Luận văn thạc sĩ hay phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố hạ long tỉnh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố hạ long tỉnh quảng ninh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Trần Thị Diệu Nga
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Đình Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Doanh Nghiệp Kinh Doanh Du Lịch Trên Địa Bàn Thành Phố Hạ Long Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới của luận văn
• 0.5. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH
• 1.1. Cơ sở lý luận về du lịch, kinh doanh du lịch và phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch
• 1.1.1. Một số vấn đề chung về du lịch
• 1.1.1.1. Khái niệm du lịch
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 2.3. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.5. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.6. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.6.1. Các chỉ tiêu về tình hình phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố Hạ Long
• 2.6.2. Các chỉ tiêu phản ánh chính sách phát triển doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch
• 2.6.3. Các chỉ tiêu phản ánh ý kiến của doanh nghiệp kinh doanh du lịch
• 2.6.4. Các chỉ tiêu phản ánh ý kiến của khách du lịch
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Các điều kiện để phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Tài nguyên du lịch Thành phố Hạ Long
• 3.1.3. Tình hình lao động của Thành phố Hạ Long
• 3.1.4. Cơ sở hạ tầng của Thành phố Hạ Long
• 3.1.5. Tình hình khách du lịch đến thành phố Hạ Long
• 3.2. Thực trạng phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Phát triển số lượng doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn
• 3.2.2. Chất lượng doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn
• 3.2.3. Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch của thành phố Hạ Long và tỉnh Quảng Ninh
• 3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch ở Thành phố Hạ Long
• 3.3.1. Nhân tố khách quan
• 3.3.1.1. Môi trường chính trị pháp luật
• 3.3.1.2. Môi trường kinh tế
• 3.3.2. Nhân tố chủ quan
• 3.4. Đánh giá chung về phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch ở Thành phố Hạ Long
• 3.4.1. Đánh giá về những thuận lợi và khó khăn trong phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch
• 3.4.2. Đánh giá theo ý kiến của du khách
• 3.4.3. Những kết quả đạt được
• 3.4.4. Những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 4.1. Quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 4.2. Định hướng phát triển doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch
• 4.3. Những giải pháp chủ yếu nhằm phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 4.3.1. Nhóm giải pháp đối với chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch
• 4.3.2. Nhóm giải pháp đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch
• 4.3.3. Nhóm giải pháp phát triển ngành du lịch của tỉnh
• 4.4. Một số kiến nghị nhằm phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn Thành phố Hạ Long
• 4.4.1. Đối với các cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Ninh
• 4.4.2. Đối với các cơ quan ban ngành thành phố Hạ Long
• 4.4.3. Đối với các doanh nghiệp kinh doanh du lịch
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long Quảng Ninh

Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, nổi tiếng với Vịnh Hạ Long - một trong những kỳ quan thiên nhiên thế giới. Ngành du lịch tại đây đang phát triển mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào nền kinh tế địa phương. Sự phát triển này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có những chiến lược và giải pháp hợp lý.

1.1. Đặc điểm nổi bật của du lịch Hạ Long

Hạ Long có nhiều điểm du lịch hấp dẫn như Vịnh Hạ Long, các khu nghỉ dưỡng cao cấp và các hoạt động giải trí phong phú. Điều này thu hút lượng lớn khách du lịch trong và ngoài nước, tạo điều kiện cho sự phát triển của doanh nghiệp du lịch.

1.2. Vai trò của doanh nghiệp du lịch trong phát triển kinh tế

Các doanh nghiệp du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ, tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế địa phương. Họ không chỉ tạo ra doanh thu mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Hạ Long ra thế giới.

II. Thách thức trong phát triển doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các điểm đến khác, cùng với sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng, đòi hỏi các doanh nghiệp phải linh hoạt và sáng tạo hơn trong chiến lược kinh doanh.

2.1. Cạnh tranh từ các điểm du lịch khác

Sự gia tăng các điểm du lịch mới nổi trong và ngoài nước đã tạo ra áp lực lớn cho doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long. Cần có những chiến lược marketing hiệu quả để thu hút khách hàng.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách du lịch ngày càng có yêu cầu cao hơn về chất lượng dịch vụ và trải nghiệm. Doanh nghiệp du lịch cần nắm bắt xu hướng này để cải thiện dịch vụ và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

III. Giải pháp phát triển doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long

Để phát triển bền vững, các doanh nghiệp du lịch cần áp dụng những giải pháp đồng bộ. Từ việc nâng cao chất lượng dịch vụ đến việc cải thiện cơ sở hạ tầng, tất cả đều cần được chú trọng để tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho du khách.

3.1. Nâng cao chất lượng dịch vụ

Cần đầu tư vào đào tạo nhân lực và cải thiện quy trình phục vụ để nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp du lịch giữ chân khách hàng và tạo ra sự khác biệt.

3.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng

Cơ sở hạ tầng là yếu tố quan trọng trong việc phát triển doanh nghiệp du lịch. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào giao thông, khách sạn và các dịch vụ hỗ trợ khác để thu hút du khách.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển bền vững đã mang lại kết quả tích cực cho doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long. Sự gia tăng lượng khách du lịch và doanh thu là minh chứng cho sự thành công của các chiến lược này.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các doanh nghiệp du lịch đã ghi nhận sự tăng trưởng về doanh thu và lượng khách du lịch. Điều này cho thấy rằng các giải pháp đã được áp dụng hiệu quả.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các doanh nghiệp thành công

Nhiều doanh nghiệp du lịch thành công đã chia sẻ kinh nghiệm về việc áp dụng công nghệ và cải tiến dịch vụ. Những bài học này có thể được áp dụng rộng rãi để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

V. Kết luận và tương lai của doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long

Tương lai của doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long rất hứa hẹn. Với sự đầu tư đúng mức và chiến lược phát triển bền vững, Hạ Long có thể trở thành điểm đến du lịch hàng đầu không chỉ trong nước mà còn quốc tế.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Dự báo rằng lượng khách du lịch sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới. Các doanh nghiệp du lịch cần chuẩn bị sẵn sàng để đáp ứng nhu cầu này.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Cần có những chính sách hỗ trợ từ chính quyền để đảm bảo rằng sự phát triển của doanh nghiệp du lịch không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và văn hóa địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch được mệnh danh là "ngành công nghiệp không khói" và đóng vai trò mũi nhọn trong chiến lược phát triển kinh tế của nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, Vịnh Hạ Long — kỳ quan thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận — là lợi thế cạnh tranh đặc biệt mà ít địa phương nào có được. Tuy nhiên, giữa tiềm năng to lớn và hiệu quả khai thác thực tế vẫn còn một khoảng cách đáng kể, đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển hệ thống doanh nghiệp kinh doanh du lịch (DNKDDL) trên địa bàn.

Luận văn thạc sĩ "Phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh" của tác giả Trần Thị Diệu Nga, thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh — Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của TS. Trần Đình Tuấn, là công trình nghiên cứu hệ thống và toàn diện về thực trạng phát triển các DNKDDL tại đây.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010–2014, khảo sát trực tiếp 50 doanh nghiệp tại 3 phường trọng điểm du lịch gồm Bãi Cháy, Tuần Châu và Hùng Thắng — nơi tập trung mật độ DNKDDL cao nhất thành phố. Ngoài ra, nghiên cứu còn thu thập ý kiến của cả du khách trong nước lẫn quốc tế nhằm đánh giá chất lượng dịch vụ từ góc nhìn người tiêu dùng.

Mục tiêu cốt lõi của luận văn là hệ thống hóa lý luận về phát triển DNKDDL, phân tích toàn diện thực trạng trong giai đoạn khảo sát, chỉ ra các điểm nghẽn còn tồn tại và đề xuất nhóm giải pháp thiết thực nhằm đưa du lịch Hạ Long trở thành ngành kinh tế mũi nhọn thực sự của tỉnh Quảng Ninh, đồng thời phục vụ định hướng phát triển kinh tế Xanh mà Tỉnh ủy và UBND tỉnh đề ra.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng khung phân tích dựa trên hai trụ cột lý thuyết chính:

Lý thuyết về phát triển doanh nghiệp và kinh doanh du lịch tiếp cận theo định nghĩa của Nguyễn Văn Đính (2006): du lịch là "tổng hợp các hiện tượng và các mối quan hệ phát sinh từ tác động qua lại giữa khách du lịch, các nhà kinh doanh, chính quyền và cộng đồng dân cư địa phương trong quá trình thu hút và tiếp đón khách du lịch." Từ đó, phát triển DNKDDL được xác định theo hai chiều: phát triển số lượng (tăng về quy mô doanh nghiệp, vốn đăng ký, tốc độ tăng trưởng) và phát triển chất lượng (trình độ chủ doanh nghiệp, năng lực quản trị, uy tín thương hiệu).

Mô hình Năm áp lực cạnh tranh (Porter's Five Forces) được vận dụng để phân tích môi trường cạnh tranh của các DNKDDL tại Hạ Long, bao gồm: áp lực từ đối thủ cạnh tranh hiện tại, nguy cơ gia nhập từ doanh nghiệp mới, áp lực từ sản phẩm thay thế, sức mặc cả từ nhà cung cấp và từ khách hàng. Ngoài ra, lý thuyết phát triển bền vững và kinh nghiệm thực tiễn từ Khánh Hòa — với tốc độ tăng trưởng doanh thu du lịch đạt 36% năm 2013 — và Đà Nẵng — với mức tăng trưởng khách quốc tế đạt 25,4%/năm giai đoạn 2011–2015 — được đúc kết thành bài học tham chiếu.

Các khái niệm trọng tâm bao gồm: kinh doanh cơ sở lưu trú, kinh doanh lữ hành, kinh doanh vận chuyển khách, chất lượng dịch vụ du lịch, và tài nguyên du lịch theo Luật Du lịch Việt Nam năm 2005.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hai nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp thu thập từ Phòng Thống kê, Niên giám thống kê Thành phố Hạ Long, Cục Thống kê tỉnh Quảng Ninh, Sở Văn hóa Thông tin và Du lịch, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ninh và các cơ quan chức năng liên quan, phục vụ phân tích xu hướng giai đoạn 2010–2014.

• Dữ liệu sơ cấp thu thập qua điều tra phiếu hỏi trực tiếp. Cỡ mẫu doanh nghiệp xác định bằng công thức Slovin: với tổng thể 58 DNKDDL tại 3 phường trọng điểm và sai số cho phép e = 5%, kết quả n = 50 doanh nghiệp. Mẫu du khách được lựa chọn theo phương pháp thuận tiện tại các điểm dịch vụ chủ yếu, đảm bảo đại diện cả khách nội địa lẫn khách quốc tế.

Phân tích số liệu áp dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh theo chuỗi thời gian, phân tích tần suất và giá trị trung bình Likert để lượng hóa mức độ hài lòng và đánh giá chính sách hỗ trợ. Timeline nghiên cứu trải dài từ giai đoạn xây dựng đề cương đến hoàn thiện báo cáo vào năm 2016.

---

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện 1: Tăng trưởng số lượng DNKDDL nhưng cơ cấu chưa cân đối. Giai đoạn 2010–2014, số lượng DNKDDL trên địa bàn Thành phố Hạ Long tăng đáng kể, chủ yếu tập trung ở loại hình cơ sở lưu trú (khách sạn) và lữ hành. Tuy nhiên, doanh nghiệp vận chuyển chuyên biệt phục vụ du lịch và các dịch vụ bổ trợ (vui chơi giải trí, tư vấn đầu tư) vẫn chiếm tỷ trọng thấp. Cơ cấu này phản ánh sự phát triển còn thiếu đồng đều, chưa tạo thành chuỗi dịch vụ khép kín.

Phát hiện 2: Quy mô vốn nhỏ, trình độ nhân lực hạn chế. Đa phần DNKDDL trên địa bàn có quy mô vốn ở mức trung bình và nhỏ. Trình độ chủ doanh nghiệp và lao động trong doanh nghiệp còn chênh lệch lớn — một bộ phận chưa qua đào tạo chuyên ngành du lịch bài bản. Trường Cao đẳng Văn hóa — Nghệ thuật và Du lịch Hạ Long đã có chương trình giảng dạy chuyên biệt, song nguồn cung nhân lực chất lượng cao vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Phát hiện 3: Chính sách hỗ trợ còn nhiều điểm nghẽn. Khảo sát 50 doanh nghiệp cho thấy mức độ hài lòng về khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ đất đai và mặt bằng kinh doanh còn ở mức trung bình. Công tác hỗ trợ tiếp cận thị trường và hỗ trợ thông tin cũng nhận được đánh giá chưa cao từ phía doanh nghiệp. Đây là điểm nghẽn trực tiếp kìm hãm tốc độ mở rộng quy mô của các DNKDDL, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và mới thành lập.

Phát hiện 4: Chất lượng dịch vụ chưa đồng đều, ảnh hưởng đến trải nghiệm du khách. Kết quả khảo sát du khách nước ngoài và trong nước cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các cơ sở lưu trú được xếp hạng sao cao và các đơn vị chưa đạt chuẩn. Chất lượng phục vụ tại các khách sạn đạt chuẩn được du khách đánh giá tích cực, trong khi dịch vụ tại một số cơ sở nhỏ còn thiếu tính chuyên nghiệp, ảnh hưởng đến ấn tượng chung về du lịch Hạ Long.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh đúng quy luật chung ở các địa phương du lịch đang trong giai đoạn cất cánh: tăng trưởng số lượng đi trước, nâng chất lượng đi sau. Tuy nhiên, đặc thù của Hạ Long — nơi tài nguyên du lịch gắn liền với Di sản thiên nhiên thế giới — đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về tính chuyên nghiệp và bền vững trong kinh doanh du lịch.

So sánh với kinh nghiệm của Khánh Hòa (doanh thu du lịch đạt 7.500 tỷ đồng năm 2015, với 601 cơ sở lưu trú) và Đà Nẵng (tổng lượng khách đạt 3,8 triệu lượt năm 2014, tăng 21,9% so với năm 2013), Hạ Long vẫn còn dư địa tăng trưởng lớn nếu giải quyết được các điểm nghẽn về vốn, nhân lực và cơ chế hỗ trợ. Dữ liệu lý tưởng để minh họa phát hiện này là biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng khách du lịch và bảng so sánh chỉ tiêu chất lượng khách sạn theo năm — hai công cụ trực quan được luận văn sử dụng để làm rõ xu hướng trong giai đoạn 2010–2014.

Nguyên nhân chính của những hạn chế nằm ở ba nhóm: năng lực nội tại của doanh nghiệp còn yếu; cơ chế chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh và đồng bộ; và sự phụ thuộc quá lớn vào yếu tố thời vụ khiến doanh thu và việc làm bị biến động theo mùa.

---

Đề xuất và khuyến nghị

Giải pháp 1: Cải thiện khả năng tiếp cận vốn cho DNKDDL. UBND tỉnh Quảng Ninh và các tổ chức tín dụng (TCTD) trên địa bàn cần xây dựng gói tín dụng ưu đãi chuyên biệt cho DNKDDL với lãi suất thấp hơn ít nhất 1–2% so với lãi suất thương mại thông thường. Ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, đạt chuẩn xếp hạng sao khách sạn. Mục tiêu đến năm 2020 là tăng tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được vốn vay ưu đãi lên ít nhất 60% tổng số DNKDDL trên địa bàn.

Giải pháp 2: Đẩy mạnh đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Sở Văn hóa Thông tin và Du lịch phối hợp với Trường Cao đẳng Văn hóa — Nghệ thuật và Du lịch Hạ Long xây dựng chương trình bồi dưỡng ngắn hạn (3–6 tháng) về nghiệp vụ du lịch, ngoại ngữ giao tiếp và kỹ năng phục vụ khách quốc tế. Khuyến khích doanh nghiệp cử nhân viên tham gia đào tạo thông qua cơ chế hỗ trợ kinh phí từ ngân sách địa phương. Mục tiêu đến năm 2020: ít nhất 70% lao động trong DNKDDL được đào tạo chuyên ngành du lịch hoặc dịch vụ tương đương.

Giải pháp 3: Hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đất đai và mặt bằng kinh doanh. UBND Thành phố Hạ Long cần rà soát và công khai quỹ đất dành cho phát triển du lịch, đơn giản hóa thủ tục cấp phép và giải phóng mặt bằng (GPMB) cho các dự án du lịch đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư. Xây dựng "một cửa liên thông" cho thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư du lịch, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống dưới 30 ngày làm việc.

Giải pháp 4: Xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng và đẩy mạnh xúc tiến thị trường. Các DNKDDL trên địa bàn cần liên kết thành chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh: lưu trú — ăn uống — lữ hành — vận chuyển — vui chơi giải trí, theo mô hình trọn gói đã thành công tại Khánh Hòa và Đà Nẵng. Tỉnh Quảng Ninh nên tăng cường quảng bá thương hiệu du lịch Hạ Long tại các thị trường khách quốc tế tiềm năng, hướng đến tăng trưởng khách quốc tế ít nhất 15%/năm trong giai đoạn tiếp theo.

Giải pháp 5: Tăng cường quản lý nhà nước và kiểm tra chất lượng dịch vụ. Cơ quan quản lý nhà nước (QLNN) tăng tần suất kiểm tra, đánh giá định kỳ chất lượng cơ sở lưu trú và dịch vụ lữ hành; xây dựng hệ thống phản hồi trực tuyến để du khách đánh giá chất lượng dịch vụ theo thời gian thực, tạo áp lực cải tiến liên tục cho doanh nghiệp.

---

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà hoạch định chính sách tỉnh Quảng Ninh và Thành phố Hạ Long sẽ tìm thấy trong luận văn bộ dữ liệu thực chứng về thực trạng DNKDDL giai đoạn 2010–2014, cùng hệ thống chỉ tiêu đánh giá chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Đây là cơ sở khoa học để rà soát, điều chỉnh và ban hành các cơ chế mới phù hợp với định hướng phát triển kinh tế Xanh của tỉnh.

Chủ doanh nghiệp và nhà quản lý trong lĩnh vực du lịch có thể khai thác phần phân tích nhân tố ảnh hưởng đến phát triển DNKDDL (nguồn vốn, nhân sự, văn hóa doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh) như một bộ khung tự đánh giá năng lực và xác định hướng cải thiện. Phần khảo sát ý kiến du khách cũng cung cấp góc nhìn thực tế về những điểm chưa hài lòng cần khắc phục.

Nhà đầu tư trong và ngoài nước muốn tìm hiểu thị trường du lịch Hạ Long sẽ được cung cấp bức tranh tổng quan về cơ hội, thách thức và môi trường đầu tư tại địa bàn. Danh sách các dự án du lịch đang có giấy chứng nhận đầu tư được liệt kê trong luận văn là dữ liệu hữu ích để định hướng quyết định.

Giảng viên, sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Quản trị kinh doanh và Du lịch học có thể sử dụng luận văn như tài liệu tham khảo mẫu về quy trình nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, cách vận dụng công thức Slovin trong xác định cỡ mẫu và cách cấu trúc hệ thống chỉ tiêu đánh giá phát triển ngành.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn nghiên cứu về những loại hình doanh nghiệp kinh doanh du lịch nào? Luận văn phân tích đầy đủ bốn loại hình chính theo Nghị định 9-CP của Chính phủ: doanh nghiệp kinh doanh cơ sở lưu trú (khách sạn, nhà nghỉ, biệt thự du lịch), doanh nghiệp vận chuyển khách, doanh nghiệp lữ hành nội địa và quốc tế, và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bổ trợ (vui chơi giải trí, tư vấn đầu tư du lịch). Cả bốn nhóm được xem xét về số lượng, cơ cấu và chất lượng trong giai đoạn 2010–2014 tại Hạ Long.

2. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định như thế nào và tại sao chọn 3 phường làm địa bàn khảo sát? Cỡ mẫu 50 doanh nghiệp được tính theo công thức Slovin từ tổng thể 58 DNKDDL hoạt động tại 3 phường Bãi Cháy, Tuần Châu và Hùng Thắng. Ba phường này được chọn vì là khu vực tập trung hoạt động du lịch cao nhất thành phố, đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ DNKDDL tại Hạ Long mà không làm tăng chi phí và thời gian điều tra.

3. Những nhân tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất đến phát triển DNKDDL tại Hạ Long? Nghiên cứu xác định hai nhóm nhân tố chính. Nhóm khách quan gồm: tài nguyên du lịch (Vịnh Hạ Long là lợi thế độc nhất), môi trường chính trị — pháp luật, điều kiện kinh tế và đường lối chính sách phát triển du lịch của tỉnh. Nhóm chủ quan gồm: nguồn vốn doanh nghiệp, chất lượng nhân sự, văn hóa doanh nghiệp và chiến lược kinh doanh. Trong thực tế tại Hạ Long, khả năng tiếp cận vốn và chất lượng nhân lực là hai điểm nghẽn nội tại cần ưu tiên giải quyết.

4. Kinh nghiệm từ Khánh Hòa và Đà Nẵng có thể áp dụng như thế nào cho Hạ Long? Từ Khánh Hòa, bài học là xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng và đa dạng hóa sản phẩm du lịch chất lượng cao — giúp doanh thu đạt 7.500 tỷ đồng năm 2015. Từ Đà Nẵng, bài học là liên kết doanh nghiệp — chính quyền — cộng đồng và phát triển chuỗi sản phẩm du lịch biển gắn với mua sắm và giải trí. Cả hai mô hình đều có thể vận dụng tại Hạ Long nhờ lợi thế tài nguyên biển đảo tương đương, tuy nhiên cần điều chỉnh cho phù hợp với đặc thù Di sản thế giới.

5. Luận văn đề xuất giải pháp nào mang tính ưu tiên cao nhất? Trong số các giải pháp được đề xuất, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hoàn thiện chính sách hỗ trợ tài chính được xác định là hai ưu tiên hàng đầu. Đây là nền tảng để các giải pháp còn lại (xúc tiến thị trường, phát triển sản phẩm, quản lý chất lượng) phát huy hiệu quả. Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp du lịch nhỏ tại Hạ Long khó mở rộng quy mô chỉ vì thiếu vốn đầu tư và thiếu nhân lực có nghiệp vụ.

---

Kết luận

Luận văn mang lại những đóng góp thiết thực cho cả lý luận và thực tiễn phát triển du lịch tỉnh Quảng Ninh:

• Hệ thống hóa khung lý luận về phát triển DNKDDL, kết hợp lý thuyết kinh tế với quy định pháp lý hiện hành (Luật Du lịch 2005, Nghị định 9-CP).
• Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng về thực trạng số lượng, chất lượng và cơ cấu DNKDDL tại Hạ Long giai đoạn 2010–2014 từ khảo sát 50 doanh nghiệp và du khách nhiều quốc tịch.
• Định lượng mức độ ảnh hưởng của các nhân tố khách quan và chủ quan đến phát triển DNKDDL, làm rõ điểm nghẽn cần ưu tiên xử lý.
• Đề xuất 5 nhóm giải pháp có tính khả thi cao, gắn với chủ thể thực hiện cụ thể và mục tiêu đo lường được.
• Rút ra bài học kinh nghiệm từ Khánh Hòa và Đà Nẵng có thể tham chiếu trực tiếp vào bối cảnh Hạ Long.

Bước tiếp theo, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh và Thành phố Hạ Long nên ưu tiên thí điểm gói tín dụng ưu đãi cho DNKDDL và triển khai chương trình bồi dưỡng nhân lực du lịch ngay trong giai đoạn 2016–2018. Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị cho các nhà quản lý, nhà đầu tư, doanh nghiệp và cộng đồng nghiên cứu học thuật muốn hiểu sâu về hệ sinh thái kinh doanh du lịch tại một trong những điểm đến hàng đầu Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH 1. Cơ sở lý luận về du lịch, kinh doanh du lịch và phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch 1. Một số vấn đề chung về du lịch 1. Khái niệm du lịch Trong lịch sử nhân loại, du lịch đã được ghi nhận như một sở thích, một hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người.

Ngày nay, du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống văn hóa - xã hội và đang phát triển mạnh mẽ thành một ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia trên thế giới. Từ giữa thế kỷ 19, du lịch bắt đầu phát triển mạnh và ngày nay đã trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến. Nhiều nước đã lấy chỉ tiêu đi du lịch của dân cư là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, do tồn tại các cách tiếp cận khác nhau và dưới các góc độ khác khau nên cho đến nay vẫn chưa có một khái niệm “du lịch” thống nhất nào.

Do đó khái niệm du lịch được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Khái niệm chung về du lịch: “Du lịch là tổng hợp các hiện tượng và các mối quan hệ phát sinh từ tác động qua lại giữa khách du lịch, các nhà kinh doanh, chính quyền và cộng đồng dân cư địa phương trong quá trình thu hút và tiếp đón khách du lịch”. (Theo Nguyễn Văn Đính, 2006) [2] Khái niệm về du lịch theo cách tiếp cận của các đối tượng liên quan đến hoạt động du lịch: Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Đối với người đi du lịch: Du lịch là cuộc hành trình và lưu trú của họ ở ngoài nơi cư trú để thoả mãn các nhu cầu khác nhau: hoà bình, hữu nghị, tìm kiếm kinh nghiệm sống hoặc thoả mãn các nhu cầu về vật chất và tinh thần khác. Đối với người kinh doanh du lịch: Du lịch là quá trình tổ chức các điều kiện về sản xuất và phục vụ nhằm thoả mãn, đáp ứng các nhu cầu của người du lịch và đạt được mục đích số một của mình là thu lợi nhuận.

Đối với chính quyền địa phương: Du lịch là việc tổ chức các điều kiện về hành chính, về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật để phục vụ khách du lịch, là tổng hợp các hoạt động kinh doanh nhằm tạo điều kiện cho khách du lịch trong việc hành trình và lưu trú, là cơ hội để bán các sản phẩm của địa phương, tăng thu ngoại tệ, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho dân địa phương. Đối với cộng đồng dân cư sở tại: Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội mà hoạt động du lịch tại địa phương mình, vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu nền văn hoá, phong cách của những người ngoài địa phương mình, vừa là cơ hội để tìm việc làm, phát huy các nghề cổ truyền, tăng thu nhập nhưng đồng thời cũng gây ảnh hưởng đến đời sống người dân sở tại như về môi trường, trật tự an ninh xã hội, nơi ăn, chốn ở,. Theo Luật du lịch Việt Nam năm 2005: “Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thoả mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”. [9] Như vậy, du lịch là một hoạt động có nhiều đặc thù, gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp.

Nội dung của du lịch không ngừng được mở rộng và ngày càng phong phú. Đặc điểm của du lịch Du lịch là một hiện tượng kinh tế - xã hội. Do vậy du lịch vừa mang đặc điểm của ngành kinh tế vừa mang đặc điểm của ngành văn hóa xã hội. Các đặc điểm chủ yếu của du lịch là: [3], [5]  Tính cao cấp của nhu cầu du lịch Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Du lịch là một nhu cầu thứ cấp đặc biệt: chỉ sau khi thỏa mãn các nhu cầu thiết yếu thì người ta mới nghĩ đến du lịch.

Không phải ai cũng có thể đi du lịch vì ngoài điều kiện thời gian rỗi, đòi hỏi phải có khả năng thanh toán cao cho dịch vụ. Theo quy luật cung cầu thông thường, khi giá sản phẩm tăng thì lượng cầu đối với sản phẩm đó thường giảm, nhưng trong du lịch giá cả đi cùng với chất lượng. Giá cao nhưng chất lượng tốt lại thu hút được nhiều khách hơn, tức là lượng cầu du lịch tăng. Trên thực tế một số công ty lữ hành chuyên cũng cấp các dịch vụ du lịch trong và ngoài nước có thương hiệu của Việt Nam như Fiditour, Viettravel, Hanoitourist, Benthanhrourist thường có giá tour cao hơn so với mặt bằng chung của thị trường, nhưng luôn có số lượng du khách đăng kí cao hơn hẳn so với các công ty lữ hành ít tiếng tăm khác bởi chất lượng dịch vụ mà họ cung cấp tương xứng với mức giá.

 Tính vô hình Du lịch là một ngành dịch vụ, vì vậy du lịch mang đặc điểm của dịch vụ nói chung đó là tính vô hình. Đây là đặc điểm quan trọng của du lịch, du khách không thể nhìn thấy hay thử nghiệm từ trước, nó là một sản phẩm trừu tượng mà họ chưa một lần tiêu dùng nó. Du lịch luôn đồng hành với sản phẩm vật chất nhưng không thay đổi tính phi vật chất của mình, chất lượng du lịch thường được đánh giá mang tính chủ quan, phụ thuộc phần lớn vào cảm nhận của khách du lịch, do vậy việc đánh giá chất lượng du lịch rất khó khăn. Chất lượng dịch vụ được xác định dựa vào sự chênh lệch giữa mức độ kỳ vọng và mức độ cảm nhận về chất lượng của khách du lịch.

Từ đặc điểm này, nhà cung ứng dịch vụ du lịch phải cung cấp đầy đủ các thông tin nhấn mạnh tính lợi ích của dịch vụ mà không đơn thuần là mô tả dịch vụ, từ đó làm cho du khách quyết định mua dịch vụ của mình.  Tính không lưu kho cất trữ được của sản phẩm du lịch Phần lớn quá trình tạo ra và tiêu dùng các sản phẩm du lịch trùng nhau về không gian và thời gian nên sản phẩm du lịch không thể lưu kho cất trữ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 như các hàng hóa thông thường khác. Bản thân sản phẩ m du lich ̣ cũng mang tiń h vô hình, phi vâ ̣t chấ t nên không thể đem sản phẩ m du lich ̣ bán từ nơi này sang nơi khác như các hàng hoá vâ ̣t chấ t thông thường mà chúng ta vẫn luôn ̣ vu ̣ du lịch đươ ̣c sản xuấ t và tiêu dùng đồ ng thời tiêu dùng hàng ngày. Dich nên cung - cầ u cũng không thể tách rời nhau.

Cho nên viê ̣c ta ̣o ra sự săn khớp ̣ là hế t sức quan tro ̣ng giữa cung và cầ u trong du lich  Tính tổng hợp Tính tổng hợp của du lịch thể hiện ở hai phương diện sau: Tính tổng hợp trong hoạt động kinh doanh du lịch: Trong một chuyến đi du lịch, khách du lịch không chỉ sử dụng một sản phẩm du lịch đơn thuần, mà phải sử dụng một sản phẩm du lịch tổng hợp. Tính tổng hợp và đồng bộ trong nhu cầu du lịch: Nhu cầu du lịch là tổng hợp của nhiều nhu cầu: nhu cầu đi lại, ăn nghỉ, vui chơi, giải trí và các nhu cầu bổ sung khác.  Tính phụ thuộc vào tài nguyên du lịch Tài nguyên du lịch là nhân tố quyết định đến điều kiện phát triển du lịch, tác động đến cung và cầu du lịch. Sự đa dạng của tài nguyên du lịch cho phép phát triển nhiều loại hình du lịch.

Du lịch chỉ có thể phát triển ở những nơi có tài nguyên du lịch. Việc phát triển du lịch ở những nơi không có tài nguyên du lịch là vô cùng khó khăn. Thông thường, những nơi có tài nguyên thiên nhiên đẹp, độc đáo hay các tài nguyên nhân tạo như kiến trúc cổ, đền chùa… du lịch phát triển. Tài nguyên du lịch của một điểm đến là mọi thứ tạo nên sức hấp dẫn, thu hút người dân sống ở ngoài nơi đó đến tham quan, du lịch và được sử dụng vào mục đích kinh doanh du lịch.

Việc tiêu dùng sản phẩm du lịch phải có sự tham gia trực tiếp của khách hàng. Khách du lịch bắt buộc phải đến những nơi có sản phẩm du lịch Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 để thỏa mãn nhu cầu của mình thông qua việc tiêu dung sản phẩm du lịch do không thể đưa sản phẩm du lịch đến nơi có khách du lịch. Đặc điểm này gây khó khăn cho việc tiêu thụ sản phẩm du lịch.  Tính nhạy cảm Du lịch chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố và đặc biệt nhạy cảm với các yếu tố trong môi trường vĩ mô.

Các yếu tố của môi trường vĩ mô bao gồm: môi trường kinh tế, tình hình chính trị - xã hội, luật pháp… ảnh hưởng lớn đến hoạt động du lịch. Các yếu tố này có thể tác động theo chiều hướng tích cực, làm du lịch phát triển nhanh chóng, thuận lợi, song cũng có thể khiến du lịch không thể tiếp tục phát triển. Các quốc gia có điều kiện kinh tế, chính trị ổn định thường có tiềm năng du lịch hơn các quốc gia trong tình trạng chiến tranh, bạo loạn liên miên.  Tính thời vụ Tính thời vụ của du lịch được tác động bởi các nguyên nhân mang tính tự nhiên và xã hội.

Đặc điểm này dễ dẫn đến tình trạng cung cầu dịch vụ mất cân đối với nhau, gây lãng phí cơ sở vật chất và con người lúc trái vụ đồng thời có nguy cơ giảm sút chất lượng phục vụ khi gặp cầu cao điểm. Để hạn chế tình trạng này, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch cần phải đưa ra các chương trình khuyến khích khách đi nghỉ trái vụ hoặc tổ chức quản lý tốt chờ khi cầu du lịch cao điểm.  Tính trọn gói của dịch vụ du lịch Dịch vụ du lịch thường là dịch vụ trọn gói các dịch vụ cơ bản (dịch vụ vận chuyển, dịch vụ phòng, buồng, bar,.), dịch vụ bổ sung (dịch vụ về thông tin liên lạc, cắt tóc, mua hàng lưu niệm,.) và dịch vụ đặc trưng (tham quan, tìm hiểu, vui chơi giải trí, thể thao,.