Phát Huy Dân Chủ Cơ Sở Ở Thành Phố Tuy Hòa, Tỉnh Phú Yên

Bài viết phân tích phát huy dân chủ cơ sở tại thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, trong luận văn tốt nghiệp, nêu rõ thực trạng và giải pháp.

• Tác giả: Dương Thị Thúy Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Nghĩa
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Phát Huy Dân Chủ Cơ Sở Tại Thành Phố Tuy Hòa, Tỉnh Phú Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Tuy Hòa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn. Kết cấu của luận văn
• 2. LÝ LUẬN CHUNG VỀ DÂN CHỦ VÀ PHÁT HUY DÂN CHỦ CƠ SỞ
• 2.1. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ DÂN CHỦ VÀ NỀN DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 2.1.1. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin về dân chủ và dân chủ xã hội chủ nghĩa
• 2.1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan niệm của Đảng Cộng sản Việt Nam về dân chủ xã hội chủ nghĩa
• 2.1.3. Những đặc điểm cơ bản của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
• 2.2. PHÁT HUY DÂN CHỦ CƠ SỞ Ở VIỆT NAM
• 2.2.1. Cơ sở và phát huy dân chủ cơ sở
• 2.2.2. Căn cứ pháp lý và nội dung thực hiện dân chủ cơ sở ở Việt Nam
• 2.3. VAI TRÒ CỦA PHÁT HUY DÂN CHỦ CƠ SỞ Ở VIỆT NAM
• 2.4. Tiểu kết chương 1
• 3. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN DÂN CHỦ CƠ SỞ Ở THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN
• 3.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI TÁC ĐỘNG ĐẾN QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN DÂN CHỦ CƠ SỞ Ở THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.2. NHỮNG THÀNH TỰU VÀ HẠN CHẾ TRONG THỰC HIỆN DÂN CHỦ CƠ SỞ THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN
• 3.2.1. Quá trình triển khai thực hiện Quy chế dân chủ và Pháp lệnh dân chủ cơ sở ở thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên
• 3.2.2. Những thành tựu trong thực hiện dân chủ cơ sở ở thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên
• 3.2.3. Những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra trong thực hiện dân chủ cơ sở ở thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên
• 3.3. Tiểu kết chương 2
• 4. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY DÂN CHỦ CƠ SỞ Ở THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN
• 4.1. QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƯỚNG TRONG THỰC HIỆN DÂN CHỦ CƠ SỞ Ở THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN
• 4.2. MỘT SỐ NHÓM GIẢI PHÁP TIẾP TỤC PHÁT HUY DÂN CHỦ Ở THÀNH PHỐ TUY HÒA, TỈNH PHÚ YÊN
• 4.2.1. Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức của các chủ thể về vai trò, nội dung, phương pháp và hình thức thực hiện Quy chế dân chủ và Pháp lệnh dân chủ ở cơ sở
• 4.2.2. Nhóm giải pháp về phát huy vai trò của hệ thống chính trị trong thực hiện Quy chế dân chủ và Pháp lệnh dân chủ cơ sở ở thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên
• 4.2.3. Nhóm giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở có trình độ năng lực, có phẩm chất đạo đức cách mạng, quán triệt phương châm “Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở
• 4.2.4. Nhóm giải pháp tập trung phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, góp phần tăng cường hiệu quả thực hiện Quy chế dân chủ và Pháp lệnh dân chủ cơ sở ở thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên
• 4.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 4.3.1. Đối với Trung ương
• 4.3.2. Đối với UBND tỉnh Phú Yên
• 4.3.3. Đối với UBND thành phố Tuy Hòa
• 4.4. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Huy Dân Chủ Cơ Sở Tại Thành Phố Tuy Hòa

Phát huy dân chủ cơ sở là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Tại thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, việc thực hiện dân chủ cơ sở không chỉ giúp nâng cao quyền lợi của người dân mà còn tạo ra sự gắn kết giữa chính quyền và cộng đồng. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay, khi mà nhu cầu tham gia của người dân vào các quyết định chính trị ngày càng cao.

1.1. Khái Niệm Dân Chủ Cơ Sở Là Gì

Dân chủ cơ sở được hiểu là quyền của người dân trong việc tham gia vào các quyết định liên quan đến cuộc sống của họ. Điều này bao gồm quyền được biết, được bàn bạc, được thực hiện và giám sát các chính sách của nhà nước.

1.2. Vai Trò Của Dân Chủ Cơ Sở Tại Tuy Hòa

Tại Tuy Hòa, dân chủ cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Nó giúp người dân có tiếng nói trong các vấn đề liên quan đến đời sống hàng ngày, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

II. Những Thách Thức Trong Việc Phát Huy Dân Chủ Cơ Sở Tại Tuy Hòa

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc phát huy dân chủ cơ sở, nhưng thành phố Tuy Hòa vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như sự thiếu minh bạch trong quản lý, sự tham gia hạn chế của người dân vào các quyết định chính trị, và tình trạng vi phạm quyền lợi của người dân vẫn còn tồn tại.

2.1. Thiếu Minh Bạch Trong Quản Lý

Sự thiếu minh bạch trong các quyết định của chính quyền địa phương đã dẫn đến sự nghi ngờ và thiếu niềm tin từ phía người dân. Điều này cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả của dân chủ cơ sở.

2.2. Sự Tham Gia Hạn Chế Của Người Dân

Nhiều người dân vẫn chưa nhận thức rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc tham gia vào các hoạt động chính trị. Điều này dẫn đến sự thụ động và hạn chế trong việc phát huy dân chủ cơ sở.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Phát Huy Dân Chủ Cơ Sở Tại Tuy Hòa

Để nâng cao hiệu quả phát huy dân chủ cơ sở, cần có những phương pháp cụ thể và hiệu quả. Việc tăng cường giáo dục chính trị cho người dân, cải thiện quy trình ra quyết định và tăng cường sự tham gia của cộng đồng là những giải pháp cần thiết.

3.1. Tăng Cường Giáo Dục Chính Trị

Giáo dục chính trị cho người dân là một trong những phương pháp quan trọng để nâng cao nhận thức về quyền lợi và nghĩa vụ của họ trong việc tham gia vào các quyết định chính trị.

3.2. Cải Thiện Quy Trình Ra Quyết Định

Cần cải thiện quy trình ra quyết định để đảm bảo rằng ý kiến của người dân được lắng nghe và xem xét. Điều này sẽ giúp tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong các vấn đề chính trị.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dân Chủ Cơ Sở Tại Tuy Hòa

Việc phát huy dân chủ cơ sở tại Tuy Hòa đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Người dân đã có cơ hội tham gia vào các quyết định quan trọng, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra sự gắn kết giữa chính quyền và cộng đồng.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Thực Hiện Dân Chủ Cơ Sở

Nhiều chương trình phát triển kinh tế - xã hội đã được triển khai thành công nhờ vào sự tham gia tích cực của người dân. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của dân chủ cơ sở trong việc thúc đẩy phát triển địa phương.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Tuy Hòa

Các bài học kinh nghiệm từ việc phát huy dân chủ cơ sở tại Tuy Hòa có thể được áp dụng cho các địa phương khác. Việc tạo ra môi trường thuận lợi cho sự tham gia của người dân là rất cần thiết.

V. Kết Luận Về Phát Huy Dân Chủ Cơ Sở Tại Tuy Hòa

Phát huy dân chủ cơ sở tại thành phố Tuy Hòa là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao quyền lợi của người dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và khắc phục những thách thức hiện tại để đảm bảo quyền lợi của người dân được thực hiện đầy đủ.

5.1. Tương Lai Của Dân Chủ Cơ Sở Tại Tuy Hòa

Tương lai của dân chủ cơ sở tại Tuy Hòa phụ thuộc vào sự nỗ lực của cả chính quyền và người dân trong việc xây dựng một môi trường dân chủ thực sự.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình hiện tại, bao gồm việc tăng cường giáo dục chính trị và cải thiện quy trình ra quyết định để đảm bảo sự tham gia của người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc kết cấu thành 03 chƣơng, 6 tiết. Lý luận chung về dân chủ và phát huy dân chủ cơ sở. Thực trạng thực hiện dân chủ cơ sở ở thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Quan điểm và giải pháp phát huy dân chủ cơ sở ở thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ DÂN CHỦ VÀ PHÁT HUY DÂN CHỦ CƠ SỞ 1. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN, TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VÀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ DÂN CHỦ VÀ NỀN DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA 1. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin về dân chủ và dân chủ xã hội chủ nghĩa 1. Sự ra đời và phát triển của dân chủ Phạm trù “dân chủ” có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp gồm “demos” (nhân dân) và “kratos” (quyền lực, chính quyền), kết hợp thành “demoskratos” nghĩa là quyền lực của nhân dân, chính quyền của nhân dân.

Dân chủ có nghĩa là nhân dân làm chủ mọi quyền lực xã hội. Đó là mơ ƣớc từ xƣa của nhân loại và đƣợc các nhà tƣ tƣởng tiến bộ nêu ra từ rất sớm trong lịch sử. Trải qua các chế độ xã hội khác nhau, nhƣng dân chủ vẫn luôn là một nhu cầu khách quan, là khát vọng của nhân dân các nƣớc, “dân chủ là một giá trị xã hội mang tính toàn nhân loại” [25]. Qua mỗi thời đại, mỗi hình thái kinh tế - xã hội, khái niệm “dân chủ” ngày càng đƣợc triển khai phong phú hơn từ chiều rộng, chiều sâu đến quy mô, liên quan đến nhận thức, hành vi con ngƣời, các cộng đồng xã hội và hoạt động của nhà nƣớc.

Ở mỗi thời đại, dân chủ mang những đặc trƣng về hình thức, nội dung, bản chất của thời đại đó. Từ hàng ngàn năm trƣớc Công nguyên, con ngƣời đã biết hợp lực để sản xuất, chống thiên tai, thú dữ và đã tổ chức ra những hoạt động chung mang tính xã hội, trong đó có việc cử ra những ngƣời đứng đầu để thực thi những quy định, điều hành hoạt động chung. Đồng thời, cộng đồng sẽ phế bỏ những ngƣời đó, nếu họ không thực hiện những quy định chung theo lợi ích 11 và ý nguyện của mọi ngƣời. Đây là một trong những quyền vốn có đƣơng nhiên của mọi thành viên trong cộng đồng.

Quyền lực ấy là ngang nhau đối với mọi thành viên trong thị tộc, bộ lạc. Ngay từ xã hội cộng sản nguyên thủy, con ngƣời đã biết sống gắn bó với nhau thành cộng đồng để tồn tại và phát triển. Họ biết sử dụng sức mạnh của cộng đồng để thực hiện quyền sống, quyền tự do và quyền mƣu cầu hạnh phúc. Một hình thức manh nha của dân chủ đã xuất hiện mà Ăngghen gọi là “dân chủ quân sự” hay “dân chủ nguyên thủy”.

Thông qua Đại hội nhân dân, nhân dân đã bầu ra Hội đồng thị tộc và Thủ lĩnh quân sự, đồng thời quyết định những vấn đề quan trọng của thị tộc. Trong hình thức “dân chủ quân sự", quyền lực của nhân dân "thiêng liêng và bất khả xâm phạm, đều là một quyền lực tối cao do tự nhiên ban cho quyền lực mà mỗi ngƣời phải phục tùng một cách vô điều kiện, trong tình cảm, tƣ tƣởng, và hành động của mình" [9, tr. Sự phát triển của lực lƣợng sản xuất dẫn tới sự ra đời của chế độ tƣ hữu, xã hội chiếm hữu nô lệ ra đời thay thế cho xã hội công xã nguyên thủy, xuất hiện sự phân chia thành hai giai cấp đối lập là chủ nô và nô lệ. Quyền lực công cộng đƣợc tổ chức thành nhà nƣớc do giai cấp chủ nô chi phối, nắm giữ.

Hình thức “dân chủ nguyên thủy” tan rã, nền dân chủ chủ nô ra đời. Đặc trƣng của nền dân chủ chủ nô là dân tham gia bầu ra nhà nƣớc. Tuy nhiên, giai cấp chủ nô quy định: “Dân” chỉ gồm giai cấp chủ nô và phần nào thuộc về các công dân tự do là tăng lữ, thƣơng gia và một số trí thức. Đa số còn lại không phải “dân” mà là “nô lệ”, họ không đƣợc tham gia vào việc bầu ra nhà nƣớc.

Nhƣ vậy, nghịch lý lớn nhất của chế độ dân chủ trong xã hội chiếm hữu nô lệ là lực lƣợng sản xuất lớn nhất, tạo ra của cải cho xã hội - giai cấp nô lệ - lại chỉ đƣợc coi là “công cụ sản xuất biết nói”, không có bất kỳ một quyền lợi chính trị nào. Chuyển sang xã hội phong kiến, nông dân, nông nô có quyền “tự do” nhƣng chỉ là thần dân, là bầy tôi của các ông vua – có nghĩa là công cụ, 12 phƣơng tiện của ngƣời cầm quyền. Quyền lực chính trị, quyền lực nhà nƣớc nằm trong tay chúa đất và nhà thờ (thế quyền và thần quyền). Với các hình thức tổ chức quyền lực của nhà nƣớc, giai cấp phong kiến đã thủ tiêu những tiến bộ của nền dân chủ chủ nô trƣớc đó, thiết lập nhà nƣớc quân chủ của giai cấp mình.

Dân chủ tƣ sản ra đời cùng với thắng lợi của các cuộc cách mạng tƣ sản ở các nƣớc châu Âu. Sự xuất hiện của nền dân chủ tƣ sản gắn liền với sự hình thành của phƣơng thức sản xuất tƣ bản chủ nghĩa. Đặc trƣng cơ bản của nền dân chủ tƣ sản là xác lập nhà nƣớc pháp quyền và xã hội công dân, dựa trên chế độ sở hữu tƣ nhân về tƣ liệu sản xuất chủ yếu. So với chế độ quân chủ phong kiến, dân chủ tƣ sản ra đời là một bƣớc tiến lớn của nhân loại.

Lênin khẳng định: Cộng hoà tƣ sản, nghị viện, phổ thông đầu phiếu đó là sự tiến bộ lớn lao xét từ quan điểm phát triển xã hội trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, để bảo về quyền thống trị về chính trị, kinh tế, giai cấp tƣ sản đã thẳng tay sử dụng chuyên chính đàn áp các cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân, nhân dân lao động. Trong nền dân chủ tƣ sản, dân chủ không phải là mục tiêu mà giai cấp tƣ sản theo đuổi với ý nghĩa là đem lại tự do, bình đẳng, công bằng, quyền làm chủ thật sự cho nhân dân lao động, mà chủ yếu là một phƣơng thức, phƣơng tiện để duy trì, quản lý xã hội tƣ sản, bảo vệ quyền lợi, quyền lực thống trị của giai cấp tƣ sản. Ăngghen cho rằng: Nền dân chủ tƣ sản chỉ là nền dân chủ dành cho thiểu số bóc lột, tức là giai cấp tƣ sản dựa trên sự tƣớc đoạt tự do của công nhân và nhân dân lao động.

Lênin cũng đã nhận xét: “Ngay trong giai đoạn phát triển nhất của nền cộng hòa dân chủ tƣ sản thì chế độ dân chủ ấy vẫn bị giới hạn trong khuôn khổ chật hẹp của sự bóc lột tƣ sản, thực ra, nó chỉ là chế độ dân chủ đối với thiểu số mà thôi” [34, tr. Trong xã hội tƣ bản mâu thuẫn giữa tính chất giai cấp của giai cấp tƣ sản cầm quyền với tính nhân dân (tính vô sản) của dân chủ càng trở nên 13 gay gắt. Đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến cách mạng vô sản để giải quyết mâu thuẫn trên bằng việc thiết lập chế độ dân chủ XHCN. Thắng lợi chính trị của Cách mạng Tháng Mƣời Nga (1917) và các cuộc cách mạng XHCN khác đã đƣa giai cấp công nhân và nhân dân lao động từ địa vị những ngƣời nô lệ bị bóc lột và áp bức lên địa vị những ngƣời chủ của xã hội.

Chính quyền đã thuộc về tay của giai cấp công nhân với tƣ cách là nhà nƣớc kiểu mới, là bộ máy quản lý và điều hành mọi hoạt động của xã hội để thực hiện quyền làm chủ của những ngƣời lao động đã đƣợc giải phóng. Đặc trƣng cơ bản của nền dân chủ XHCN là thực hiện quyền lực của nhân dân, tức là xây dựng nhà nƣớc dân chủ thực sự, dân làm chủ nhà nƣớc và xã hội, bảo vệ quyền lợi cho đại đa số nhân dân. Dân chủ XHCN là nền dân chủ cao hơn về chất so với nền dân chủ có trong lịch sử nhân loại, là nền dân chủ mà ở đó, mọi quyền lực thuộc về nhân dân, dân là chủ và dân làm chủ, dân chủ và pháp luật nằm trong sự thống nhất biện chứng, đƣợc thực hiện bằng nhà nƣớc pháp quyền XHCN , dƣới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. Từ cách tiếp cận nhƣ trên, có thể hiểu dân chủ là một giá trị xã hội phản ánh những quyền cơ bản của con người; là một hình thức tổ chức nhà nước của giai cấp cầm quyền; có quá trình ra đời, phát triển cùng với lịch sử xã hội nhân loại.

Với tƣ cách là một nhà nƣớc, một chế độ chính trị, trong lịch sử có 3 chế độ (nền) dân chủ: nền dân chủ chủ nô gắn với chế độ chiếm hữu nô lệ; nền dân chủ tƣ sản gắn với chế độ tƣ bản chủ nghĩa; nền dân chủ XHCN gắn với chế độ XHCN. “Dân chủ có nghĩa là mọi quyền hạn thuộc về nhân dân. Dân phải thực sự là chủ thể của xã hội và hơn nữa, dân phải đƣợc làm chủ một cách toàn diện: Làm chủ năng lực sáng tạo của mình với tƣ cách chủ thể đích thực của xã hội. Mặt khác dân chủ phải bao quát tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, từ dân chủ trong kinh tế, dân chủ trong chính trị đến dân chủ trong xã hội và dân chủ trong đời sống văn hóa - tinh thần, tƣ tƣởng, trong đó 14 hai lĩnh vực quan trọng hàng đầu và nổi bật nhất là dân chủ trong kinh tế và dân chủ trong chính trị” [5, tr 69].

Ở Việt Nam, sau thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, Nhà nƣớc Việt Nam dân chủ cộng hòa - Nhà nƣớc công - nông đầu tiên ở Đông Nam Á đƣợc thiết lập. Nhân dân ta từ địa vị nô lệ làm thuê đã trở thành ngƣời chủ của đất nƣớc. Sau chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954, miền Bắc đi lên CNXH, nhân dân miền Bắc đã trở thành chủ thể của mọi quyền lực. Năm 1975 đất nƣớc hoàn toàn thống nhất, nhân dân cả nƣớc ta trở thành ngƣời chủ của mọi quyền lực trong đó có quyền lực chính trị, quyền lực nhà nƣớc, HTCT XHCN đƣợc thiết lập trên phạm vi cả nƣớc.

Từ đó đến nay nền dân chủ XHCN đã và đang đƣợc xây dựng phát huy vai trò ngày càng to lớn, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nƣớc.