phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, phần nội dung chính của luận văn bao gồm 3 chƣơng. Cơ sở lí luận về điều kiện phát triển du lịch cuối tuần Chƣơng 2. Các điều kiện phát triển du lịch cuối tuần ở Sơn Tây Chƣơng 3. Một số giải pháp khai thác các điều kiện cho phát triển du lịch cuối tuần ở Sơn Tây 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH CUỐI TUẦN 1. Du lịch cuối tuần Qua phân tích khái niệm DLCT do các học giả đƣa ra (xem phần lịch sử nghiên cứu) có thể hiểu rằng: DLCT là loại hình du lịch tổ chức và kinh do nh c c dịch vụ tại một số điểm du lịch có kho ng c ch gần với những thành phố, khu công nghiệp, trung tâm thương mại nhằm thỏ mãn nhu cầu nghỉ ngơi, gi i trí, thư giãn, phục hồi sức khỏe, tinh thần và những nhu cầu kh c củ kh ch du lịch vào những ngày nghỉ cuối tuần. Cung du lịch cuối tuần Cung du lịch cuối tuần là khả năng đáp ứng nhu cầu dịch vụ du lịch bằng những hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ,TNDL. Theo tác giả Nguyễn Thị Hải (2002), điều kiện cung DLCT bao gồm các yếu tố : độ hấp dẫn của TNDL tự nhiên, kể cả TNDL nhân văn, CSHT, CSVCKT, nguồn nhân lực.
Các điều kiện này phải đảm bảo thỏa mãn đƣợc mục đích và nhu cầu của khách du lịch cuối tuần tới các điểm cấp khách tiềm năng. Cầu du lịch cuối tuần Cầu là nhu cầu có khả năng thanh toán. Theo Nguyễn Văn Lƣu (1998), cầu du lịch là một bộ phận của nhu cầu xã hội có khả năng thanh toán về hàng hóa vật chất và dịch vụ du lịch, đảm bảo sự đi lại, lƣu trú tạm thời của con ngƣời ngoài nơi ở thƣờng xuyên của họ, nhằm mục đích nghỉ ngơi, giải trí, t m hiểu văn hóa, chữa bệnh, tham gia vào các chƣơng tr nh đặc biệt và các mục đích khác. Cầu du lịch cuối tuần bao gồm hai nhóm, đó là cầu về dịch vụ du lịch và cầu về hàng hóa vật chất.
17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Cầu về dịch vụ lại bao gồm: cầu về các dịch vụ đặc trƣng; dịch vụ chính và dịch vụ bổ sung. Dịch vụ đặc trƣng là những dịch vụ và nhu cầu cảm thụ, thƣởng thức mà v nó con ngƣời tiếp nhận chuyến du lịch. Chúng thƣờng là nguyên nhân, mục đích của chuyến đi. Ngƣời đi DLCT thƣờng có nhu cầu thƣ giãn, xả stress.
Dịch vụ chính là những dịch vụ đảm bảo sự lƣu trú, ăn uống. Đi DLCT khách thƣờng thích ở theo h nh thức cắm trại, nhà dân, nhà sàn, ở những nơi có không gian rộng rãi. Dịch vụ bổ sung của DLCT là các khu vui chơi giải trí, chăm sóc sức khỏe. Cầu về hàng hóa DLCT bao gồm các cửa hàng bán đồ ăn nhanh, nƣớc uống, cửa hàng cho thuê đồ nấu ăn, cửa hàng cho thuê dụng cụ chơi thể thao, các cửa hàng bán thực phẩm, chợ, siêu thị… Như vậy muốn ph t triển du lịch cuối tuần, thỏ mãn nhu cầu đi du lịch cuối tuần củ ngư i dân, cần thư ng xuyên nghiên cứu nhu cầu du lịch cuối tuần.
Đặc điểm của du lịch cuối tuần 1. Th i gian Hầu hết các công tr nh nghiên cứu về DLCT đều coi đặc trƣng thời gian là một yếu tố quan trọng nhất đối với hoạt động DLCT. Ở đây, thời gian dành cho DLCT đƣợc xác định là những ngày nghỉ ngắn của mỗi tuần. Thông thƣờng, những k nghỉ đó diễn ra vào hai ngày cuối tuần (weekend).
Tuy là những k nghỉ ngắn nhƣng do diễn ra định k vào mỗi tuần nên số ngày nghỉ cuối tuần chiếm 80% tổng số ngày nghỉ trong năm. [Nguyễn Thị Hải (2002) Và để có thể tranh thủ đi du lịch trong những khoảng thời gian ngắn nhƣ vậy, chỉ có hai cách lựa chọn. Cách thứ nhất là chia nhỏ các hành tr nh lớn và thực hiện từng đoạn của hành tr nh trong năm. Nhƣng trong thực tế, cách này rất khó thực hiện bởi lẽ có những khoảng cách, hay những hành tr nh mà 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ngƣời ta không thể thực hiện chuyến đi trong thời gian ngắn ngày đƣợc.
Cách thứ hai là lựa chọn những hành tr nh ngắn (phù hợp với thời gian 1 – 2 ngày) và thực hiện nhiều hành tr nh khác nhau trong năm. Cách này hiện nay vẫn là cách đƣợc lựa chọn nhiều hơn cả. Việc lặp đi, lặp lại những chuyến đi du lịch của ngƣời dân sống tại thành phố, khu công nghiệp vào các dịp nghỉ cuối tuần đã tạo nên tính chu k của hoạt động này. ho ng c ch Điểm đến đƣợc lựa chọn cho các chuyến du lịch cuối tuần trƣớc hết phải là những điểm có khoảng cách di chuyển hợp lý.
Theo tác giả Đặng Duy Lợi th điểm đến thích hợp nhất cho các k DLCT là khoảng 20km đối với ngƣời đi xe đạp, còn ô tô, xe máy th khoảng 45km – 60km.12 Còn theo TS Đinh Trung Kiên th khoảng cách của những điểm đến DLCT so với những nơi ở hoặc làm việc phải không quá 3 giờ di chuyển.14 Trong khi đó, Boniface lại cho rằng khoảng cách hợp lý của điểm DLCT so với nơi ở, hoặc làm việc là khoảng 2 hoặc dƣới 2 giờ bay.12 Tuy nhiên, cũng cần phải xác định khoảng cách ở đây không chỉ đơn thuần là khoảng cách địa lý mà nó phải đƣợc xác định bởi ba yếu tố là khoảng cách vật lý (đƣợc đo bằng độ dài vật lý từ nơi cấp khách đến điểm đón khách), khoảng cách thời gian (đƣợc đo bằng khoảng thời gian cần sử dụng để đi từ điểm cấp khách đến điểm đón khách, khoảng cách chi phí (đƣợc đo bằng chi phí vật chất và sức lực phải bỏ ra để đi từ điểm cấp khách đến điểm đón khách). Độ thích hợp của khoảng cách này phụ thuộc vào điều kiện của khách du lịch và điều kiện của tuyến chuyển tiếp. [Nguyễn Thị Hải (2002) Trong thực tế hầu hết các điểm đƣợc lựa chọn cho hoạt động DLCT thƣờng là những diểm nằm ở khoảng cách từ 50km – 150km so với điểm cấp khách. Những điểm ở khoảng cách nhƣ vậy thƣờng mới có sự tƣơng phản (có 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com điều kiện sinh thái tự nhiên hoặc văn hóa xã hội khác biệt so với điểm cấp khách) đủ để hấp dẫn khách.
Đồng thời, cũng phù hợp với thời gian, sức khỏe và chi phí cho hoạt động du lịch cuối tuần của khách 1. Các loại h nh hoạt động Sơn Hồng Đức (2004) cho rằng mục đích của khách khi đi DLCT là “ đi t m sự thay đổi so với cái nhàm chán hàng ngày”.11 Thực tế, mục đích cơ bản của các chuyến DLCT là nhằm giải tỏa căng thẳng, thoát khỏi áp lực của cuộc sống hàng ngày và phục hồi sức khỏe. Khách du lịch có thể tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau, miễn sao thoát khỏi cái nhàm chán hàng ngày là đƣợc. V thế mà các thể loại hoạt động của DLCT cũng rất đa dạng: - Hoạt động th m qu n: mục đích của hoạt động tham quan là nhằm tiếp cận gần hơn với thiên nhiên và văn hóa tại điểm đến, từ đó tạo ra đƣợc những khoảng thời gian thƣ giãn hợp lý vừa giúp giải tỏa bớt căng thẳng, vừa nâng cao sự hiểu biết về thế giới xung quanh.
Đối tƣợng để tham quan trong hoạt động DLCT không quá cầu k nhƣ các hoạt động du lịch khác. Đó có thể chỉ là những nơi có phong cảnh thiên nhiên đ p, thanh b nh, có sự gắn kết với các công tr nh nhân văn mang đặc trƣng văn hóa địa phƣơng nhƣ các ngôi đ nh, chùa, các khu vƣờn, làng nghề… hoặc cũng có thể là những nơi có phong cảnh thiên nhiên ngoạn mục nhƣ các khu rừng nguyên sinh, thác nƣớc, hang động… Tuy nhiên, thể loại hoạt động tham quan trong DLCT cũng cần phải đáp ứng mục đích thƣ giãn và phục hồi sức khỏe. V thế, mức độ của tham quan, ngắm cảnh cũng phải đảm bảo yêu cầu không làm hao tổn nhiều sức lực và chi phí. - Hoạt động nghỉ dư ng: đây là một trong những thể loại hoạt động đƣợc lựa chọn khá nhiều trong các chuyến DLCT.
Hoạt động nghỉ dƣỡng có thể đƣợc thực hiện ngoài trời tại các bãi biển, suối nƣớc khoáng, khu nghỉ ngơi 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ngoài trời… hoặc cũng thể thực hiên tại các cơ sở cung cấp dịch vụ nghỉ dƣỡng cho khách nhƣ các khu nghỉ dƣỡng trong nhà, các khu spa, vật lí trị liệu…Tham gia vào các thể loại hoạt động này, khách du lịch mong muốn đƣợc nghỉ ngơi hoàn toàn và đƣợc chăm sóc, phục hồi sức khỏe sau mỗi tuần làm việc căng thẳng. - Hoạt động thể th o: mục đích của hoạt động thể thao trong DLCT là nhằm nâng cao thể chất, phục hồi sức khỏe và cũng là để giải tỏa tinh thần. Các loại h nh thể thao đƣợc tổ chức vào những dịp cuối tuần thƣờng mang tính vận động nh nhƣ luyện tập yoga, bơi thuyền, câu cá, lƣớt ván, leo núi ngắn, bơi lặn, các trò chơi trên biển… - h m gi c c sinh hoạt văn hó xã hội đị phương: hoạt động này hiện nay đang là một trong những xu thế phát triển của du lịch hiện đại. Việc những ngƣời sống ở thành phố, trung tâm công nghiệp về nông thôn và trở thành những nông dân thực thụ vào mỗi dịp cuối tuần đang là trào lƣu rất phổ biến.
Bên cạnh việc quan sát và thẩm nhận các giá trị văn hóa địa phƣơng, khách du lịch còn trực tiếp tham gia vào đời sống vật chất và tinh thần giống nhƣ những ngƣời dân bản địa. Họ cùng sống trong những nhà dân, cày ruộng, đánh bắt cá, nấu ăn, sản xuất hàng thủ công, tham dự lễ hội… - Hoạt động mu s m: cũng giống nhƣ các loại h nh du lịch khác, hoạt động mua sắm tuy không phải là hoạt động đặc thù của DLCT nhƣng cũng là một trong những hoạt động đƣợc khách ƣa thích. Đa số khách đƣợc hỏi đều tỏ ý muốn đƣợc tham gia vào việc mua sắm các sản phẩm địa phƣơng. Đặc biệt, các sản phẩm ăn uống (là đặc sản địa phƣơng) đƣợc du khách quan tâm nhiều nhất.
Vai trò và chức năng của du lịch cuối tuần Chức năng kinh t Cũng nhƣ các loại h nh du lịch khác, DLCT có vai trò, chức năng quan trọng trong đời sống kinh tế – xã hội của điểm đón khách. 21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.