Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Công ty Gang Thép Thái Nguyên Chương 4: Các kết luận, thảo luận và đề xuất hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Công ty Gang Thép Thái Nguyên. 4 CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN 2. Nguyên tắc, nhiệm vụ và ý nghĩa của tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp 2. Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp Tổ chức công tác kế toán khoa học và hợp lý là điều kiện cần thiết để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ và vai trò quan trọng của hạch toán kế toán, đảm bảo được chất lượng và hiệu quả của công tác kế toán.
Muốn vậy, việc tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp phải tuân thủ theo những nguyên tắc nhất định. Một số nguyên tắc cơ bản cần tuân thủ bao gồm: - Thứ nhất, nguyên tắc thống nhất Tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp là một loại hình tổ chức đặc thù. Hệ thống tổ chức công tác kế toán không phải là sự lắp ghép tuỳ tiện hoặc gộp lại một cách đơn giản các phần (đối tượng, phương pháp, mô hình, bộ máy kế toán.) mà là sự kết hợp hữu cơ giữa chúng. Vì vậy, tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp phải đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống kế toán giữa đối tượng và phương pháp, hình thức và bộ máy kế toán trong đơn vị kế toán.
Tổ chức công tác kế toán còn phải đảm bảo tính thống nhất giữa kế toán và quản lý. Doanh nghiệp là một hệ thống bao gồm nhiều bộ phận có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Ngoài bộ phận kế toán, còn có các bộ phận quản lý khác như thống kê, kế hoạch, vật tư, kỹ thuật. Do đó tổ chức công tác kế toán phải luôn chú ý mối quan hệ giữa kế toán và các bộ phận khác để đảm bảo sự thống nhất trong việc tính toán và đánh giá cá chỉ tiêu kinh tế; hoặc mối liên hệ trong việc cung cấp, thu thập và sử dụng các thông tin cũng như trong việc đối chiếu, kiểm tra số liệu kế toán với các bộ phận khác.
để đảm bảo sự ăn khớp, thống nhất với nhau. Đồng thời, tổ chức công tác kế toán còn phải đảm bảo thống nhất với toàn hệ thống, thống nhất mô hình tổ chức hạch toán với mô hình tổ chức kinh doanh và tổ chức quản lý. Nhờ vậy hệ thống mới không ngừng vận động và phát triển. 5 Thứ hai, nguyên tắc bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc, chuẩn mực và chế độ, luật kế toán hiện hành Chức năng của tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp là cung cấp thông tin kịp thời, đáng tin cậy cho người sử dụng.
Nhằm tạo ra một khung pháp lý chung, một sự hướng dẫn thống nhất, tiêu chuẩn cho công tác kế toán, Nhà nước đã ban hành Luật kế toán, các chuẩn mực, chế độ kế toán và đòi hỏi các doanh nghiệp phải tuân thủ. Thực hiện nguyên tắc này, khi triển khai tổ chức công tác kế toán, các doanh nghiệp phải nắm chắc và tuân thủ các chuẩn mực, chế độ kế toán của nhà nước, có như vậy mới đảm bảo thực hiện tốt chức năng của hạch toán. Thứ ba, nguyên tắc phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp là một tổ chức độc lập với những đặc điểm và điều kiện riêng về mô hình tổ chức, về phương thức kinh doanh, mô hình quản lý. Khi tổ chức công tác kế toán, ngoài việc đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc, chuẩn mực, chế độ chung, còn phải chú ý đến đặc điểm, điều kiện riêng của doanh nghiệp, không áp dụng một cách rập khuôn, máy móc mà phải triển khai tổ chức công tác kế toán phù hợp với từng điều kiện cụ thể, ví dụ tuỳ thuộc vào quy mô, loại hình kinh doanh, trình độ của cán bộ kế toán để lựa chọn hình thức kế toán, mô hình kế toán thích hợp.
Thực hiện nguyên tắc này sẽ đảm bảo sự hài hoà giữa tính thống nhất và tính đặc thù trong tổ chức HTKT, đảm bảo tính hiệu quả của hệ thống kế toán và phát huy đầy đủ vai trò của kế toán trong hệ thống quản lý doanh nghiệp. Thứ tư, nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả Tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp là việc vận dụng hệ thống phương pháp, các nguyên tắc kế toán, các căn cứ nhất định vào trong từng đơn vị cụ thể nhằm thực hiện chức năng thông tin và kiểm tra của kế toán. Vì vậy, tổ chức công tác kế toán phải đảm bảo tính hiệu quả, nghĩa là phải tổ chức công tác kế toán một cách khoa học, hợp lý nhằm thực hiện chức năng của nó được tốt nhất với chi phí thấp nhất. Theo nguyên tắc này, khi tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp phải luôn xem xét mối quan hệ giữa chi phí bỏ ra với kết quả về thông tin kế toán phục vụ cho quản lý.
6 Trên đây là những nguyên tắc cơ bản mang tính chất bao quát toàn bộ quá trình tổ chức công tác kế toán. Trong quá trình triển khai tổ chức công tác kế toán, các doanh nghiệp phải tuân thủ và thực hiện một cách đầy đủ các nguyên tắc này nhằm tổ chức công tác kế toán khoa học, hợp lý và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, tuỳ thuộc vào từng điều kiện cụ thể, các doanh nghiệp còn phải tuân theo những nguyên tắc cũng như dựa vào những căn cứ cụ thể trong từng nội dung tổ chức để đảm bảo tính khoa học của tất cả các nội dung trong tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp. Nhiệm vụ của tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp Là một phân hệ thông tin trong hệ thống quản lý, công tác kế toán thu thập và cung cấp thông tin về tài chính, về kết quả kinh doanh làm cơ sở cho việc ra những quyết định quản lý.
Tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng, đảm bảo thực hiện vai trò kế toán trong quản lý. Bởi vậy, tổ chức công tác kế toán cần thực hiện những nhiệm vụ sau: - Tổ chức bộ máy kế toán hợp lý để thực hiện được toàn bộ công việc kiểm toán ở doanh nghiệp với sự phân công, phân nhiệm rõ ràng công việc kế toán cho từng bộ phận, từng người trong bộ máy kế toán. - Tổ chức vận dụng các nguyên tắc kế toán, chế độ kế toán hiện hành và tổ chức vận dụng hình thức kế toán hợp lý với các phương tiện kỹ thuật tính toán hiện có nhằm đảm bảo chất lượng của thông tin kế toán. - Xác định rõ mối quan hệ giữa các bộ phận trong bộ máy kế toán với các bộ phận quản lý khác trong doanh nghiệp về các công việc có liên quan đến công tác kế toán ở doanh nghiệp.
- Tổ chức hướng dẫn mọi người trong doanh nghiệp chấp hành chế độ quản lý kinh tế, tài chính nói chung và chế độ kế toán nói riêng, tổ chức kiểm tra kế toán nội bộ doanh nghiệp. Trong quá trình kiểm tra, nếu phát hiện những vấn đề hạn chế còn tồn tại thì cần phải hướng dẫn, điều chỉnh kịp thời nhằm phục vụ tốt cho công tác kế toán. - Để đảm bảo thông tin kế toán cung cấp một cách kịp thời, chính xác thì phải thường xuyên nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ kế toán, thường xuyên 7 đổi mới trang thiết bị và phương tiện làm việc thích hợp, ứng dụng thành tựu khoa học - kỹ thuật mới vào công tác kế toán. Ý nghĩa của tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp Từ những nghiên cứu trên đây, có thể thấy tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp là một công cụ quan trọng, không thể thiếu trong hệ thống quản lý kinh tế nhằm quản lý, điều hành, kiểm tra, giám sát các hoạt động kinh tế tài chính ở mỗi đơn vị cũng như trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
Để thực hiện được vai trò đó thì đòi hỏi công tác kế toán doanh nghiệp phải được tổ chức một cách khoa học, hợp lý, phù hợp với đặc điểm, điều kiện của từng doanh nghiệp. Đặc biệt trong điều kiện khu vực hoá, toàn cầu hoá nền kinh tế như hiện nay, tính cạnh tranh ngày càng cao, quy mô hoạt động của các doanh nghiệp ngày càng lớn, các quan hệ kinh tế ngày càng đa dạng, phức tạp thì thông tin phục vụ cho quản lý càng phải kịp thời và chính xác. Thêm vào đó, ngày càng có nhiều đối tượng quan tâm đến thông tin kế toán của doanh nghiệp ngoài các nhà quản lý như: Các cơ quan quản lý Nhà nước, các cơ quan chủ quản, chủ đầu tư, các cổ đông, ngân hàng, nhà cung cấp, khách hàng. do vậy việc tổ chức công tác kế toán một cách khoa học, hợp lý càng trở nên cần thiết: - Tổ chức công tác kế toán tốt sẽ đảm bảo cung cấp thông tin về hoạt động kinh tế tài chính của đơn vị một cách có hệ thống, kịp thời, chính xác cho các nhà quản lý, các chủ đầu tư, cổ đông, khách hàng.
giúp họ đưa ra các quyết định kinh doanh có hiệu quả nhất. - Bố trí con người để thực hiện các khối lượng công tác kế toán là một nội dung của tổ chức công tác kế toán. Vì vậy, tổ chức công tác kế toán khoa học, hợp lý còn giúp cho đơn vị có được bộ máy kế toán gọn nhẹ, hoạt động có hiệu quả, góp phần tinh giản bộ máy quản lý của đơn vị, nâng cao hiệu suất lao động kế toán và hiệu lực của bộ máy quản lý - Tổ chức khoa học, hợp lý công tác kế toán phù hợp với đặc điểm của đơn vị trên cơ sở những quy định, chế độ chung của Nhà nước về quản lý tài chính sẽ tạo ra sự thống nhất trong quản lý, cung cấp thông tin tin cậy cho công tác quản lý vĩ 8 mô, giúp cho Nhà nước trong việc hoạch định chính sách, soạn thảo luật lệ thích hợp.