CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ KHUYÉN MẠI, CÁC HÌNH THỨC KHUYÉN MẠI VÀ PHAP LUAT VE CAC HINH THUC KHUYEN MAI 1. Khai quatve khuyén mai 1. Khái tiệm khmyều mai Dưới góc đô ngôn ngữ, khuyên mại được hiểu như sau: Khuyén mai trong tiéng Anh là Sales Promotion hoac dai khi được gọi là Promotion, có nghĩa là việc bán những sản phẩm nhỏ hơn mức giá trị ban đầu nhằm mục đích đánh vào tâm lý người mua hàng hóa, sản phẩm giúp bán được nhiều sản phẩm hàng hỏa. Theo nghĩa Hán Việt, “khuyên” là khuyên khích, “mãi” là mua, “mại” là bán Khuyên mại hay khuyên mãi duoc hiéu là hành vị khuyên khích việc bán hàng khuyên khích việc mua hàng Do việc mua bán được tiên hành đồng thời nên cả hai thuật ngữ này đều sử dụng được.
Tuy nhiên, cân phân biệt giữa khuyên mại với khuyên mãi Nhìn chung, khuyên mại hay khuyên mãi đều là hoat động xúc tiên thương mại của thương nhân nhằm thúc đẩy việc mua bán hàng hóa, sử dụng dịch vụ bằng cách dàn: cho khách hàng những lợi ích nhật dinh Tuy nhiên dưới góc đô pháp lý, các nhà làm luật không gợi là “khuyên mãi” mà gọi là “khuyên mại” Dưới góc đô pháp lý, khuyên mại được định ngiữa nửnư sau: Khai niém khuyén mai lan dau duoc dé cap tai Luat thuong mai 1997, theo đó, Diéu 180 Luat nay quy dink “KJugén mai Ia hành vĩ thương mại của thương nhân nhằm xúc tiễn việc bán hàng. crmg ứng dich vu trong pham vi kinh doanh của thương nhân bằng cách dành những lợi ích nhất đình cho khách hàng”. Theo cách định ng]ĩa này, thi khuyên mai phải là một hanh vi co tinh chất thương mai của thương nhân nhằm xúc tiên việc bán hàng, cưng ứng dich vu bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất đính, tuy nhiên chỉ đùng lại trong pham vị kính doanh của thương do. Dén Luật Thương mại 2005, khái ruệm khuyên mại được đính ngiĩa: “Khuyễn mại là hoạt đồng xúc tiễn thương mai của thương nhân nhằm xúc tiễn viếc mua bản hàng hóa, cừng ứng địch vụ bằng cách đành cho khách hàng những lơi ích nhất đình”.
Luật Thương mại hiện hành lí định nghĩa về khuyên mại có bổ sung hai điểm về mục đích của khuyên mại và cách thức khuyên mại thông qua quan hệ thương mại địch vụ Cu thể là, mục đích khuyên mại không chỉ nhằm xúc tiên việc bán hàng mà còn nhằm xúc tiền việc mua hèng Đây là hai khia cạnh khác rửnau của mục đích kích thích kinh doanh va tim kiếm lợi nhuận. Thường chúng ta tiếp cận hoạt động xúc tiên thương mại dưới tư đuy khuyên mại để bán hàng là hoạt đông phổ biển của thương nhân, do thương nhân tiên hành sư một nhu câu tất yếu để canh tranh mở rộng thị phân. Nhưng đổi với các doanh ngiiệp thương mat, việc khuyên mại để mua hàng, gom hàng cũng có thể trở thánh nhủ câu cân thiết để hoàn thành kê hoạch kinh doanh Cách thức thực hiện xúc tiên thương mai, tạo ra những điều kiện thuận lợi để thúc day manh mé việc bán hàng và cung ứng dịch vụ là đành cho khách hàng những lợi ích nhật đính Đây chính là dâu hiêu phân biệt hành vì khuyên mại với các hành vị xúc tiên thương mại khác. Để có giải pháp cho vấn đề này, pháp luật hiện hành quy đính khuyên mại là hoạt động thương mại của thương nhân nhằm xúc tiền việc mua bán hàng hóa, cung ứng địch vụ (chứ không phải chỉ là xúc tiên việc bán hàng như trước đây).
V š cách thức thực biên khuyên mai, thương nhân được lựa chọn thực hién khuyên mai theo cách thức tự tổ chức thực luận hoặc thuê địch vụ. khuyên mại do thương nhân khác cung cấp \ Nói tóm lại, dù ở thời điểm nào thì khuyên mại đầu nhềm mục đích là thu hút sự quan tâm của khách hàng đến hang hóa, dịchvụ cụ thể bằng cach ting thêm cho khách hàng các lợi ích kèm theo và thông qua đỏ tác động đền quyết đính mua hàng, sử dụng dịch vụ của khách hàng nhằm giúp thương nhân tiêu thụ được hàng hóa, dịch vụ của mình. Đặc điềm khuyếu mại Ì Ty. Nguyễn Thị Dưng: Xi tiến Đương mat và pháp bat xúc tiến thương mại ở Việt Nga, nÖữững vấn để ý huện và tụ tiễn, Nxt.
Chin tri quốc gia, Hi N6i, 2007,tr 91 10 Khuyén mai 1a môt hoạt đông xúc tiên thương mại, có day đủ những đặc trưng chung của hành vị thương mại, song khuyến mai vẫn có những điểm riêng tiệt so với các hoạt động xúc tiên thương mại khác. Đổi với hình thức khuyên mại thì nó có suốt số đặc trưng nỉnư sau: Thứ nhất. chủ thể áp dương hình thức luyyễn mai là các thương nhân Khuyên mại là hoạt động được thực biên bởi thương nhân Theo quy định tại khoản1 Điêu6 Luật Thương mai 2005: “Thương nhân bao gồm các tổ chưức kinh tế được thành lập hợp pháp, cá nhãn hoạt động thương mại một cách đốc lập, thường xuyên và có đăng lạ' lánh doanh” Như vậy, hoạt động khuyên mai gắn liên với thương nhân, đây là quyền tự do kinh doanh được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận và bảo hộ Không có sử phân biệt giữa các thương nhân trong nước với thương nhân rước ngoài, mọợi chủ thể đều bình đẳng trước pháp luật Tóm lại, các hình thức doanh nghiệp tai Viét Nam, các cá nhân thực hiên hoạt đông kinh doanh thưởng xuyên và có đăng ký, hoặc các chí nhánh của các loại hình doanh nghiệp tước ngoài đặt ở Việt Nam có quyêntư thực hiên tô chức áp đụng các hình thức khuyên mai, cũng như có thể thuê một bên thứ ba để tổ chức thay cho minh. Tuy nluên, Luật Thương mại 2005 cũng có một số giới hạn các tổ chức thực biên hoạt động khuyên mai như đối với loại hình V ăn phòng đại điện của các doanh nghiệp sẽ không được tự mình thực hình hoạt đông khuyến mai2 Khuyên mại không phải là hình thức xúc tiên thương mai cho phép văn phòng đại điện được thực luận bởi lễ văn phòng đạt diện chỉ có chức năng đại điện chứ không có chức năng kinh doanh, buôn bán hàng hỏa nên không được quyền thực tiện khuyên mại Khác với các hoạt động thương mại nlưư mua bán hàng hỏa hay cung ứng dịch vụ, chủ thể của các hoạt đông này chủ yêu là thương nhân Ngoài thương nhân, chủ thể của hoạt động mua bản hàng hóa hay cưng ứng địch vụ có thể ? Khoän 2 Điều 81 Luật Thương mại 2005 ll không phải là thương nhân, ví đụ dịch vụ ủy thác mua bản hàng hóa chỉ yêu câu bên nhận ủy thác là thương nhân, còn bên ủy thác có thẻ không phải là thương nhân Hoạt động khuyên mại yêu câu chủ thể thực liện khuyên mại là thương nhân vì thương nhân thực hiên hoat động thương mại một cách thường xuyên, độc lập và có đăng ký kinh doanh, và khuyên mai là hành ví thương mại của thương nhân nhằm xúc tiên việc bán hàng, cưng ứng địch vụ trong pham vĩ kinh doanh của thương nhiên đó.
Nếu quy định chủ thể của khuyến mại không phải là thương nhân thì không thể thực luận các hoạt động khuyến mại vì không xác đính được pham vĩ kinh doanh dua trén đăng ký kinh doanh của chủ thể đó. Đã tăng cường cơ hội thương mai, thương nhân có thể tự mình tô chức thực hiện việc khuyên mai, có thể thuê thương nhân khác khuyên mai cho hàng, hoá, dịch vụ của mình (khoản2 điều 88 LTM). Quan hệ dịch vụ này hình thành. trên cơ sở hợp đồng địch vụ khuyến mại giữa thương nhân có nu câu khuyên mại và thương nhân kinh doanh dịch vụ Tuy nhiên do quy định đối tương thương nhân thực hiện khuyên mại là thương nhân trực tiếp khuyên mại hang hoa, địch vụ mà mình kính doanh nên các hoạt động khuyên mại mà trong đó có nhiéu hon một thương nhân củng phối hợp thực hiện chung sẽ gšp vướng mắc về tính pháp lý.
Cụ thể, trên thực tế khuyên mai theo chương trình tại các sêu thị, trung tâm thương mai được thực luận chủ yêu bởi tổ chức kinla doanh siêu thị, trung tâm thương mai trong đó có hàng ngàn chủng loai hàng hóa, dich vu do một hoặc nluều thương nhân sản xuất, cưng cập. Ho không trực tiếp khuyên mại hàng hóa dich vu cia ho ma chỉ có thương nhân kinh doanh phân phổi tập trung thực hiện theo nhu câu, chiến lược kinh doanh của mình Vì vậy, việc xác định thương nhân thực luận khuyên mai theo đúng như khái riệm quy đính gap rat nhiéu kho khan Điêu này cũng tương tự nửtư trong các trường hợp các nhà phân phối trung gian, các đại lý trực tiếp thực hiện khuyên m&i hoặc thực hiện vai trò trung gian trong các chương trinh khuyén mai cia các công ty cung cấp sản phẩm ban đâu Việc khó xác đính chính xác thương nhân thực hiện khuyên mai sẽ dẫn đến những khó khẩn, vướng mắc cho các doanh nghiép trong việc hạch toán, 1 quyết toán thuê thu nhập doanh ngiuệp, thuê giá trị gia tăng cũng như trong việc thực liên các thủ tục hành chính. Đã giải quyết vấn đề trên, Nghị định số 81/2018/NĐ-CP đã mở rộng đổi tương được thực hiện hoạt động khuyên mai bao gồm cả thương nhân phân phối của thương nhân sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bằng cách đưa ra quy đính cụ thể tại Khoản1 Điều 2 như sau: “Thương nhấn thực hiện lhuyễn mai, gồm - a) Thương nhân sản xuất. kính doanh hàng hóa, dịch vụ trực tiếp thực hiện kiuyến mại hoặc thực hiện khuyến mại thông qua các thương nhân phân phối (bản buôn, bản lẽ, đại ]ÿ, nhượng quyền thương mại và các thương nhân phân phối khác theo qạ' đình của pháp luật); b) Thương nhân kinh doanh dich vu kiuyến mai thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, địch vụ của thương nhân khác theo thõa thuận với thương nhân đó ˆˆ.
Tóm lai, chủ thể thực hiện khuyên mai theo quy định của pháp luật hiên hành phải là thương nhân. Thứ hai, cách thức xúc tiễn thương mại là dành cho khách hang nhiing loi ích nhất định Cách thức xúc tiền thương mại trong hoat động khuyên mại là việc các tổ chức/cá nhân kinh doanh đưa ra những lợi ich vé mat vat chat/tinh than cho khách hàng Y âu tổ đưa ra nhimg loi ich vat chat/tinh than cho khách hàng nhằm tác động trực tiệp đền têm lý của khách hàng từ đó thúc đây hànhvi muốn mua sản phẩm hàng hỏa của khách hang Va yéu tô này cũng là yêu tô quan trong và quyết định sự khác biệt gữa hình thức khuyên mại với các hành thức khác nlyz quảng cáo, trưng bảy giới thiệu sản phim hang hoa, dịch vu.