PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đại hội Đảng nhân dân cách mạng Lào lần thứ 4 năm 1986 đã đề ra một Nghị quyết mang tính lịch sử nhằm cải cách kinh tế cho đến năm 2000 với tên gọi cơ chế kinh tế mới. Cơ chế kinh tế mới này chủ trương phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Sau gần 30 năm đổi mới, đất nước Lào đã đạt được những thành tựu đáng kể so với thời kỳ trước đó: tốc độ tăng trưởng kinh tế cao,tình hình kinh tế xã hội ổn định, giải quyết ngày một tốt hơn các chính sách và công bằng xã hội.
Trong sự tăng trưởng của nền kinh tế có sự góp phần quan trọng của DNNVV Hiện nay, phần lớn các doanh nghiệp trong các thành phần kinh tế hoạt động tại Lào thuộc diện nhỏ và vừa. Có đến 85% các doanh nghiệp nhà nước và 97% các doanh nghiệp tư nhân thuộc loại hình doanh nghiệp này. Việc phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa là phù hợp với điều kiện vốn, kỹ thuật và kinh tế Lào trong giai đoạn hiện nay. Trong những năm qua Đảng nhân dân cách mạng và nhà nước Lào đã hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển sản xuất kinh doanh thông qua các chính sách đúng đắn của mình.
Cùng với chính sách tín dụng của các ngân hàng đã tháo gỡ được rất nhiều khó khăn về vốn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, do hậu quả của nền kinh tế tập trung bao cấp trong một thời gian dài nên các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Lào còn gặp không ít khó khăn như: vốn ít, thiết bị lạc hậu, quản lý yếu kém, thiếu lao động có kỹ năng, chất lượng sản phẩm kém, thiếu sức cạnh tranh. Chính vì vậy đề tài “Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Viêng – Chăn nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” được chọn để viết luận văn. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến luận văn Doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng một vai trò hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội.
DNNVV là đề tài đã được đề cập rất nhiều ở các tài liệu, công trình nghiên cứu ở nhiều quốc gia trên thế giới cũng như ở CHDCND Lào và Việt Nam. Những công trình nghiên cứu trong nước: - Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Hum Phăn Khưa Pa Sít (2013) với đề tài “Hoàn thiện chính sách tín dụng đối với các doanh nghiệp tại CHDCND Lào”. Luận văn đã khái quát hóa và làm rõ vai trò của các DNNVV đối với sự phát triển của kinh tế CHDCND Lào; Đưa ra các bài học của các nước phát triển nhằm áp dụng cho Lào; Tóm lược các chính sách của Nhà nước trong giai đoạn đổi mới và thành tựu của chúng để tiếp tục rút kinh nghiệm và phát triển; Giải quyết các vấn đề tín dụng đối với DNNVV, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách tín dụng đối với các doanh nghiệp tại CHDCND Lào. - Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Kham Kâng Phiu Van Na (2014) với đề tài “Hỗ trợ xuất khẩu của nước CHDCND Lào đối với Doanh nghiệp nhỏ và vừa ”.
Luận văn làm rõ thực trạng phát triển DNNVV ở một tổ chức cụ thể của nước CHDCND Lào. Nhằm tìm ra những giải pháp để hỗ trợ các doanh nghiệp này cho phù hợp với điều kiện đẩy mạnh CNH,HĐH. Trình bày một cách biện pháp khoa học và toàn diện để hỗ trợ xuất khẩu và phát triển cho các DNNVV ở Lào cả về lý luận và thực tiễn. Phân tích và đưa ra những đánh giá tổng hợp về thực trạng của hoạt động kinh doanh của CHDCND Lào.
Đề xuất một số giải pháp cụ thể để thực hiện các chính sách đó đối với phát triển DNNVV nước CHDCND Lào hiện nay. Những công trình nghiên cứu nước ngoài: - Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Đinh Anh Tuấn (2014) với đề tài: 3 “Quá trình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ngoài quốc doanh ở tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2011 – 2014, thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp”. Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết về phát triển doanh nghiệp tại tỉnh Hòa Bình, những phương pháp đánh giá thực trạng phát triển doanh nghiệp , những giải pháp cần thực hiện để phát triển doanh nghiệp tại tỉnh Hòa Bình, tác giả đã tập trung nghiên cứu đánh giá thực trạng phát triển doanh nghiệp tại tỉnh Hòa Bình. Từ kết quả thu được, bằng những luận cứ mang tính thực tế và có cơ sở khoa học, tác giả đã đưa ra một số giải pháp cụ thể có tính khả thi cao mà khi thực hiện tốt sẽ phát triển doanh nghiệp tại tỉnh Hòa Bình.
- Luận văn thạc sỹ Kinh tế chính trị của tác giả Nguyễn Thị Hải Ninh (2013) với đề tài: “Doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong bối cảnh kinh tế toàn cầu”. Luận văn đã phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động của các doanh nghiệp trong khủng hoảng kinh tế. Đánh giá tình hình hoạt động của các doanh nghiệp dưới sự tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Xác định phương hướng và giải pháp nhằm phát triển các doanh nghiệp đối mặt với các cuộc khủng hoảng kinh tế.
- Đề tài nghiên cứu của tác giả Tôn Hữu Nghị (2015): “Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam”. Đề tài cho rằng thời gian qua cùng với sự hình thành và phát triển của các loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp nhỏ và vừa đã phát triển một cách mạnh mẽ, đóng góp một vai trò quan trọng vào sự phát triển chung của nền kinh tế. Tuy nhiên hiện nay chúng ta chưa có một chính sách đồng bộ nhằm tạo điều kiện cho loại hình doanh nghiệp này phát triển. Đứng trước yêu cầu trên Nhà nước cần phải đưa ra một hệ thống chính sách nhằm khuyến khích, tạo điều kiên phát triển loại hình doanh nghiệp này.
Về cơ bản, loại hình doanh nghiệp này ở Việt Nam hiên nay chủ yếu thuộc thành phần kinh tế ngoài quốc doanh. Đề tài chủ yếu tập trung vào nghiên cứu thực trạng, giải 4 pháp nhằm phát triển DNNVV. Như vậy, thông qua việc nghiên cứu một số các công trình đã công bố, tác giả cũng thấy được khái quát đề tài mình đang nghiên cứu với một số vấn đề cẩn làm sáng rõ. Kế thừa và phát triển thêm các kết quả nghiên cứu của các đề tài trước, trong đề tài “Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Viêng – Chăn nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” của mình, tác giả sẽ không chỉ dừng ở việc phân tích thực trạng phát triển doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Viêng - Chăn nước CHDCND Lào mà còn đi sâu phân tích và làm nổi bật mức độ tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến việc phát triển doanh nghiệp.
Thông qua đề tài này, tác giả cũng hy vọng sẽ đóng góp cho thành phố Viêng - Chăn những giải pháp hữu ích cả trong ngắn hạn và dài hạn để phát triển các doanh nghiệp trên địa bàn một cách hiệu quả nhất. Mục tiêu nghiên cứu: - Mục tiêu: Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về quá trình phát triển của DNNVV, cũng như luận giải rõ vai trò của DNNVV trong nền kinh tế ở Lào, trong thời kỳ mới, đẩy mạnh CNH, HĐH và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế nói chung. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm phát triển DNNVV có hiệu quả, đóng góp vào tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Viêng Chăn. - Nhiệm vụ: Thứ nhất, hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về DNNVV, đặc điểm, nội dung phát triển DNNVV.
Thứ hai, phân tích thực trạng DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn. Thứ ba, Đề xuất phương hướng và các giải pháp cụ thể nhằm phát triển DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu là Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Viêng Chăn. Luận văn tập trung chủ yếu phân tích thực trạng của các DNNVV trong công nghiệp - dịch vụ trên địa bàn thành phố Viêng Chăn.
Trên cơ sở đó có những đánh giá về những kết quả, thành tựu đạt được và những tồn tại, hạn chế; đề xuất các phương hướng giải pháp để phát triển DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn. - Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Nghiên cứu sự phát triển của DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn nước CHDCND Lào. + Về thời gian: Nghiên cứu sự phát triển DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn. Thời gian nghiên cứu từ năm 2013 đến nay và định hướng pt DNNVV đến năm 2020 và những năm tiếp theo.
Phƣơng pháp nghiên cứu Vận dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học phương pháp duy vật lịch sử, kết hợp phân tích định tính và định lượng, trong đó chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê, phương pháp so sánh,. để phân tích đối tượng nhằm đạt được mục đích luận văn đề ra. Đóng góp của luận văn - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận của DNNVV, - Phân tích rõ thực trạng của các DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn ở nhiều phía cạnh, luận văn sẽ mang lại một bức tranh tổng quát, toàn diện về DNNVV trên địa bàn, về những kết quả đạt được, về những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân. - Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn nước CHDCND Lào.
Kết cấu luận văn Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu gồm 3 chương như sau: Chương 1: Những vấn đề lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về phát triển DNNVV. Chương 2: Thực trạng phát triển DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn – nước CHDCND Lào. Chương 3: Phương hướng và các giải pháp phát triển DNNVV trên địa bàn thành phố Viêng Chăn – nước CHDCND Lào. 7 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.
Quan niệm, đặc điểm và vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với sự phát triển kinh tế 1. Quan niệm tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) Ở mỗi nước khác nhau quan niệm về DNNVV cũng khác nhau.