LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong cuộc sống ngày nay, với sự phát triển của công nghệ nhƣ vũ bão thì việc khách hàng tìm và tiếp cận các phƣơng tiện dịch vụ nhanh chóng, tiện lợi, chính xác và bảo mật, đảm bảo an toàn sức khỏe cho khách hàng là điều không thể thiếu trong mùa đại dịch Covid-19. Cùng với làn sóng công nghệ 4.0 trên toàn thế giới, việc phát triển các dịch vụ của ngân hàng điện tử (NHĐT) là xu hƣớng tất yếu. Không phải từ khi đại dịch Covid-19 xảy ra, thanh toán số mới phát triển mà từ khá lâu, tại nhiều nƣớc trên Thế giới, việc không sử dụng tiền mặt đã trở thành xu hƣớng thanh toán đƣợc thúc đẩy mạnh mẽ.
Các dịch vụ ngân hàng trực tuyến giúp ngƣời thực hiện giao dịch thuận tiện và dễ dàng chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, truy vấn thông tin tài khoản, mua hàng trực tuyến… chỉ trong vòng vài phút từ máy tính hay điện thoại có kết nối mạng. Bên cạnh đó, thực hiện các hoạt động dịch vụ NHĐT cho phép các ngân hàng thích ứng nhanh chóng với những thay đổi của thị trƣờng, điều chỉnh kịp thời phí, lãi suất, tỷ giá phù hợp với diễn biến của tình hình thị trƣờng. Hạn chế rủi ro do biến động về giá cả của thị trƣờng gây ra, mang lại lợi ích kinh tế cho ngân hàng và khách hàng tham gia sử dụng. Diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 đã thay đổi thói quen tiêu dùng của ngƣời dân và trở thành “cú hích” khiến dịch vụ ngân hàng điện tử bùng nổ.Vì vậy BIDV đã cung cấp các dịch vụ NHĐT với nhiều tiện ích dành cho cá nhân và doanh nghiệp, phục vụ nhu cầu thanh toán nhanh chóng, an toàn, thuận tiện.
Mặc dù đã nỗ lực để đẩy mạnh dịch vụ NHĐT, nhƣng BIDV Từ Sơn vẫn còn gặp nhiều hạn chế trong tác nghiệp cung ứng dịch vụ, phần mềm dịch vụ còn hay bị lỗi, khách hàng vẫn chủ yếu ra giao dịch tại quầy do giới hạn về tính năng, hạn mức giao dịch, bên cạnh đó là sự cạnh tranh gay gắt 2 diễn ra trong hoạt động kinh doanh ngân hàng. uất phát từ tầm quan trọng đó, với mong muốn đƣa ra những nhận định, phân tích và đánh giá để từ đó đƣa ra giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn, tôi lựa chọn đề tài “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Từ Sơn, Bắc Ninh”. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan Cho đến hiện tại, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu ở trong nƣớc xoay quanh chủ đề dịch vụ ngân hàng điện tử. Các công trình này tập trung nghiên cứu ở các khía cạnh khác nhau của vấn đề, trong số đó có một số công trình tiêu biểu nhƣ sau: Nguyễn Thị Thu Hằng, 2017.
Nghiên cứu “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Phú uân”, luận văn thạc sĩ, trƣờng Học viện Hành chính Quốc gia. Luận văn đã hệ thống hóa đƣợc những lý thuyết cơ bản về phát triển dịch vụ NHĐT. Cùng với đó phân tích và đánh giá về thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV – chi nhánh Phú Xuân. Tuy nhiên, luận văn mới chỉ nghiên cứu tại 1 chi nhánh của BIDV mà chƣa có nghiên cứu, đánh giá tại các chi nhánh khác.
Nguyễn Thị Bình Minh, 2019. Nghiên cứu “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam chi nhánh Cần Thơ”, luận văn thạc sĩ, trƣờng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn cho thấy Vietcombank chi nhánh Cần Thơ đã tích cực đầu tƣ cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lƣợng dịch vụ, đào tạo nguồn nhân lực, giảm thiểu rủi ro trong NHĐT. Bên cạnh đó vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong khâu dịch vụ, phục vụ khách hàng mà tác giả chƣa đề cập đến.
Nguyễn Thị Khánh, 2020. Nghiên cứu “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Đầu Tƣ và Phát triển Việt Nam”, luận văn thạc 3 sĩ, Trƣờng Đại học Thƣơng Mại. Luận văn đã tìm hiểu thực trạng triển khai dịch vụ NHĐT tại ngân hàng TMCP Đầu Tƣ và Phát triển Việt Nam. Từ đó phân tích, đánh giá, nghiên cứu những nhân tố tác động đến sự phát triển của dịch vụ NHĐT, đề xuất mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển dịch vụ NHĐT, đƣa ra một số giải pháp góp phần mở rộng dịch vụ NHĐT.
Tuy nhiên công trình chƣa đi phân tích sâu vào khía cạnh phát triển quy mô mà chỉ tập trung phân tích chất lƣợng dịch vụ, đây là khoảng trống mà tác giả chƣa làm đƣợc. Nghiên cứu “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong”, luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Ngoại Thƣơng. Tác giả đã hệ thống hóa đƣợc lý thuyết cơ bản về phát triển dịch vụ NHĐT. Cùng với đó, phân tích và đánh giá về thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong.
Tuy nhiên điểm hạn chế của nghiên cứu là chƣa đƣa ra đƣợc mô hình nghiên cứu mà chỉ có những phân tích định tính. Chính vì vậy luận văn chƣa đánh giá hết đƣợc các nhân tố ảnh hƣớng tới chất lƣợng dịch vụ NHĐT tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong. Nhƣ vậy, có thể thấy các nghiên cứu trƣớc đây xem xét dịch vụ ngân hàng điện tử dƣới các mảng nghiệp vụ, các góc độ và các hệ thống ngân hàng khác nhau, đạt đƣợc những kết quả nhất định và đã có nhiều đóng góp trong việc giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động phát triển dịch vụ Ngân hàng Điện tử tại các Ngân hàng thƣơng mại: nêu ra những hạn chế và nguyên nhân về dịch vụ NHĐT để từ đó có những giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng dịch vụ NHĐT tại NHTM, góp phần thỏa mãn ngày càng nhiều hơn nhu cầu thực tế của khách hàng cũng nhƣ tăng doanh thu cho ngân hàng đối với hoạt động này. Từ các thông tin dữ liệu thu thập đƣợc, tôi đã học hỏi kinh nghiệm của các Ngân hàng khác đồng thời chọn lọc các giải pháp phù hợp với thực tế hiện tại của BIDV Từ Sơn.
4 Đồng thời, cũng chƣa có nghiên cứu nào thực hiện tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Từ Sơn. Do đó, qua xem xét thực tế hoạt động dịch vụ ngân hàng điện tử của TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Từ Sơn và các nghiên cứu đi trƣớc, có thể khẳng định đề tài: “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Từ Sơn, Bắc Ninh” của tôi phù hợp với yêu cầu thực tiễn đặt ra, có kế thừa nhƣng không trùng lặp với các công trình đã đƣợc công bố. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn a. Mục đích nghiên cứu: Mục đích nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu sự phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại BIDV Từ Sơn, từ đó đƣa ra những giải pháp khắc phục hạn chế và phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn.
Nhiệm vụ nghiên cứu: - Hệ thống hóa lý luận cơ bản về phát triển dịch vụ NHĐT tại các NHTM. - Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn. - Đề xuất giải pháp khắc phục hạn chế và phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn nhằm góp phần cho ngân hàng phát triển an toàn, hiệu quả và bền vững. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại các Ngân hàng thƣơng mại.
Phạm vi nghiên cứu: - Không gian: tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ & Phát triển Việt Nam chi nhánh Từ Sơn, Bắc Ninh. 5 - Thời gian: thu thập số liệu nghiên cứu đề tài từ năm 2016 đến năm 2020. Phƣơng pháp nghiên cứu Để phục vụ nghiên cứu đề tài đã sử dụng một số phƣơng pháp nghiên cứu sau đây: Phương pháp thu thập số liệu Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Số liệu đƣợc thu thập từ báo cáo thƣờng niên của BIDV nói chung và báo cáo tài chính của BIDV Từ Sơn, báo cáo thƣờng niên của NHNN, tạp chí chuyên ngành kinh tế, tài chính - Ngân hàng và xử lý thông tin về thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Dựa trên số liệu cung cấp từ chi nhánh, thông qua phỏng vấn khảo sát 100 khách hàng vãng lai có sử dụng các dịch vụ tại BIDV Từ Sơn, lập bảng kết quả và mã hóa số liệu để phân tích yếu tố tác động đến dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn.
Phương pháp phân tích đánh giá: Sử dụng tổng hợp các phƣơng pháp phân tích thống kê, đối chiếu so sánh, diễn giải và tổng hợp trên cơ sở phƣơng pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để xem xét, luận giải và đánh giá các vấn đề liên quan đặt ra trong đề tài nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu - Trong thời gian vừa qua, thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn nhƣ thế nào? - Nhân tố nào ảnh hƣởng đến sự phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn? - Những giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng dịch vụ NHĐT tại BIDV Từ Sơn? 6 7. Kết cấu của luận văn Lựa chọn đề tài này, tôi đã nghiên cứu từ các vấn đề trọng yếu của dịch vụ NHĐT tới tìm hiểu thực trạng tình hình phát triển dịch vụ NHĐT hiện nay tại chi nhánh Từ Sơn, từ đó tìm ra các giải pháp phù hợp để phát triển dịch vụ NHĐT tại chi nhánh Từ Sơn. Dựa trên cơ sở đã nêu, luận văn đƣợc triển khai theo ba chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận chung về phát triển dịch vụ Ngân hàng điện tử của Ngân hàng thƣơng mại.
Chƣơng 2: Thực trạng phát triển dịch vụ Ngân hàng điện tử tại BIDV Từ Sơn, Bắc Ninh. Chƣơng 3: Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng điện tử cho BIDV Từ Sơn, Bắc Ninh. 7 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về dịch vụ ngân hàng điện tử của ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm về dịch vụ ngân hàng điện tử Hiện nay có rất nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử.