phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn gồm ba chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn. Chƣơng 2: Khai thác tài nguyên trong kinh doanh du lịch văn hóa ở Bến Tre. Chƣơng 3: Định hƣớng phát triển du lịch văn hóa ở Bến Tre. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NỘI DUNG Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.
Du lịch Trong xã hội hiện đại khi cái ăn, cái mặc, việc ở, việc đi lại trở nên dễ dàng, thoải mái hơn từ việc ăn no, mặc ấm dần chuyển sang ăn ngon, mặc đẹp rồi đến ăn “cầu kỳ”, mặc “thời trang”. Con ngƣời từ chỗ quần cƣ, di cƣ đến định cƣ và hình thành nên làng mạc, thôn xóm cho đến phát triển thành những đô thị, siêu đô thị với những ngôi nhà phố, toà nhà cao tầng rồi đến biệt thự, dinh thự nguy nga tráng lệ. Việc đi lại của con ngƣời cũng từ lúc tự thân vận động đến việc phát triển phƣơng tiện đi lại thô sơ cho đến khi những phát minh khoa học góp phần giúp con ngƣời di chuyển bằng các phƣơng tiện hiện đại nhƣ xe máy, ô tô, tàu hỏa, tàu thủy có động cơ và chúng ta đang chinh phục bầu trời bằng máy bay và từng bƣớc khám phá vũ trụ bao la bằng phi thuyền. Khi các nhu cầu cơ bản đã đƣợc thỏa mãn thì việc đƣợc giao lƣu, tìm hiểu, khám phá, thƣởng thức những điều chƣa biết, hoặc chỉ biết một phần … trở thành nhu cầu tất yếu của đời sống con ngƣời.
Việc suy nghĩ, hành động để thực hiện đƣợc những “giấc mơ” nhƣ trên đòi hỏi phải có điều kiện thời gian, sức khỏe, và điều kiện vật chất nhất định. Quá trình đó đƣợc gọi chung bằng từ “Du lịch”. Ngày nay du lịch đã trở thành một hiện tƣợng kinh tế - xã hội phổ biến. Hội đồng Lữ hành và Du lịch quốc tế (World Travel and Tourism Council - WTTC) đã công bố du lịch là một ngành kinh tế lớn nhất thế giới, vƣợt trên cả ngành sản xuất ô tô, thép, điện tử và nông nghiệp [14: tr.
Du lịch giúp mang lại lợi ích kinh tế rất lớn đối với nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt ở một số nƣớc du lịch là một ngành kinh tế mũi nhọn, đặc thù là nguồn thu ngoại tệ chính cho nƣớc nhà. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhƣ vậy, du lịch là hiện tƣợng kinh tế - xã hội phức tạp và trong quá trình phát triển, nội dung của nó không ngừng đƣợc mở rộng và ngày thêm phong phú [14: tr. Xuất phát từ thực tế nhƣ thế, việc đƣa ra một định nghĩa hoàn chỉnh, đầy đủ nội dung cũng nhƣ hình thức về du lịch không phải là một việc đơn giản. Ở những góc độ tiếp cận khác nhau, với những đối tƣợng nghiên cứu khác nhau mà có những định nghĩa không giống nhau về du lịch.
- Ngƣời đi du lịch cho rằng: du lịch là những chuyến đi khám phá, thƣởng thức những điều mới lạ mà ở nơi mình cƣ trú không có. - Ngƣời làm du lịch (kinh doanh dịch vụ du lịch) cho rằng: du lịch là hoạt động đƣợc tổ chức nhằm thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí, thƣởng thức những sản phẩm dịch vụ cho ngƣời đi du lịch. Đáp ứng nhu cầu về vật chất và tinh thần cho du khách và mang lại lợi ích kinh tế cho mình. - Đối với các nhà quản lý: du lịch là cơ hội để bán các sản phẩm địa phƣơng, tăng thu ngoại tệ, tăng các nguồn thu nhập từ các khoản thuế trực tiếp và gián tiếp, đẩy mạnh cán cân thanh toán và nâng cao mức sống vật chất và tinh thần cho dân địa phƣơng [14: tr.
- Đối với ngƣời dân địa phƣơng: du lịch mang lại cho họ cơ hội việc làm, tăng thu nhập, học hỏi đƣợc những cái hay, cái mới của ngƣời khác, của khách du lịch. Du lịch là cơ hội để ngƣời dân phát huy truyền thống văn hóa địa phƣơng, khôi phục các làng nghề thủ công, nét văn hóa bản địa để phục vụ du khách. Ở góc độ ngôn ngữ, thuật ngữ “du lịch” cũng đƣợc hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau phụ thuộc vào từng ngôn ngữ khác nhau. Một số học giả cho rằng thuật ngữ Du lịch trong ngôn ngữ nhiều nƣớc bắt nguồn từ gốc tiếng Pháp le tourisme, bản thân từ le tourisme lại đƣợc bắt nguồn từ gốc le tour có nghĩa là một cuộc hành trình đi đến nơi nào đó và quay trở lại.
Thuật ngữ đó sang tiếng Anh thành tourism, tiếng Nga – mypuzm … nhƣ vậy khái niệm du lịch ở các nƣớc nhƣ Pháp, Anh, Tây Ban Nha, Nga … có ý nghĩa đầu tiên là khởi hành, đi lại, chinh phục không gian. Một số tác giả khác cho rằng thuật ngữ du lịch trong ngôn ngữ nhiều nƣớc đƣợc bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “tornos” với nghĩa đi 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com một vòng. Thuật ngữ này đƣợc Latin hóa thành “tornus” và sau đó thành “tourisme” (tiếng Pháp), “tourism” (tiếng Anh), “mypuzm” (tiếng Nga) … [14: tr. Do du lịch là một hoạt động liên tục, phối hợp chặt chẽ giữa các hoạt động kinh doanh khác nhau tạo nên.
Trong chuyến du lịch, du khách không những sử dụng các dịch vụ sản phẩm trực tiếp của các cơ sở kinh doanh du lịch cung cấp nhƣ khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi giải trí… mà còn sử dụng các sản phẩm của ngành nghề phụ thuộc khác nhƣ dịch vụ chăm sóc sức khỏe, dịch vụ làm đẹp, bƣu chính viễn thông, ngân hàng, giao thông công cộng tại điểm đến … Hoạt động du lịch đƣợc xem là một hoạt động phức hợp, đa dạng mang tính kinh tế cao, phát triển qua nhiều giai đoạn với những định nghĩa khác nhau. Là một ngành kinh tế còn mới mẻ với sự phát triển theo nhiều xu hƣớng khác nhau trong từng giai đoạn, phụ thuộc vào nhiều yếu tố kinh tế, chính trị, tôn giáo và tự nhiên. Phát triển ở từng giai đoạn, du lịch có định nghĩa khác nhau, phù hợp với tính lịch sử, xã hội và kinh tế ở giai đoạn nhất định. Lần đầu tiên, du lịch đƣợc định nghĩa tại Anh năm 1811: “Du lịch là sự phối hợp nhịp nhàng giữa lý thuyết và thực hành của (các) cuộc hành trình với mục đích giải trí”.
Đến năm 1930, một ngƣời Thụy Sỹ - ông Glusman định nghĩa: “Du lịch là sự chinh phục không gian của những ngƣời đến một địa điểm mà ở đó họ không có chỗ cƣ trú thƣờng xuyên”. Giáo sƣ, tiến sỹ Hunziker và giáo sƣ, tiến sỹ Krapf đƣợc coi là những ngƣời đặt nền móng cho lý thuyết về cung du lịch đƣa ra định nghĩa: du lịch là tập hợp các mối quan hệ và các hiện tƣợng phát sinh trong các cuộc hành trình và lƣu trú của những ngƣời ngoài địa phƣơng, nếu việc cƣ trú đó không thành cƣ trú thƣờng xuyên và không dính dáng đến hoạt động kiếm lời [14: tr. Từ những lý luận và thực tiễn của hoạt động du lịch trên thế giới và Việt Nam, Trƣờng Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội đã đƣa ra định nghĩa du lịch nhƣ sau: “du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hƣớng dẫn du lịch, sản xuất, trao đổi hàng hóa và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng các nhu cầu về đi lại, lƣu trú, ăn uống, tham quan, giải trí, tìm hiểu và nhu cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải đem lại lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thiết thực cho nƣớc làm du lịch và cho bản thân doanh nghiệp”.
Trong Pháp lệnh Du lịch của Việt Nam, tại Điều 10, thuật ngữ “Du lịch” đƣợc hiểu nhƣ sau: du lịch là hoạt động của con ngƣời ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dƣỡng trong một khoảng thời gian nhất định [14: tr. Phó Giáo sƣ, Tiến sỹ Trần Đức Thanh cho rằng nên tách thuật ngữ du lịch thành hai phần để định nghĩa nó. Du lịch có thể đƣợc hiểu là: sự di chuyển và lƣu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cƣ trú nhằm mục đích phục hồi sức khỏe, nâng cao tại chỗ nhận thức về thế giới xung quanh, có hoặc không kèm theo việc tiêu thụ một số giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hóa và dịch vụ do các cơ sở chuyên nghiệp cung ứng; Là một lĩnh vực kinh doanh các dịch vụ nhằm thỏa mãn những nhu cầu nảy sinh trong quá trình di chuyển và lƣu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cƣ trú với mục đích phục hồi sức khỏe, nâng cao nhận thức tại chỗ về thế giới xung quanh [36: tr. Một trong những lý do để lý giải tại sao cho đến nay thuật ngữ “du lịch” vẫn chƣa có một định nghĩa thống nhất là do những hoàn cảnh cụ thể của từng khu vực, đất nƣớc.
Do mỗi nƣớc có một trình độ phát triển du lịch khác nhau nên nhận thức về nội dung du lịch cũng không nhƣ nhau [36: tr. Tất cả những cách hiểu, những khái niệm, định nghĩa nhƣ trên về du lịch đều cho rằng du lịch là một hoạt động của con ngƣời ra khỏi nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình trong một thời gian nhất định để thỏa mãn những nhu cầu khác nhau cho chính bản thân mình về vật chất, tinh thần, thể chất. Du lịch cũng là việc cung cấp các sản phẩm vật chất, phi vật chất đáp ứng nhu cầu trong hoạt động (du lịch) đó. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Du lịch văn hóa và văn hóa du lịch Trong hoạt động du lịch, việc đáp ứng tốt các nhu cầu khác nhau của du khách và đem lại các lợi ích kinh tế - xã hội tối đa phụ thuộc vào nhiều yếu tố tự nhiên, con ngƣời và môi trƣờng xã hội. Để thỏa mãn nhu cầu đa dạng của du khách, các loại hình sản phẩm phục vụ phải ngày càng phong phú. Từ nhu cầu đơn giản là tham quan, tìm hiểu, thƣởng ngoạn các cảnh quan tự nhiên ngoài nơi cƣ trú, thƣởng thức những sản vật thông thƣờng đáp ứng nhu cầu sinh học của mình … nhu cầu đó dần đƣợc phát sinh, con ngƣời có những nhu cầu cao hơn.