phần mở đầu, kết luận, luận văn được trình bày theo kết cấu thành 3 chương: Chương_1: Những vấn đề cơ bản về sự phát triển hoạt động cho vay bán lẻ của ngân hàng thương_mại Chương_2: Thực trạng phát triển hoạt động cho vay bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công thương_Việt Nam – Chi nhánh Hà Giang Chương_3: Giải pháp phát triển hoạt động cho vay bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công thương_Việt Nam – Chi nhánh Hà Giang 6 CHƢƠNG_l NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG_MẠI 1. Tổng quan về hoạt động cho vay bán lẻ của Ngân hàng thƣơng_mại 1. Khái niệm về hoạt động cho vay bán lẻ Xuất phát từ cách hiểu truyền thống trong lĩnh vực thương_mại hàng hóa, bán buôn là hình thức mua bán hàng hóa thông qua các trung gian, đại lý, để bán với khối lượng lớn. Ngược lại, bán lẻ là hình thức bán hàng mà người bán trực tiếp bán cho người mua là người sử dụng, tiêu dùng với khối lượng nhỏ lẻ.
Trong cuốn “ Quản trị Marketing”, Philip Kotler (2010) đã định nghĩa: “Bán lẻ là mọi hoạt động nhằm bán hàng hóa hay dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng để họ sử dụng vào mục đích cá nhân, không mang tính thương_mại”. Theo “khoản 8, Điều 13 Nghị định 23/2007/NĐ- Chính phủ ngày 12/2/2007 quy định chi tiết Luật thương_mại về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam: Bán lẻ là hoạt động bán hàng hóa trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng”. Như vậy, ta có thể hiểu nói chung bán lẻ là hoạt động kinh doanh trong đó nhà bán lẻ mua với số lượng lớn từ nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, hoặc nhà bán sỉ rồi chia nhỏ và bán cho người tiêu dùng (bằng cách trực tiếp hay gián tiếp ở tại cửa hàng, ngoài phố hay tại nhà riêng…) nhằm phục vụ nhu cầu cá nhân hay gia đình. Cho vay bán lẻ là hình thức cung cấp trực tiếp các sản phẩm tín dụng có quy mô nhỏ cho khách hàng là cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Đối tượng mà loại tín dụng này hướng đến rất rộng với số lượng vô cùng lớn, nhưng khối lượng vay khá nhỏ. Hoạt động cho vay bán lẻ trong nhóm hoạt động ngân hàng được hiểu theo nhiều quan điểm khác nhau. Xuất phát từ thực tế nghiên cứu và cách tiếp cận hoạt động cho vay bán lẻ, tác giả đưa ra khái niệm về hoạt động cho vay bán lẻ như sau: 7 Hoạt động cho vay bán lẻ là hoạt động ngân hàng cung cấp tới từng cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hoạt động được thiết kế đảm bảo cho cung cấp cho một số lượng lớn khách hàng qua rất nhiều kênh: chi nhánh, phòng giao dịch, phương_tiện viễn thông và công nghệ thông tin, đại lý….
Hoạt động cho vay bán lẻ bao gồm: Hoạt động huy động vốn từ dân cư; Hoạt động cho vay cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp vừa và nhỏ; Hoạt động ủy thác đầu tư; Hoạt động thẻ; Hoạt động ngân hàng điện tử… Do đó hoạt động cho vay bán lẻ có vai trò rất lớn trong việc tăng vị thế của ngân hàng, giúp ngân hàng xây dựng mạng lưới khách hàng rộng khắp. Đặc điểm của hoạt động cho vay bán lẻ Thứ nhất, đối tượng khách hàng của cho vay bán lẻ đa dang và nhiều: các cá nhân, hộ gia đình và các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thứ hai, chi phí giao dịch cao: Hoạt động cho vay bán lẻ bao gồm rất nhiều món giao dịch với giá trị của mỗi giao dịch không lớn nên chi phí bình quân trên mỗi giao dịch khá cao. Hoạt động cho vay bán lẻ phục vụ cho các nhu cầu giao dịch và thanh toán thường xuyên của người dân, do đó lượng giao dịch nhiều, nhưng chi phí để phục vụ mỗi giao dịch của khách hàng bán lẻ cũng tương_đương_với mỗi giao dịch của khách hàng bán buôn, dẫn đến chi phí bình quân của mỗi giao dịch khá cao.
Tuy vậy, số lượng giao dịch lớn thì lợi nhuận đạt được của bộ phận cho vay bán lẻ là khá lớn, đáp ứng được nhu cầu của phần đông khách hàng. Thứ ba, hoạt động cho vay bán lẻ đòi hỏi phải xây dựng đa dạng các kênh phân phối để cung ứng sản phẩm, hoạt động cho khách hàng trên phạm vi rộng. Thứ tư, xác suất (nguy cơ) rủi ro cao, nhưng mức ảnh hưởng không lớn. Thứ năm, hoạt động đơn giản, dễ thực hiện: Mục tiêu của hoạt động cho vay bán lẻ là khách hành cá nhân nên các hoạt động thường tập trung vào hoạt động gửi tiền, thanh toán, vay vốn và hoạt động thẻ.
8 Thứ sáu, hoạt động cho vay bán lẻ luôn cải tiến với nhu cầu đa dạng và ngày càng tăng của khách hàng. Đối tượng khách hàng chủ yếu của hoạt động cho vay bán lẻ là các cá nhân khác nhau về thu nhập, trình độ hiểu biết, tính cách, sở thích, độ tuổi, nghề nghiệp nên nhu cầu của khách hàng rất đa dạng. Từ đó, hoạt động cho vay bán lẻ cũng đa dạng và thay đổi liên tục để thỏa mãn nhu cầu khách hàng. Thứ bảy, hoạt động cho vay bán lẻ phát triển đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật công nghệ hiện đại và một đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp nhằm mở rộng, nâng cao chất lượng sản phẩm và đưa sản phẩm đến từng đối tượng khách hàng.
Công nghệ thông tin là tiền đề quan trọng để lưu giữ và xử lí cơ sở dữ liệu tập trung, cho phép các giao dịch trực tuyến được thực hiện. Công nghệ thông tin hỗ trợ triển khai các sản phẩm hoạt động cho vay bán lẻ tiên tiến như chuyển tiền tự động, huy động vốn và cho vay dân cư với nhiều hình thức khác nhau”. Thứ tám, tạo nguồn thu khá ổn định cho ngân hàng thương_mại, đặc biệt đối với hoạt động tín dụng bán lẻ (lãi suất cho vay tương_đối cao). Vai trò của hoạt động cho vay bán lẻ 1.
Đối với nền kinh tế Việc phát triển hoạt động cho vay bán lẻ đẩy nhanh quá trình luân chuyển tiền, giúp cải thiện đời sống dân cư, góp phần giảm chi phí xã hội qua việc tiết kiệm chi phí thời gian, chi phí thông tin cho cả ngân hàng và khách hàng. Điều cơ bản là đáp ứng tính tiện lợi, tính thay đổi nhanh và thường xuyên trong nhu cầu xã hội. Nền kinh tế quốc dân phát triển, thu nhập quốc dân tăng, đời sống của người dân ngày càng được nâng cao. Khoản thu nhập dành cho tiêu dùng cũng tăng lên.
Vì thế đòi hỏi hệ thống thanh toán tinh giảm gọn nhẹ, thuận tiện và an toàn đáp ứng nhu cầu mua sắm, chi tiêu đa dạng của khách hàng. Đây là tiền đề để các ngân hàng mở rộng mạng lưới thanh toán qua thẻ cũng như tăng quy mô và thị phần trên thị trường. Xây dựng được nền văn minh thanh toán. Ngoài ra, thông qua việc đáp ứng các hoạt động cho nhu cầu tiêu dùng của KHCN, hoạt động cho vay bán lẻ sẽ giúp cải thiện đời sống dân cư, cải thiện môi trường tiêu dùng.
Các hoạt động cho vay bán lẻ thu hút nguồn vốn nhỏ lẻ, rải rác trong tay khu 9 vực dân cư - khu vực tập trung nguồn vốn chủ yếu trong xã hội. Góp phần khai thác và sử dụng các nguồn vốn trong nền kinh tế thêm hiệu quả, làm tăng luân chuyển tiền tệ trong không gian và thời gian. Khối lượng tiền tệ di chuyển từ nơi này sang nơi khác, từ khách hàng này sang khách hàng khác, đáp ứng các nhu cầu cho hoạt động kinh tế xã hội. Góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, góp phần vào quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Khi giải ngân cho vay bán lẻ, tiền giải ngân sẽ được chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản người bán của khách hàng, hạn chế dùng tiền mặt. Việc thanh toán không dùng tiền mặt được là hình thức thanh toán được Nhà nước khuyến khích trong giao dịch sản xuất kinh doanh. Việc thanh toán bằng tiền mặt dẫn đến tình trạng tham nhũng, buôn lậu, trốn thuế. Luồng tiền khi thanh toán qua tài khoản ngân hàng được thể hiện đầy đủ trên sổ sách, chứng từ kế toán, thể hiện đầy đủ các khoản thu của doanh nghiệp nhất là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, các doanh nghiệp bắt buộc phải hạch toán đầy đủ doanh thu phát sinh và thuế giá trị gia tăng đầu ra, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.
Nên hoạt động cho vay bán lẻ góp phần chống tham nhũng, gian lận thương_mại, buôn lậu, trốn thuế. Trình độ học vấn của dân cư sẽ nâng cao hơn vì hoạt động cho vay bán lẻ ứng dụng công nghệ cao.Vì thế đòi hỏi người sử dụng phải có ý thức học hỏi những kiến thức mới như trình độ sử dụng mạng internet, tham khảo thông tin …góp phần ngày càng nâng cao trình độ dân trí. Giúp người dân làm quen và không còn cảm thấy xa lạ với những khái niệm ngân hàng tự động, ngân hàng không người, ngân hàng ảo. Tạo nguồn thu ngoại tệ cho quốc gia từ các nguồn kiều hối từ nước ngoài chuyển về”.
Đối với ngân hàng Đối với ngân hàng, việc phát triển hoạt động cho vay bán lẻ là hết sức quan trọng và cần thiết nhằm góp phần củng cố ngân hàng lớn mạnh, nâng cao vị thế của ngân hàng. “Một lợi ích cho thấy rõ là nguồn thu nhập đáng kể từ hoạt động cho vay bán lẻ mang lại cho ngân hàng. Phát triển hoạt động đa dạng, nhiều tiện ích theo hướng 10 cải tiến phương_thức thanh toán, đơn giản hoá thủ tục, mở rộng mạng lưới hoạt động. Bên cạnh đó ngân hàng có thể phát triển những hoạt động hỗ trợ như hoạt động chi trả lương_cho những người có tài khoản tại nhiều ngân hàng khác nhau, chuyển tiền mặt giao dịch tận tay người nhận…sẽ thu hút ngày càng nhiều khách hàng đến với ngân hàng, từ đó làm tăng nguồn thu hoạt động của ngân hàng.
Phát triển hoạt động cho vay bán lẻ sẽ có điều kiện hạn chế phần nào rủi ro do các nhân tố bên ngoài vì hoạt động cho vay bán lẻ là lĩnh vực ít chịu ảnh hưởng của chu kỳ nền kinh tế so với các lĩnh vực khác. Việc cung ứng hoạt động cho số lượng lớn khách hàng nên sẽ phân tán được rủi ro cho ngân hàng theo đối tượng khách hàng.