phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục còn gồm 03 chương: Chƣơng I: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng chuẩn nghề nghiệp. Chƣơng II: Thực trạng đội ngũ giáo viên và công tác phát triển đội ngũ giáo viên quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. Chƣơng III: Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non Quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Trên thế giới Cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, các quốc gia luôn coi trọng phát triển giáo dục của nước mình nói chung và giáo dục mầm non nói riêng, nhằm đáp ứng ngày càng cao về nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực. Giáo dục mầm non tốt sẽ tạo ra một nền móng ban đầu vững chắc, tạo tiền đề cho các bậc học tiếp theo.Trong lịch sử phát triển giáo dục của các nước, nhất là các nước có nền kinh tế và khoa học kỹ thuật phát triển đều rất quan tâm đến việc phát triển giáo dục mầm non. Trong đó vai trò của đội ngũ giáo viên mầm non mang tính quyết định đến sự phát triển của nó, chính Usinxki đã từng khẳng định "Sự gương mẫu của người thầy giáo là tia sáng mặt trời thuận lợi nhất đối với sự phát triển tâm hồn non trẻ mà không có gì thay thế được".
Vì vậy đội ngũ giáo viên mầm non cần được lựa chọn, đào tạo khoa học, bài bản cùng với đó là chính sách đãi ngộ xứng đáng về vật chất và tinh thần đối với những cống hiến của họ. Quản lý dựa vào chuẩn là một trong những xu hướng của quản lý hiện đại. Theo xu hướng này, yêu cầu chuẩn hóa, chuyên nghiệp hóa đội ngũ giáo viên là một đòi hỏi tất yếu trong quản lý giáo dục hiện nay. Xuất phát từ nhận thức về vai trò của giáo viên và tính chất chuyên nghiệp trong lao động nghề nghiệp của giáo viên nên các vấn đề phát triển nghề nghiệp giáo viên tương đối phong phú.
Nhiều công trình nghiên cứu đã có những đánh giá thiết thực về công việc của giáo viên và đề cao kỹ năng giảng dạy như một lĩnh vực chuyên nghiệp cần được đào tạo. Ở trong nước Trong quá trình phát triển của lịch sử dựng nước và giữ nước, vai trò của giáo dục luôn đồng hành đối với sự thăng trầm của đất nước, nó luôn giữ một vai trò quan trọng không thể thiếu được. Với truyền thống “ Tôn sư trọng đạo” người thầy luôn có một vị trí xã hội cao, được xã hội kính trọng. Từ xa xưa ông cha ta đã dạy: 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “Muốn sang thì bắc cầu Kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”; “ Không thầy đố mày làm nên”.
Và rất nhiều người thầy đã được nhân dân ta tôn kính thờ phụng, coi đó là một tấm gương để GD dạy dỗ thế hệ mai sau như thầy giáo Chu Văn An, thầy giáo Nguyễn Trãi, thầy giáo Nguyễn Bỉnh Khiêm, thầy giáo Nguyễn Tất Thành. Thể hiện ở sự cư xử rất kính trọng, từ cụ già đến trẻ nhỏ đều luôn tin tưởng vào đức độ của những người làm nghề dạy học. Cùng với sự phát triển của đất nước vai trò của giáo dục mầm non giữ một vai trò quan trọng không thể thiếu được. Cha ông ta đã từng đề cao vai trò của giáo dục mầm non như: “Uốn cây từ thưở còn non, dạy con từ thuở con còn ngây thơ”, và sau này các nhà nghiên cứu về khoa học giáo dục cũng từng khẳng định “ Phi mầm non bất thành nhân cách”.
[4;Tr12] Nghị quyết TW 4 (khoá VII), Nghị quyết TW 2 (khoá VIII) và Kết luận hội nghị TW 6, Nghị quyết TW 9 (khoá IV), Thông báo số 242-TB/TW của Bộ chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết TW2 (khoá VIII) về công tác GD&ĐT đều coi việc phát triển đội ngũ giáo viên như là một giải pháp trọng tâm để phát triển sự nghiệp giáo dục. Đề án của Chính phủ về xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ Quản lý giáo dục giai đoạn (2005-2010) đều đề cập đến nhiệm vụ xây dựng đội ngũ giáo viên mầm non. Có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên tương đối phong phú. Các công trình nghiên cứu hướng vào giải quyết các vấn đề về phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non.
Tuy nhiên do chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non mới được ban hành trong những năm gần đây nên những công trình nghiên cứu theo hướng chuẩn hóa và từng bước phát triển đội ngũ đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non còn hạn chế. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1. Đội ngũ giáo viên mầm non Điều 70 Luật GD năm 2005 đã đưa ra định nghĩa pháp lý đầy đủ về nhà giáo và những tiêu chuẩn của nhà giáo: 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường hoặc các cơ sở giáo dục.
Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau: - Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt. - Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ. - Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp. - Lý lịch bản thân rõ ràng.
Luật GD cũng đã quy định rất cụ thể về tên gọi đối với từng đối tượng GD theo cấp, bậc giảng dạy và công tác. Nhà giáo dạy ở các cơ sở GD Mầm non, GD phổ thông, GD nghề nghiệp gọi là giáo viên. Nhà giáo giảng dạy và công tác ở các cơ sở GD đại học và sau đại học gọi là giảng viên. Như vậy, giáo viên mầm non là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong các cơ sở giáo dục mầm non Tập hợp những người làm nghề dạy học ở ngành học mầm non tạo thành đội ngũ giáo viên mầm non.
Đó có thể là đội ngũ giáo viên mầm non của cả nước, của một tỉnh/thành phố, một quận/huyện; xã/ phường hay đội ngũ giáo viên mầm non của một cơ sở giáo dục mầm non xác định. Ở cấp độ cơ sở giáo dục mầm non, đội ngũ giáo viên mầm non là tập hợp các giáo viên mầm non, được tổ chức thành một lực lượng, có chung lý tưởng, mục đích, nhiệm vụ thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non. Họ làm theo một kế hoạch thống nhất và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của Luật giáo dục và điều lệ nhà trường. Quản lý, Quản lý GD, Quản lý nguồn nhân lực 1.
Quản lý Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động. Chính sự phân công, hợp tác lao động nhằm đạt hiệu quả, năng suất cao hơn trong công việc đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp, điều hành, kiểm tra, chỉnh lý. Đây là hoạt 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com động để người lãnh đạo tập hợp sức mạnh của các thành viên trong nhóm, trong tổ chức đạt được mục tiêu đề ra. Nói về điều này, Các-Mác từng viết: “Một người chơi vĩ cầm riêng rẽ thì tự điều khiển mình nhưng một giàn nhạc thì cần có một nhạc trưởng” [33, tr.
Trong quá trình tồn tại và phát triển của quản lý đặc biệt trong quá trình xây dựng lý luận quản lý, khái niệm về quản lý được nhiều nhà lý luận cũng như thực hành quản lý đưa ra: W.Taylor-Người đầu tiên nghiên cứu quá trình lao động trong từng bộ phận của nó cho rằng: “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất”[15, tr.Fayon-Nhà lý luận quản lý kinh tế người Pháp, khi áp dụng lý thuyết vào thực tiễn quản lý một xí nghiệp thì: “Quản lý là đưa xí nghiệp tới đích, cố gắng sử dụng tốt nhất các nguồn lực (nhân, tài, vật lực) của nó” [37, tr. Theo Từ điển tiếng Việt: “Quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [40, tr. Các tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải và Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [31, tr. Còn tác giả Bùi Văn Quân cho rằng: “ Quản lý là quá tiến hành những hoạt động khai thác, lựa chọn, tổ chức và thực hiện các nguồn lực, các tác động của chủ thể quản lý theo kế hoạch chủ động và phù hợp với qui luật khách quan để gây ảnh hưởng đến đối tượng quản lý nhằm tạo ra sự thay đổi hay tạo ra hiệu quả cần thiết vì sự tồn tại ( duy trì), ổn định và phát triển của tổ chức trong một môi trường luôn biến động” [37, tr.
Theo Giáo trình khoa học quản lý, ( NXB khoa học kỹ thuật - Hà nội ) thì: Quản lý là các hoạt động được thực hiện nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc qua những nỗ lực của người khác. Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những người cộng sự khác cùng chung một tổ chức. 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quản lý là một hoạt động thiết yếu đảm bảo sự phối hợp nỗ lực các cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm. Có tác giả lại cho rằng: quản lý là tác động vừa có tính khoa học vừa có tính nghệ thuật vào hệ thống con người, nhằm đạt các mục tiêu kinh tế - xã hội.
Mỗi tác giả có một cách định nghĩa khác nhau nhưng các định nghĩa đều có những nội dung cơ bản sau: Chủ thể quản lý: Có thể là cá nhân hoặc nhiều người đóng vai trò là tác nhân tạo ra các tác động, là trung tâm thực hiện những hoạt động tổ chức, những tác động hướng đích, có chủ định đến đối tượng quản lý. Đối tượng quản lý: Có thể là một hoặc nhiều người trong tổ chức và các yếu tố được sử dụng làm nguồn lực của tổ chức. Đối tượng quản lý chịu sự tác động của chủ thể quản lý.
