Chương 1: Cơ sở lý luận về xuất khẩu Chương 2: Thực trạng tình hình xuất khẩu của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Rau quả VEGETEXCO giai đoạn 2011 – 2013 Chương 3: Giải pháp – Kiến nghị 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU 1.1 Khái niệm về xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu hàng hoá là việc bán hàng hoá và dịch vụ từ quốc gia này sang một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiên thanh toán, với mục tiêu là lợi nhuận. Mục đích của hoạt động này là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Khi việc trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia đều có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia mở rộng hoạt động này. Hoạt động xuất khẩu là một trong những hoạt động cơ bản của hoạt động ngoại thương.
Nó đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử phát triển của xã hội và ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng và chiều sâu. Hình thức sơ khai của chúng chỉ là hoạt động trao đổi hàng hoá nhưng cho đến nay nó đã phát triển rất mạnh và đước biểu hiện dưới nhiều hình thức. Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc hàng hoá thiết bị công nghệ cao. Tất cả các hoạt động này đều nhằm mục tiêu đem lại lợi ích cho quốc gia nói chung và các doanh nghiệp tham gia nói riêng.
Hoạt động xuất khẩu diễn ra rất rộng. Nó có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn song cũng có thể kéo dài hàng năm, có thể đước diễn ra trên phậm vi một quốc gia hay nhiều quốc gia khác nhau.2 Vai trò của xuất khẩu 1.1 Đối với nền kinh tế toàn cầu Xuất khẩu hàng hoá là hoạt động đã xuất hiện từ rất sớm. Nó là hoạt động buôn bán trên phạm vi giữa các quốc gia với nhau. Nó không phải là hành vi buôn bán riêng lẻ, đơn phương mà ta có cả một hệ thống các quan hệ buôn bán trong tổ chức thương mại toàn cầu.
Với mục tiêu là tiêu thụ sản phẩm của một doanh nghiệp nói riêng cả quốc gia nói chung. 5 Hoạt động xuất khẩu là một nội dung chính của hoạt động ngoại thương và là hoạt động đầu tiên của thương mại quốc tế. Xuất khẩu có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của từng quốc gia cũng như trên toàn thế giới. Xuất khẩu hàng hoá là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng của nước này với nước khác.
Có thể nói sự phát triển của của xuất khẩu sẽ là một trong những động lực chính để thúc đẩy sản xuất. Nhờ xuất khẩu, hàng hóa bán ra nước ngoài sẽ là các bằng chứng xác định sự đóng góp của quốc gia vào cộng đồng thế giới, xác định qui mô, lợi thế trong sản xuất kinh doanh quốc tế.Tạo được mối quan hệ và uy tín của quốc gia trong kêu gọi đầu tư cũng như trong hợp tác kinh tế xã hội giữa các nước. Xuất khẩu hàng hóa được nhiều đến quốc gia nào đó, cũng là bằng chứng thuyết phục về thiện chí và ưu đãi của quốc gia đó với nước mình. Trên cơ sở số liệu xuất khẩu, chính phủ sẽ có nhưng hình thức đối ứng thân thiện để gia tăng mậu dịch giữa hai nước.2 Đối với nền kinh tế mỗi quốc gia - Xuất khẩu gia tăng sản lƣợng sản xuất và tăng trƣởng kinh tế.
Nhờ xuất khẩu hàng hóa bán được nhiều hơn. Thông qua quan hệ thương mại với các thị trường quốc tế cho phép quốc gia xuất khẩu phát triển quy mô lớn hơn, khai thác được những lợi thế kinh tế mà trước đây có thể bị giới hạn trong thị trường nội địa. Với chính sách mở cửa nền kinh tế, đẩy mạnh và phát triển xuất khẩu còn là yếu tố tích cực để thúc đẩy sự phát triển của các công ty nội địa trở thành công ty có khả năng cạnh tranh trên thế giới bằng việc giới thiệu và đưa ra những sản phẩm có chất lượng cao, phát triển quy trình sản xuất phù hợp với nhu cầu của từng thị trường, ở từng quốc gia khác nhau. Hoạt động xuất khẩu phát triển sẽ kéo theo nhiều ngành nghề mới ra đời phục vụ cho xuất khẩu, thúc đẩy và giúp các ngành kinh tế khác phát triển theo.
6 Kéo theo là kết qủa của sự phát triển là tổng sản phẩm của xã hội, nền kinh tế quốc gia phát triển. - Xuất khẩu tạo nguồn vốn cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc. Đối với mọi quốc gia đang phát triển thì bước đi thích hợp nhất là phải công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước để khắc phục tình trạng nghèo làn lạc hậu chận phát triển. Tuy nhiên quá trình công nghiệp hoá phải có một lượng vốn lớn để nhập khẩu công nghệ thiết bị tiên tiến.
Với các nước đang phát triển vốn thực hiện thường dựa vào các nguồn tiền chủ yếu: nhận viện trợ, vay nợ, đầu tư nước ngoài và do xuất khẩu đem về. Nhưng chỉ có vốn do xuất nhập khẩu đem về là vốn riêng của quốc gia mình, chính phủ có thể sữ dụng theo ý định và mục tiêu chiến lược phát triển mà không bị lệ thuộc vào các cam kết của tiền vay nợ , cũng không bị vướng mắc vì cam kết ưu đãi trước đây khi kêu gọi các nhà đầu tư nước ngoài. Bởi vì vậy xuất khẩu là một hoạt động tạo một nguồn vốn rất quan trọng. Xuất khẩu tạo tiền đề cho nhập khẩu, nó quyết định đến qui mô tốc độ tăng trưởng của hoạt động nhập khẩu.
- Xuất khẩu thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế thúc đẩy sản xuất phát triển. Dưới tác động của xuất khẩu, cơ cấu sản xuất và tiêu dùng của thế giới đã và đang thay đổi mạnh mẽ. Xuất khẩu làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các quốc gia từ nông nghiệp chuyển sang công nghiệp và dịch vụ. Để cạnh tranh được với hàng hóa bên ngoài, sản xuất xuất khẩu phải theo hướng tận dụng lợi thế so sánh tuyệt đối và tương đối của đất nước.
Muốn thành công được trên thị trường khu vực và thế giới, thì các ngành kinh tế phục vụ xuất khẩu phải được hoạch định dự vào những lợi thế của quốc gia như : Tài nguyên, lao động, vốn kỹ thuật và công nghệ … có như vậy sản phẩm xuất khẩu mới đạt giá rẻ, chất lượng cao và có khả nămg cạnh tranh bên ngoài. Trong từng bước phát triển kinh tế theo chiến lược xuất khẩu, cơ cấu ngành quốc gia sẽ dần 7 dần thay đổi, hướng về công nghiệp và dịch vụ nhiều hơn, tạo lợi thế lâu dài cho phát triển kinh tế. - Xuất khẩu có tác động tích cực tới việc giải quyết công ăn việc làm, cải thiện đời sống nhân dân. Đối với công ăn việc làm, xuất khẩu thu hút hàng triệu lao động thông qua việc sản xuất hàng xuất khẩu.
Mặt khác, một phần kim ngạch xuất khẩu cũng được chính phủ ưu tiên dùng để nhập khẩu những hàng tiêu dùng thiết yếu cho đời sống, người dân trong nước sẽ được thụ hưởng chung do phúc lợi của cộng đồng. - Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy sự phát triển các mối quan hệ kinh tế đối ngoại. Xuất khẩu và các mối quan hệ kinh tế đối ngoại, ngoại giao có mối quan hệ chặt chẽ tác động qua lại, phụ thuộc lẫn nhau. Hoạt động xuất khẩu là cơ sở tiền đề vững chắc để xây dựng các mối quan hề kinh tế đối ngoại đối với các quốc gia khác.
Qua đó kéo theo các mối quan hệ khác phát triển như du lịch quốc tế, bảo hiểm quốc tế, tín dụng quốc tế… ngược lại sự phát triển của các ngành này lại tác động trở lại hoạt động xuất khẩu làm cơ sở hạ tầng cho hoạt động xuất khẩu phát triển.3 Đối với các doanh nghiệp Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế toàn cầu thì xu hướng vươn ra thị trường quốc tế là một xu hướng chung của tất cả các quốc gia và các doanh nghiệp. Xuất khẩu là một trong những con đường để các doanh nghiệp thực hiện kế hoạch phát triển, mở rộng thị trường của các doanh nghiệp. Xuất khẩu tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm cho doanh nghiệp. Nhờ có xuất khẩu mà tên tuổi của doanh nghiệp không chỉ được các khách hàng trong nước biết đến mà còn có mặt ở thị trường nước ngoài.
8 Xuất khẩu tạo nguồn ngoại tệ cho các doanh nghiệp, từ đó nâng cao khả năng nhập khẩu, thay thế, bổ sung, nâng cấp máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu… tiếp tục phục vụ cho quá trình phát triển của doanh nghiệp. Xuất khẩu buộc các doanh nghiệp phải luôn luôn đổi mới và hoàn thiện công tác quản trị kinh doanh. Đồng thời giúp các doanh nghiệp kéo dài tuổi thọ của chu kỳ sống của một sản phẩm.Nâng cao khả nặng tìm tòi và phát triển các mặt trong xuất khẩu đến với các thị trường mà doanh nghiệp có khả năng thâm nhập Xuất khẩu sẽ dẫn đến tình trạng cạnh tranh, theo dõi lần nhau giữa các đơn vị tham gia xuất khẩu trong và ngoài nước. Tuy nhiên đây là một trong những nguyên nhân buộc các doanh nghiệp tham gia xuất khẩu phải nâng cao chất lượng hàng hoá xuất khẩu, tính toán giá thành của sản phẩm một cách cẩn thận, từ đó kiểm soát được các yếu tố đầu vào tiết kiệm các nguồn lực.
Doanh nghiệp tiến hành hoạt động xuất khẩu có cơ hội mở rộng quan hệ buôn bán kinh doanh với nhiều đối tác nước ngoài dựa trên cơ sở đôi bên cùng có lợi.3 Các hình thức xuất khẩu - Xuất khẩu trực tiếp Khái niệm trực tiếp là việc xuất khẩu các loại hàng hoá và dịch vụ do chính doanh nghiệp sản xuất ra hoặc thu mua từ các đơn vị sản xuất trong nước tới khách hàng nước ngoài. Trong trường hợp doanh nghiệp tham gia xuất khẩu là doanh nghiệp thương mại không tự sản xuất ra sản phẩm thì việc xuất khẩu bao gồm hai công đoạn: + Thu mua tạo nguồn hàng xuất khẩu với các đơn vị, địa phương trong nước. + Đàm phán ký kết với doanh nghiệp nước ngoài, giao hàng và thanh toán tiền hàng với đơn vị bạn. Phương thức này có một số ưu điểm là: thông qua đàm phán thảo luận trực tiếp dễ dàng đi đến thống nhất và ít xảy ra những hiểu lầm đáng tiếc do đó: 9 + Giảm được chi phí trung gian do đó làm tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
+ Có nhiều điều kiện phát huy tính độc lập của doanh nghiệp.