Phân tích các yếu tố tác động đến quyết định mua và lựa chọn loại hình bảo hiểm y tế tư nhân ở người dân thành phố hồ chíminh

Tài liệu nghiên cứu Phân tích các yếu tố tác động đến quyết định mua và lựa chọn loại hình bảo hiểm y tế tư nhân ở, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Đinh Hoàng Huy
• Người hướng dẫn: TS. Võ Tất Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển (Kinh Tế Và Quản Trị Lĩnh Vực Sức Khỏe)
• Đề tài: Phân Tích Các Yếu Tố Tác Động Đến Quyết Định Mua Và Lựa Chọn Loại Hình Bảo Hiểm Y Tế Tư Nhân Ở Người Dân Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.5. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM Y TẾ
• 2.2. LÝ THUYẾT NHU CẦU VỀ SỨC KHỎE
• 2.3. CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 2.4. KHUNG PHÂN TÍCH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Khung phân tích
• 2.4.2. Giả thuyết nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.2. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.3. XÂY DỰNG BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• 3.4. PHƯƠNG PHÁP LẤY MẪU VÀ THU THẬP DỮ LIỆU
• 3.4.1. Phương pháp lấy mẫu
• 3.4.2. Thu thập dữ liệu
• 3.5. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ
• 4.2. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ HỒI QUY
• 4.3. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.2. HẠN CHẾ TRONG NGHIÊN CỨU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quyết Định Mua Bảo Hiểm Y Tế Tư Nhân Hiện Nay

Trong bối cảnh cuộc sống hiện đại, con người phải đối mặt với nhiều tác động tiêu cực từ môi trường và công việc, dẫn đến nguy cơ ốm đau, bệnh tật gia tăng. Chi phí khám chữa bệnh (KCB) ngày càng trở thành gánh nặng tài chính lớn, thúc đẩy sự ra đời và phát triển của bảo hiểm y tế (BHYT). BHYT hoạt động dựa trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro, huy động đóng góp từ số đông để hỗ trợ chi phí cho số ít người bệnh. Hiện nay, BHYT được triển khai dưới nhiều hình thức khác nhau trên thế giới, từ hệ thống bảo hiểm xã hội đến các hệ thống độc lập. Tại Việt Nam, chính sách BHYT được triển khai từ năm 1992, nằm trong hệ thống bảo hiểm xã hội do nhà nước quản lý, huy động sự đóng góp từ cá nhân, tập thể và cộng đồng. Bảng 1.1 tóm tắt hệ thống BHYT Việt Nam, cho thấy khoảng nửa dân số được hưởng lợi từ các hình thức BHYT khác nhau.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Bảo Hiểm Y Tế Tại Việt Nam

Chính sách BHYT tại Việt Nam đã trải qua hơn 20 năm phát triển với nhiều thay đổi quan trọng về cơ chế, chính sách tài chính y tế, tác động đến hoạt động khám chữa bệnh. Nghị quyết số 21 của Bộ Chính trị xác định BHYT là trụ cột an sinh xã hội, thể hiện tinh thần trách nhiệm cộng đồng. Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2014 mở rộng đối tượng tham gia, phạm vi quyền lợi và mức hưởng, đồng thời mở rộng thông tuyến khám chữa bệnh. Những thay đổi này nhằm giảm gánh nặng chi phí KCB và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho các đối tượng chính sách và yếu thế. Tuy nhiên, chi phí KCB phát sinh cao và sự thiếu hụt, phân phối không đều của chuyên gia y tế vẫn là những thách thức lớn.

1.2. Vai Trò Của Bảo Hiểm Y Tế Tư Nhân Trong Hệ Thống Y Tế

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhóm có thu nhập trung bình, khá đang dần chuyển dịch sang khu vực tư nhân và KCB tại nước ngoài, tạo tiềm năng lớn cho các doanh nghiệp bảo hiểm y tế tư nhân. BHYT nhà nước và tư nhân đều dựa trên nguyên tắc đóng góp để hưởng quyền lợi, nhưng mục tiêu hoạt động khác nhau: BHYT nhà nước phi lợi nhuận, còn BHYT tư nhân hướng đến lợi nhuận. Mức đóng và tỷ lệ đóng cũng khác nhau, BHYT nhà nước dựa vào thu nhập từ tiền lương, còn BHYT tư nhân có quan hệ tỷ lệ thuận giữa mức đóng và mức hưởng. Ngoài ra, các yếu tố như nguồn nhân lực y tế, thiết bị y tế, hiệu quả chăm sóc và sự hài lòng của bệnh nhân cũng ảnh hưởng đến quyết định tham gia BHYT tư nhân.

II. Cách Yếu Tố Ảnh Hưởng Quyết Định Mua Bảo Hiểm Y Tế Tại TP

Việc quyết định tham gia bảo hiểm y tế tư nhân chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố xã hội, bao gồm thu nhập, trình độ học vấn, nhận thức về sức khỏe và các yếu tố nhân khẩu học. Theo Mathauer (2008), quyết định này cũng phụ thuộc vào sự khác biệt cảm nhận về mức độ hữu dụng dự kiến khi có và không có bảo hiểm (Kirigia, 2005). Hiện nay, chưa có nhiều nghiên cứu đánh giá các yếu tố tác động đến việc mua BHYT tư nhân tại Việt Nam. Đề tài này được thực hiện nhằm đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua BHYT tư nhân, từ đó đưa ra những lý giải phù hợp để khuyến khích người dân tham gia BHYT, giảm thiểu rủi ro trong cuộc sống.

2.1. Tác Động Của Yếu Tố Kinh Tế Đến Quyết Định Mua Bảo Hiểm

Thu nhập là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm y tế. Những người có thu nhập cao thường có khả năng chi trả cho các gói bảo hiểm tư nhân với quyền lợi tốt hơn. Theo nghiên cứu của Đinh Hoàng Huy, những người có thu nhập tốt và trình độ học vấn cao thường dễ dàng quyết định mua BHYT tư nhân. Điều này phù hợp với cơ sở lý thuyết về khả năng chi trả và nhận thức về giá trị của bảo hiểm.

2.2. Ảnh Hưởng Của Yếu Tố Nhân Khẩu Học Đến Lựa Chọn Bảo Hiểm

Các yếu tố nhân khẩu học như độ tuổi, giới tính, quy mô gia đình và tình trạng sức khỏe cũng có tác động đáng kể đến quyết định mua bảo hiểm y tế. Người lớn tuổi thường có nhu cầu chăm sóc sức khỏe cao hơn và do đó có xu hướng mua bảo hiểm để giảm thiểu rủi ro tài chính. Tình trạng sức khỏe cũng là một yếu tố quan trọng, những người có bệnh mãn tính hoặc có tiền sử bệnh tật thường quan tâm đến bảo hiểm hơn. Nghiên cứu của Propper (1989) và Hopkins và P. Kidd (1996) cũng chỉ ra sự tương đồng trong kết quả này.

2.3. Vai Trò Của Nhận Thức Về Sức Khỏe Trong Quyết Định Mua BHYT

Nhận thức về tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quyết định mua bảo hiểm y tế. Những người có nhận thức cao về sức khỏe thường chủ động tìm kiếm các giải pháp bảo vệ sức khỏe, bao gồm cả việc mua bảo hiểm. Thông tin và kiến thức về các sản phẩm bảo hiểm cũng ảnh hưởng đến quyết định của người tiêu dùng. Các công ty bảo hiểm cần tăng cường truyền thông và giáo dục để nâng cao nhận thức về lợi ích của BHYT.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Tại TP

Nghiên cứu này sử dụng mô hình cầu sức khỏe và dịch vụ y tế của Grossman (1972b) và các nghiên cứu thực nghiệm của Propper (1989), Hopkins và P. Kidd (1996), Liu và Chen (2002), Christiansen và cộng sự (2002), Höfter (2006), Finn và Harmon (2006), Makoka và cộng sự (2007), Ying và cộng sự (2007). Đề tài xây dựng mô hình nghiên cứu định lượng để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua và lựa chọn loại hình BHYT tư nhân. Dữ liệu sơ cấp được thu thập tại Bệnh viện 115 và Bệnh viện nhân dân Gia Định - Tp. Hồ Chí Minh, sau đó sử dụng phương pháp hồi quy Multinomial Logistic để phân tích.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Và Mô Hình Phân Tích Định Lượng

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm y tế tư nhân. Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên cơ sở lý thuyết về cầu sức khỏe và các yếu tố kinh tế - xã hội. Các biến số trong mô hình bao gồm thu nhập, trình độ học vấn, độ tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe và các yếu tố khác. Phương pháp hồi quy Multinomial Logistic được sử dụng để phân tích dữ liệu và xác định mức độ tác động của từng yếu tố.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Và Chọn Mẫu Nghiên Cứu

Dữ liệu được thu thập thông qua khảo sát trực tiếp tại Bệnh viện 115 và Bệnh viện Gia Định ở TP. Hồ Chí Minh. Mẫu nghiên cứu bao gồm những người từ 18 tuổi trở lên đang khám chữa bệnh tại các bệnh viện này. Phương pháp chọn mẫu là ngẫu nhiên có hệ thống để đảm bảo tính đại diện của mẫu. Bảng câu hỏi khảo sát được thiết kế để thu thập thông tin về các yếu tố kinh tế - xã hội, nhận thức về sức khỏe và quyết định mua bảo hiểm y tế.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Phân Tích Quyết Định Mua BHYT Tư Nhân

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố nhân khẩu học có ảnh hưởng nhất định đối với quyết định mua và lựa chọn loại hình BHYT tư nhân của đối tượng khảo sát. Đặc biệt, những người có thu nhập tốt và trình độ học vấn cao thường là đối tượng dễ dàng quyết định mua BHYT tư nhân. Kết quả này phù hợp với cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây. Ngoài ra, các yếu tố như độ tuổi, quy mô gia đình, tình trạng việc làm, tình hình sức khỏe cũng ảnh hưởng đến quyết định của đối tượng được khảo sát.

4.1. Thống Kê Mô Tả Về Quyết Định Lựa Chọn Mua Bảo Hiểm

Phân tích thống kê mô tả cho thấy tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế tư nhân còn khá thấp so với tiềm năng thị trường. Quyết định mua bảo hiểm có sự khác biệt đáng kể theo thu nhập và trình độ học vấn. Những người có thu nhập cao và trình độ học vấn cao thường có xu hướng mua bảo hiểm hơn. Độ tuổi trung bình của người mua bảo hiểm cũng cao hơn so với người không mua. Các yếu tố khác như khu vực làm việc, giới tính và tình trạng sức khỏe cũng có ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm.

4.2. Phân Tích Hồi Quy Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định

Kết quả phân tích hồi quy cho thấy thu nhập và trình độ học vấn là hai yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm y tế tư nhân. Các yếu tố khác như độ tuổi, quy mô gia đình và tình trạng sức khỏe cũng có tác động đáng kể. Mô hình hồi quy cho phép xác định mức độ tác động của từng yếu tố và đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu thực tế. Kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách và chiến lược khuyến khích người dân tham gia BHYT.

V. Hàm Ý Chính Sách Để Phát Triển Thị Trường Bảo Hiểm Y Tế

Nghiên cứu này cung cấp những hàm ý chính sách quan trọng để phát triển thị trường bảo hiểm y tế tư nhân tại Việt Nam. Các chính sách cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức về lợi ích của BHYT, cải thiện khả năng chi trả cho người dân và tăng cường chất lượng dịch vụ y tế. Đồng thời, cần có các biện pháp để giảm thiểu rủi ro và tăng cường niềm tin của người dân vào các công ty bảo hiểm. Việc phát triển thị trường BHYT tư nhân sẽ góp phần giảm gánh nặng cho hệ thống y tế công và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Khuyến Khích Tham Gia BHYT Tư Nhân

Để khuyến khích người dân tham gia bảo hiểm y tế tư nhân, cần có các chính sách hỗ trợ tài chính như giảm thuế hoặc trợ cấp bảo hiểm cho các đối tượng ưu tiên. Đồng thời, cần tăng cường truyền thông và giáo dục để nâng cao nhận thức về lợi ích của BHYT và các sản phẩm bảo hiểm khác nhau. Các công ty bảo hiểm cần cải thiện chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa các gói bảo hiểm để đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng.

5.2. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Bảo Hiểm Y Tế

Để nâng cao chất lượng dịch vụ bảo hiểm y tế, cần có các quy định chặt chẽ về quản lý và giám sát hoạt động của các công ty bảo hiểm. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác giữa các công ty bảo hiểm và các cơ sở y tế để đảm bảo quyền lợi của người tham gia bảo hiểm. Các công ty bảo hiểm cần đầu tư vào công nghệ thông tin để cải thiện quy trình xử lý bồi thường và cung cấp dịch vụ trực tuyến cho khách hàng.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Thị Trường Bảo Hiểm Y Tế Tư Nhân

Thị trường bảo hiểm y tế tư nhân tại Việt Nam có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Với sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và nhận thức về sức khỏe, nhu cầu về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao sẽ ngày càng tăng. Các công ty bảo hiểm cần nắm bắt cơ hội này để phát triển các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhu cầu của thị trường. Đồng thời, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan để xây dựng một thị trường BHYT tư nhân minh bạch, hiệu quả và bền vững.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu này có một số hạn chế về phạm vi và phương pháp. Dữ liệu được thu thập tại hai bệnh viện ở TP. Hồ Chí Minh, do đó kết quả có thể không đại diện cho toàn bộ dân số. Phương pháp nghiên cứu định lượng không thể khám phá sâu sắc các yếu tố tâm lý và xã hội ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm y tế. Các nghiên cứu tiếp theo nên sử dụng phương pháp hỗn hợp để có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Của Thị Trường BHYT Tư Nhân Tại Việt Nam

Thị trường bảo hiểm y tế tư nhân tại Việt Nam có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, nhận thức về sức khỏe và nhu cầu về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao là những yếu tố thúc đẩy sự phát triển của thị trường. Các công ty bảo hiểm cần nắm bắt cơ hội này để phát triển các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhu cầu của thị trường và đóng góp vào sự phát triển của hệ thống y tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: giới thiệu tổng quát bối cảnh nghiên cứu, vấn đề nghiên cứu, đối tượng - phạm vi nghiên cứu, các mục tiêu nghiên cứu cần đạt được. Downloaded by Quang Quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|15978022 Chương 2: trình bày cơ sở lý thuyết liên quan đến BHYT, lý thuyết giải thích cho việc tham gia BHYT tư nhân, lược khảo các nghiên cứu về chủ đề này. Trên nền tảng đó, xây dựng khung phân tích và đặt ra các giả thuyết cho nghiên cứu. Chương 3: trình bày khái quát phương pháp nghiên cứu, mô hình định lượng trong nghiên cứu, cách thức chọn mẫu, thu thập dữ liệu và phương pháp phân tích dữ liệu.

Chương 4: mô tả dữ liệu khảo sát, đưa ra những kết quả thu được từ phân tích dữ liệu và kiểm định giả thuyết. Chương 5: phần kết luận, đóng góp của đề tài, những mặt hạn chế của nghiên cứu và những đề xuất mang tính gợi mở nhằm cải thiện ý định tham gia BHYT tư nhân của người dân. Downloaded by Quang Quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|15978022 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT Chương 2 trình bày tổng quan các khái niệm liên quan đến BHYT nhà nước, BHYT tư nhân; các lý thuyết giải thích cho việc tham gia BHYT tư nhân và lược khảo các nghiên cứu liên quan đến chủ đề này để có cách tiếp cận phù hợp. TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM Y TẾ: Theo Luật kinh doanh bảo hiểm của Việt Nam (09/12/2000) thì “kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích sinh lợi, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm”.

Chúng ta có thể hiểu khái quát “bảo hiểm là một sự cam kết bồi thường của người bảo hiểm với người được bảo hiểm về những thiệt hại, mất mát của đối tượng bảo hiểm do rủi ro phát sinh trong thời gian thoả thuận hợp đồng bảo hiểm giữa hai bên với điều kiện người được bảo hiểm đã nộp khoản tiền phí bảo hiểm”. Một trong những đặc tính quan trọng của sức khoẻ là tính bất định, và bởi vì mối liên hệ mật thiết giữa dịch vụ chăm sóc sức khoẻ và sức khoẻ, tính bất định của sức khoẻ kéo theo tính bất định trong chi tiêu cho dịch vụ chăm sóc sức khoẻ. Trực giác ban đầu sẽ nói với chúng ta rằng chính vì tính bất định này mà chúng ta cần bảo hiểm sức khoẻ, hay chính xác hơn là bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, thực tế có thể cũng sẽ mách bảo chúng ta cần bảo hiểm sức khoẻ bởi vì chúng ta cần khoản tài chính nhận được từ bảo hiểm sức khoẻ để chi trả cho các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cần thiết để chữa bệnh cho mình.

BHYT là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ, hiện nay Việt Nam có 2 loại hình BHYT: - BHYT nhà nước, mang tính xã hội không vì mục đích lợi nhuận và được Nhà nước tổ chức thực hiện theo Luật Bảo hiểm y tế số 25/2008/QH12 ngày 14/11/2008 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế số 46/2014/QH/13 ngày 13/6/2014. Mọi người dân phải bắt buộc tham gia BHYT theo Luật BHYT. Downloaded by Quang Quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|15978022 - BHYT tư nhân (sản phẩm bảo hiểm sức khoẻ của các công ty bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ), mang tính kinh doanh, hoạt động có lợi nhuận theo Luật Kinh doanh bảo hiểm số 24/2000/QH10 ngay 09/12/2000 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm số 61/2010/QH12 ngày 24/11/2010. Hiện tại có nhiều doanh nghiệp bảo hiểm trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài triển khai loại hình BHYT này.

Trên thị trường bảo hiểm hiện nay, sản phẩm bảo hiểm sức khoẻ của các doanh nghiệp bảo hiểm rất đa dạng (cả doanh nghiệp trong và ngoài nước) để khách hàng tuỳ chọn. Tuy nhiên gói bảo hiểm sức khoẻ phổ biến nhất có hai nhóm chính là chương trình bảo hiểm phổ thông và bảo hiểm cao cấp. Cụ thể, chương trình bảo hiểm phổ thông phù hợp cho việc điều trị, khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập, tư nhân, quốc tế trong nước. Còn gói bảo hiểm cao cấp hướng tới đối tượng khách hàng có điều kiện tài chính tốt, thường xuyên thăm khám, sử dụng dịch vụ tại các bệnh viện cao cấp trong và ngoài nước.

Theo Công ty tư vấn chiến lược phát triển quốc tế thì tốc độ gia tăng dân số người cao tuổi ở Việt Nam vào khoảng 3,4%/năm cho đến năm 2020. Quá trình già hóa dân số đang diễn ra, kéo theo sự gia tăng số ca mắc bệnh mãn tính và tăng chi phí y tế. Hiện nay, chi tiêu chăm sóc sức khoẻ bình quân của người Việt ước tăng từ 133 USD/năm 2016 lên 183 USD/năm 2020. Xu hướng này dự đoán tiếp tục tăng trong bối cảnh nhà nước cho thực thi các chính sách chăm sóc sức khỏe phổ thông và phát triển cơ sở hạ tầng y tế từ năm 2018 này.

Sự gia tăng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ tốt hơn tại Việt Nam hiện nay, là động lực để các công ty bảo hiểm không chỉ mở gói sản phẩm bảo hiểm sức khoẻ có quyền lợi hấp dẫn thiết thực, mà còn xây dựng và phát triển hệ thống kết nối với các bệnh viện lớn và bệnh viện chất lượng cao. LÝ THUYẾT NHU CẦU VỀ SỨC KHOẺ: 2. Mô hình Grossman (cầu sức khoẻ và dịch vụ y tế): Downloaded by Quang Quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|15978022 Nếu đồng ý xem sức khoẻ là một tài sản có thể sản xuất được, việc tạo ra sức khoẻ có thể coi như một sự đầu tư bù đắp cho phần vốn đã bị tiêu tốn vì tuổi tác và lối sống, và tạo nên một sự gia tăng trong “vốn sức khoẻ”. Việc đầu tư này đạt được nhờ sử dụng các dịch vụ y tế (chữa bệnh) và những nỗ lực của cá nhân trong việc phòng bệnh.

Lợi ích thu được từ vốn sức khoẻ chính là việc giảm thiểu thời gian ở trong một trạng thái sức khoẻ “đau ốm”. Thời gian khoẻ mạnh thu được có thể làm tăng mức thoả dụng một cách gián tiếp hay trực tiếp qua mức thu nhập lao động cao hơn, và nhờ đó làm tăng tiêu dùng. Những cá nhân lý trí sẽ tối đa hoá mức thoả dụng bằng cách sử dụng theo cách tối ưu lượng vốn sức khoẻ trong cuộc đời họ. Mô hình nghiên cứu của Grossman (1972b) chỉ ra ảnh hưởng của độ tuổi, thu nhập tiền lương và trình độ học vấn là các yếu tố chính ảnh hưởng đến nhu cầu tối ưu hoá vốn sức khoẻ của con người.

Grossman (1972b) đã xây dựng mô hình nhu cầu về hàng hoá “sức khoẻ tốt”, trung tâm của mô hình là sức khoẻ được xem như cổ phiếu vốn bền vững tạo ra sản phẩm khoẻ mạnh theo thời gian. Giả định rằng các cá nhân kế thừa một lượng sức khoẻ ban đầu giảm đi theo độ tuổi và được tăng lên bằng cách đầu tư. Trong khung mô hình này, “giá ẩn” của sức khoẻ phụ thuộc vào nhiều biến số khác ngoài mức giá chăm sóc y tế. Điều này cho thấy “giá ẩn” tăng lên theo độ tuổi nếu tỷ lệ khấu hao vốn sức khoẻ tăng lên trong suốt chu kỳ sống và ngược lại đối với giáo dục, nếu người có học vấn cao và xem là yếu tố sản xuất sức khoẻ.

Xét một cá nhân với một kế hoạch gồm hai giai đoạn, trong mỗi giai đoạn họ trải qua một lượng thời gian đau ốm , nếu vốn sức khoẻ càng lớn thì khoảng thời gian này càng ít đi. Nói cách khác, thời gian khoẻ mạnh chính là những lợi ích của vốn sức khoẻ. Cá nhân đó nhận được mức thoả dụng dương từ những hàng hoá tiêu dùng X và những mức thoả dụng âm từ thời gian đau ốm.Hàm thoả dụng dựa trên những đìều kiện này được giả định là không phụ thuộc vào thời gian (tỷ lệ thay thế biên giữa thời gian đau ốm và tiêu dùng không thay đổi theo thời gian). Mức thoả dụng trong tương lai được chiết khấu bằng một yếu tố giả định.

Nhờ đó, cá nhân được tối đa hoá mức thoả dụng đã chiết khấu. Downloaded by Quang Quang ([e-mail]) lOMoARcPSD|15978022 Hàm thoả dụng của cá nhân với lượng vốn sức khoẻ: m = U(ts(H0), X0) + �㗽U(ts(H1), X1) (1) 6 62U > 0, < 0, 6ts < U < > 0, 6t 6(t2) 6U 6 U s 2 6X 2 0 6X2 6H Thành phần quan trọng của mô hình Grossman là phương trình thể hiện sự thay đổi lượng vốn sức khoẻ qua thời gian. Một mặt, vốn sức khoẻ hao mòn với tỷ lệ �㗽, khiến sức khoẻ giảm xuống theo thời gian, tỷ lệ hao mòn này không cố định theo thời gian. Mặt khác, cá nhân này có thể tăng vốn sức khoẻ bằng cách đầu tư I.

Mức đầu tư này bao gồm việc tiêu dùng cho dịch vụ y tế và khoảng thời gian tI dành cho những nỗ lực phòng bệnh. Gộp lại ta có: Hi = H0(1 − �㗽) + I(Mo, tI) (2) Phương trình trên tạo nên một ràng buộc trong vấn đề tối ưu hoá cá nhân, tỷ lệ khấu hao xem như biến ngoại sinh nhưng nó có thể thay đổi theo độ tuổi của cá nhân. Tuy vậy, không chỉ sức khoẻ thay đổi theo thời gian mà ngoài ra còn tài sản (sự sung túc) và kiến thức (học vấn, kỹ năng chẳng hạn) cũng thay đổi. Cụ thể, mức tiết kiệm 0 có được trong giai đoạn đầu có thể được tiêu dùng trong giai đoạn thứ hai.

Tiết kiệm cho mức lãi suất và trở thành 0 với = 1 +. Với phương trình trên, việc đầu tư vào sức khoẻ chỉ diễn ra trong suốt giai đoạn đầu. Từ vấn đề bảo hiểm sức khoẻ, điều này có nghĩa là những chi tiêu cho chăm sóc sức khoẻ (pM) phải được tài trợ bởi thu nhập lao động hay một mức tài sản ban đầu A0 với w0 là mức lương trong giai đoạn đầu và p là giá cả của dịch vụ y tế. Ngược lại, tiêu dùng (ở mức giá c) phải dương ở cả hai giai đoạn.

Quy ước tổng thời gian là 1, gộp lại ta có ràng buộc về ngân sách sau khi chiết khấu như sau: A0 + w1(1− (3) w0 (1 − ts(H11)) ) − tI ) + = pM + + cX1 ts(H0 cX 0 R R Downloaded by Quang Quang (khoa31141020806@gmail.