MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong sự phát triển chung của nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Ngành du lịch cũng là một trong những ngành kinh tế chủ chốt. Là lĩnh vực có tiềm năng to lớn góp phần quan trọng vào nền kinh tế quốc dân.
Trong những năm vừa qua du lịch Việt Nam có những tiến bộ vượt bậc đặt được những kết quả đáng ghi nhận đem lại nguồn thu ngoại tệ đáng kể cho thu nhập quốc gia, đóng góp tích cực vào sự nghiệp kinh tế xã hội. Đất nước ta là một đất nước có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, cùng với đó nước ta có 54 dân tộc anh em với 54 nền văn hóa khác nhau mang những nét đẹp truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc và đó chính là nguồn tài nguyên du lịch hết sức phong phú tạo thuận lợi để đẩy mạnh phát triển du lịch. Hiện nay xu thế phát triển du lịch trên thế giới là hướng tới những khu vực có tiềm năng đặc sắc về thiên nhiên, những nơi nhiều danh lam thắng cảnh và văn hóa có thể khai thác phát triển để thu hút được du khách trong và ngoài nước. Du khách tới những bản làng xa xôi, nơi có đồng bào dân tộc sinh sống với cảnh quan hoang sơ và những nơi phong tục tập quán của đồng bào còn được lưu truyền, chưa mai một trong cuộc sống hiện đại.
Do vậy những chương trình du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng đến những bản làng, vùng nông thôn được du khách trong nước và quốc tế ưa chuộng. Ngành du lịch nói chung và du lịch cộng đồng nói riêng đã đem lại rất nhiều lợi ích kinh tế, ổn định đời sống và đồng thời cũng tạo ra cơ hội việc làm cho người dân địa phương. Du lịch cộng đồng gắn với nhiều hoạt động như tham quan các làng nghề cổ, khám phá núi rừng thiên nhiên, tìm hiểu văn hóa các dân tộc, những món ăn đặc sản… Hòa chung vào sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch, du lịch Bắc Hà không ngừng lớn mạnh và từng bước tận dụng khai thác triệt để tiềm năng du lịch của huyện. Luan van 2 Bắc Hà là một huyện đông bắc của tỉnh lào cai, rộng 686,78 km2.
Bắc Hà có nhiều danh lam thắng cảnh đẹp mang đậm nét tự nhiên và lịch sử. Cùng với những cảnh sắc thiên nhiên ban tặng, những nét truyền thống có từ rất lâu đời, con người hiền hậu mến khách. Vùng đất này còn là nơi hội tụ các sắc màu văn hóa dân tộc, những đặc sản riêng của miền Tây Bắc, tạo nên sự hấp dẫn đặc biệt níu giữ chân du khách trong và ngoài nước đến nơi đây du lịch. Đến với cao nguyên Bắc Hà, du khách không thể bỏ qua rượu ngô – đặc sản của người mông thuộc xã Bản Phố.
Cùng với thắng cố, mận tam hoa, mận Tả Van, chè shan, quế…rượu ngô là niềm tự hào của đồng bào dân tộc Bắc Hà, Lào Cai. Xã Bản Phố là địa danh quần cư lâu đời của người mông Bắc Hà. Xã Bản Phố ngày nay có gần 500 hộ gia đình, trong đó 99% là người mông. Ngoài đời sống sản xuất nông nghiệp nhưng bao vùng khác quê khác, xã Bản Phố có một thứ sản phẩm thủ công đặc trưng, đã nổi danh cả nước và bạn bè quốc tế, đó là sản phẩm rượu ngô.
Rượu ngô Bản Phố là tinh túy được chắt lọc, xứng đáng là món quà quý được làm từ sản phẩm tự nhiên cùng với tài hoa của những con người chân chất mộc mạc sống trên đất này. Ngoài thưởng thức rượu, nơi đây còn có phong cảnh đẹp như tranh với màu xanh bạt ngàn của núi rừng trùng điệp bên cạnh những nếp nhà của người Mông bám vào sườn núi. Du khách ghé thăm vào xã Bản Phố từ tháng 9 đến tháng 11 ngoài nhâm nhi thưởng thức những ly rượu nồng, còn được ngắm những dải ruộng bậc thang chín vàng và những cánh đồng hoa cải trắng nở rộ. Vào những dịp tết du khách ghé thăm xã Bản phố còn được trải nghiệm những lễ hội, những điệu múa, câu hát giao duyên, tiếng khèn và những nét đặc sắc của người Mông nơi đây.
Mặc dù du lịch ở xã Bản Phố nói riêng và huyện Bắc Hà nói chung đang rất phát triển bên cạnh đó còn do một số điều kiện nên những tiềm năng chưa được khai thác triệt để. Trên thực tế những năm gần đây du lịch cộng đồng ở nơi đây mới được phát triển, điều này đặt ra một yêu cầu cấp thiết với công tác Luan van 3 nghiên cứu, phân tích, đánh giá tiềm năng, hiện trạng phát triển du lịch cộng đồng. Để nghiên cứu vấn đề tôi lựa chọn đề tài: “Phát triển du lịch cộng đồng tại xã Bản Phố, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai” làm khóa luận tốt nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu 1.
Mục tiêu chung - Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm phát triển du lịch cộng đồng tại xã Bản Phố, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá thực trạng phát triển du lịch cộng đồng tại xã Bản Phố, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai - Đề xuất giải pháp nhằm phát triển du lịch cộng đồng tại xã Bản Phố, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai 1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu Đề tài tập trung những vấn đề liên quan đến thực trạng, thuận lợi, khó khăn trong phát triển du lịch cộng đồng tại xã Bản Phố, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Xã Bản Phố, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. - Về thời gian: Số liệu sơ cấp của đề tài được thu thập trong giai đoạn 2018-2020. Số liệu sơ cấp được thu thập trong năm 2021 thông qua phỏng vấn trực tiếp các hộ kinh doanh du lịch cộng đồng trên địa bàn xã. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 1.
Ý nghĩa khoa học Góp phần hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số trong phát triển du lịch cộng đồng thông qua quá trình nghiên cứu đánh giá thực trạng, những rào cản trong việc tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số. Từ đó Luan van 4 lựa chọn và đề xuất những giải pháp phù hợp giúp cho các hộ dân tộc thiểu số tiếp cận được với các dịch vụ ngân hàng. Ý nghĩa trong thực tiễn - Đánh giá được thực trạng, tiềm năng và thách thức trong quá trình phát triển du lịch cộng đồng tại xã Bản Phố, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai và nhận biết được các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của du lịch. Trên cơ sở đó tận dụng những tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng cho phù hợp với địa bàn xã.
Ngoài ra, làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số trong phát triển du lịch cộng đồng. Luan van 5 Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Về cơ sở lý luận 2. Khái niệm về du lịch, du lịch bền vững và du lịch cộng đồng.
- Du lịch: Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, khám phá tài nguyên du lịch và hoạt động kết hợp mục đích hợp pháp khác. - Du lịch bền vững: Du lịch có tính đến các tác động kinh tế, xã hội và môi trường hiện tại và trong tương lai, giải quyết những nhu cầu của du khách. Cung cấp các động lực kinh tế quan trọng để bảo vệ môi trường sống, nguồn thu từ hoạt động du lịch thường được đóng góp vào các chương trình bảo tồn thiên nhiên hoặc nâng cao năng lực cho cộng đồng địa phương để quản lý các khu bảo tồn. - Du lịch cộng đồng: Du lịch cộng đồng thường được hiểu là hoạt động của một cộng đồng người dân ở địa phương tham gia vào hoạt động du lịch, hay nói cách khác đây là loại hình du lịch trong đó cộng đồng địa phương tham gia vào chuỗi cung ứng, quản lý và khai thác du lịch.
Loại hình này được phát triển trên cơ sở văn hóa của cộng đồng, do cộng đồng dân cư quản lý, tổ chức khai thác, hưởng lợi. Du lịch cộng đồng chủ yếu là dựa trên sự mong muốn và tò mò của khách du lịch để tìm hiểu thêm về cuộc sống hằng ngày của người dân từ các nền văn hóa khác nhau. Có thể nói du lịch cộng đồng vừa là hình thức du lịch văn hóa, kinh doanh giúp đời sống nhân dân được cải thiện mà vừa bảo tồn được sự đa dạng trong văn hóa cổ truyền Việt Nam. Điều kiện để hình thành và phát triển du lịch cộng đồng - Về tài nguyên tự nhiên, môi trường và tiềm năng nhân văn có ý nghĩa rất lớn đến sự phát triển du lịch cộng đồng.
Tham quan tìm hiểu, tham quan sản xuất và tìm hiểu cái mới lạ đang là một trong những xu hướng của du khách tham gia du lịch cộng đồng. - Yếu tố cộng đồng: Con người là nhất tố tất yếu, là yếu tố không thể thiếu trong công tác hoạt động du lịch. Là một trong những yếu tố quan trọng trong phát triển du lịch cộng đồng. - Tiềm năng thị trường: Du khách là nhân tố quyết định cho sự phát triển du lịch cộng đồng.
Việc hiểu rõ nhu cầu của du khách, mỗi quan tâm là rất cần thiết cho việc phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương. Điều này giúp cho cộng đồng xác định đúng thị trường mục tiêu, các loại du khách có thể tham quan cộng đồng, từ đó có kế hoạch và giải pháp phát triển tối đa các lợi thế của địa phương để đáp ứng nhu cầu của du khách. - Chính sách nhà nước: Để ngành du lịch và du lịch cộng đồng trở thành ngành kinh tế chủ chốt, nhà nước cần có những chính sách phù hợp, nhằm thúc đẩy, hỗ trợ, khuyến khích, huy động tập trung nguồn lực, khai thác tối ưu tiềm năng, thế mạnh của đất nước, bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, nâng cao chất lượng, hiệu quả cạnh tranh và tạo động lực để phát triển kinh tế - xã hội. - Tuy nhiên, để du lịch hình thành và phát triển cần đảm bảo một số điều kiện như: thái độ, khả năng ứng xử của người hoạt động du lịch phải thân thiện, dễ gần và khả năng đáp ứng các dịch vụ cho du khách.