Khóa luận: Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của hộ dân tộc thiểu số ở xã Hiền Lương, Đà Bắc, Hòa Bình

Luận văn phân tích dịch vụ ngân hàng cho hộ dân tộc thiểu số trong phát triển du lịch cộng đồng tại xã Hiền Lương, huyện Đà Bắc, Hòa Bình.

• Tác giả: Khổng Việt Hanh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Luận
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Dịch Vụ Ngân Hàng Cho Hộ Dân Tộc Thiểu Số Trong Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Tại Hiền Lương, Đà Bắc
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 1.4. Bố cục của khóa luận gồm 5 phần
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Du lịch cộng đồng
• 2.2. Vai trò của dịch vụ ngân hàng đối với phát triển du lịch cộng đồng
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.3.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.4. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.4.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.4.2. Thời gian tiến hành
• 3.5. Các chỉ tiêu dùng trong phân tích
• 3.5.1. Chỉ tiêu về thực trạng kinh doanh du lịch cộng đồng
• 3.5.2. Chỉ tiêu thực trạng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 4.1.3. Mô tả các đặc điểm cơ bản về du lịch cộng đồng tại xã
• 4.2. Thực trạng kinh doanh du lịch của các hộ điều tra
• 4.2.1. Đặc điểm của các hộ khảo sát
• 4.2.3. Tình hình phát triển du lịch cộng đồng của các hộ khảo sát
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Nhu cầu, mức độ tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng trong phát triển du lịch cộng đồng của các hộ dân tộc thiểu số
• 5.2. Những rào cản trong tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ gia đình dân tộc thiểu số kinh doanh du lịch cộng đồng
• 5.3. Giải pháp tăng cường tiếp cận các dịch vụ ngân hàng trong phát triển du lịch cộng đồng tại địa bàn nghiên cứu
• 5.3.1. Đối với các hộ dân tộc thiểu số kinh doanh du lịch cộng đồng
• 5.3.2. Đối với các ngân hàng trên địa bàn
• 5.3.3. Đối với chính quyền địa phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về dịch vụ ngân hàng và du lịch cộng đồng

Dịch vụ ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực du lịch cộng đồng. Tại xã Hiền Lương, huyện Đà Bắc, dịch vụ ngân hàng không chỉ cung cấp nguồn vốn cho các hộ dân tộc thiểu số mà còn hỗ trợ họ trong việc quản lý tài chính. Theo nghiên cứu, việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng giúp các hộ dân tộc thiểu số nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Du lịch cộng đồng, với sự tham gia của người dân địa phương, tạo ra cơ hội việc làm và phát triển bền vững. "Du lịch cộng đồng không chỉ giúp bảo tồn văn hóa mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân".

1.1. Vai trò của dịch vụ ngân hàng trong phát triển du lịch cộng đồng

Dịch vụ ngân hàng cung cấp các sản phẩm tài chính như cho vay, tiết kiệm và bảo hiểm, giúp các hộ dân tộc thiểu số có thể đầu tư vào các hoạt động du lịch. Việc tiếp cận vốn vay từ ngân hàng giúp họ cải thiện cơ sở hạ tầng du lịch, từ đó thu hút nhiều du khách hơn. "Ngân hàng là cầu nối giữa nguồn vốn và nhu cầu phát triển du lịch của cộng đồng". Điều này không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương.

II. Thực trạng tiếp cận dịch vụ ngân hàng của hộ dân tộc thiểu số

Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều hộ dân tộc thiểu số tại Hiền Lương vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng. Các rào cản như thiếu thông tin, trình độ hiểu biết về tài chính và các yêu cầu phức tạp trong thủ tục vay vốn là những vấn đề chính. "Nhiều hộ dân không biết cách làm hồ sơ vay vốn, dẫn đến việc không thể tiếp cận nguồn vốn cần thiết". Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển du lịch cộng đồng của họ, làm giảm cơ hội tăng thu nhập.

2.1. Những rào cản trong tiếp cận dịch vụ ngân hàng

Các hộ dân tộc thiểu số thường thiếu thông tin về các sản phẩm dịch vụ ngân hàng. Họ cũng gặp khó khăn trong việc hiểu rõ các điều kiện vay vốn và quy trình thủ tục. "Sự phức tạp trong quy trình vay vốn khiến nhiều hộ không dám tiếp cận". Ngoài ra, sự thiếu tin tưởng vào ngân hàng cũng là một yếu tố cản trở, khi mà nhiều người vẫn còn giữ thói quen sử dụng tiền mặt và không tin tưởng vào hệ thống ngân hàng.

III. Giải pháp tăng cường tiếp cận dịch vụ ngân hàng

Để tăng cường tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho hộ dân tộc thiểu số, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền địa phương và các ngân hàng. Việc tổ chức các khóa tập huấn về tài chính và ngân hàng cho người dân là rất cần thiết. "Chỉ khi người dân hiểu rõ về dịch vụ ngân hàng, họ mới dám tiếp cận và sử dụng". Bên cạnh đó, ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình vay vốn và cung cấp các sản phẩm phù hợp với nhu cầu của người dân.

3.1. Đề xuất các chương trình hỗ trợ từ ngân hàng

Ngân hàng cần triển khai các chương trình cho vay ưu đãi dành riêng cho hộ dân tộc thiểu số, với lãi suất thấp và thủ tục đơn giản. "Chương trình cho vay ưu đãi sẽ giúp người dân có cơ hội đầu tư vào du lịch cộng đồng". Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và chính quyền địa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Phát triển du lịch cộng đồng đang được xem là một trong những hướng đi chiến lược nhằm thúc đẩy sinh kế bền vững, tạo việc làm và bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa cho cư dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Với đặc thù địa hình đồi núi chiếm ba phần tư diện tích cả nước, tiềm năng cảnh quan sinh thái và bản sắc văn hóa phong phú là nguồn lực quan trọng để khai thác du lịch. Tuy nhiên, tại các địa bàn miền núi khó khăn như huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình, hoạt động du lịch cộng đồng của người dân thường mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ và gặp rào cản nghiêm trọng về nguồn lực tài chính. Để đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất hạ tầng homestay, dịch vụ lưu trú và mua sắm trang thiết bị, nhu cầu tiếp cận các dịch vụ tài chính - ngân hàng (đặc biệt là vốn tín dụng và các dịch vụ ngân hàng số) là rất cấp thiết.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp của tác giả Khổng Việt Hanh (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Luận) tập trung giải quyết ba mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá nhu cầu, mức độ tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng trong phát triển du lịch cộng đồng của các hộ dân tộc thiểu số tại địa bàn nghiên cứu.
2. Phân tích các rào cản, khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ gia đình dân tộc thiểu số đang kinh doanh du lịch cộng đồng.
3. Đề xuất hệ thống các giải pháp khả thi nhằm tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho các hộ dân tộc thiểu số làm du lịch tại địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Nhu cầu, thực trạng tiếp cận, sử dụng và những rào cản trong tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ kinh doanh du lịch cộng đồng.
• Phạm vi không gian: Địa bàn xã Hiền Lương, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2017–2019; số liệu sơ cấp được điều tra, khảo sát thực tế trong năm 2020 (từ ngày 20/01/2020 đến ngày 20/06/2020).
• Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu mối quan hệ cung - cầu dịch vụ ngân hàng, trong đó trọng tâm đặt vào góc nhìn từ phía cầu (các hộ dân tộc thiểu số làm du lịch cộng đồng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và căn cứ pháp lý

Tác giả hệ thống hóa cơ sở lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và các nghiên cứu khoa học chuyên ngành:

• Khái niệm du lịch cộng đồng: Căn cứ theo Khoản 15 Điều 3 Luật Du lịch 2017; các định nghĩa học thuật của Nicole Hausle & Wolfgang Strasdas (2009), Tổ chức REST (Responsible Ecological Social Tours, 1997) và nghiên cứu của Lê & cộng sự (2016). Du lịch cộng đồng được định nghĩa là loại hình du lịch phát triển trên cơ sở các giá trị văn hóa cộng đồng, do cộng đồng địa phương sở hữu, quản lý, khai thác và hưởng lợi kinh tế.
• Các hình thức du lịch cộng đồng: Phân loại chi tiết gồm du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch nông nghiệp, du lịch bản địa, du lịch làng và dịch vụ sản phẩm nghệ thuật - thủ công mỹ nghệ.
• Dịch vụ ngân hàng và ngân hàng số: Tiếp cận theo định nghĩa của Skinner (2014) và tài liệu SCN Giáo Dục, xem xét việc số hóa toàn diện các dịch vụ ngân hàng truyền thống (tín dụng, tiền gửi tiết kiệm, thanh toán chuyển khoản) tích hợp trên ứng dụng thiết bị di động và nền tảng internet.
• Hệ thống chính sách và chương trình mục tiêu quốc gia: Đề tài viện dẫn Quyết định số 714/QĐ-TTg ngày 14/6/2018; Chương trình 135; Chương trình 30A; Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững 2016–2020 (Quyết định số 1722/QĐ-TTg ngày 02/9/2016); Quyết định số 219/QĐ-TTg ngày 21/02/2019; Quyết định số 467/QĐ-TTg ngày 25/4/2019.
• Cơ sở thực tiễn: Nghiên cứu bài học kinh nghiệm từ mô hình làng du lịch cộng đồng xã Mai Hịch (huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình) do Trung tâm Sức khỏe và Phát triển cộng đồng (COHED) tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật.

Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

Khóa luận kết hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Tác giả tiến hành điều tra, phỏng vấn trực tiếp toàn bộ 7 hộ dân tộc thiểu số đang tham gia mô hình kinh doanh du lịch cộng đồng trên địa bàn xã Hiền Lương (gồm 4 hộ tại xóm Ké và 3 hộ tại xóm Sưng, đạt tỷ lệ khảo sát 100% mẫu tổng thể). Đồng thời, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu cán bộ chi nhánh ngân hàng cấp xã, đại diện chính quyền địa phương, ban quản lý thôn bản, doanh nghiệp lữ hành và du khách lưu trú.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập các báo cáo kinh tế - xã hội, số liệu thống kê du lịch giai đoạn 2017–2019 từ UBND xã Hiền Lương, Phòng Văn hóa - Thông tin và Thể thao huyện Đà Bắc, Ngân hàng Chính sách Xã hội và các tài liệu điều tra chuyên đề về 53 dân tộc thiểu số.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu, so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối để đánh giá thực trạng năng lực tài chính và tiếp cận dịch vụ ngân hàng của hộ.

Nội dung chính theo từng phần và chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh các hộ đồng bào dân tộc thiểu số vùng hồ Hòa Bình phát triển du lịch cộng đồng nhưng thiếu vốn nghiêm trọng. Xác định 3 mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu và ý nghĩa khoa học - thực tiễn của việc nghiên cứu mức độ ứng dụng ngân hàng số, tín dụng ưu đãi nhằm hỗ trợ cộng đồng bản địa.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Tổng hợp toàn diện các lý thuyết về du lịch cộng đồng, vai trò kinh tế - xã hội (giải quyết việc làm, giảm nghèo, bảo tồn di sản văn hóa vật thể và phi vật thể). Phân tích thực trạng kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: tỷ lệ lao động qua đào tạo chỉ đạt 6,2%, dư nợ bình quân tại Ngân hàng Chính sách Xã hội đạt 31,4 triệu đồng/hộ (tính đến 31/12/2018). Đánh giá vai trò của các sản phẩm tài chính - ngân hàng và bài học kinh nghiệm phát triển du lịch homestay tại xã Mai Hịch.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xây dựng chi tiết hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu gồm 2 nhóm chính:

• Nhóm chỉ tiêu phản ánh năng lực và thực trạng kinh doanh du lịch cộng đồng: Nhân khẩu, lao động, sức chứa homestay, lượt khách bình quân, doanh thu theo mùa vụ, mức độ ứng dụng mạng xã hội (Facebook, Zalo, YouTube).
• Nhóm chỉ tiêu phản ánh tiếp cận dịch vụ ngân hàng: Các tổ chức tín dụng cung cấp dịch vụ (Agribank, NHCSXH, VietinBank...), quy mô vốn vay thực tế so với nhu cầu đăng ký, lãi suất, tài sản thế chấp, kênh giao dịch và tình hình sử dụng tài khoản ngân hàng.

Địa bàn khảo sát	Thành phần dân tộc	Số hộ kinh doanh DLCĐ tại địa bàn	Số hộ được phỏng vấn	Tỷ lệ khảo sát
Xóm Ké	Mường	4	4	100%
Xóm Sưng	Dao	3	3	100%
Tổng cộng		7	7	100%

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này tập trung phản ánh các kết quả khảo sát thực tế tại địa bàn xã Hiền Lương:

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Hiền Lương:

   • Xã nằm ở phía Nam huyện Đà Bắc, ven lòng hồ thủy điện sông Đà, diện tích tự nhiên 4.888 ha, độ cao trên 1.100 m, khí hậu cận nhiệt đới ẩm mát mẻ quanh năm nhưng chịu ảnh hưởng thiên tai mưa lũ, sạt lở đất.
   • Cơ cấu kinh tế: Nông nghiệp chiếm 55% GDP, dịch vụ chiếm 25%, công nghiệp chiếm 20%. Toàn xã có 6 thôn, 565 hộ với 2.194 nhân khẩu; tỷ trọng lao động nông nghiệp chiếm 91,3%; tỷ lệ hộ nghèo là 30,48%; thu nhập bình quân 1–2 triệu đồng/người/tháng. Toàn xã đạt 15/19 tiêu chí nông thôn mới (dự kiến về đích năm 2021).
   • Hoạt động du lịch cộng đồng tập trung tại xóm Ké (3 cơ sở được cấp phép hoạt động gồm homestay Sánh Thuấn, Sắc Luyến, Hữu Thảo và 1 cơ sở đang xây dựng tại xóm Mái), đón khoảng 2.000 lượt khách. Tiềm năng gắn liền với di tích lịch sử Đền Đôi Cô Cửa Chương (thời vua Lê Lợi năm 1431), Lễ hội Khai hạ Mường Bi, đội văn nghệ xóm Ké (10 thành viên), 915 ha mặt nước lòng hồ với 189–300 lồng nuôi cá đặc sản (cá tầm, cá chiên, trắm, lăng, bỗng).

2. Đặc điểm kinh tế và tài sản của các hộ khảo sát:

   • Độ tuổi bình quân của chủ hộ là 40 tuổi; nữ giới chiếm 14%; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 85,7%.
   • Trình độ học vấn: 85,7% tốt nghiệp tiểu học và THCS; 57% tốt nghiệp THPT; 14,3% có trình độ trung cấp/đại học trở lên; 14,3% không đi học. 100% chủ hộ đã tham gia các khóa tập huấn nghiệp vụ du lịch cộng đồng. Thời gian kinh doanh du lịch bình quân là 3 năm.
   • Nguồn lực sản xuất: Nhân khẩu bình quân 4 người/hộ; lao động bình quân 4 người (100% tham gia làm du lịch). Diện tích đất thổ cư bình quân đạt 3.357 m²; đất nông nghiệp bình quân 42.742 m²; 85,7% hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
   • Thu nhập và tài sản: Thu nhập bình quân đạt 4–5 triệu đồng/tháng (thấp nhất 3 triệu đồng, cao nhất 6 triệu đồng); thu nhập từ du lịch chiếm tới 75% tổng thu nhập gia đình. Giá trị nhà ở và homestay ước tính bình quân 600 triệu đồng.
   • Trang thiết bị công nghệ: 100% hộ sở hữu điện thoại thông minh và tivi LED; 71% hộ có máy giặt; 57% hộ có lắp đặt internet/wifi; 28% hộ có máy tính vi tính; 0% hộ sở hữu ô tô và điều hòa nhiệt độ.

Chỉ tiêu khảo sát hộ kinh doanh DLCĐ (n = 7)	Đơn vị tính	Giá trị ghi nhận
Tuổi bình quân của người đại diện phỏng vấn	Năm	40
Tỷ trọng đại diện là nữ giới	%	14,0
Tỷ trọng hộ là người dân tộc thiểu số	%	85,7
Tỷ lệ người phỏng vấn có chứng chỉ tập huấn DLCĐ	%	100,0
Kinh nghiệm kinh doanh DLCĐ bình quân	Năm	3
Số nhân khẩu bình quân / Số lao động bình quân	Người/Lao động	4 / 4
Tỷ lệ lao động gia đình tham gia làm du lịch	%	100,0
Diện tích đất thổ cư bình quân	m²	3.357
Diện tích đất nông nghiệp bình quân	m²	42.742
Tỷ lệ hộ có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất	%	85,7
Thu nhập bình quân hàng tháng của hộ	Triệu đồng	4 – 5
Tỷ trọng thu nhập từ du lịch trong tổng thu nhập	%	75,0
Giá trị tài sản nhà ở và homestay bình quân	Triệu đồng	600
Tỷ lệ hộ có điện thoại thông minh	%	100,0
Tỷ lệ hộ lắp đặt kết nối Internet/Wifi	%	57,0
Tỷ lệ hộ có máy vi tính	%	28,0
Tỷ lệ hộ sở hữu xe ô tô / điều hòa	%	0,0

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng hợp những rào cản chính trong tiếp cận vốn và dịch vụ ngân hàng: Khoảng cách địa lý xa trung tâm huyện (12 km đường đồi núi thi công dở dang, sạt lở), thủ tục vay vốn phức tạp, thời gian thẩm định kéo dài, hạn mức tín dụng ưu đãi thấp chưa đáp ứng chi phí xây dựng homestay (vốn đầu tư nhà sàn lưu trú đón 20 khách đòi hỏi chi phí vận chuyển vật liệu rất lớn), hạ tầng công nghệ thông tin và kết nối internet còn gián đoạn. Tác giả đề xuất nhóm giải pháp đồng bộ hướng đến hộ kinh doanh, ngân hàng thương mại/chính sách và UBND các cấp.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Phản ánh trung thực thực trạng dịch vụ du lịch cộng đồng tại xã Hiền Lương: Mặc dù mới triển khai thí điểm với 7 hộ dân tham gia tại xóm Ké và xóm Sưng, du lịch cộng đồng đã chứng minh vai trò kinh tế chủ lực khi đóng góp tới 75% cơ cấu thu nhập của các hộ tham gia, nâng mức thu nhập bình quân lên 4–5 triệu đồng/tháng.
• Đánh giá năng lực chuyển đổi số và công nghệ: 100% chủ hộ sử dụng điện thoại thông minh và đã qua các lớp đào tạo nghiệp vụ; tuy nhiên, mức độ trang bị máy vi tính (28%) và mạng internet (57%) còn hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng số và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt với khách quốc tế.
• Nhận diện các điểm nghẽn tín dụng: Tài sản thế chấp là đất đai vùng cao có giá trị định giá thấp; các gói vay ưu đãi hộ nghèo/cận nghèo từ Ngân hàng Chính sách Xã hội có hạn mức nhỏ, chưa có sản phẩm tín dụng chuyên biệt dành riêng cho khởi sự kinh doanh du lịch cộng đồng.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Đối với các hộ dân tộc thiểu số kinh doanh du lịch: Tích cực học tập nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, lập kế hoạch kinh doanh khả thi, liên kết với ban quản lý du lịch và các hộ xung quanh để minh bạch dòng tiền, tạo uy tín tín dụng với ngân hàng.
• Đối với các ngân hàng thương mại và Ngân hàng Chính sách Xã hội trên địa bàn:
  • Đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng, thiết kế các gói vay phục vụ phát triển homestay với thời hạn và mức vay phù hợp chu kỳ kinh doanh du lịch.
  • Đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thẩm định giải ngân hồ sơ vốn vay.
  • Đẩy mạnh ứng dụng ngân hàng số, hướng dẫn thanh toán trực tuyến qua mã QR, ví điện tử và ứng dụng di động cho chủ hộ.
  • Tăng cường cán bộ tín dụng về tận thôn, bản thông qua mạng lưới tổ vay vốn của Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên.
• Đối với chính quyền địa phương: Đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến đường huyết mạch kết nối xã Hiền Lương với trung tâm huyện Đà Bắc; nâng cấp hạ tầng viễn thông, trạm phát sóng di động; hỗ trợ quảng bá sản phẩm du lịch lòng hồ và đặc sản cá lồng gắn với du lịch cộng đồng.

Đóng góp của khóa luận

Khóa luận cung cấp hệ thống dữ liệu khảo sát thực tế chi tiết về mô hình kinh tế hộ du lịch cộng đồng tại vùng hồ Hòa Bình năm 2020. Nghiên cứu đóng góp góc nhìn thực tiễn về khoảng cách giữa chính sách tài chính - ngân hàng và khả năng hấp thụ vốn của đồng bào dân tộc thiểu số (Mường, Dao) trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

• Hạn chế: Quy mô mẫu khảo sát còn nhỏ (n = 7 hộ) do loại hình du lịch cộng đồng tại xã Hiền Lương thời điểm nghiên cứu mới ở giai đoạn đầu triển khai thí điểm. Phân tích định lượng chủ yếu dừng lại ở thống kê mô tả, chưa xây dựng các mô hình kinh tế lượng hồi quy để lượng hóa mức độ tác động của các yếu tố đến xác suất tiếp cận tín dụng. Khảo sát tập trung chủ yếu vào quan điểm phía cầu (hộ dân), dữ liệu phía cung từ các chi nhánh ngân hàng chưa được phân tích sâu.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Mở rộng địa bàn khảo sát sang các xã lân cận trong huyện Đà Bắc (như xã Cao Sơn, Tiền Phong, Vầy Nưa) để gia tăng kích thước mẫu; ứng dụng mô hình định lượng (Logit/Probit) để đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định tiếp cận vốn vay; nghiên cứu chuyên sâu về hành vi thanh toán số của du khách quốc tế tại các điểm du lịch miền núi.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Du lịch học và Quản trị kinh doanh khi xây dựng đề cương khảo sát nông hộ vùng dân tộc thiểu số.
• Các nhà nghiên cứu quan tâm đến bộ chỉ tiêu khảo sát điều kiện sinh kế hộ, năng lực tài sản và mức độ tiếp cận công nghệ thông tin trong phát triển du lịch homestay.
• Cán bộ quản lý kinh tế - văn hóa cấp xã, huyện tại các tỉnh miền núi phía Bắc trong việc xây dựng đề án phát triển du lịch cộng đồng gắn liền với chính sách tín dụng vi mô.

Câu hỏi thường gặp

1. Phạm vi khảo sát sơ cấp của đề tài được thực hiện trên bao nhiêu hộ và gồm những thành phần dân tộc nào?
Khảo sát được thực hiện trên toàn bộ 7 hộ kinh doanh du lịch cộng đồng tại xã Hiền Lương (tỷ lệ điều tra 100%), gồm 4 hộ người Mường tại xóm Ké và 3 hộ người Dao tại xóm Sưng.

2. Tỷ trọng thu nhập từ du lịch chiếm bao nhiêu phần trăm trong tổng thu nhập của các hộ homestay tại xã Hiền Lương?
Thu nhập từ kinh doanh du lịch cộng đồng chiếm 75% tổng thu nhập hàng tháng của các hộ khảo sát, mang lại mức thu nhập bình quân từ 4–5 triệu đồng/hộ/tháng.

3. Tình hình sở hữu thiết bị số và công nghệ thông tin của các hộ làm du lịch ra sao?
Theo kết quả điều tra, 100% chủ hộ có điện thoại thông minh, 100% có tivi LED, 57% hộ lắp đặt internet/wifi và 28% hộ có máy vi tính; chưa có hộ nào trang bị điều hòa nhiệt độ hoặc sở hữu ô tô.

4. Những điểm tham quan và sản phẩm đặc trưng nào được xác định tại địa bàn xã Hiền Lương?
Điểm tham quan gồm xóm Ké, xóm Sưng, di tích lịch sử Đền Đôi Cô Cửa Chương ven lòng hồ sông Đà, Lễ hội Khai hạ Mường Bi; các sản phẩm trải nghiệm gồm biểu diễn văn nghệ dân gian (chiêng, múa quạt), chèo thuyền bè mảng/kayak, ẩm thực truyền thống (gà đồi, cá suối nướng, thịt trâu lá lồm) và mô hình nuôi cá lồng trên lòng hồ với quy mô 189–300 lồng cá.

5. Trở ngại hạ tầng giao thông lớn nhất ảnh hưởng đến hoạt động du lịch và giao dịch ngân hàng tại địa phương là gì?
Tuyến đường độc đạo dài 12 km nối từ trung tâm huyện Đà Bắc vào xã Hiền Lương đang trong quá trình thi công kéo dài hơn 3 năm chưa hoàn thành, mặt đường xuất hiện nhiều ổ gà, sạt lở và trơn trượt vào mùa mưa lũ, gây cản trở nghiêm trọng việc đi lại của du khách và việc tiếp cận các trụ sở giao dịch ngân hàng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Khổng Việt Hanh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá toàn diện thực trạng tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số phát triển du lịch cộng đồng tại xã Hiền Lương, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình. Dữ liệu thực tế cho thấy du lịch cộng đồng đem lại nguồn thu chiếm 75% thu nhập hộ, song người dân vẫn đối mặt với rào cản lớn về hạ tầng giao thông, hạn mức tín dụng và khả năng ứng dụng ngân hàng số. Các nhóm giải pháp do tác giả đề xuất bám sát thực tiễn địa phương, cung cấp căn cứ tham khảo có giá trị cho công tác hoạch định chính sách phát triển kinh tế nông thôn miền núi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU I. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài II. Mục tiêu nghiên cứu III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài IV.

Ý nghĩa khoa học V. Ý nghĩa trong thực tiễn 1.2: PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU I.3: PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU I. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu II. Nội dung nghiên cứu III.

Phương pháp nghiên cứu IV. Địa điểm và thời gian tiến hành V. Các chỉ tiêu dùng trong phân tích Luan van 4 1.4: PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN I. Đặc điểm điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của của địa bàn nghiên cứu II.

Thực trạng kinh doanh du lịch của các hộ điều tra 1.5: PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ I. Kết luận II. Giải pháp tăng cường tiếp cận các dịch vụ ngân hàng trong phát triển du lịch cộng đồng tại địa bàn nghiên cứu Luan van 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Du lịch cộng đồng  Định nghĩa: Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch được phát triến trên cơ sở các giá trị văn hóa của cộng đồng, do cộng đồng dân cư quản lý, tổ chức khác thác và hưởng lợi “Theo khoản 15 điều 3 luật du lịch 2017 (có hiệu lục từ ngày 01/01/2018)”.

“Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch được phát triển trên cơ sở các giá trị văn hóa của cộng đồng, do cộng đồng dân cư quản lý, tổ chức khai thác và hưởng lợi.” Du lịch cộng đồng được coi là loại hình du lịch mang lại nhiều lợi ích phát triển kinh tế bền vững của cộng đồng dân tộc thiểu số ở Việt Nam (Lê & cộng sự, 2016). Theo nhà nghiên cứu Nicole Hausle và Wollfgang Strasdas (2009): “Du lịch sinh thái cộng đồng là một hình thái du lịch trong đó chủ yếu là người dân địa phương đứng ra phát triển và quản lý. Lợi ích kinh tế có được từ du lịch sẽ đọng lại nền kinh tế địa phương”. Theo tổ chức Respondsible Ecological Social Tours (1997) thì du lịch sinh thái cộng đồng là “phương thức tổ chức du lịch đề cao về môi trường, văn hóa xã hội.

Du lịch sinh thái cộng đồng do cộng đồng sở hữu và quản lý, vì cộng đồng và cho phép khách du lịch nâng cao nhận thức và học hỏi về cộng đồng, về cuộc sống đời thường của họ.” Tóm lại: Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch do cộng dồng tổ chức, dựa vào thiên nhiên và văn hóa địa phương với mục tiêu là bảo vệ môi trường. Du lịch cộng đồng đề cao quyền làm chủ, chú ý phân bổ lợi ích rộng rãi và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Với khách du lịch, Luan van 6 DLCĐ tạo cơ hội tìm hiểu, nâng cao nhận thức về môi trường và giao lưu văn hóa, trải nghiệm cuộc sống hàng ngày của cộng đồng.  Các hình thức du lịch cộng đồng: + Du lịch sinh thái: du lịch sinh thái là một hình thức du lịch diễn ra trong khu vực tự nhiên (đặc biệt là trong khu vực cần được bảo vệ và môi trường xung quanh nó) kết hợp tìm hiểu bản sắc văn hóa - xã hội của địa phương có sự quan tâm đến vấn đề môi trường.

Nó thúc đẩy một hệ sinh thái bền vững thông qua một quá trình quản lý môi trường có sự tham gia của tất cả các bên liên quan… + Du lịch văn hóa: là một trong những thành phần quan trọng nhất của du lịch dựa vào cộng đồng từ khi văn hóa, lịch sử, khảo cổ học, là yếu tố thu hút khách chủ yếu của cộng đồng địa phương.