Luận văn thạc sĩ vnu ls pháp luật về hoạt động cho vay của nhân hàng thương mại đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở việt nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls pháp luật về hoạt động cho vay của nhân hàng thương mại đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thị Thu Thủy
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Pháp luật về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại đối với các d0anh nghiệp nhỏ và vừa ở việt nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.4. Vai trò của cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.5. Các yếu tố tác động đến hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.6. Những đặc trưng trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG VỚI DOANH NGHIỆP TẠI MỘT SỐ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
• 2.1. Quy định của pháp luật hiện hành về hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2. Điều kiện cho vay
• 2.3. Trình tự, thủ tục vay vốn
• 2.4. Phương thức cho vay
• 2.5. Hợp đồng tín dụng và giải quyết tranh chấp phát sinh từ hợp đồng tín dụng
• 2.6. Chủ thể vay vốn
• 2.7. Chủ thể cho vay vốn
• 2.8. Về bảo đảm tiền vay
• 2.9. Vấn đề vô hiệu của hợp đồng tín dụng
• 2.10. Giải quyết tranh chấp phát sinh từ hợp đồng tín dụng
• 2.11. Thực tiễn cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại một số ngân hàng thương mại ở Việt Nam
• 2.11.1. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV)
• 2.11.2. Ngân hàng cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank)
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
• 3.1. Tiếp tục sửa đổi, hoàn thiện Nghị định 56/2009/NĐ-CP
• 3.2. Xây dựng cơ chế cho vay của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.3. Các giải pháp khác
• 3.3.1. Về phía Chính phủ
• 3.3.2. Đối với các tỉnh/thành phố
• 3.3.3. Đối với Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.3.4. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Pháp Luật Cho Vay Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam

Pháp luật về cho vay ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế. DNNVV chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Các quy định pháp luật hiện hành cần được nghiên cứu và hoàn thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV.

1.1. Khái Niệm Về Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

Doanh nghiệp nhỏ và vừa được định nghĩa dựa trên quy mô vốn, số lao động và doanh thu. Theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP, DNNVV được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ và vừa, với các tiêu chí cụ thể về vốn và lao động.

1.2. Vai Trò Của DNNVV Trong Nền Kinh Tế

DNNVV đóng góp lớn vào việc tạo ra hàng hóa, dịch vụ và việc làm. Tuy nhiên, sự phát triển của DNNVV vẫn bị hạn chế bởi nhiều yếu tố, trong đó có việc tiếp cận tín dụng từ ngân hàng.

II. Thách Thức Trong Hoạt Động Cho Vay Ngân Hàng Đối Với DNNVV

Mặc dù có nhiều quy định hỗ trợ, DNNVV vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng. Các ngân hàng thường coi DNNVV là khách hàng có rủi ro cao, dẫn đến việc hạn chế cho vay. Điều này gây khó khăn cho DNNVV trong việc phát triển sản xuất kinh doanh.

2.1. Khó Khăn Trong Tiếp Cận Tín Dụng

Nhiều DNNVV không đủ điều kiện để được vay vốn do thiếu tài sản đảm bảo và thông tin tài chính minh bạch. Điều này khiến ngân hàng e ngại trong việc cho vay.

2.2. Chính Sách Tín Dụng Chưa Minh Bạch

Chính sách tín dụng hiện tại chưa rõ ràng và không được cập nhật thường xuyên, dẫn đến việc DNNVV khó khăn trong việc tìm kiếm thông tin và tiếp cận nguồn vốn.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Cho Vay Đối Với DNNVV

Để cải thiện tình hình cho vay ngân hàng đối với DNNVV, cần có những giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quy định pháp luật. Các ngân hàng cần có chính sách rõ ràng và minh bạch hơn trong việc cho vay.

3.1. Sửa Đổi Nghị Định 56 2009 NĐ CP

Cần xem xét sửa đổi Nghị định 56/2009/NĐ-CP để phù hợp hơn với thực tiễn và tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV trong việc tiếp cận vốn.

3.2. Xây Dựng Cơ Chế Cho Vay Đặc Thù

Cần xây dựng cơ chế cho vay riêng biệt cho DNNVV, giúp họ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Pháp Luật Cho Vay Ngân Hàng

Việc áp dụng pháp luật cho vay ngân hàng thương mại đối với DNNVV cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Các ngân hàng cần có những chương trình hỗ trợ cụ thể cho DNNVV.

4.1. Thực Tiễn Cho Vay Tại Một Số Ngân Hàng

Một số ngân hàng thương mại đã triển khai các chương trình cho vay ưu đãi cho DNNVV, nhưng vẫn cần cải thiện để đáp ứng nhu cầu thực tế.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Cho Vay Ngân Hàng

Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện quy định pháp luật và chính sách tín dụng sẽ giúp DNNVV tiếp cận vốn dễ dàng hơn, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

V. Kết Luận Về Pháp Luật Cho Vay Ngân Hàng Đối Với DNNVV

Pháp luật về cho vay ngân hàng thương mại đối với DNNVV cần được hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và ngân hàng để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV.

5.1. Tương Lai Của DNNVV Tại Việt Nam

DNNVV có tiềm năng phát triển lớn, nhưng cần có sự hỗ trợ từ chính sách và pháp luật để phát huy tối đa khả năng của họ trong nền kinh tế.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần đề xuất các chính sách hỗ trợ cụ thể cho DNNVV, bao gồm cả việc cải thiện quy định pháp luật và tạo điều kiện thuận lợi trong việc tiếp cận vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò xương sống trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm tới 97% tổng số hơn 496.101 doanh nghiệp đăng ký tính đến năm 2010. Khối doanh nghiệp này tạo ra hơn 50,2% việc làm cho người lao động xã hội và đóng góp khoảng 48% vào Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) với tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm trên 10%. Mặc dù giữ vị thế đặc biệt quan trọng, các DNNVV luôn đối mặt với bài toán nan giải về nguồn vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. Ước tính có tới 80% nhu cầu vốn của khối này phụ thuộc vào kênh tín dụng ngân hàng, nhưng số liệu thống kê cho thấy chỉ 32,38% doanh nghiệp tiếp cận được vốn ngân hàng thương mại, trong khi có tới 35,24% khó tiếp cận và 32,38% hoàn toàn không thể tiếp cận.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào việc nhận diện, mổ xẻ những rào cản pháp lý và bất cập cơ chế trong hoạt động cho vay của các ngân hàng thương mại đối với khối DNNVV tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể là phân tích toàn diện khung pháp lý hiện hành, đánh giá thực tiễn áp dụng tại các ngân hàng thương mại lớn, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng. Phạm vi nghiên cứu bao quát các quy định pháp luật điều chỉnh quan hệ tín dụng từ năm 2001 đến năm 2011, gắn liền với thực tiễn thực thi tại các ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng cổ phần. Ý nghĩa nghiên cứu mang tính thời sự cấp thiết, cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế cho vay đặc thù, hướng tới mục tiêu gia tăng tỷ lệ tiếp cận vốn cho hơn 67% doanh nghiệp đang gặp khó khăn, tạo đòn bẩy thúc đẩy kinh tế đất nước phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng Lý thuyết Bất đối xứng thông tin (Information Asymmetry Theory) làm nền tảng giải thích sự e ngại rủi ro của các tổ chức tín dụng. Theo lý thuyết này, tình trạng thiếu minh bạch về báo cáo tài chính và phương án kinh doanh của bên vay dẫn đến hiện tượng lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức, buộc ngân hàng phải siết chặt điều kiện tài sản bảo đảm. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp Lý thuyết Trung gian tài chính và Quyền chủ nợ (Financial Intermediation and Creditor Rights Theory) để làm rõ bản chất kinh doanh tiền tệ của ngân hàng thương mại – chủ thể luôn phải cân đối giữa mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận và nghĩa vụ bảo toàn vốn.

Hệ thống nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm cốt lõi:

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Cơ sở kinh doanh đăng ký theo luật định, được phân chia thành quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa căn cứ vào tổng nguồn vốn từ dưới 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng hoặc số lao động từ dưới 10 người đến 300 người theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP.
• Hợp đồng tín dụng thương mại: Thỏa thuận pháp lý xác lập quyền sở hữu khoản tiền vay có hoàn trả cả gốc lẫn lãi giữa tổ chức tín dụng và bên vay.
• Biện pháp bảo đảm tiền vay: Cơ chế pháp lý bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ thông qua cầm cố, thế chấp hoặc bảo lãnh của bên thứ ba.
• Xếp hạng tín dụng nội bộ: Hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực tài chính và mức độ rủi ro của khách hàng vay vốn theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN.
• Lãi suất thỏa thuận: Cơ chế xác định chi phí vốn vay linh hoạt dựa trên cung cầu vốn thị trường và mức độ tín nhiệm của khách hàng theo Thông tư 12/2010/TT-NHNN.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng bao gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Bộ luật Dân sự 2005, Luật Các tổ chức tín dụng 2010, Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN, Nghị định 56/2009/NĐ-CP, Thông tư 02/2009/TT-NHNN), cùng số liệu thống kê thực tế từ Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Cỡ mẫu nghiên cứu thực nghiệm bao gồm dữ liệu khảo sát từ hơn 300 hồ sơ vay vốn thực tế kết hợp mẫu điều tra ý kiến của 100 doanh nghiệp nhỏ và vừa. Phương pháp chọn mẫu định mức được áp dụng tại hai ngân hàng thương mại nhà nước tiêu biểu có quy mô dư nợ lớn nhất là Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và Ngân hàng Công thương Việt Nam (VietinBank). Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính đại diện cao, bao quát cả góc nhìn từ cơ quan quản lý tín dụng và các chủ thể thụ hưởng chính sách. Phương pháp phân tích luật học so sánh kết hợp thống kê mô tả và quy nạp được triển khai trong toàn bộ giai đoạn nghiên cứu từ năm 2006 đến năm 2011 để làm sáng tỏ các điểm nghẽn quy định.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng pháp luật và thực tiễn cho vay tại Việt Nam ghi nhận 4 phát hiện căn bản:

• Rào cản gay gắt về điều kiện bảo đảm tiền vay: Quy định tại Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN yêu cầu các điều kiện vay vốn ngặt nghèo về năng lực tài chính và tài sản thế chấp. Thực tế có tới 80% doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể tiếp cận vốn do không chứng minh được năng lực tài chính minh bạch hoặc thiếu tài sản thế chấp có giá trị pháp lý đầy đủ. Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản bảo đảm thường bị định giá thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu vốn lưu động thực tế.
• Sự mâu thuẫn giữa quy định lãi suất thỏa thuận và Bộ luật Dân sự: Thông tư 12/2010/TT-NHNN cho phép áp dụng lãi suất cho vay theo thỏa thuận, nhưng lại vướng trần khống chế không vượt quá 150% lãi suất cơ bản quy định tại Điều 476 Bộ luật Dân sự 2005. Điển hình, khi lãi suất cơ bản ở mức 8% thì trần tối đa là 12%/năm, nhưng mặt bằng cho vay thương mại thỏa thuận thực tế thường dao động từ 14% đến 15%/năm, tạo ra nguy cơ rủi ro vô hiệu hợp đồng tín dụng khi phát sinh tranh chấp tại Tòa án.
• Hạn chế trong triển khai gói hỗ trợ lãi suất kích cầu: Quyết định 131/2009/QĐ-TTg hỗ trợ lãi suất 4%/năm cho vay ngắn hạn đã tạo luồng sinh khí mới, nhưng phần lớn dòng vốn ưu đãi lại chảy vào các doanh nghiệp nhà nước lớn do dễ đáp ứng chuẩn tín dụng. Khảo sát chỉ ra 53% DNNVV hoàn toàn thiếu thông tin tiếp cận gói ưu đãi, không nắm rõ trình tự xét duyệt hoặc bị từ chối do thiếu hóa đơn tài chính chuẩn mực.
• Sự bất cập trong cơ chế bảo lãnh và cho vay chính sách: Các chính sách tín dụng ưu đãi đầu tư qua Ngân hàng Phát triển theo Nghị định 151/2006/NĐ-CP và Nghị định 106/2008/NĐ-CP chỉ giải ngân được cho 23% dự án đúng danh mục trọng điểm, trong khi 77% dự án thuộc các lĩnh vực khác, dẫn đến hiện tượng cạnh tranh thiếu lành mạnh và làm tăng chi phí không chính thức của doanh nghiệp vay vốn.

Thảo luận kết quả

Các số liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa rõ nét thông qua biểu đồ phân bổ khả năng tiếp cận vốn với cấu trúc 3 phần bằng nhau: 32,38% tiếp cận bình thường, 35,24% khó tiếp cận và 32,38% bị từ chối hoàn toàn. Đồng thời, bảng ma trận đối chiếu tiêu chuẩn phân loại doanh nghiệp theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP làm nổi bật sự chênh lệch lớn giữa quy mô vốn điều lệ bình quân dưới 10 tỷ đồng của DNNVV với các tiêu chuẩn thẩm định tín dụng chung của ngân hàng.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này xuất phát từ việc hệ thống pháp luật tín dụng chưa xây dựng được cơ chế cho vay chuyên biệt dành riêng cho khối DNNVV. Các tổ chức tín dụng vẫn áp dụng chung một bộ tiêu chuẩn thẩm định giữa doanh nghiệp quy mô lớn và doanh nghiệp nhỏ, trong khi hơn 60% DNNVV quản lý theo mô hình gia đình, hệ thống sổ sách kế toán chưa chuẩn hóa và thiếu kiểm toán độc lập. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu tại thị trường Trung Quốc, nơi khối DNNVV chiếm 99% tổng số doanh nghiệp nhưng cũng luôn gặp khó khăn trước các tiêu chuẩn thẩm định an toàn vốn nghiêm ngặt của hệ thống ngân hàng thương mại. Về mặt lập pháp, phát hiện này khẳng định tính cấp bách của việc phải xây dựng một hành lang pháp lý tín dụng riêng biệt, chuyển dịch phương thức cấp tín dụng từ dựa vào tài sản thế chấp truyền thống sang đánh giá dòng tiền tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận nghiên cứu, hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm được kiến nghị thực thi:

• Sửa đổi quy định về lãi suất trong Bộ luật Dân sự và hoàn thiện khung pháp lý hợp đồng tín dụng: Đề xuất Quốc hội và Ngân hàng Nhà nước tiến hành rà soát, loại bỏ quy định khống chế trần lãi suất 150% tại Điều 476 Bộ luật Dân sự 2005 đối với các giao dịch tín dụng ngân hàng, hợp pháp hóa hoàn toàn cơ chế lãi suất thỏa thuận trong giai đoạn 2012 - 2013, nhằm triệt tiêu 100% nguy cơ tranh chấp pháp lý về lãi suất.
• Xây dựng cơ chế cho vay đặc thù cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Ngân hàng Nhà nước cần ban hành Thông tư hướng dẫn riêng về quy chế cấp tín dụng cho khối DNNVV trong giai đoạn 2012 - 2014. Nội dung quy chế cần linh hoạt hóa điều kiện bảo đảm tiền vay, cho phép thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay, quyền đòi nợ, hàng tồn kho luân chuyển; hạ tỷ lệ tài sản bảo đảm xuống mức 50% - 70% giá trị khoản vay đối với các dự án có dòng tiền minh bạch, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tiếp cận vốn của DNNVV lên trên mức 55%.
• Tái cấu trúc và nâng cao năng lực hoạt động của Quỹ Bảo lãnh tín dụng: Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố đẩy mạnh tái cấp vốn cho Quỹ Bảo lãnh tín dụng giai đoạn 2012 - 2015. Đơn giản hóa thủ tục bảo lãnh, quy định rõ trách nhiệm chia sẻ rủi ro giữa quỹ và ngân hàng theo tỷ lệ 70/30, hướng đến mục tiêu hỗ trợ bảo lãnh tối thiểu 30% tổng dư nợ cho các phương án sản xuất kinh doanh khả thi.
• Chuẩn hóa công tác minh bạch tài chính và tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp: Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa kết hợp cùng các ngân hàng thương mại triển khai thường niên các chương trình đào tạo quản trị tài chính, lập phương án kinh doanh và áp dụng chế độ kế toán chuẩn mực cho doanh nghiệp, phấn đấu giảm tỷ lệ hồ sơ vay vốn bị từ chối do lỗi chứng từ kế toán từ 80% xuống dưới 40%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính với những ứng dụng thực tiễn chuyên sâu:

• Cán bộ pháp chế và cán bộ tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp góc nhìn toàn diện về các rủi ro pháp lý trong hợp đồng tín dụng, tranh chấp tài sản bảo đảm và xử lý nợ quá hạn; hỗ trợ xây dựng quy trình thẩm định tín dụng nội bộ phù hợp với đặc thù khách hàng DNNVV.
• Chủ doanh nghiệp và Giám đốc tài chính khối DNNVV: Giúp nắm vững các quy định pháp luật về điều kiện vay vốn tại Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN, từ đó chủ động tái cấu trúc hệ thống sổ sách kế toán, minh bạch hóa dòng tiền để nâng cao năng lực đàm phán vay vốn với ngân hàng.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính): Cung cấp cơ sở lý luận và thực chứng vững chắc phục vụ việc sửa đổi Nghị định 56/2009/NĐ-CP và xây dựng các đề án lập Quỹ phát triển DNNVV quốc gia.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Luật Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Làm tài liệu học tập, nghiên cứu chuyên sâu về pháp luật tín dụng ngân hàng, luật thương mại và các chính sách kích cầu kinh tế vĩ mô.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao có tới hơn 67% doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam gặp khó khăn hoặc không thể tiếp cận vốn ngân hàng?
Nguyên nhân chủ yếu do hơn 80% hồ sơ không đáp ứng chuẩn thẩm định về năng lực tài chính minh bạch và thiếu tài sản thế chấp hợp pháp. Doanh nghiệp thường có quy mô vốn nhỏ dưới 10 tỷ đồng, báo cáo tài chính mang tính đối phó, khiến ngân hàng e ngại rủi ro mất vốn.

Tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP có điểm gì mới so với quy định trước đây?
Nghị định 56/2009/NĐ-CP phân chia thành 3 cấp: siêu nhỏ, nhỏ và vừa; đồng thời ưu tiên tiêu chí tổng nguồn vốn (từ dưới 20 tỷ đến 100 tỷ đồng) hoặc số lao động bình quân năm (dưới 10 đến 300 người), thay vì chỉ dựa vào vốn đăng ký ban đầu như Nghị định 90/2001/NĐ-CP.

Sự xung đột giữa cơ chế lãi suất thỏa thuận và Điều 476 Bộ luật Dân sự 2005 phát sinh từ đâu?
Thông tư 12/2010/TT-NHNN cho phép ngân hàng và bên vay tự do thỏa thuận lãi suất theo cung cầu thị trường. Tuy nhiên, Điều 476 Bộ luật Dân sự 2005 lại giới hạn mức lãi suất không quá 150% lãi suất cơ bản, dẫn đến nguy cơ các hợp đồng có lãi suất 14% - 15%/năm bị tuyên vô hiệu một phần.

Tài sản bảo đảm có phải là điều kiện bắt buộc duy nhất để ngân hàng phê duyệt khoản vay không?
Không. Theo Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN, tài sản bảo đảm chỉ là một trong các biện pháp phòng ngừa rủi ro. Điều kiện cốt lõi là doanh nghiệp phải chứng minh được phương án sản xuất kinh doanh khả thi, mục đích sử dụng vốn hợp pháp và có năng lực tài chính đảm bảo trả nợ.

Gói hỗ trợ bù lãi suất 4% theo Quyết định 131/2009/QĐ-TTg bộc lộ những vướng mắc pháp lý nào?
Chính sách chỉ áp dụng cho khoản vay bằng Đồng Việt Nam, gây bất bình đẳng cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu vay ngoại tệ. Ngoài ra, hơn 53% DNNVV thiếu thông tin hoặc không đáp ứng chuẩn kế toán nghiêm ngặt nên dòng vốn ưu đãi chủ yếu tập trung vào khối doanh nghiệp nhà nước.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và địa vị pháp lý của hoạt động cấp tín dụng ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế thị trường.
• Làm rõ thực trạng tiếp cận vốn với tỷ lệ bị từ chối hoặc khó tiếp cận lên tới 67,62%, chỉ ra nguyên nhân từ sự bất đối xứng thông tin và rào cản tài sản thế chấp.
• Phát hiện các xung đột pháp lý trọng yếu giữa cơ chế lãi suất thỏa thuận theo văn bản chuyên ngành ngân hàng và giới hạn trần lãi suất tại Bộ luật Dân sự 2005.
• Đóng góp hệ thống giải pháp đồng bộ từ việc sửa đổi luật, ban hành quy chế cho vay đặc thù đến nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ Bảo lãnh tín dụng.
• Khẳng định lộ trình hoàn thiện pháp luật giai đoạn 2011 - 2015 là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn dòng vốn cho 97% doanh nghiệp cả nước, tạo nền tảng vững chắc cho công cuộc hiện đại hóa kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Khái niệm Nói đến DNNVV là nói đến loại hình doanh nghiệp được phân loại dựa trên độ lớn (hoặc quy mô doanh nghiệp). Việc phân loại DNNVV phụ thuộc vào loại tiêu thức đánh giá quy mô doanh nghiệp và lượng hóa các tiêu thức ấy thông qua những tiêu chuẩn cụ thể.

Các tiêu thức này không thống nhất và đồng đều ở tất cả các quốc gia, thậm chí tại một quốc gia nó cũng thay đổi theo từng thời kỳ phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội khác nhau. Thực tế trên thế giới hiện nay không có khái niệm chuẩn mực về DNNVV: Theo Liên minh Châu Âu, doanh nghiệp nhỏ và vừa là doanh nghiệp có số lượng công nhân không vượt quá 250. Tại Úc, doanh nghiệp nhỏ và vừa là doanh nghiệp có số lượng công nhân tối đa không vượt quá 300, còn tại Mỹ là không quá 1000. Trong một khu vực, khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng không giống nhau.

Tại Nam Phi, doanh nghiệp nhỏ và vừa là doanh nghiệp có từ 1 - 500 công nhân. Tại Chi Lê và Colombia con số đó là từ 11 đến 200. Trong khi đó tại Mê-hi-cô thì một doanh nghiệp có 500 công nhân vẫn được coi là doanh nghiệp nhỏ và vừa [43]. Hiện nay, một số nước đã nhận thức được sự cần thiết và đã thực hiện hài hòa hóa khái niệm DNNVV.

Mặc dù có những khác biệt nhất định giữa các nước về các tiêu thức và tiêu chuẩn cụ thể, song khái niệm chung nhất về DNNVV có nội dung như sau: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DNNVV là những cơ sở sản xuất kinh doanh có tư cách pháp nhân, kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận, có quy mô doanh nghiệp trong những giới hạn nhất định tính theo các tiêu thức: vốn, lao động, doanh thu, năng lực sản xuất, tổng tài sản, giá trị gia tăng thu được trong từng thời kỳ theo quy định của từng quốc gia. Qua nghiên cứu tiêu thực phân loại ở một số nước cho thấy, một số tiêu thức chung, có tính phổ biến thường được sử dụng trên thế giới để phân loại doanh nghiệp là: Số lượng lao động thường xuyên; Vốn sản xuất kinh doanh; Doanh thu; Lợi nhuận; Giá trị gia tăng. Tiêu thức về số lao động và vốn phản ánh quy mô sử dụng các yếu tố đầu vào, còn tiêu thức về doanh thu, lợi nhuận và giá trị gia tăng lại đánh giá quy mô theo kết quả đầu ra. Mỗi tiêu thức có những mặt tích cực và hạn chế riêng.

Người ta có thể dùng các yếu tố đầu vào, hoặc các yếu tố đầu ra hoặc là kết hợp cả hai yếu tố đó. Việc sử dụng các tiêu thức để phân loại DNNVV ở các nước trên thế giới có các đặc điểm chủ yếu sau: - Các nước dùng các tiêu thức khác nhau. Trong số các tiêu thức nêu trên, hai tiêu thức được sử dụng nhiều nhất ở phần lớn các nước là quy mô vốn và lao động. Tiêu thức đầu ra được ít nước sử dụng hơn.

- Số lượng tiêu thức sử dụng để phân loại cũng không giống nhau. Có nước sử dụng một tiêu thức, nhưng cũng có nước sử dụng đồng thời hai hay nhiều tiêu thức để phân loại DNNVV. - Lượng hóa các tiêu thức này thành các tiêu chuẩn giới hạn cụ thể ở các nước khác nhau cũng không giống nhau. Độ lớn của các tiêu chuẩn giới hạn phụ thuộc vào trình độ, hoàn cảnh, điều kiện phát triển kinh tế, định hướng chính sách và khả năng trợ giúp cho các DNNVV của mỗi nước.