phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo thì nội dung chính của luận văn bao gồm 3 chương. Cơ sở lý luận về điều kiện phát triển du lịch cuối tuần. Thực trạng hoạt động và các điều kiện phát triển du lịch cuối tuần tại Sóc Sơn, Hà Nội. Đề xuất định hướng và giải pháp phát triển du lịch cuối tuần tại Sóc Sơn, Hà Nội.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VE DIEU KIỆN PHÁT TRIEN DU LICH CUOI TUẦN 1. Các khái niệm liên quan 1. Khái niệm về Du lịch Khái niệm “Du lịch” được các tô chức và các nhà nghiên cứu trên thế giới luận giải bằng nhiều cách khác nhau: Tổ chức Du lịch Thế giới thuộc Liên Hợp Quốc (UNWTO, 1995) đã đưa ra thuật ngữ: “Du lịch là các hoạt động con người liên quan đến việc dịch chuyên tạm thời của con người đến một điểm đến nào đó bên ngoài nơi mà họ sống và làm việc thường xuyên cho mục dich giải trí và các mục đích khác” [36, tr. Theo Jafari (1977), du lịch là hoạt động con người rời khỏi nơi cư trú thường xuyên, hoạt động nay chịu sự tác động của văn hóa - xã hội, kinh tế và môi trường.
Đồng tình với quan điểm khi cho răng du lịch là hoạt động của con người rời khỏi nơi cư trú thường xuyên, Leiper (1979) bổ sung thêm thời gian đi có thể là một hoặc nhiều đêm và hoạt động này không nhằm mục đích kiếm tiền [30, tr. Tại điều 3 Luật Du lịch năm 2017 giải thích: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá một năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải tri, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”[16, tr. Như vậy, du lịch được xem là một hoạt động đặc thù, mang đặc điểm của cả ngành kinh tế - văn hóa - xã hội. Bên cạnh đó, nó vừa gan liền với trách nhiệm xã hội, các phương diện đạo đức, vừa là một căn cứ dé khai thác văn hóa địa phương vô cùng hiệu quả.
Khái niệm về Du lịch cuỗi tuần Nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra những khái niệm về du lịch cuối tuần. Trong Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Hải (1997), “Nghiên cứu các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội phục vụ mục đích phát triển du lịch cuối tuần của Hà Nội” có đưa ra khái niệm: “Du lịch cuôi tuân là một dạng hoạt động của dân cư các 15 đô thị, thành phố, vào những ngày nghỉ cuối tuần, vào những vùng ngoại ô hoặc phụ cận, có điều kiện dé dàng hòa nhập với thiên nhiên, nhằm nghỉ ngơi, giải trí, phục hồi sức khoẻ, kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên kinh tế và văn hoá” [8, tr. Trong Luận văn Thạc sĩ có tiêu đề “Nghiên cứu điều kiện phát triển du lịch cuối tuần tại thị xã Sơn Tây”, tác giả Phùng Thị Hạnh (2015) cho rằng: “DLCT là loại hình du lịch tổ chức và kinh doanh các dịch vụ tại một số điểm du lịch có khoảng cách gần với những thành phố, khu công nghiệp, trung tâm thương mại nhằm thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn, phục hồi sức khỏe, tinh thần và những nhu cầu khác của khách du lịch vào những ngày nghỉ cuối tuần” [10, tr. Trên cơ sở tiếp thu những tri thức của các nhà nghiên cứu và từ nhận thức lý luận, quan sát thực tiễn, tác giả đưa ra khái niệm du lịch cuối tuần như sau: Du lịch cuối tuân (Weekend - Tour) là loại hình du lịch thỏa mãn nhu cau nghỉ ngơi, thư giãn, phục hồi sức khỏe tinh than và những nhu cau khác của khách du lịch trong những ngày cuối tuân tại nơi có thể khai thác tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên văn hóa.
Cầu du lịch cuỗi tuân “Cầu du lich” (Tourism Demand) là một khái niệm trong lĩnh vực kinh doanh du lịch dé chỉ sự tìm hiểu và đánh giá nhu cầu của khách hàng trong việc tham gia các hoạt động du lịch. "Cầu du lịch" thường được đo lường băng các chỉ số như số lượng khách du lịch, tỷ lệ lấp đầy khách sạn, số lượng đêm nghỉ trên địa phương, số tiền chỉ tiêu của khách du lịch, và các yêu tố khác liên quan đến du lich. Cầu du lịch phụ thuộc vào nhiều yếu tố như điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa của một địa phương hoặc một quốc gia. Nhu cầu du lịch có thé tăng hoặc giảm tùy thuộc vào những thay đổi trong các yếu tố này, cũng như những xu hướng và thị hiếu của khách hàng.
Nhu vậy, dé phát triển du lịch cuối tuần cũng như thỏa mãn nhu cầu đi du lịch cuối tuần của người dân, cần thường xuyên nghiên cứu nhu cau du lịch cuối tuần. Kết hợp khái niệm “Cau du lịch” va “Du lịch cuối tuần” ta có thé hiểu “Cầu du lịch cuối tuần ” (Weekend — Tour Demand) là một bộ phận của nhu câu xã hội, thể hiện mong muon 16 di du lịch cuối tuân và khả năng thanh toản các dich vụ trong suốt chuyến đi du lịch cuối tuần. Cung du lịch cuỗi tuần Theo tác giả Phùng Thị Hạnh (2015), cung du lịch là “khả năng cung ứng nhu cầu dịch vụ du lịch bằng hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ, tài nguyên du lịch” [10, tr. Ngoài ra, các điều kiện đảm bảo thỏa mãn được mục đích và nhu cầu của khách DLCT tới các điểm cấp khách tiềm năng bao gồm: Độ hap dan của TNDL tự nhiên, TNDL văn hóa, CSHT, CSVCKT và nguồn nhân lực.
Từ đó, phát triển lên khái niệm “Cung du lịch cuối tuân ” (Weekend - Tour Supply) là toàn bộ các địch vụ - hàng hóa du lịch được đưa ra thị trường du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu có khả năng thanh toán của du khách trong thời gian cuối tuần. Đặc điểm của du lịch cuối tuần 1. Thời gian chuyén đi ngắn Hầu hết các công trình nghiên cứu về du lịch cuối tuần đều chỉ ra rằng đặc điểm thời gian chuyến đi ngắn là một đặc điểm rất nồi bật của loại hình du lịch này. Thời gian pho biến của chuyên đi giao động từ 1-2 ngày, ít khi lên đến 3 ngày.
Nó xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như thời gian rảnh rỗi, tần suất chuyến đi, mục đích chuyến đi và quy mô chuyến đi. Do đặc thù của loại hình du lịch cuối tuần là tập trung vào các ngày cuối tuần dé tận dụng thời gian rảnh rỗi. Bên cạnh đó, hầu hết quốc gia trên thé giới, trong đó có Việt Nam, thời gian làm việc phổ biến đối với công nhân, viên chức cũng như thời gian học tập của học sinh, sinh viên thường diễn ra từ thứ hai đến hết thứ sáu cho nên các chuyến đi du lịch cuối tuần cũng sẽ trùng khớp với thời gian còn lại trong tuần, đó là vào thứ bảy và chủ nhật. Cho nên việc lựa chọn các chuyến đi ngắn từ 1 — 2 ngày sẽ là khoảng thời gian phô biến của du lịch cuối tuần.
Thậm chí có những chuyến đi và về trong ngày cũng được coi là chuyến du lịch cuối tuần. Về đặc điểm thời gian chuyến đi ngắn có những lợi thế và bat lợi sau đây: Về lợi ích: 17 Tiết kiệm thời gian: Lợi thế đầu tiên chắc chắn là về mặt thời gian bởi bản chất tên gọi du lịch cuối tuần đã nói lên đặc thù về mặt thời gian của mình. Trong cuộc sống đầy những bộn bề và áp lực thời điểm hiện tại, việc có những khoảng nghỉ giữa các tuần làm việc là vô cùng quan trọng. Điều đó chỉ có thé được diễn ra phổ biến vào các thời gian nghỉ cuối tuần và khoảng thời gian đó thường ngắn bởi ngay sau khi đi du lịch cuối tuần về, khách du lịch thường lại bắt tay ngay vào các công việc phục vụ xã hội.
Chi phí chuyến đi thấp: Vi thời gian du lịch ngắn nên chi phí cũng sẽ thấp hơn. Nhiều người có thé chi trả được cho một chuyên du lịch ngắn hơn và chi phi cho việc đi lại, ăn uống, chỗ ở cũng được giảm xuống. Dễ tổ chức: Một chuyến đi du lịch ngắn thường không cần phải lên kế hoạch quá kỹ lưỡng và có thể tổ chức trong thời gian ngăn. Nhiều người có thể quyết định đi đột xuất vào cuối tuần hoặc chỉ cần một vài ngày trước đó.
Có những nhu cầu đi du lịch cuối tuần vốn dĩ chưa xuất hiện, tuy nhiên có thể chỉ vì một đợt giảm giá hoặc một sự kiện kỷ niệm nào đó mà khách hàng có thể quyết định chuyến đi ngay lập tức mà không hề có trước một sự chuẩn bi nao. Vẻ bat lợi: Không đủ thời gian để tham quan: Đi du lịch trong khoảng thời gian ngắn thường không đủ dé tham quan và khám phá tất cả các địa điểm và hoạt động mà một địa điểm có thể cung cấp. Nhiều người sẽ phải lựa chọn và bỏ qua những địa điểm và hoạt động không thé tham gia trong chuyến đi ngắn này. Hạn chế các lựa chọn: Vì thời gian chỉ có ít ngày cho nên du khách khi đi du lịch cuối tuần cũng sẽ có không nhiều lựa chọn.
Thường sẽ là những địa điểm có khoảng cách gần với đô thị. Trong bảng khảo sát mà tác giả đã thực hiện với hơn. người ngẫu nhiên đến từ nhiều độ tuôi và nhiều lĩnh vực khác nhau cho thấy các lựa chọn chuyến đi du lịch cuối tuần của người tham gia khảo sát đều có khoảng cách di chuyên trung bình từ.km cho đến .km và hầu hết là các lựa chọn di chuyển bằng đường bộ. Điều nay một lần nữa cho thấy sự hạn chế trong các lựa chọn điểm đến của khách du lịch cuôi tuân.
18 Cảm giác bị "dồn ép": Đi du lịch trong khoảng thời gian ngắn có thé tạo ra cảm giác "đồn ép" cho nhiều người. Họ sẽ phải nhanh chóng di chuyên từ địa điểm này đến địa điểm khác và không có đủ thời gian dé thư giãn hoặc tận hưởng kỳ nghỉ của mình. Hoặc du khách sẽ buộc phải lựa chọn chỉ có thé tham quan được một vài địa điểm nỗi tiếng mà không thé có nhiều thời gian dé tham quan, trải nghiệm các dia điểm, dich vụ b6 sung khác.