Luận văn: Phân tích thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại BV PHCN Hải Dương 2023

Chuyên khảo Phân tích trúng thầu thuốc tại bv phcn hải dương 2023 phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực hiện nay

• Tác giả: Nguyễn Thị Hiên
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Lan Anh
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ chức Quản lý Dược
• Đề tài: Phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hải Dương năm 2023
• Loại tài liệu: Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về đấu thầu thuốc và quy định thực hiện

Đấu thầu thuốc là quá trình lựa chọn nhà cung cấp thuốc thông qua các quy định pháp lý nhằm đảm bảo chất lượng, hiệu quả kinh tế và minh bạch trong mua sắm. Tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hải Dương, việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc năm 2023 tuân thủ các quy định của Bộ Y tế. Các cơ sở y tế phải ký kết hợp đồng với nhà thầu trúng và thực hiện theo đúng danh mục thuốc được phê duyệt. Quy định về tỷ lệ thực hiện 80-120% giá trị trúng thầu giúp cân bằng nhu cầu lâm sàng với kế hoạch mua sắm. Thực trạng cho thấy nhiều cơ sở y tế gặp khó khăn trong việc tuân thủ điều kiện này do biến động nhu cầu điều trị và các yếu tố thị trường.

1.1. Khái niệm và ý nghĩa của đấu thầu thuốc

Đấu thầu mua thuốc là cơ chế cạnh tranh giữa các nhà cung cấp để lựa chọn nhà thầu tối ưu nhất. Ý nghĩa của quy trình này là đảm bảo cơ sở y tế mua được thuốc chất lượng với giá hợp lý, minh bạch và công bằng. Quy trình trúng thầu thuốc tại các bệnh viện như BVPHCN Hải Dương phải tuân thủ pháp luật, đảm bảo lợi ích cho bệnh nhân và quản lý chi phí hiệu quả.

1.2. Các quy định chính về thực hiện kết quả trúng thầu

Theo Bộ Y tế, cơ sở y tế phải thực hiện kết quả trúng thầu thuốc trong vòng 80-120% giá trị và số lượng được phê duyệt. Các quy định này giúp kiểm soát chi phí và đảm bảo cung cấp thuốc ổn định. Bệnh viện Phục hồi chức năng Hải Dương năm 2023 phải tuân thủ các quy tắc về ký kết hợp đồng, thanh toán và báo cáo tình hình thực hiện định kỳ cho cơ quan quản lý.

II. Thực trạng thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại BVPHCN Hải Dương năm 2023

Bệnh viện Phục hồi chức năng Hải Dương là cơ sở y tế quan trọng tại Hải Dương, cung cấp dịch vụ phục hồi chức năng cho số lượng bệnh nhân lớn. Năm 2023, bệnh viện triển khai đấu thầu thuốc với nhiều gói thầu khác nhau, bao gồm thuốc nội dung, ngoại dùng và tiêm truyền. Phân tích tình hình thực hiện kết quả trúng thầu cho thấy tỷ lệ thực hiện của các thuốc dao động không đều. Một số thuốc được sử dụng vượt quá 120% so với kế hoạch, trong khi nhiều thuốc khác chỉ được sử dụng dưới 80% hoặc không được sử dụng. Điều này phản ánh nhu cầu lâm sàng thực tế có sự chênh lệch so với dự báo ban đầu. Khoa Dược của bệnh viện phải liên tục theo dõi và điều chỉnh danh mục thuốc để đáp ứng nhu cầu điều trị hiệu quả.

2.1. Tình hình sử dụng thuốc theo số khoản mục và giá trị

Phân tích số khoản mục thuốc tại BVPHCN Hải Dương năm 2023 cho thấy danh mục có từ 200-250 khoản mục khác nhau. Giá trị trúng thầu thuốc dao động theo mỗi gói thầu và tiêu chí kỹ thuật. Không phải tất cả khoản mục đều được sử dụng với tỷ lệ đồng đều, phản ánh tính linh hoạt trong điều trị lâm sàng. Khoa Dược và Vật tư y tế cần cân đối giữa đảm bảo dự trữ thuốc và tối ưu hóa chi phí.

2.2. Phân tích theo gói thầu và tiêu chí kỹ thuật

Các gói thầu thuốc được chia theo nhóm tác dụng dược lý như tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, và cơ xương khớp. Mỗi tiêu chí kỹ thuật quy định số lượng, giá niêm yết và nhà cung cấp. Tại BVPHCN Hải Dương, tỷ lệ thực hiện theo gói thầu khác nhau do sự chênh lệch nhu cầu bệnh nhân. Thuốc tim mạch có tỷ lệ sử dụng cao, trong khi thuốc cơ xương khớp được sử dụng linh hoạt theo mùa.

III. Phân tích nguyên nhân không thực hiện đầy đủ kết quả trúng thầu

Một trong những vấn đề chính tại BVPHCN Hải Dương năm 2023 là tỷ lệ thuốc trúng thầu không thực hiện hoặc thực hiện dưới 80%. Nguyên nhân bao gồm: nhu cầu lâm sàng thay đổi do mùa, sự phát triển của phương pháp điều trị mới, hoặc bệnh nhân chuyển viện. Bên cạnh đó, một số thuốc nhập khẩu có giá trúng thầu cao dẫn đến bác sĩ sử dụng thuốc sản xuất trong nước thay thế. Cũng có trường hợp bệnh nhân không đủ điều kiện sử dụng thuốc nhất định. Khoa Dược cần phân tích sâu các thuốc không được sử dụng để điều chỉnh danh mục thuốc trong đấu thầu năm tiếp theo, đảm bảo hiệu quả mua sắm và giảm lãng phí.

3.1. Các thuốc trúng thầu không được thực hiện

Thuốc trúng thầu không sử dụng thường là các thuốc chuyên khoa hoặc biệt dược gốc giá cao. Tại BVPHCN Hải Dương, một số gói thầu có khoản mục thuốc không được bác sĩ kê đơn. Nguyên nhân có thể do: bệnh nhân không phù hợp, có thuốc thay thế tốt hơn, hoặc hạn chế về kỹ thuật lâm sàng. Việc phân tích danh mục thuốc không sử dụng là cần thiết để tối ưu hóa quy trình đấu thầu trong tương lai.

3.2. Nguyên nhân và giải pháp cải thiện

Nguyên nhân chính không thực hiện đầy đủ kết quả trúng thầu bao gồm: sai lệch dự báo nhu cầu, thay đổi hướng điều trị, và khác biệt giữa giá trúng thầu và giá thực tế. Giải pháp gồm: tăng cường phối hợp giữa Khoa Dược và các khoa lâm sàng, cập nhật danh mục thuốc định kỳ, và đề xuất điều chỉnh gói thầu kịp thời để bệnh viện Phục hồi chức năng Hải Dương thực hiện hiệu quả hơn.

IV. Kiến nghị cải thiện quản lý trúng thầu thuốc tại bệnh viện

Để nâng cao hiệu quả thực hiện kết quả trúng thầu thuốc, BVPHCN Hải Dương cần thực hiện nhiều biện pháp. Thứ nhất, tăng cường phối hợp giữa Khoa Dược, các khoa lâm sàng, và Hội đồng thuốc và điều trị trong quá trình lập danh mục thuốc và dự báo nhu cầu. Thứ hai, thực hiện đánh giá định kỳ về tỷ lệ sử dụng thuốc để điều chỉnh kịp thời. Thứ ba, tìm kiếm các thuốc thay thế có chất lượng tương đương nhưng giá hợp lý, đặc biệt là thuốc sản xuất trong nước chất lượng tốt. Thứ tư, đào tạo nâng cao cho nhân viên Khoa Dược về quản lý mua sắm thuốc và kiểm soát chi phí. Cuối cùng, báo cáo định kỳ cho Ban Giám đốc và Sở Y tế về tình hình thực hiện để nhận được hỗ trợ kịp thời.

4.1. Nâng cao chất lượng dự báo nhu cầu thuốc

Dự báo nhu cầu thuốc chính xác là nền tảng của đấu thầu hiệu quả. BVPHCN Hải Dương nên phân tích dữ liệu sử dụng thuốc từ 2-3 năm trước để xác định xu hướng. Hội đồng thuốc cần tham gia đánh giá tính hợp lý của danh mục thuốc theo nhu cầu bệnh nhân thực tế. Phối hợp chặt chẽ giữa các khoa lâm sàng giúp bệnh viện lập gói thầu phù hợp và giảm tỷ lệ thuốc không sử dụng.

4.2. Theo dõi và đánh giá việc thực hiện trúng thầu

Khoa Dược cần lập báo cáo hàng tháng về tỷ lệ thực hiện thuốc so với kết quả trúng thầu. Xác định nguyên nhân của các thuốc có tỷ lệ sử dụng bất thường (dưới 80% hoặc trên 120%). Tổ chức cuộc họp với các khoa lâm sàng để trao đổi về tình hình sử dụng và đề xuất điều chỉnh. Báo cáo định kỳ giúp BVPHCN Hải Dương quản lý hiệu quả và chuẩn bị tốt cho đấu thầu năm tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Một trong những nhiệm vụ quan trọng có ảnh hưởng đến chất lượng công tác khám chữa bệnh của bệnh viện là đảm bảo cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời đồng thời người bệnh được sử dụng thuốc có chất lượng, giá cả hợp lý và an toàn, phù hợp với cơ cấu bệnh tật. Đấu thầu mua thuốc là vấn đề rất được quan tâm của các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là việc quản lý giá thuốc và quản lý chất lượng thuốc. Trong những năm gần đây lĩnh vực quản lý giá thuốc, Bộ Y tế phối hợp cùng với BHXH và các bộ ngành liên quan xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách, tham gia quá trình đấu thầu thuốc và thí điểm tổ chức đấu thầu thuốc tập trung mang lại kết quả tốt. Việc hoàn thiện chính sách pháp luật về đấu thầu thuốc đã giúp cho công tác đấu thầu, mua sắm, sử dụng thuốc được thực hiện theo các quy định thống nhất, góp phần quan trọng vào việc lựa chọn, mua sắm các thuốc chữa bệnh có chất lượng và giá phù hợp, khắc phục tình trạng chênh lệch bất hợp lý về giá thuốc giữa các địa phương đúng theo tinh thần của Nghị quyết số 68/2013/QH13 [1].Phương thức đấu thầu tập trung có nhiều ưu điểm như: đủ nhân lực để thực hiện đấu thầu do huy động nguồn lực của cả tỉnh, hoạt động đấu thầu được chuyên nghiệp hóa, tăng cường hiệu quả của công tác quản lý thuốc trên địa bàn, đồng thời chất lượng thuốc và giá thuốc trúng thầu được thống nhất trên toàn quốc (cấp quốc gia) hay toàn tỉnh (cấp địa phương), đảm bảo quyền lợi cho người dân, thuận lợi cho việc thanh quyết toán tiền thuốc với BHXH tỉnh.… Nhưng bên cạnh những ưu điểm đó, với nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, vẫn có những tồn tại, vướng mắc nhất định như: thời gian thực hiện kéo dài do phải xây dựng Danh mục kế hoạch từ các đơn vị và khối lượng Danh mục đấu thầu lớn, đơn vị khám chữa bệnh và nhà thầu chưa thực hiện được đầy đủ kết quả đấu thầu…, điều đó phần nào làm giảm hiệu quả đấu thầu và gây ảnh hưởng đến chất lượng cung ứng thuốc phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh.

1 Bệnh viện phục hồi chức năng Hải Dương là bệnh viện chuyên khoa hạng II tuyến tỉnh của tỉnh Hải Dương, quy mô 250 giường bệnh kế hoạch và công suất sử dụng lên tới 120%, với nhiệm vụ khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho người dân trên địa bàn tỉnh và các tỉnh lân cận. Mỗi năm, số lượng bệnh nhân đến điều trị tại bệnh viện ngày càng tăng, chi phí sử dụng thuốc cũng tăng theo. Bên cạnh đó, do cơ chế tự chủ bệnh viện cần tối ưu hóa nguồn lực con người cũng như tài chính. Để đáp ứng với lượng bệnh nhân ngày càng tăng thì hoạt động cung ứng thuốc hiện nay của bệnh viện là một công tác rất quan trọng.

Điều đó đặt ra yêu cầu công tác mua sắm, lựa chọn thuốc phải khoa học, giá cả hợp lý, chất lượng thuốc tốt. Bệnh viện phục hồi chức năng Hải Dương từ trước đến nay đã tổ chức thực hiện hoạt động đấu thầu theo các quy định hiện hành. Bên cạnh danh mục thuốc đấu thầu tập trung gửi Sở Y tế, bệnh viện cũng thực hiện đấu thầu riêng lẻ tại đơn vị theo hướng dẫn, thấm định kế hoạch của Sở Y tế Hải Dương. Để có một bức tranh tổng quan về công tác đấu thầu và thực hiện kết quả trúng thầu, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại bệnh viện Phục hồi chức năng Hải Dương năm 2023” nhằm đạt các mục tiêu: Mục tiêu 1: Phân tích thực trạng mua sắm thuốc theo kết quả trúng thầu tại bệnh viện Phục hồi chức năng Hải Dương năm 2023-2024 Mục tiêu 2: Phân tích một số tồn tại và nguyên nhân trong việc sử dụng thuốc theo kết quả trúng thầu tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hải Dương năm 2023-2024 Việc phân tích thực hiện kết quả trúng thầu nhằm đưa ra cái nhìn tổng thể về thực trạng sử dụng các thuốc trúng thầu tại bệnh viện từ đó có kế hoạch sử dụng danh mục thuốc trúng thầu một cách hiệu quả, góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng cung ứng thuốc tại bệnh viện trong những năm tiếp theo.

Tổng quan về đấu thầu thuốc và các quy định trong đấu thầu mua thuốc 1. Khái niệm đấu thầu thuốc. Theo pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về khái niệm đấu thầu thuốc là gì, mà chỉ có quy định về đấu thầu và thuốc. Cụ thể: - Căn cứ khoản 12 Điều 4 Luật đấu thầu 2013 có quy định cụ thể về đấu thầu như sau: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.” - Tại khoản 2 Điều 2 Luật dược 2016 có đưa ra khái niệm về thuốc, cụ thể: “Thuốc là chế phẩm có chứa dược chất hoặc dược liệu dùng cho người nhằm Mục đích phòng bệnh, chẩn đoán bệnh, chữa bệnh, Điều trị bệnh, giảm nhẹ bệnh, Điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể người bao gồm thuốc hóa dược, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, vắc xin và sinh phẩm.” Dựa trên quy định về khái niệm đấu thầu và thuốc, chúng ta có thể hiểu đấu thầu thuốc là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp chế phẩm có chứa dược chất hoặc dựa liệu được sử dụng cho người.

Mục đích phòng bệnh, chữa bệnh, điều trị, giảm nhẹ bệnh, điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể bao gồm thuốc hóa dược, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, vắc xin và sinh phẩm trên cơ sở đảm bảo cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Đấu thầu là hình thức cạnh tranh văn minh trong nền kinh tế thị trường, là một phương thức giao dịch đặc biệt dành cho các giao dịch quy mô lớn đòi hỏi hiệu quả và minh bạch. Đây là một phương thức vừa có tính khoa học vừa có tính pháp quy, khách quan mang lại hiệu quả cao, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh và hợp pháp trên thị trường. Đấu thầu thuốc được áp dụng với những đơn vị có sử dụng nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước, nguồn quỹ bảo hiểm y tế 3 cũng như các nguồn thu hợp pháp khác nhằm phục vụ công tác khám bệnh và chữa bệnh.

Ngoài ra những đơn vị hay cơ quan khác theo quy định hiện hành cũng được tham gia đấu thầu thuốc. Hiện tại, đấu thầu thuốc tại các bệnh viện được pháp luật quy định tại thông tư 15 đấu thầu thuốc ban hành ngày 11 tháng 7 năm 2019, và được sửa đổi bổ sung tại Thông tư 15/2021/TT-BYT ban hành ngày 24 tháng 09 năm 2021; Thông tư 06/2023/TT-BYT ban hành ngày 12 tháng 3 năm 2023 của Bộ Y tế. Theo Mục 2 Chương III Thông tư 15/2019/TT-BYT, có quy định cụ thể các hình thức đấu thầu thuốc (hay chính là các hình thức lựa chọn nhà thầu trong đấu thầu thuốc) tại bệnh viện hiện này bao gồm: - Đấu thầu rộng rãi - Đấu thầu hạn chế - Chỉ định thầu - Chào hàng cạnh tranh - Mua sắm trực tiếp - Tự thực hiện Tùy vào quy mô, tính chất của từng gói thầu thuốc tại bệnh viện để xác định nên áp dụng hình thức đấu thầu thuốc nào cho phù hợp. Các quy định về thực hiện kết quả đấu thầu thuốc: Để đảm bảo phát huy hiệu quả của việc thực hiện kết quả đấu thầu thuốc, tại Điều 37 Thông tư số 15/2019/TT-BYT có các quy định và yêu cầu đặt ra với việc thực hiện kết quả trúng thầu được quy định chi tiết như sau: - Trước thời điểm ký hợp đồng, bên mời thầu có quyền tăng hoặc giảm số lượng tối đa không quá 10% so với số lượng thuốc tại kế hoạch đấu thầu với điều kiện không có bất kỳ thay đổi nào về đơn giá hay các điều kiện, điều khoản khác với hồ sơ dự thầu và hồ sơ mời thầu.

-Thủ trưởng cơ sở y tế và nhà thầu trúng thầu chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng cung cấp thuốc theo đúng các quy định của pháp luật có liên quan về hợp đồng kinh tế, phải thực hiện tối thiểu 80% giá trị của từng phần 4 trong hợp đồng đã ký kết. Đối với thuốc cấp cứu, thuốc giải độc, thuốc hiếm, thuốc kiểm soát đặc biệt, dịch truyền và những tình huống khác, sau khi báo cáo cơ quan có thẩm quyền, cơ sở y tế bảo đảm thực hiện tối thiểu 50% giá trị của từng phần trong hợp đồng đã ký kết. Trường hợp cơ sở y tế không thực hiện tối thiểu 80% giá trị của từng phần trong hợp đồng đã ký kết thì thủ trưởng cơ sở y tế phải báo cáo, giải trình lý do với người có thẩm quyền. - Cơ sở y tế không được mua vượt số lượng thuốc của một nhóm thuốc trong kết quả lựa chọn nhà thầu nếu chưa mua hết số lượng thuốc trong các nhóm thuốc khác của cùng hoạt chất, cùng nồng độ hoặc hàm lượng, cùng dạng bào chế đã trúng thầu theo các hợp đồng đã ký.

- Các trường hợp sau đây được phép mua vượt nhưng số lượng không được vượt quá 20% so với số lượng của nhóm thuốc đó trong hợp đồng đã ký và không phải trình duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu bổ sung: + Đã sử dụng hết số lượng thuốc của các nhóm khác có cùng hoạt chất, nồng độ hoặc hàm lượng và chỉ còn số lượng thuốc trong gói thầu thuốc biệt dược gốc hoặc tương đương điều trị; + Các nhóm thuốc khác có cùng hoạt chất, cùng nồng độ hoặc hàm lượng đã trúng thầu nhưng buộc phải dừng cung ứng hoặc thuốc bị đình chỉ lưu hành, thuốc bị rút ra khỏi DMT có chứng minh tương đương sinh học sau khi đã trúng thầu; + Nhà thầu chưa cung cấp hết số lượng thuốc của một nhóm thuốc trong hợp đồng đã ký nhưng không có khả năng cung cấp tiếp vì các lý do bất khả kháng, trong trường hợp này phải có thông báo bằng văn bản kèm theo tài liệu chứng minh. Các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến việc thực hiện kết quả đấu thầu thuốc 5 Tổng hợp các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu có bảng 1.