Chương 1: Tổng quan về đề tài - Lý do chọn đề tài; - Tổng quan tình hình nghiên cứu - Mục tiêu nghiên cứu - Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Cấu trúc luận văn Chương 2. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu -Tác giả đi nghiên cứu về BHYT , vai trò,quyền lợi của BHYT đối với cá nhân và các hộ gia đình; -Chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ, sự hài lòng của hộ gia đình đối với chất lượng dịch vụ BHYT ; -Các mô hình nghiên cứu về sự hài lòng Chương 3. Phương pháp nghiên cứu -Quy trình nghiên cứu -Nghiên cứu định tính -Nghiên cứu định lượng -Phương pháp xử lý dữ liệu khi phân tích Chương 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận -Khái quát về quận Cái răng -Kết quả nghiên cứu: Chương 5.
Kết luận và hàm ý quản trị -Kết luận -Hàm ý quản trị. 7 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Bảo hiểm y tế và vai trò của bảo hiểm y tế 2.1 Khái niệm BHYT và BHYT hộ gia đình BHYT là một trong những trụ cột của hệ thống an sinh xã hội. BHYT là một chính sách xã hội lớn mang ý nghĩa nhân đạo cộng đồng sâu sắc, góp phần quan trọng trong việc thực hiện công bằng xã hội trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
BHYT đã và đang có những chuyển biến tích cực trong việc đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Ở Việt Nam, chính sách BHYT bắt đầu được triển khai từ năm 1992. Trải qua 27 năm thực hiện với nhiều thay đổi. BHYT đã tạo nên những thay đổi quan trọng không chỉ về cơ chế, chính sách tài chính y tế mà tác động đến nhiều mặt của khám chữa bệnh cho nhân dân.
Theo điều 1, Khoản 1, Luật BHYT sửa đổi ngày 13/6/2014 thì BHYT được hiểu như sau: “ BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của luật này để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do nhà nước tổ chức thực hiện”. Luật BHYT sửa đổi, bổ sung vẫn đảm bảo tính chất xã hội của chính sách BHYT theo đúng nguyên tắc nhà nước chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện với sự tham gia của người dân, tiến tới BHYT toàn dân. Có thể nói, hệ thống BHYT hiện nay đã có sự thay đổi thực sự về cơ sở pháp lý và bộ máy vận hành. BHYT hộ gia đình bao gồm toàn bộ người có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú trừ những người đã có thẻ BHYT và những người đã khai báo tạm vắng.
Khoản 3 Điều 13 Luật BHYT quy định mức đóng BHYT hàng tháng của người thứ nhất bằng 4.5% lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất. Từ 01/07/2018, mức lương cơ sở điều chỉnh tăng từ 1,3 triệu đồng/tháng lên 1,39 triệu đồng/tháng theo Nghị định 72/2018/NĐ-CP, do đó, mức đóng BHYT theo hộ gia đình như sau: 8 Bảng 2. Mức đóng BHYT của các thành viên trong hộ gia đình Mức đóng Từ 1/1/2018 – 30/6/2018 Từ 1/7/2018 trở đi Người thứ nhất 58,500 đồng/tháng 62,550 đồng/tháng Người thứ hai 40,950 đồng/tháng 43,750 đồng/tháng Người thứ ba 35,100 đồng/tháng 37,530 đồng/tháng Người thứ tư 29,250 đồng/tháng 31,275 đồng/tháng Từ người thứ 23,400 đồng/tháng 25,020 đồng/tháng.2 Vai trò của BHYT và BHYT hộ gia đình Hiện nay, các quốc gia nhìn nhận, đánh giá đúng hơn với vai trò của BHYT bởi lẽ đây vừa là một mô hình, kiểu tổ chức nhóm có tính cộng đồng, tương tế và nhân văn cao, đồng thời lại là mô hình tài chính y tế phát triển theo định hướng công bằng và hiệu quả. Khi xã hội còn tồn tại những vấn nạn như nghèo đói, bất bình đẳng trong thu nhập và chăm sóc y tế thì BHYT như một “cứu cánh” cho những người nghèo khổ cần được hỗ trợ, những nhóm yếu thế, bị thiệt thòi trong xã hội,v.v… giảm bớt gánh nặng chi phí, tạo điều kiện cho họ được tiếp cận với các dịch vụ y tế cao, tăng thêm chi phí cho học tập, nâng cao trình độ kỹ năng nghề nghiệp.v… Không chỉ vậy, BHYT còn hướng tới tất cả các đối tượng khác là cá nhân trong xã hội nhằm mục đích hỗ trợ trong chăm sóc sức khoẻ trên nguyên tắc “lấy số đông bù số ít”.
Vấn đề y tế - sức khoẻ liên quan đến tất cả các cá nhân, là một vấn đề mà bất kỳ quốc gia, dân tộc nào cũng đặt lên vị trí hàng đầu. Nó không chỉ đơn thuần là vấn đề sức khoẻ sinh học, sinh lý mà còn ảnh hưởng rất lớn đến mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội, an ninh quốc gia.v… Chính vì vậy, trong chính sách an sinh xã hội, vấn đề chăm sóc sức khoẻ được quan tâm đặc biệt mà BHYT có sự tham gia rất lớn. BHYT hiện trở thành một kiểu lưới an sinh xã hội quan trọng việc thực hiện chính sách xã hội bởi tính ưu việt của nó: - BHYT tiếp tục đóng vai trò mở rộng hệ thống an sinh xã hội vốn mang bản chất đoàn kết, cộng đồng và tương trợ, mang lợi ích thiết thực cho con người về khía cạnh 9 chăm sóc sức khoẻ và tiếp cận các dịch vụ y tế, đặc biệt là với những nhóm yếu thế trong xã hội như người nghèo, diện chính sách, trẻ em, phụ nữ,v.v… - BHYT thúc đẩy sự tham gia và phát huy quyền tự chủ của người dân trong quá trình thực hiện sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân, đồng thời huy động sự đóng góp về nguồn lực nhằm cải thiện điều kiện và chất lượng các dịch vụ y tế. - Một đặc trưng quan trọng nữa thể hiện tính ưu việt của BHYT đối với cuộc sống con người là nguyên tắc khám chữa bệnh theo yêu cầu của tình trạng sức khoẻ chứ không phải do người bệnh đã đóng góp trước đó bao nhiêu.
Nguyên tắc này giúp cho những người không có năng lực về tài chính vẫn có thể được tiếp cận những dịch vụ y tế có chi phí cao gấp nhiều lần khả năng chi trả của họ. Như vậy, xét về nhiều khía cạnh, đặc biệt là tính nhân văn của chính sách BHYT cho thấy, đây là một mạng lưới an sinh xã hội có nhiều đóng góp vào sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân. Sự mở rộng và phát triển chính sách an sinh xã hội này là xu hướng tất yếu và phù hợp nhất trong bối cảnh kinh tế - xã hội của Việt Nam hiện nay và trong tương lai. Được chính thức triển khai từ ngày 01/01/2015.
Quy định về nhóm đối tượng tham gia BHYT theo hộ gia đình được xem là một trong những giải pháp quan trọng để đạt được mục tiêu BHYT toàn dân mà Đảng và Nhà nước ta đã xác định. Tham gia BHYT theo hộ gia đình lần đầu tiên được luật hóa tại Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT. Quy định về nhóm đối tượng tham gia BHYT theo hộ gia đình được xem là một trong những giải pháp quan trọng để đạt được mục tiêu BHYT toàn dân mà Đảng và Nhà nước ta đã xác định. Được chính thức triển khai từ ngày 01/01/2015, trải qua hơn bốn năm, việc thực hiện BHYT đối với nhóm đối tượng tham gia BHYT theo hộ gia đình đã có được những kết quả bước đầu đáng khích lệ.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy những vấn đề đặt ra, cần có sự nhìn nhận thấu đáo để có giải pháp phù hợp, hiệu quả hơn. Có thể hiểu, tham gia BHYT theo hộ gia đình là việc toàn bộ người có tên trong sổ hộ khẩu (không bao gồm người đã khai báo tạm vắng) hoặc sổ tạm trú cùng tham gia BHYT, trừ những thành viên gia đình đã thuộc đối tượng đã tham gia BHYT thuộc nhóm do người lao động, chủ sử dụng lao động đóng; nhóm do tổ chức BHXH đóng; các nhóm được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ mức đóng BHYT. Như vậy, nếu người dân không thuộc các nhóm đối tượng tham gia BHYT có sự hỗ trợ trực tiếp một 10 phần hoặc toàn bộ phí tham gia BHYT từ người sử dụng lao động, tổ chức BHXH hay Nhà nước thì sẽ tham gia BHYT hộ gia đình bằng cách tự đóng góp phí BHYT. BHYT theo hộ gia đình như là tấm “lưới đỡ” sau cùng cho những người dân chưa thuộc bất kỳ nhóm đối tượng tham gia BHYT nào khác, đảm bảo mọi người dân trong xã hội đều có cơ hội được bảo vệ bởi BHYT.
Người tham gia BHYT theo theo hộ gia đình được hưởng đầy đủ những quyền lợi của BHYT. Người tham gia được cấp thẻ BHYT để sử dụng khi khám, chữa bệnh và hưởng các quyền lợi BHYT, được trợ cấp tài chính cho những dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng, khám thai định kỳ và sinh con với mức hưởng tùy theo từng trường hợp: khám, chữa bệnh tại nơi đăng ký khám, chữa bệnh BHYT hoặc theo quy định về chuyển tuyến điều trị, đảm bảo thủ tục khám, chữa bệnh BHYT; tự đi khám, chữa bệnh không đúng tuyến; khám, chữa bệnh tại cơ sở khám, chữa bệnh giáp ranh của hai tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; khám chữa bệnh theo yêu cầu. Quyền lợi hưởng BHYT theo hộ gia đình cơ bản đầy đủ, tương đồng với những nhóm đối tượng khác tham gia BHYT, mặc dù mức phí tham gia BHYT theo hộ gia đình khá có lợi đối với các hộ gia đình. Ở mức cao nhất, Quỹ BHYT có thể chi trả tới 80% chi phí khám, chữa bệnh BHYT và bệnh nhân có thẻ BHYT chỉ cần thực hiện đồng chi trả 20% chi phí.
Do vậy, tham gia BHYT theo hộ gia đình chính là việc mỗi cá nhân, gia đình tự bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho bản thân và tất cả các thành viên của gia đình mình. Trong xu hướng tăng cao của chi phí y tế hiện nay, cá nhân, hộ gia đình hơn lúc nào hết cần tham gia BHYT nói chung, BHYT theo hộ gia đình nói riêng. Do tính chất đặc biệt của dịch vụ BHYT - chất lượng của loại dịch vụ này phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng dịch vụ y tế, cùng với xu thế phát triển, dịch vụ y tế ngày càng tốt hơn, nhưng mức chi phí y tế cũng ngày càng tăng mạnh. Việc điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế là một tất yếu khách quan, đồng thời là yêu cầu trong công cuộc đổi mới căn bản cơ chế tài chính y tế và tạo động lực quan trọng nâng cao chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh.