Khóa luận tốt nghiệp về tiềm năng và giải pháp phát triển du lịch team building ở Hải Phòng

Khóa luận tốt nghiệp phân tích hiện trạng, tiềm năng và đề xuất giải pháp phát triển du lịch team building tại Hải Phòng, hướng đến hiệu quả bền vững.

• Tác giả: Ngô Thị Hương
• Người hướng dẫn: Ths. Phạm Thị Hoàng Điệp
• Trường học: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Văn hóa du lịch
• Đề tài: Hiện trạng, tiềm năng và giải pháp phát triển loại hình du lịch Team building ở Hải Phòng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TEAM BUILDING VÀ LOẠI HÌNH DU LỊCH TEAM BUILDING
• 1.1. Giới thiệu về Team building và loại hình du lịch Team building
• 1.2. Khái niệm Team building
• 1.3. Những tổ chức cần thực hiện Team building
• 1.4. Phân loại hoạt động Team building
• 1.5. Đặc trưng - Vai trò của hoạt động Team building
• 1.5.1. Đặc trưng của hoạt động Team building
• 1.5.2. Vai trò của hoạt động Team building
• 1.6. Tổng quan về loại hình du lịch Team building
• 1.6.1. Khái niệm loại hình du lịch Team building
• 1.6.2. Đặc trưng của loại hình du lịch Team building
• 1.6.3. Địa điểm, không gian tổ chức
• 1.6.4. Đối tượng khách của loại hình du lịch Team building
• 1.7. Các hoạt động thường được tổ chức trong Team building tour
• 1.8. Kỹ năng tổ chức trò chơi trong du lịch Team building
• 1.9. Kỹ năng lựa chọn hoạt động Team building games
• 1.10. Các giai đoạn tổ chức trò chơi trong một Team building tour
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TEAM BUILDING Ở HẢI PHÒNG
• 2.1. Tiềm năng phát triển du lịch Team building ở Hải Phòng
• 2.2. Tài nguyên du lịch Hải Phòng
• 2.3. Thực trạng phát triển du lịch Hải Phòng
• 2.4. Những chương trình du lịch Team building đã triển khai ở Hải Phòng
• 2.4.1. Du lịch Team building ở Cát Bà
• 2.4.2. Du lịch Team building ở Đồ Sơn
• 2.5. Đánh giá về thực trạng phát triển du lịch Team building ở Hải Phòng
• 2.6. Bài học kinh nghiệm từ việc khai thác du lịch Team building tại một số địa phương khác
• 2.6.1. Bài học kinh nghiệm từ khai thác du lịch Team building tại Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH TEAM BUILDING TẠI HẢI PHÒNG
• 3.1. Giải pháp về nhân sự
• 3.1.1. Đào tạo chuyên viên xây dựng các Tour du lịch Team building
• 3.1.2. Đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên có đủ khả năng thực hiện các tour du lịch Team building tại Hải Phòng
• 3.2. Các giải pháp quảng bá
• 3.2.1. Xây dựng thương hiệu du lịch Team building Hải Phòng
• 3.2.2. Phát triển quan hệ hợp tác với các công ty du lịch trong và ngoài thành phố Hải Phòng
• 3.3. Đa dạng hóa sản phẩm du lịch Team building
• 3.4. Mở rộng không gian, địa điểm khai thác
• 3.5. Xây dựng những chuyên tour du lịch Team building
• 3.6. Kết hợp với các loại hình du lịch khác
• 3.6.1. Kết hợp với du lịch biển
• 3.6.2. Kết hợp với du lịch văn hóa
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC PHẦN MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về Team building và loại hình du lịch Team building

Phần này cung cấp cái nhìn tổng quan về Team building và loại hình du lịch Team building. Team building được hiểu là quá trình xây dựng đội ngũ, nhằm tăng cường sự gắn kết và hiệu quả làm việc của các thành viên trong nhóm. Khái niệm này đã xuất hiện từ những năm 20 và 30 của thế kỷ XX, với nhiều nghiên cứu chứng minh rằng năng suất làm việc tăng lên khi các công nhân được tổ chức thành nhóm. Đặc biệt, Team building không chỉ là hoạt động trong môi trường doanh nghiệp mà còn được áp dụng trong du lịch, tạo ra những trải nghiệm thú vị cho du khách. Loại hình du lịch Team building thường bao gồm các hoạt động tập thể, giúp tăng cường sự kết nối giữa các thành viên trong nhóm. Địa điểm tổ chức có thể rất đa dạng, từ bãi biển đến khu rừng, tạo điều kiện cho các hoạt động ngoài trời và trong nhà. Điều này không chỉ mang lại niềm vui mà còn giúp phát triển kỹ năng làm việc nhóm, một yếu tố quan trọng trong môi trường làm việc hiện đại.

1.1 Khái niệm Team building

Khái niệm Team building được định nghĩa là quá trình xây dựng và phát triển nhóm, nhằm tạo ra sự gắn kết và hiệu quả trong công việc. Theo nhiều nghiên cứu, Team building giúp cải thiện tinh thần làm việc và tăng cường sự hợp tác giữa các thành viên. Các hoạt động Team building thường được thiết kế để thử thách khả năng làm việc nhóm, từ đó nâng cao năng suất và sự sáng tạo. Việc phân biệt giữa 'team' và 'group' cũng rất quan trọng, vì 'team' thể hiện sự liên kết chặt chẽ hơn giữa các thành viên, trong khi 'group' chỉ đơn thuần là một tập hợp những cá nhân có mục tiêu riêng. Điều này cho thấy rằng Team building không chỉ là một hoạt động giải trí mà còn là một phương pháp hiệu quả để phát triển nguồn nhân lực trong các tổ chức.

1.2 Đặc trưng và vai trò của hoạt động Team building

Hoạt động Team building có những đặc trưng nổi bật như tính tương tác cao, sự tham gia của tất cả các thành viên và mục tiêu chung rõ ràng. Vai trò của Team building trong môi trường làm việc hiện đại không thể phủ nhận, khi nó giúp cải thiện mối quan hệ giữa các nhân viên, tăng cường sự hiểu biết và hỗ trợ lẫn nhau. Các hoạt động này không chỉ giúp giải tỏa căng thẳng mà còn tạo ra một môi trường làm việc tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới. Đặc biệt, trong bối cảnh du lịch, Team building mang lại những trải nghiệm độc đáo cho du khách, giúp họ không chỉ thư giãn mà còn phát triển kỹ năng làm việc nhóm, điều này rất cần thiết trong xã hội hiện đại.

II. Hiện trạng phát triển du lịch Team building ở Hải Phòng

Chương này phân tích tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch Team building tại Hải Phòng. Hải Phòng, với vị trí địa lý thuận lợi và nhiều danh lam thắng cảnh, có tiềm năng lớn để phát triển loại hình du lịch này. Tuy nhiên, hiện tại, du lịch Team building ở Hải Phòng vẫn chưa được khai thác triệt để. Các chương trình du lịch Team building đã được triển khai nhưng còn hạn chế về quy mô và chất lượng. Nhiều công ty du lịch chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của Team building trong việc thu hút khách du lịch. Đánh giá thực trạng cho thấy rằng, mặc dù có nhiều điểm đến hấp dẫn, nhưng sự cạnh tranh từ các địa phương khác như Quảng Ninh hay Đà Nẵng đã khiến Hải Phòng gặp khó khăn trong việc thu hút du khách. Cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển các chương trình du lịch Team building độc đáo hơn.

2.1 Tiềm năng phát triển du lịch Team building ở Hải Phòng

Hải Phòng sở hữu nhiều tài nguyên du lịch phong phú, từ bãi biển Đồ Sơn đến khu du lịch Cát Bà, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển du lịch Team building. Tiềm năng này chưa được khai thác triệt để, do đó, cần có những nghiên cứu và chiến lược cụ thể để phát triển loại hình du lịch này. Các hoạt động Team building có thể được tổ chức tại nhiều địa điểm khác nhau, từ các khu nghỉ dưỡng đến các không gian mở, giúp du khách có những trải nghiệm thú vị và bổ ích. Việc kết hợp giữa du lịch và Team building không chỉ thu hút khách du lịch mà còn góp phần nâng cao hình ảnh du lịch Hải Phòng trong mắt du khách trong và ngoài nước.

2.2 Đánh giá về thực trạng phát triển du lịch Team building ở Hải Phòng

Thực trạng phát triển du lịch Team building tại Hải Phòng cho thấy nhiều hạn chế. Các chương trình du lịch hiện tại còn thiếu sự đa dạng và sáng tạo, dẫn đến việc không thu hút được nhiều du khách. Nhiều công ty du lịch chưa đầu tư đúng mức vào việc phát triển các hoạt động Team building, khiến cho chất lượng dịch vụ không đạt yêu cầu. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các địa phương khác cũng là một thách thức lớn. Để cải thiện tình hình, cần có sự hợp tác giữa các công ty du lịch và các cơ quan chức năng để xây dựng các chương trình du lịch Team building hấp dẫn và chất lượng hơn, từ đó nâng cao vị thế của Hải Phòng trong ngành du lịch.

III. Các giải pháp phát triển loại hình du lịch Team building tại Hải Phòng

Chương này đề xuất các giải pháp nhằm phát triển loại hình du lịch Team building tại Hải Phòng. Đầu tiên, cần tập trung vào việc đào tạo nhân sự, đặc biệt là đội ngũ hướng dẫn viên có khả năng tổ chức các tour du lịch Team building chuyên nghiệp. Việc xây dựng thương hiệu du lịch Team building Hải Phòng cũng rất quan trọng, nhằm tạo dựng hình ảnh và thu hút khách du lịch. Các giải pháp quảng bá cần được triển khai mạnh mẽ, kết hợp với việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Ngoài ra, việc kết hợp Team building với các loại hình du lịch khác như du lịch biển và du lịch văn hóa cũng sẽ tạo ra những trải nghiệm phong phú cho du khách.

3.1 Giải pháp về nhân sự

Để phát triển du lịch Team building, việc đào tạo nhân sự là rất cần thiết. Cần xây dựng chương trình đào tạo cho đội ngũ hướng dẫn viên, giúp họ nắm vững kiến thức và kỹ năng tổ chức các hoạt động Team building. Đội ngũ này không chỉ cần có kiến thức về du lịch mà còn phải hiểu rõ về tâm lý và nhu cầu của khách hàng. Việc nâng cao chất lượng nhân sự sẽ góp phần tạo ra những trải nghiệm tốt nhất cho du khách, từ đó nâng cao uy tín và thương hiệu du lịch Hải Phòng. Đào tạo chuyên viên xây dựng các tour du lịch Team building cũng là một giải pháp quan trọng, giúp tạo ra những sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn.

3.2 Các giải pháp quảng bá

Quảng bá là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển du lịch Team building. Cần xây dựng thương hiệu du lịch Team building Hải Phòng thông qua các chiến dịch truyền thông hiệu quả. Việc hợp tác với các công ty du lịch trong và ngoài thành phố cũng sẽ giúp mở rộng mạng lưới khách hàng. Đa dạng hóa sản phẩm du lịch Team building là một giải pháp cần thiết, giúp thu hút nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. Các tour du lịch Team building cần được thiết kế sáng tạo, kết hợp với các loại hình du lịch khác như du lịch biển và văn hóa, nhằm tạo ra những trải nghiệm phong phú và hấp dẫn cho du khách.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Hiện trạng, tiềm năng và giải pháp phát triển loại hình du lịch Team building ở Hải Phòng" được thực hiện bởi sinh viên Ngô Thị Hương (lớp VH1201, ngành Văn hóa Du lịch, Trường Đại học Dân lập Hải Phòng) dưới sự hướng dẫn của ThS. Phạm Thị Hoàng Điệp vào năm 2012. Địa điểm thực tập tốt nghiệp của tác giả là Công ty Cổ phần Du lịch và Thương mại Xuyên Á (Hồng Bàng, Hải Phòng).

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả chỉ ra rằng từ những năm 1960, ngành du lịch Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò đóng góp vào GDP và tạo việc làm cho xã hội. Hải Phòng là thành phố biển sở hữu nhiều danh lam thắng cảnh, khí hậu biển đặc trưng cùng hệ thống di tích lịch sử nhân văn. Tuy nhiên, du lịch Hải Phòng đứng trước nguy cơ suy giảm lợi thế cạnh tranh so với các địa phương lân cận như Quảng Ninh, Thanh Hóa hay Đà Nẵng. Các dịch vụ lưu trú, nhà hàng phát triển tự phát kéo theo cạnh tranh về giá làm giảm chất lượng dịch vụ; đồng thời các chương trình du lịch truyền thống còn thiếu tính đặc sắc. Trong khi đó, loại hình du lịch Team building trên thế giới đã phát triển mạnh mẽ và bước đầu được du nhập vào khu vực phía Nam Việt Nam, nhưng tại miền Bắc nói chung và Hải Phòng nói riêng vẫn chưa được chú trọng khai thác bài bản. Hoạt động tổ chức còn mang tính manh mún, thiếu kinh nghiệm, dừng lại ở các trò chơi giải trí đơn thuần mà chưa đạt được mục tiêu rèn luyện và gắn kết tập thể.

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể theo 3 nội dung:

1. Tìm hiểu tổng quan cơ sở lý luận về Team building và loại hình du lịch Team building.
2. Tìm hiểu, đánh giá tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch Team building tại Hải Phòng.
3. Đề xuất các giải pháp phát triển loại hình du lịch Team building tại Hải Phòng.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là các hoạt động Team building, loại hình du lịch Team building và phương thức tổ chức thực hiện các tour Team building trong nước và quốc tế. Phạm vi nghiên cứu về mặt không gian tập trung trên địa bàn thành phố Hải Phòng, trọng tâm là các trọng điểm du lịch như quần đảo Cát Bà và bán đảo Đồ Sơn. Phạm vi thời gian gắn với dữ liệu khảo sát và thực trạng tính đến năm 2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận vấn đề dựa trên các lý thuyết quản trị nhân sự và tâm lý học tổ chức:

• Lịch sử và nguồn gốc Team building: Xuất hiện từ cuối thập niên 1920 và đầu thập niên 1930 qua các cuộc thử nghiệm về năng suất lao động của nhóm công nhân; lý thuyết Thang bậc nhu cầu của Abraham Maslow (Hierarchy of Needs); các thử nghiệm làm việc nhóm của tập đoàn General Foods (thập niên 1950), cùng các hoạt động thực tế tại General Motors, Saab, Volvo, Honeywell, Xerox, Pratt & Whitney.
• Khung khái niệm phân biệt:
  • Phân biệt Nhóm (Group) và Đội (Team): Nhóm là tập hợp các cá nhân có mục đích riêng biệt dựa trên một số điểm chung nhưng có thể cạnh tranh nội bộ; Đội là nhóm người cộng tác chặt chẽ vì mục tiêu chung duy nhất và chia sẻ trách nhiệm.
  • Công thức cấu thành Đội: $\text{Team} = \text{group} + (\text{Awareness} + \text{Relationship} + \text{Ability})$ (trong đó Awareness là sự quan tâm tới nhiệm vụ chung, Relationship là mối quan hệ giữa các thành viên, Ability là khả năng phối hợp).
  • Phân biệt Team building và Team bonding: "Bonding" chỉ giới hạn ở việc kết nối tình cảm (Relationship), trong khi "Building" bao hàm toàn diện cả nhận thức, quan hệ và kỹ năng làm việc.
  • Quá trình phát triển nhóm: Trải qua các giai đoạn từ hình thành (forming) đến hoàn thiện (performing).
  • Quan điểm chuyên gia: Dẫn luận định nghĩa từ chuyên gia tư vấn Ernest John Proctor, ông Nguyễn Hòa An (Công ty AQL) về giải pháp nhân sự kết hợp thực hành - đánh giá - đào tạo ngoài công việc, và bà Nguyễn Thị Thúy Ngọc (Giám đốc cung ứng P&G Việt Nam) về vai trò đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của nhân viên.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: Tập hợp các tài liệu thứ cấp, số liệu thực tế về tài nguyên du lịch, giao thông và hiện trạng khai thác tour tại Hải Phòng.
  • Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp: Phân tích bản chất các hoạt động Team building; so sánh điểm khác biệt giữa tour du lịch thông thường và tour du lịch có lồng ghép Team building; tổng hợp các điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của Hải Phòng để định vị sản phẩm.
• Nguồn dữ liệu:
  • Nghiên cứu quốc tế: Cuốn sách The Team building activities pocket book của Paul Tizzard.
  • Các công trình học thuật trong nước: Khóa luận của Nguyễn Thị Nam (Đại học Dân lập Hải Phòng), Lê Thị Ngọc Quý (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn), công trình nghiên cứu phát triển du lịch Team building tại Đà Nẵng của nhóm tác giả Huỳnh Thị Phú Xuân, Trương Thị Thanh Tâm, Phùng Khắc Đức.
  • Tài liệu thực tế thu thập từ Công ty Cổ phần Du lịch và Thương mại Xuyên Á.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về Team building và loại hình du lịch Team building

Chương này tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về Team building và du lịch Team building. Tác giả chỉ rõ mục tiêu của Team building bao gồm: xây dựng môi trường gắn kết, truyền đạt thông điệp doanh nghiệp, đánh giá tính cách tập thể, hỗ trợ quản trị nhân sự và hạn chế nguy cơ chảy máu nguồn nhân lực (retaining index).

Về phân loại, hoạt động Team building được xem xét theo các tiêu chí:

• Theo không gian tổ chức: Trong nhà (Indoor - không chịu ảnh hưởng thời tiết nhưng giới hạn không gian) và ngoài trời (Outdoor - không gian mở, đa dạng hoạt động nhưng phụ thuộc thời tiết).
• Theo đối tượng khách hàng: Doanh nghiệp, các tổ chức (chính phủ và phi chính phủ), cơ quan đoàn thể/trường học.
• Theo hình thức tổ chức: Sự kiện (events), trò chơi (games), hội nghị/hội thảo (meetings/workshop/conferences), bài tập tình huống (exercise).

Tác giả định nghĩa du lịch Team building là việc ứng dụng các hoạt động Team building vào chương trình tour (thường kéo dài 3-4 ngày) nhằm kết hợp nghỉ ngơi tái tạo sức lao động với mục tiêu rèn luyện kỹ năng. Trong các hình thức thì Team building games được ứng dụng phổ biến nhất trong du lịch nhờ tính linh động, chi phí hợp lý và tạo không khí vui tươi.

STT	Tiêu chí phân loại	Loại hình Team building games	Đặc điểm và ví dụ
1	Không gian tổ chức	Outdoor Games	Tổ chức ngoài trời (bãi biển, bãi cỏ, sân rộng).
		Indoor Games	Tổ chức trong nhà, hội trường, không phụ thuộc thời tiết.
2	Quy mô tổ chức	Quy mô lớn	Tổ chức cho toàn thể công ty, tập thể đông người trong các dịp đặc biệt.
		Quy mô nhỏ	Tổ chức trong phạm vi phòng ban, bộ phận, số lượng người tham gia ít.
3	Hình thức tổ chức	Trò chơi mô phỏng	Tái hiện hoạt động công việc thực tế (Ví dụ: thi lắp ráp mô hình xe Honda, thi ý tưởng marketing).
		Trò chơi thi đấu	Chia đội đối kháng, xác định kết quả thắng - thua để kích thích tinh thần tranh tài.

Chương 1 cũng xác lập kỹ năng lựa chọn và quy trình 3 giai đoạn tổ chức trò chơi trong tour:

1. Giai đoạn chuẩn bị: Chuẩn bị kịch bản chi tiết trên giấy (phù hợp độ tuổi, sức khỏe, giới tính, số lượng, địa hình, thời tiết); chuẩn bị đầy đủ dụng cụ (bóng, gậy, cờ, dây...) và trò chơi dự phòng rủi ro thời tiết.
2. Giai đoạn thực hiện: Trình bày luật chơi rõ ràng, ngắn gọn, có thao tác mẫu; điều phối linh hoạt, công bằng, bảo đảm an toàn và dừng trò chơi đúng lúc.
3. Giai đoạn kết thúc: Áp dụng hình phạt vui nhộn, nhẹ nhàng; tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm và đúc kết bài học thực tiễn.

Chương 2: Hiện trạng phát triển du lịch Team building ở Hải Phòng

Chương 2 phân tích tiềm năng và thực trạng khai thác thực tế trên địa bàn:

• Tài nguyên du lịch tự nhiên: Hải Phòng có đường bờ biển dài hơn 125 km với 5 cửa sông lớn (Bạch Đằng, Văn Úc, Cấm, Thái Bình, Lạch Tray). Địa hình bờ biển quanh co tạo nhiều vịnh, đảo, hang động và bãi tắm tự nhiên. Hai trung tâm tài nguyên trọng điểm gồm:
  • Quần đảo Cát Bà: Khu dự trữ sinh quyển thế giới với cảnh quan rừng - biển xen kẽ, địa hình thích hợp cho các hoạt động dã ngoại ngoài trời phức hợp.
  • Bán đảo Đồ Sơn: Bãi tắm thoải, không gian ven biển rộng mở cho các hoạt động tập thể quy mô lớn.
• Tài nguyên du lịch nhân văn: Hệ thống di tích lịch sử và danh thắng phong phú như khu di tích Tràng Kênh - Bạch Đằng, Núi Voi (An Lão), di chỉ khảo cổ Cái Bèo, di chỉ Việt Khê, kinh đô nhà Mạc, quần thể tưởng niệm danh nhân Nguyễn Bỉnh Khiêm; các lễ hội truyền thống (chọi trâu Đồ Sơn, đua thuyền Rồng Cát Bà, hát Đúm Thủy Nguyên, đánh đu Núi Voi, múa rối nước Nhân Hòa, nghề tạc tượng Đồng Minh).
• Hạ tầng giao thông kết nối: Hải Phòng nằm trên tuyến hành lang du lịch ven biển Bắc Bộ; kết nối đường bộ qua Quốc lộ 5 và Quốc lộ 10; đường sắt nối tuyến Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai - Vân Nam; đường hàng không qua sân bay Cát Bi kết nối TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và quốc tế (Ma Cao); đường biển phát triển mạnh.
• Thực trạng triển khai: Các chương trình Team building bước đầu đã được tổ chức tại bãi biển Cát Bà và Đồ Sơn (chủ yếu là các trò chơi vận động trên cát, mặt nước). Tuy nhiên, hoạt động còn mang tính tự phát, các công ty lữ hành chủ yếu sao chép kịch bản đơn giản, thiếu nhân sự có chuyên môn sâu về điều phối và đúc kết giá trị, chưa định vị được thương hiệu riêng cho du lịch Hải Phòng.
• Bài học kinh nghiệm: Tác giả tổng hợp bài học thực tiễn từ thị trường Hà Nội trong việc tổ chức chuyên nghiệp hóa các khâu từ kịch bản, đạo cụ đến đào tạo người dẫn trò.

Chương 3: Các giải pháp phát triển loại hình du lịch Team building tại Hải Phòng

Chương 3 đề xuất 3 nhóm giải pháp đồng bộ:

1. Nhóm giải pháp về nhân sự:
   • Đào tạo đội ngũ chuyên viên xây dựng chương trình tour: Trang bị kiến thức khảo sát địa hình, thiết kế kịch bản gắn liền với văn hóa doanh nghiệp và mục tiêu đào tạo.
   • Đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên/người dẫn trò (facilitator): Rèn luyện kỹ năng hoạt náo, kỹ năng quan sát hành vi, khả năng xử lý tình huống trên hiện trường và năng lực phân tích tâm lý người chơi.
2. Nhóm giải pháp về quảng bá và liên kết thị trường:
   • Xây dựng thương hiệu du lịch Team building Hải Phòng gắn liền với hình ảnh du lịch sinh thái biển Cát Bà và Đồ Sơn.
   • Thiết lập mối quan hệ hợp tác đa phương giữa các doanh nghiệp du lịch nội tỉnh với các hãng lữ hành lớn tại Hà Nội và các trung tâm du lịch lân cận để tiếp cận nguồn khách đoàn từ các tập đoàn, doanh nghiệp lớn.
3. Nhóm giải pháp về đa dạng hóa sản phẩm:
   • Mở rộng không gian khai thác ngoài các bãi biển quen thuộc sang các khu vực sông nước, vùng rừng núi (khu vực Vườn quốc gia Cát Bà, Núi Voi).
   • Thiết kế các chuyên tour Team building theo từng chuyên đề cụ thể thay vì chỉ lồng ghép các trò chơi ngắn.
   • Kết hợp linh hoạt với các loại hình du lịch thế mạnh sẵn có: kết hợp với du lịch biển (các trò chơi thể thao nước, đua bè mảng, vượt chướng ngại vật trên biển) và du lịch văn hóa (lồng ghép các tích truyện lịch sử Bạch Đằng Giang, trò chơi dân gian truyền thống tại các di tích).

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa lý luận: Xác lập mô hình định lượng hóa khái niệm Đội: $\text{Team} = \text{group} + (\text{Awareness} + \text{Relationship} + \text{Ability})$, phân biệt rõ sự khác nhau giữa Team building và Team bonding, làm rõ quy trình tổ chức hoạt động Team building games theo 3 giai đoạn chặt chẽ.
• Đánh giá thực trạng tài nguyên địa phương: Khảo sát cụ thể các chỉ số tự nhiên của Hải Phòng gồm 125 km bờ biển, 5 cửa sông lớn, hệ thống hạ tầng Quốc lộ 5, Quốc lộ 10, đường sắt liên vận và cảng hàng không Cát Bi; chỉ rõ thực trạng tổ chức Team building tại Cát Bà và Đồ Sơn đang thiếu tính chiều sâu và chuyên nghiệp.
• Hệ thống giải pháp ứng dụng: Đề xuất mô hình liên kết sản phẩm giữa Team building với du lịch biển và di sản văn hóa địa phương; định hướng đào tạo nhân lực chuyên sâu cho các công ty lữ hành tại Hải Phòng.
• Đóng góp học thuật tự nêu: Đây là một trong những công trình đầu tiên tại Khoa Văn hóa Du lịch (Trường Đại học Dân lập Hải Phòng) nghiên cứu có hệ thống về việc ứng dụng loại hình du lịch Team building trên địa bàn thành phố, góp phần mở rộng hướng nghiên cứu sản phẩm mới ngoài các tour tham quan truyền thống.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện vào năm 2012 khi loại hình du lịch Team building tại Hải Phòng mới ở giai đoạn sơ khởi, do đó dữ liệu thực nghiệm về các tour chuyên đề còn hạn chế; phương pháp chủ yếu dựa trên phân tích định tính và khảo sát thứ cấp, chưa có điều kiện đo lường bằng khảo sát định lượng diện rộng về mức độ hài lòng của du khách hoặc hiệu quả chi phí - lợi ích của các hãng lữ hành.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Tác giả định hướng việc mở rộng nghiên cứu sang thiết kế kịch bản chi tiết cho từng đối tượng khách hàng chuyên biệt (học sinh - sinh viên, công nhân khu công nghiệp, khối cơ quan quản lý); khảo sát thực nghiệm các trò chơi vận động gắn với địa hình rừng núi Cát Bà và di tích lịch sử Núi Voi.

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên và giảng viên ngành Du lịch: Cung cấp khung lý thuyết chuẩn xác về bản chất của Team building, cách phân biệt "Team" và "Group", bảng phân loại Team building games và giáo trình quy trình tổ chức trò chơi phục vụ học tập, giảng dạy môn Tuyến điểm du lịch hoặc Nghiệp vụ lữ hành.
• Đối với các doanh nghiệp lữ hành: Cung cấp quy trình 3 giai đoạn (chuẩn bị, thực hiện, kết thúc) để thiết kế các kịch bản trò chơi ngoài trời, định hướng liên kết tour giữa Đồ Sơn, Cát Bà với các sản phẩm du lịch biển và văn hóa.
• Đối với cán bộ quản lý nhân sự (HR) và đoàn thể: Tài liệu tham khảo về các tiêu chí lựa chọn chương trình Team building phù hợp với quy mô và đặc điểm nhân sự của cơ quan, doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận đưa ra công thức nào để phân biệt giữa "Team" (Đội) và "Group" (Nhóm)?

Theo luận giải của tác giả, Nhóm (Group) chỉ là tập hợp các cá nhân có điểm chung ngẫu nhiên và vẫn có thể tồn tại sự cạnh tranh, ganh đua nội bộ. Trong khi đó, Đội (Team) được xác lập theo công thức: $$\text{Team} = \text{group} + (\text{Awareness} + \text{Relationship} + \text{Ability})$$ Trong đó:

• Awareness: Sự quan tâm và cam kết đối với nhiệm vụ chung.
• Relationship: Mối quan hệ gắn kết và hiểu biết giữa các thành viên.
• Ability: Năng lực và kỹ năng phối hợp làm việc tập thể.

2. Sự khác biệt giữa "Team building" và "Team bonding" được tác giả giải thích ra sao?

Tác giả phân tích từ nguyên học: "Building" có nghĩa là xây dựng, tạo dựng toàn diện; còn "Bonding" là gắn kết, xây ghép. Do đó, Team bonding chỉ thuần túy tập trung vào việc tạo dựng mối quan hệ tình cảm (Relationship), trong khi Team building bao hàm toàn diện cả việc rèn luyện kỹ năng phối hợp (Ability), nâng cao nhận thức mục tiêu chung (Awareness) và củng cố mối quan hệ. Team bonding chỉ là một bộ phận nằm trong Team building.

3. Tại sao trong các tour du lịch, hình thức Team building games lại được sử dụng phổ biến hơn Team building events hay conferences?

Theo phân tích tại Chương 1, các tour du lịch Team building thường diễn ra trong thời gian ngắn (3-4 ngày) với mục đích chính là kết hợp nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động. Hình thức Team building events đòi hỏi kinh phí lớn và chuẩn bị phức tạp; hình thức meetings/conferences hay exercise mang tính học thuật hoặc đào tạo chuyên sâu trong phòng. Trái lại, Team building games có tính linh hoạt cao về thời gian, chi phí hợp lý, mang lại không khí vui vẻ ("học mà chơi, chơi mà học"), phù hợp với tâm lý du khách khi đi nghỉ dưỡng.

4. Hải Phòng có những tài nguyên tự nhiên và hạ tầng giao thông cốt lõi nào để phát triển loại hình này?

Về tự nhiên, Hải Phòng sở hữu hơn 125 km bờ biển, 5 cửa sông lớn (Bạch Đằng, Văn Úc, Cấm, Thái Bình, Lạch Tray), cùng hai trọng điểm có bãi biển và địa hình đa dạng là bán đảo Đồ Sơn và quần đảo Cát Bà. Về hạ tầng giao thông, thành phố kết nối thông suốt qua Quốc lộ 5, Quốc lộ 10, tuyến đường sắt Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai, cùng sân bay Cát Bi kết nối các trung tâm lớn trong nước và quốc tế.

5. Quy trình tổ chức một hoạt động Team building games trong tour gồm những giai đoạn nào?

Quy trình gồm 3 giai đoạn:

1. Chuẩn bị: Lập kế hoạch trên giấy (xác định đối tượng, địa điểm, thời gian, tác dụng giáo dục của trò chơi); chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và dự trù các trò chơi thay thế khi thời tiết thay đổi.
2. Thực hiện: Giải thích luật chơi rõ ràng, súc tích; làm mẫu động tác; kiểm soát thế trận thi đấu công bằng và biết dừng trò chơi đúng lúc khi người tham gia có dấu hiệu quá sức.
3. Kết thúc: Đưa ra hình phạt mang tính hài hước, nhẹ nhàng; tổ chức tổng kết, đánh giá ưu khuyết điểm và liên hệ bài học thực tế trong công việc.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Ngô Thị Hương đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về việc ứng dụng Team building trong hoạt động kinh doanh lữ hành, đồng thời làm rõ sự khác biệt giữa làm việc nhóm thông thường và xây dựng đội ngũ gắn kết. Dựa trên việc phân tích tiềm năng bờ biển 125 km, cảnh quan Cát Bà, Đồ Sơn và các di sản văn hóa của Hải Phòng, nghiên cứu đã chỉ ra những điểm nghẽn về tính chuyên nghiệp và sự nghèo nàn trong kịch bản tour tại thời điểm năm 2012. Các giải pháp đề xuất tập trung vào đào tạo nhân lực điều hành, xây dựng thương hiệu và tích hợp Team building với du lịch biển, văn hóa đã mở ra hướng phát triển sản phẩm du lịch có chiều sâu cho thành phố Hải Phòng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề và tình trạng cụ thể của từng doanh nghiệp mà chƣơng trình Team 14 building có từng ý nghĩa riêng biệt. Team building thƣờng đƣợc sử dụng cho các mục tiêu sau: - Xây dựng một môi trƣờng vui vẻ trong một khoảng thời gian ngắn để có thể kéo mọi ngƣời gần nhau hơn, tạo ra đƣợc những khoảnh khắc mà mọi ngƣời đều nhớ đến và qua đó trở nên gần gũi nhau hơn. - Truyền một thông điệp quan trọng của công ty đến cho từng nhóm nhân viên và từng cá nhân. - Đánh giá tính cách của một nhóm ngƣời.

- Xây dựng hình ảnh chung về tính cách của một nhóm hoặc một phòng ban, thậm chí là của một công ty. - Thay đổi trạng thái tâm lý của tập thể. - Xây dựng tính cách, thƣờng là tốt hơn, cho tổng thể. - Góp phần hoàn thiện tâm lý và tính cách của từng nhân viên.

Khi có nhiều tính năng nhƣ vậy, “liều thuốc” Team building nên đƣợc sử dụng một cách thận trọng và đúng cách, “thuốc” này cần đƣợc kê đúng liều lƣợng và sử dụng đúng phƣơng pháp mới đảm bảo đƣợc hiệu quả của “liều thuốc”. Vậy thì khi nào thì nên sử dụng các hoạt động dạng Team building để đạt hiệu quả cao nhất trong các lựa chọn có thể sử dụng? Team building, nhƣ ở phần trƣớc đã phân tích, là một hoạt động mô phỏng thực tế và thông qua đó, giúp mô phỏng (một cách khá chính xác) cách thức thực tế mà mỗi cá nhân và/hoặc mỗi nhóm ngƣời sẽ phản ứng lại với các tác động của môi trƣờng làm việc, qua đó có thể hình dung đƣợc trên thực tế điều gì sẽ diễn ra với các giả định đƣợc ứng dụng trong quá trình xây dựng hoạt động Team building. 15 Điều này giúp chúng ta hình dung một cách rõ ràng hơn về những trƣờng hợp nên sử dụng các hoạt động Team building nhằm đạt mục tiêu chính, đó là: - Xây dựng sự hiểu biết về công việc một cách tổng thể và qua đó thông cảm đƣợc với những đồng nghiệp khác ở các phòng ban chức năng khác nhau, những ngƣời mà từ trƣớc đến nay thƣờng có ấn tƣợng không hoàn toàn đúng về chức năng và nhiệm vụ của nhau, dẫn đến hiệu quả cộng tác chung kém hoặc rất kém. - Xây dựng một tập thể gắn bó hơn với nhau, hiểu nhau hơn qua nhiều khía cạnh mới và nhìn thấy những ƣu điểm của nhau từ những góc nhìn mà nếu chỉ gói gọn trong 4 bức tƣờng của công việc thì không bao giờ nhận ra, điều này thƣờng dùng để hạn chế khả năng mất nhân sự trong tƣơng lai, đây là một mục đích có tính lâu dài và là một trong những tiêu chí quan trọng của bộ phận nhân sự để đạt mục tiêu xây dựng môi trƣờng làm việc thân thiện và phòng chống khả năng bị chảy máu nguồn nhân lực (retaining index).

- Chuẩn bị kỹ hơn cho những thay đổi lớn trong cơ cấu tổ chức, đặc biệt là khi có những quyết định quan trọng liên quan đến nhận thức hoặc ảnh hƣởng đến hành vi của từng cá nhân, dẫn đến việc có khả năng rõ ràng làm giảm năng suất lao động của đơn vị. - Truyền một thông điệp không nói bằng lời đến từng thành viên của đơn vị, qua đó mỗi ngƣời có thể tự hiểu đƣợc vai trò và nhiệm vụ của mình trong thời gian trƣớc mắt, qua đó chủ động điều chỉnh hành vi của cá nhân một cách tích cực - Xây dựng một lối sống vì tập thể và xây dựng một cách sống biết chấp nhận hy sinh hoặc thỏa hiệp vì mục tiêu chung, cho dù là ngắn hạn hay dài hạn - Kiểm nghiệm lại những triết lý lãnh đạo, cho dù là triết lý quản lý mới áp 16 dụng hay là triết lý cũ đã tồn tại nhiều năm ở đơn vị, khi ứng dụng các hoạt động Team building đều có khả năng nhìn thấy đƣợc mức độ phù hợp của triết lý lãnh đạo có còn phát huy đƣợc trên thực tế hay là đã bắt đầu có những dấu hiệu của sự chuyển biến trong tính cách của tập thể đơn vị. [11] Nhƣ vậy, hoạt động Team building có lợi cho tất cả mọi THÀNH VIÊN THAM GIA, điều quan trọng nhất của hoạt động Team building chính là sự THAM GIA và cảm nhận đƣợc những ảnh hƣởng của nó đến sự thay đổi của chính mình. Lợi ích của hoạt động này, điều hay nhất của nó, chính là sự cảm nhận sau khi ngồi suy nghĩ và chia sẻ với nhau, sẽ luôn khác biệt tùy theo cách mà mỗi ngƣời nhìn nhận.

Mỗi cá nhân đều sẽ nhìn thấy nhiều bài học, nhiều bức tranh khác biệt khi tự mình thay đổi vị trí suy nghĩ của mình hoặc rất lâu về sau, khi mỗi ngƣời thay đổi tầm nhìn, thƣờng là thông qua việc thay đổi vị trí/chức năng công tác, lại nhìn thấy một bài học khác, một bức tranh khác về con ngƣời, về công việc khi nhìn lại về cùng một hoạt động mà chính mình đã từng tham gia Team building. Phân loại hoạt động Team building *Phân loại theo không gian tổ chức: Xét theo tiêu chí này, hoạt động Team building đƣợc chia ra làm hai loại: - Hoạt động Teamm building indoor (Hoạt độngg Team building trong nhà): loại hình này bao gồm các hoạt động Team building đƣợc tổ chức trong nhà. Team building indoor có ƣu điểm là không phụ thuộc vào thời tiết. Dù thời tiết xấu vẫn tiến hành đƣợc.

Tuy nhiên không gian trong nhà thƣờng hẹp nên các hoạt động Team building vì thế mà hạn chế về nội dung và hình thức. - Hoạt động Team building out door (Hoạt động Team building ngoài trời): Loại hình này bao gồm các hoạt động Team building đƣợc tổ chức bên ngoài không gian mở. Loại hình Team building này bao gồm nhiều hoạt động 17 hơn so với Teamm building indoor do không bị hạn chế về không gian. Tuy nhiên lại bị phục thuộc vào thời tiết.

Nếu thời tiết xấu thì không tiến hành đƣợc. *Phân loại theo khách hàng của hoạt động Team building: Hoạt động Team building phân loại theo khách hàng bao gồm: - Hoạt động Team building cho doanh nghiệp (Team building for company): đây là các hoạt động Team building đƣợc tổ chức cho nhân viên của các công ty đang kinh doanh trong nhiều ngành nghề khác nhau nhằm mục đích phát triển đội ngũ nhân sự năng động, đoàn kết và tạo nên văn hóa doanh nghiệp riêng biệt của công ty mình. - Hoạt động Team building cho các tổ chức (Team building for organizations): hoạt động Team building này đƣợc tổ chức cho các tổ chức, bao gồm cả tổ chức chính phủ và tổ chức phi chính phủ nhằm xây dựng đội ngũ nhân viên đoàn kết và tích cực hoạt động trong công việc của tổ chức. - Hoạt động Team building cho cơ quan, đoàn thể: Đây là hoạt động Team building tổ chức cho các cơ quan nhà nƣớc, các trƣờng học, các câu lạc bộ và tất cả các tập thể có nhu cầu, nhằm mục đích tăng tình đoàn kết giữa các cá nhân trong tập thể, khuyến khích tinh thần làm việc của mọi ngƣời, rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm cho các cá nhân * Phân loại theo loại hình tổ chức: Xét theo tiêu chí này hoạt động Team building bao gồm 4 loại: - Team building events (Team building sự kiện): đây là các hoạt động xây dựng đội làm việc, xây dựng văn hóa nhóm thông qua việc tổ chức các sự kiện.

Đó là các hoạt động tập thể mang tính xây dựng văn hóa, hợp nhất văn hóa, và tạo nên một nét văn hóa riêng của tập thể, đem lại giá trị truyền thống hoặc đổi mới tập thể. Ví dụ nhƣ sự kiện “ngày hội gia đình’’ đƣợc tổ chức 18 cho toàn thể gia đình của các cá nhân trong tập thể, hay buổi tiệc cuối năm tổ chức cho các cá nhân của tập thể. Các sự kiện đó đƣợc tổ chức nhằm nâng cao tinh thần làm việc của các cá nhân, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa tập thể và từng cá nhân. Những sự kiện Team building có thể tổ chức thƣờng niên hoặc đƣợc tổ chức nhân một dịp đặc biệt nhằm thể hiện sự quan tâm đến cá nhân của các tập thể, xây dựng nên một bản sắc văn hóa tập thể đoàn kết, hiểu biết lẫn nhau tại nơi làm việc.

Chính văn hóa đó sẽ khuyến khích cá nhân tích cực làm việc, nâng cao hiệu quả lao động. - Team building games (Team building trò chơi): Games có nghĩa là các trò chơi, cuộc thi đấu. Team building games là hoạt động xây dựng đội làm việc gắn kết, rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm thông qua các trò chơi. Ví dụ nhƣ: giải thi đấu bóng đá tổ chức cho nhân viên trong một công ty, một trƣờng học, trò chơi kéo co dƣới nƣớc, trò trồng ngƣời dƣới nƣớc.

Hình thức này đƣợc sử dụng nhiều trong các chƣơng trình du lịch, giải trí ngoài giờ với những hoạt động mang tính thách thức cao, tạo động lực cho các thành viên, rèn luyện kỹ năng hợp tác, tinh thần tập thể, ý thức tập thể của mỗi cá nhân trong tập thể. Những hoạt động của Team building games thƣờng xuyên rèn luyện cho các cá nhân các kỹ năng làm việc và hợp tác tập thể qua những trò chơi. Thông qua các trò chơi mang tính thƣ giãn vui vẻ, thoải mái, không áp lực sẽ giúp các cá nhân tự tìm ra những kinh nghiệm cần thiết. Vì thế Team building games thƣờng đƣợc coi là học mà chơi, chơi mà học.

- Team building meetings/workshop/conferences (Team buildingg gặp gỡ, hội nghị, hội thảo): đây là các hoạt động Teamm building tổ chức dƣới hình thức các hội thảo, hội nghị. Trong các loại hình này, các diễn đàn, hội thảo, hội nghị đƣợc kết hợp với phát triển đội ngũ; tập trung triển khai các chiến lƣợc mục tiêu, nhiệm vụ của từng bộ phận, từng cấp lãnh đạo khác nhau. Các hoạt động này chú trọng phát triển mối quan hệ, tạo không khí cởi mở trong buổi họp, xây dựng giá trị tổ chức. Từ đó, những cá nhân tham gia 19 hội nghị, hội thảo sẽ hứng thú hơn với công việc, đoàn kết với các cá nhân khác.Ví dụ nhƣ hội nghị của công ty Supe và hóa chất Phốt Phát Lâm Thao do trung tâm du lịch và sự kiện Polimex tổ chức tại Cửa Lò - Nghệ An (8- 2006).

Kết hợp với hội nghị là các hoạt động Team building nhƣ: giải thi đấu tennis Super cup, các trò chơi thể thao biển, bóng chuyền, bóng đá, chƣơng trình liên hoan văn nghệ, nhiều trò chơi giải trí… [10] - Team building exerxise (Team building bài tập, luyện tập, thực tập): Loại hình này là các chƣơng trình thực hành xây dựng đội nhóm, gồm nhiều bài thực hành tình huống thực tế của tổ chức hoặc mô phỏng.