MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trong lĩnh vực Ngân hàng, hoạt động cho vay là hoạt động vô cùng quan trọng và tạo nguồn lợi nhuận chính cho Ngân hàng, tuy nhiên, hoạt động cho vay cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Chính vì vậy, các Ngân hàng thương mại (NHTM) luôn phải chú trọng đến phát triển hoạt động cho vay với mục đích ổn định và phát triển Ngân hàng, ngoài ra còn đảm bảo việc cung ứng nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong nền kinh tế. Trước đây, hoạt động cho vay của Ngân hàng chủ yếu tập trung vào khách hàng doanh nghiệp, điều này đã tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt giữa các Ngân hàng, làm cho mức sinh lợi bị giảm đi đáng kể, trong khi đó hoạt động cho vay khách hàng cá nhân (KHCN) ngày càng phát triển và đem lại hiệu quả kinh doanh cao cho các Ngân hàng.
Việc phát triển cho vay KHCN sẽ đảm bảo cho Ngân hàng có một thị trường khai thác rộng lớn và giúp Ngân hàng đạt hiệu quả kinh doanh cao. Ngay từ khi thành lập, với định hướng trở thành Ngân hàng bán lẻ hàng đầu, Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) đã không ngừng tung ra các sản phẩm, dịch vụ để đáp ứng nhu cầu đa dạng và yêu cầu ngày càng cao của khách hàng. Cùng nhất quán với mục tiêu phát triển chung của toàn hệ thống, Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt – Chi nhánh Hà Đông cũng đang tập trung tìm mọi giải pháp để mở rộng cho vay đối với KHCN nhằm chiếm lĩnh thị phần và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Mặc dù vậy, trước nhu cầu tín dụng cá nhân ngày càng tăng, chính sách cho vay, quy chế cho vay và khả năng cạnh tranh của LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông vẫn còn tồn đọng những vướng mắc ảnh hưởng đến hoạt động cho vay KHCN, cụ thể như tín dụng cá nhân vẫn hẹp về quy mô, các sản phẩm ít được khách hàng biết đến so với các Ngân hàng khác, tỷ trọng dư nợ so với các Chi nhánh cùng hệ thống vẫn còn thấp.
Chính vì vậy, tác giả đã chọn đề tài “Phát triển hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt – Chi nhánh Hà Đông” làm đề tài luận văn thạc sĩ. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài Dịch vụ Ngân hàng bán lẻ nói chung và hoạt động cho vay KHCN nói riêng là lĩnh vực kinh doanh cơ bản và quan trọng của các NHTM. Việc phát triển hoạt động cho vay KHCN được đánh giá là chiến lược của các NHTM trong giai đoạn hiện nay. Chính vì vậy, vấn đề nghiên cứu hoạt động cho vay KHCN nhận được sự quan tâm của nhiều tác giả về cả lý luận và thực tiễn.
Tập trung sự quan tâm vào các luận án, luận văn trong thời gian gần đây, nghiên cứu về dịch vụ cho vay KHCN có thể kể đến các công trình tiêu biểu như sau: Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Thùy Linh (2021), với đề tài “Cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Tân Uyên”, Học viện Ngân hàng. Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng cho vay KHCN tại Chi nhánh, tác giả đã gợi ra những giải pháp theo quan điểm cá nhân để tăng cường cho vay vốn đối với KHCN và phát triển thị trường tín dụng của Chi nhánh một cách an toàn vừa đem lại hiệu quả cho hoạt động kinh doanh. Tác giả đã hệ thống hóa và tổng hợp những lý luận cơ bản về phát triển cho vay KHCN của NHTM, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển cho vay KHCN tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Tân Uyên. Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Hoàng Phương Nam (2020), “Phát triển cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thương mại cổ phẩn Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Nam Hà Nội”, Đại học Thương Mại.
Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về hoạt động cho vay KHCN của NHTM trong nền kinh tế thị trường. Tập hợp một số bài học kinh nghiệm của các Ngân hàng trong nước thành công trong lĩnh vực cho vay KHCN từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho vay KHCN cho các NHTM Việt Nam. Mô tả, phân tích khá đầy đủ và khách quan thực trạng hoạt động cho vay KHCN của Ngân hàng thương mại cổ phẩn Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Nam Hà Nội, từ đó chỉ ra những điểm tồn tại hạn chế trong hoạt động tín dụng tiêu dùng. Cuối cùng tác giả đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay KHCN tại Ngân hàng thương mại cổ phẩn Đầu tư và Phát triển Việt 3 Nam – Chi nhánh Nam Hà Nội.
Luận án Tiến sĩ kinh tế của tác giả Trần Gia Bình (2020), “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Vũng Tàu”, Đại học kinh tế TP. Hồ Chí Minh. Bằng phương pháp khảo sát trực tiếp 200 khách hàng cá nhân đã, đang giao dịch tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Vũng Tàu, thông qua phương pháp hồi quy logistic, nghiên cứu đã cho thấy, các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân bao gồm: Thương hiệu, thủ tục vay vốn, lãi suất cho vay, nhân viên phục vụ tại Ngân hàng. Các nghiên cứu đã chỉ rõ khung cơ sở lý luận về công tác cho vay KHCN trên góc độ khái niệm, đặc điểm, phân loại và vai trò; bên cạnh đó, một số nghiên cứu đã sử dụng phương pháp khảo sát nhằm đánh giá sự hài lòng của KHCN đối với hoạt động cho vay tại Chi nhánh NHTM.
Trên cơ sở kế thừa từ những công trình nghiên cứu trước đó, tác giả đã nghiên cứu cụ thể nhằm phát triển cho vay KHCN tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông. Luận văn sẽ đi sâu hơn vào thực trạng cho vay KHCN tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông và đưa ra những đề xuất, kiến nghị nhằm phát triển cho vay KHCN tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông. Những giải pháp được kiến nghị sẽ liên quan chặt chẽ với những hạn chế mà Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông đang gặp phải, từ đó đóng góp thiết thực cho việc phát triển cho vay KHCN tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông và là tài liệu tham khảo cho những TCTD khác. Mục đích nghiên cứu Luận”văn sẽ tập trung vào các vấn đề cơ sở lý luận về hoạt động cho vay và cho vay khách hàng cá nhân của NHTM, thực trạng phát triển cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt – Chi nhánh Hà Đông và những giải pháp nhằm phát triển hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt – Chi nhánh Hà Đông.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay KHCN tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông. Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi về không gian: Đề tài này được giới hạn nghiên cứu tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông. Phạm vi về thời gian: Đề tài nghiên cứu thực trạng cho vay KHCN tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông trong giai đoạn 2018 – 2021 5. Phương pháp nghiên cứu 5.
Phương pháp thu thập số liệu Trong luận văn này, tác giả sử dụng các số liệu thứ cấp và sơ cấp. Trong đó dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn sau: Nguồn thông tin bên trong Ngân hàng: là các số liệu và tài liệu do Ngân hàng cung cấp như doanh số tín dụng qua các năm, doanh số thu nợ, dư nợ, cơ cấu tổ chức, cơ cấu nhân sự của Ngân hàng. Báo cáo tổng kết; Báo cáo kết quả kinh doanh; Báo cáo quyết toán và Báo cáo tổng kết của Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông. Nguồn thông tin bên ngoài: được thu thập từ các loại sách báo, tạp chí, từ trang web của các Ngân hàng như thông tin về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội.
Ngoài ra các báo cáo khoa học, luận văn của những người đi trước cũng được sử dụng làm nguồn tài liệu tham khảo quý giá và đã được kế thừa một cách hợp lý trong luận văn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập bằng phương pháp điều tra thông qua bảng câu hỏi đối với KHCN vay vốn tại với Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông nhằm đánh giá ý kiến của khách hàng đối với hoạt động cho vay KHCN tại Chi nhánh. - Thu thập ý kiến khách hàng từ phiếu thăm dò: (Phụ lục 1: mẫu phiếu điều tra ý kiến KHCN về hoạt động cho vay tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông) 5 + Đối tượng phát phiếu điều tra: KHCN vay vốn tại với Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông. + Quy mô mẫu điều tra: Tính đến thời điểm 31/12/2021, quy mô KHCN tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông là 2.045 khách hàng, tác giả tiến hành gửi 200 phiếu điều tra và thu về 186 phiếu điều tra hợp lệ.
+ Thời gian điều tra: Thời gian phát phiếu điều tra: từ 10/03/2022 đến 31/03/2022 Thời gian thu phiếu điều tra: từ 01/04/2022 đến 15/04/2022 Thời gian xử lý kết quả điều tra: từ 16/04/2022 đến 29/04/2022 + Nội dung điều tra: Bảng câu hỏi bao gồm 2 phần: thông tin của KHCN và ý kiến đánh giá của KHCN về chất lượng dịch vụ cho vay KHCN. Phụ lục 1: Phiếu điều tra ý kiến khách hàng. - Phương pháp phát phiếu điều tra: ngẫu nhiên, qua email đối với KHCN có quan hệ vay vốn tại Ngân hàng LienVietPostBank Chi nhánh Hà Đông. Phương pháp xử lý số liệu * Đối với dữ liệu sơ cấp - Phương pháp phân tích: Trên cơ sở các tài liệu đã được tổng hợp, vận dụng các phương pháp phân tích thống kê như số tương đối, số tuyệt đối, số bình quân gia quyền, lượng tăng (giảm) tuyệt đối liên hoàn, tốc độ phát triển liên hoàn, tốc độ tăng (giảm) liên hoàn, phương pháp dãy số theo thời gian và phương pháp so sánh để phân tích kết quả kinh doanh cũng như tình hình phát triển dịch vụ của Ngân hàng qua các năm nhằm đáp ứng được mục đích nghiên cứu của đề tài đã đặt ra.
Các phương pháp phân tích, xử lý số liệu thống kê được thực hiện nhờ vào công cụ tin học. Toàn bộ việc xử lý số liệu được tiến hành trên phần mềm Excel.
