuổi.
Khách hàng của cho vay tiêu dùng thường là các cá nhân. Họ có nhu cầu về tài chính và các nhu cầu đó là khác nhau. N hu cầu của khách hàng phụ thuộc vào thu SVTH: LÊ THN CẨM VÂN 6 KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP GVHD: PGS.TS N GUYỄN VĂN TOÀN nhập của họ. N hững người có thu nhập thấp thì nhu cầu vay tiêu dùng thấp nhưng số lượng lần vay của họ thường nhiều.
N hu cầu tiêu dùng của người dân là vô hạn, các nhu cầu đó cũng được biểu hiện cụ thể qua các mục đích như: mua nhà , mua ô tô, hay đáp ứng nhu cầu kinh doanh của cá nhân và hộ gia đình. Thời gian vay vốn của khách hàng gồm các khoản vay ngắn hạn, trung và dàI hạn.5 Vai trò của cho vay tiêu dùng 1.1 Đối với khách hàng Giúp cho người tiêu dùng có khả năng mua sắm những hàng hoá cần thiết có giá trị cao, thoả mãn nhu cầu tiêu dùng và cải thiện đời sống.2 Đối với ngân hàng Mở rộng mối quan hệ với khách hàng. Góp phần đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, phân tán rủi ro.3 Đối với nền kinh tế Tạo cơ hội giảm chi phí giao dịch, mở rộng thị trường hàng hóa, dịch vụ và phân công lao động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển, tăng sản lượng, việc làm, tạo nguồn thu nhập cho người lao động. Cung cấp tài chính, trang trải các chi tiêu tiêu dùng, thúc đNy thành phần tiêu dùng,… 1.2 Hoạt động cho vay tiêu dùng thế chấp của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm cho vay thế chấp Theo quy định của điều 324 của bộ luật 2005 “ Thế chấp tài sản là việc một bên (gọi là bên thế chấp) dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với bên kia (gọi là bên nhận thế chấp) và không chuyển giao tài sản đó cho bên nhận thế chấp.
Tài sản này do bên thế chấp giữ hoặc thỏa thuận giao cho người thứ ba giữ tài sản thế chấp. Có thể hiểu vay thế chấp là hình thức cho vay có đảm bảo tài sản, ví dụ cho vay mua xe ô tô thế chấp nhà đất hay bằng chính ô tô mua, cho vay tiêu dùng cá nhân thế SVTH: LÊ THN CẨM VÂN 7 KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP GVHD: PGS.TS N GUYỄN VĂN TOÀN chấp sổ tiết kiệm. Quyền sở hữu vẫn còn với người đi vay, nhưng ngân hàng sẽ giữ những giấy tờ liên quan và nếu người vay không thể trả được nợ cho ngân hàng phải chuyển sở hữu tài sản cho ngân hàng để thanh lý trừ nợ. N hư vậy, vay thế chấp là sản phNm vay vốn có tài sản do ngân hàng triển khai đáp ứng mục đích tiêu dùng của khách hàng.
Theo đó, khách hàng sẽ sử dụng các tài sản có giá trị như bất động sản (nhà ở, đất đai), xe ô tô, giấy tờ có giá. để thế chấp cho khoản vay của mình. N hững tài sản nào có thể mang đi thế chấp: • N hà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất, kể cả các tài sản gắn liền với nhà ở, công trình xây dựng. • Đối với bất động sản có tham gia bảo hiểm thì giá trị hợp đồng bảo hiểm cũng thuộc tài sản thế chấp.
• Các cơ sở sản xuất kinh doanh như: nhà máy, khách sạn, cửa hàng, nhà kho. và các công cụ, máy móc, thiết bị gắn liền với nhà máy, tàu biển, máy bay.2 Đặc điểm của cho vay tiêu dùng thế chấp Vay thế chấp là hình thức cho vay truyền thống và có những nét đặc trưng như sau: • Phải có tài sản đảm bảo, tài sản này sẽ được ngân hàng thNm định giá trị trước khi cho vay. • Lãi suất thấp hơn nhiều so hình thức vay tín chấp. • Tài sản đảm bảo đa dạng, chỉ cần sở hữu tài sản có giá trị là khách hàng đã có thể đăng ký vay bất cứ lúc nào.
• N gân hàng giữ lại giấy tờ chứng minh sở hữu tài sản, quyền sở hữu tài sản vẫn thuộc về người đi vay và vẫn có thể sử dụng. • Thời gian cho vay kéo dài lên đến 25 năm • Số tiền mà khách hàng có thể vay khoảng 70% - 80% giá trị tài sản đảm bảo. SVTH: LÊ THN CẨM VÂN 8 KHÓA LUẬN TỐT N GHIỆP GVHD: PGS.TS N GUYỄN VĂN TOÀN 1.3 Các hình thức cho vay tiêu dùng thế chấp hiện nay Các hình thức cho vay thế chấp của các ngân hàng phổ biến bao gồm những hình thức sau: Vay kinh doanh Vay kinh doanh là hình thức dành cho các khách hàng có nhu cầu mở rộng, phát triển kinh doanh.