BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI HOÀNG THỊ LÝ PHÂN TÍCH TUÂN THỦ DÙNG THUỐC VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN – BỘ CÔNG AN LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH DƯỢC LÝ – DƯỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ: CK 60720405 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Liên Hương Nơi thực hiện: Trường Đại học Dược Hà Nội Bệnh viện Y học cổ truyền – Bộ Công An HÀ NỘI, NĂM 2022 LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Dược Hà Nội, phòng sau đại học, các thầy cô trong bộ môn Dược lý – Dược lâm sàng đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện khóa luận. Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn tới PGS. Nguyễn Thị Liên Hương – Nguyên trưởng Bộ môn Dược lâm sàng, trường Đại học Dược Hà Nội, người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo, động viên và góp ý cho tôi rất nhiều trong quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám đốc, phòng khám, phòng kế hoạch tổng hợp và khoa Dược – Bệnh viện Y học cổ truyền – Bộ Công An đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện khóa luận. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, đồng nghiệp cùng các bạn lớp chuyên khoa k23 đã luôn động viên, hỗ trợ tôi trong quá trình hoàn thành khoá luận. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Học viên Hoàng Thị Lý MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ ĐẶT VẤN ĐỀ . TỔNG QUAN VỀ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG . Đại cương về bệnh Đái tháo đường . Mục tiêu điều trị, phương pháp điều trị . Các thuốc điều trị đái tháo đường típ 2 . TUÂN THỦ DÙNG THUỐC . Vai trò của tuân thủ dùng thuốc . Các phương pháp đánh giá tuân thủ . Một số yếu tố tâm lý – xã hội ảnh hưởng đến tuân thủ dùng thuốc . ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU . Đối tượng nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu . Mẫu nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu . NỘI DUNG NGHIÊN CỨU . Mô tả đặc điểm bệnh nhân và đặc điểm dùng thuốc, năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc, mức độ tự tin dùng đúng thuốc theo hướng dẫn và niềm tin về các sản phẩm đông y của các bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Y học cổ truyền – Bộ Công an. CÁC TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ . Tiêu chuẩn đánh giá tuân thủ sử dụng thuốc . Tiêu chuẩn đánh giá tự tin dùng thuốc đúng theo hướng dẫn . Tiêu chuẩn đánh giá năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc . Tiêu chuẩn đánh giá mức độ kiểm soát glucose máu, chỉ số HbA1c, lipid máu và huyết áp . XỬ LÝ VÀ PHÂN TÍCH SỐ LIỆU . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . MÔ TẢ ĐẶC ĐIỂM BỆNH NHÂN VÀ ĐẶC ĐIỂM DÙNG THUỐC, NĂNG LỰC HIỂU VÀ VẬN DỤNG THÔNG TIN VỀ THUỐC, MỨC ĐỘ TỰ TIN DÙNG ĐÚNG THUỐC THEO HƯỚNG DẪN VÀ NIỀM TIN VỀ CÁC SẢN PHẨM ĐÔNG Y CỦA CÁC BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN – BỘ CÔNG AN . Đặc điểm chung của bệnh nhân . Đặc điểm bệnh lý và dùng thuốc . Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân . Đặc điểm thuốc điều trị đái tháo đường típ 2 trong mẫu nghiên cứu . Đánh giá về tự tin dùng đúng thuốc theo hướng dẫn của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đánh giá về năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc . Niềm tin về các sản phẩm đông y điều trị bệnh đái tháo đường của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . PHÂN TÍCH MỨC ĐỘ TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC TRÊN BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU . Đặc điểm tuân thủ lĩnh/mua thuốc khi hết thuốc của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đánh giá về tuân thủ sử dụng thuốc của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ sử dụng thuốc . VỀ ĐẶC ĐIỂM BỆNH NHÂN VÀ ĐẶC ĐIỂM DÙNG THUỐC, NĂNG LỰC HIỂU VÀ VẬN DỤNG THÔNG TIN VỀ THUỐC, MỨC ĐỘ TỰ TIN DÙNG ĐÚNG THUỐC THEO HƯỚNG DẪN VÀ NIỀM TIN VỀ CÁC SẢN PHẨM ĐÔNG Y CỦA CÁC BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN – BỘ CÔNG AN . Đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đặc điểm thuốc sử dụng trong mẫu nghiên cứu . Năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc . Tự tin dùng đúng thuốc theo hướng dẫn . Niềm tin với các sản phẩm đông y điều trị đái tháo đường . THỰC TRẠNG TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC . Thực trạng tuân thủ tái khám, mua/lĩnh thuốc . Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc .3 Các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ sử dụng thuốc . 52 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ . Về đặc điểm bệnh nhân và đặc điểm thuốc sử dụng, năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc, mức độ tự tin dùng đúng thuốc theo hướng dẫn và niềm tin về các sản phẩm đông y . Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc và các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ sử dụng thuốc . 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT BN Bệnh nhân BYT Bộ Y tế BTMDXV Bệnh tim mạch do xơ vữa MLM Medication Literacy Measure (Thang đánh giá năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc) ĐTĐ Đái tháo đường HA Huyết áp EPG Fast plasma glucose (Glucose huyết tương lúc đói) IDF International Diabetes Federation (Liên đoàn Đái tháo đường quốc tế) MARS Medication Adherence Report Scale (Thang đánh giá tuân thủ dùng thuốc) MMAS - 8 Eight-Item Morisky Medication Adherence Scale (Thang tuân thủ sử dụng thuốc Morisky-8) PTTH Phổ thông trung học RLLP Rối loạn lipid SD Độ lệch chuẩn SEAMS The Self-Efficacy for Appropriate Medication Use Scale (Thang đánh giá tự tin dùng thuốc) SP Sản phẩm WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1. Mục tiêu điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường ở người trưởng thành, không có thai . Mục tiêu điều trị đái tháo đường ở người già . Các thuốc điều trị đái tháo đường típ 2 . Phân loại điểm tuân thủ sử dụng thuốc. Tiêu chuẩn đánh giá tuân thủ sử dụng thuốc . Điểm tự tin dùng đúng thuốc theo hướng dẫn, năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc………………………………………………….7 Tiêu chuẩn phân loại mức độ kiểm soát bệnh ĐTĐ típ 2……………. Đặc điểm nhân khẩu học. Đặc điểm bệnh lý và dùng thuốc . Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân . Danh mục thuốc hạ đường huyết của bệnh nhân trong mẫu NC . Các phác đồ điều trị ĐTĐ típ 2 sử dụng trong BN nghiên cứu . Danh mục thuốc hạ huyết áp . Danh mục thuốc sử dụng điều trị rối loạn lipid máu . Đánh giá tự tin dùng thuốc đúng hướng dẫncủa bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đánh giá về năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc. Niềm tin về các sản phẩm đông y điều trị đái tháo đường . Đặc điểm tuân thủ mua/lĩnh thuốc của bệnh nhân nghiên cứu. Đánh giá về tuân thủ sử dụng thuốc trên bệnh nhân trong mẫu NC . Kết quả phân tích hồi quy logistic đơn biến . Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến . Kết quả phân tích hồi quy logistic đa biến .46 DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ TÊN HÌNH, BIỂU ĐỒ Trang Hình 1. Phân bố Đái tháo đường trên thế giới 4 Hình 1. Lược đồ lựa chọn thuốc và phương pháp điều trị ĐTĐ típ 2 7 Hình 1. Các thuốc sử dụng trong đái tháo đường típ 2 8 Hình 2. Sơ đồ nghiên cứu 24 Hình 3. Sơ đồ lựa chọn bệnh nhân nghiên cứu 28 Biểu đồ 3. Tỷ lệ bệnh nhân sử dụng sản phẩm đông y 36 Biểu đồ 3. Năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc của bệnh 39 nhân nghiên cứu Biểu đồ 3. Tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc trên bệnh nhân nghiên cứu 43 ĐẶT VẤN ĐỀ Đái tháo đường là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên toàn cầu. Theo liên đoàn đái tháo đường thế giới (International Diabetes Federation- IDF), năm 2021 ước tính khoảng 537 triệu người trưởng thành (20-79 tuổi) đang sống chung với bệnh đái tháo đường, dự kiến đến năm 2045, con số này sẽ tăng lên 783 triệu. Đái tháo đường mang lại hậu quả nghiêm trọng cho các quốc gia và vùng lãnh thổ, là nguyên nhân gây ra 6,7 triệu ca tử vong mỗi năm. Tại Việt Nam tính đến năm 2021 tỷ lệ đái tháo đường là khoảng 6,1 % [35]. Một trong những nguyên nhân dẫn đến bệnh đái tháo đường tiến triển nặng, gây nhiều biến chứng và tử vong là do người bệnh không tuân thủ điều trị hoặc tuân thủ điều trị kém. Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ điều trị các bệnh mạn tính trung bình ở các nước phát triển chỉ đạt 50% và tỷ lệ này ở các nước đang phát triển còn thấp hơn [63]. Không tuân thủ điều trị làm gia tăng số ca tử vong, tăng tỷ lệ bệnh nhân phải nhập viện và chi phí điều trị. Theo định nghĩa của WHO, “Tuân thủ điều trị của người bệnh đái tháo đường là sự kết hợp của 4 biện pháp: Chế độ dinh dưỡng, chế độ hoạt động thể lực, chế độ dùng thuốc, chế độ kiểm soát đường huyết và khám sức khỏe định kỳ”[63] Trong đó tuân thủ dùng thuốc là yếu tố liên quan trực tiếp đến chỉ số HbA1c [34]. Trong các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc ở bệnh nhân đái tháo đường là 36 – 93% [23], [8], [11], [1]. Có nhiều yếu tố liên quan đến tuân thủ sử dụng thuốc như yếu tố về kinh tế xã hội, yếu tố về hệ thống y tế, yếu tố liên quan đến bệnh tật và tình trạng bệnh, yếu tố liên quan đến liệu pháp điều trị và yếu tố liên quan đến bệnh nhân như tuổi, giới tính, niềm tin về thuốc, năng lực đọc hiểu và vận dụng thông tin về thuốc, tự tin dùng thuốc đúng theo hướng dẫn, năng lực sức khỏe, mức độ lo âu trầm cảm [45,46,47].
Phân Tích Tuân Thủ Dùng Thuốc Và Yếu Tố Ảnh Hưởng Ở Bệnh Nhân Đái Tháo Đường Típ 2
Phân tích tuân thủ dùng thuốc và yếu tố ảnh hưởng đến bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại bệnh viện y học cổ truyền.
Trường đại học
Trường Đại học Dược Hà NộiChuyên ngành
Dược lý – Dược lâm sàngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp IPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Hoàng Thị Lý
Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hương
Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
Chuyên ngành: Dược lý – Dược lâm sàng
Đề tài: Phân tích tuân thủ dùng thuốc và một số yếu tố ảnh hưởng trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Y học cổ truyền – Bộ Công An
Loại tài liệu: Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I
Năm xuất bản: 2022
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ