CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. BẢN CHẤT, CHỨC NĂNG CỦA TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP: 1. Bản chất của tài chính doanh nghiệp: Tài chính doanh nghiệp là những quan hệ kinh tế, biểu hiện dưới hình thức giá trị (quan hệ tiền tệ), phát sinh trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ, nhằm phục vụ quá trình tái sản xuất trong mỗi doanh nghiệp và góp phần tích lũy vốn cho xã hội. Các quan hệ kinh tế thuộc phạm vi tài chính doanh nghiệp bao gồm: Những quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với Nhà nước: Tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế phải thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước ( nộp thuế cho ngân sách Nhà nước ), ngân sách Nhà nước cấp vốn cho doanh nghiệp Nhà nước, góp vốn liên doanh hoặc góp vốn cổ phần ( mua cổ phiếu ) hoặc cho vay ( mua trái phiếu ) tùy theo mục đích yêu cầu quản lý đối với nền kinh tế mà quyết định góp vốn hoặc cho vay nhiều hay ít.
Những quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp và thị trường: Quan hệ giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp khác. Quan hệ giữa doanh nghiệp với các nhà đầu tư, với bạn hàng và khách hàng thông qua việc hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ trong hoạt động sản xuất kinh doanh, mua bán vật tư, hàng hoá, phí bảo hiểm, tiền lãi, tiền công, chi trả cổ tức… Quan hệ giữa doanh nghiệp ngân hàng, với các tổ chức tín dụng phát sinh trong quá trình cho vay, hoàn trả vốn và trả lãi. Những quan hệ kinh tế trong nội bộ doanh nghiệp: Quan hệ kinh tế doanh nhiệp với các phòng ban, phân xưởng, tổ đội sản xuất trong quá trình phân bổ tài sản, vốn liếng, tạm ứng… Quan hệ kinh tế doanh nhiệp với các cán bộ công nhân viên tronh quá trình phân phối thu nhập cho gnười lao động dưới hình thức tiền lương, tiền thưởng… Những quan hệ kinh tế trên, được biểu hiện trong sự vận động của tiền tệ, thông qua việc hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ, vì vậy thường được xem là các quan hệ tiền tệ. Những quan hệ này một mặt phản ánh doanh nghiệp là một đơn vị kinh tế độc lập, chiếm địa vị là chủ thể trong nền kinh tế, đồng thời phản ánh rõ nét mối quan hệ giữa tài chính doanh nghiệp với các khâu trong hệ thống tài chính nước ta.
Chức năng của tài chính doanh nghiệp: Tài chính doanh nghiệp có 3 chức năng sau: 1. Chức năng tạo vốn, đảm bảo thoả mãn nhu cầu vốn cho quá trình sản xuất kinh doanh: Trang 1 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY MAY PHÚC YÊN Để có đủ vốn cho hoạt đông sản xuất kinh doanh, tài chính doanh nghiệp phải thỏa mãn nhu cầu vốn, lựa chọn nguồn vốn, tổ chức huy động vốn và sử dụng vốn đúng đắn nhằm duy trì và thúc đẩy sự phát triển quá trình sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp. Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp là tạo môi trường hoạt động phong phú, đa dạng để tạo vốn và phát triển các loại hình tín dụng thu hút tối đa các nguồn vốn nhàn rỗi của các tổ chức kinh tế xã hội và nhân dân tạo nguồn vay dồi dào với mọi doanh nghiệp. Chức năng phân phối thu nhập bằng tiền của doanh nghiệp: Thu nhập bằng tiền của doanh nghiệp được tài chính doanh nghiệp phân phối, thu nhập bằng tiền mà doanh nghiệp đạt được trước tiên phải bù đắp các chi phí đã bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh như: bù đắp hao mòn máy móc, nhà xưởng, thiết bị, trả lương cho lao động, mua nguyên vật liệu để tiếp tục cho chu kỳ sản xuất kinh doanh mới, thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước, phần còn lại doanh nghịêp, sử dụng để hình thành các quỹ của doanh nghiệp, thực hiện vốn hoặc trả lợi tức cổ phần (nếu có).
Chức năng phân phối tài chính của doanh nghiệp là quá trình phân phối thu nhập bằng tiền của doanh nghiệp, quá trình đó luôn gắn với những đặc điểm vốn có của hoạt động sản xuất kinh doanh và hình thức sở hữu của doanh nghiệp. Chức năng giám đốc ( hoặc kiểm tra ) bằng tiền đối với các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghịêp: Tài chính doanh nghiệp căn cứ vào tình hình thu chi tiền tệ và các chỉ tiêu phản ánh bằng tiền để kiểm soát tình hình đảm bảo vốn sản xuất kinh doanh và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Cụ thể qua tỉ trọng, cơ cấu nguồn vốn huy động, việc sử dụng nguồn vốn huy động, việc sử dụng nguồn vốn huy động, việc tính toán các yếu tố chi phí vào giá thành và phí lưu thông, việc thanh toán công nợ với ngân sách, với người bán, với công nhân viên, với tín dụng và kiểm tra việc chấp hành kỹ luật tài chính, kỹ luật thanh toán, kỹ luật tín dụng của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó giúp cho các nhà quản trị phát hiện những khâu mất cân đối, những sơ hở trong công tác điều hành quản lý trong sản xuất kinh doanh để có biện pháp ngăn chặn kịp thời các khả năng xảy ra nhằm duy trì và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Đặc điểm chức năng giám đốc của tài chính doanh nghiệp, vì vậy chức năng này trong phạm vi doanh nghiệp nơi mà hàng ngày, hàng giờ thực hiện việc tiêu dùng vật tư và lao động thì có ý nghĩa quan trọng hàng đầu. Tóm lại: Ba chức năng trên có mối liên hệ mật thiết hữu cơ với nhau. Chức năng tạo vốn và chức năng phân phối được tiến hành đồng thời với quá trình thực hiện chức năng giám đốc, chức năng giám đốc được tiến hành tốt là cơ sở quan trọng cho những định hướng sản xuất kinh doanh, tạo điều kiện cho việc sản xuất kinh doanh được tiến hành liên tục, việc tạo vốn và phân phối tốt, sẽ khai thông các luồng tài chính dồi dào là điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chức năng giám đốc của tài chính doanh nghiệp. NHIỆM VỤ, MỤC TIÊU CỦA PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP: 1.
Định nghĩa: Trang 2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY MAY PHÚC YÊN Phân tích tài chính là tổng thể các phương pháp khoa học, cho phép đánh giá tình hình tài chính: quá khứ và hiện tại giúp cho việc ra quyết định quản trị và đánh giá doanh nghiệp một cách chính xác. Nhiệm vụ: Nhiệm vụ của phân tích tài chính là trên cơ sở những nguyên tắc về tài chính doanh nghiệp và phương pháp phân tích mà phân tích đánh giá thực trạng của hoạt động tài chính, vạch rõ những mặt tích cực và tiêu cực của việc thu chi tiền tệ, xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng các yếu tố, từ đó đề ra các biện pháp, nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp: Phân tích tài chính doanh nghiệp giúp nhà phân tích đánh giá chính xác sức mạnh tài chính, khả năng sinh lãi, tiềm năng, hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, đánh giá những triển vọng cũng như những rủi ro trong tương lai của doanh nghiệp, để từ đó ra những quyết định thích hợp. Những người sử dụng báo cáo tài chính cũng được tiến hành theo nhiều cách khác nhau.
Phân tích tài chính đối với nhà quản trị: Đối với các nhà quản trị phân tích tài chính nhằm: Tạo thành các chu kỳ đánh giá đều đặn về các hoạt động sản xuất kinh doanh trong quá khứ, tiến hành cân đối tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, khả năng hoàn trả nợ vay, mức độ rủi ro của tài chính doanh nghiệp. Định hướng các quyết định của hội đồng quản trị, ban giám đốc như: quyết định đầu tư, quyết định tài trợ, phân chia lợi tức, phân chia cổ phần… Là cơ sở cho các kế hoạch đầu tư, phần ngân sách thương mại… Cuối cùng phân tích tài chính là công cụ để kiểm soát các hoạt động quản lý. Phân tích tài chính làm nổi bật tầm quan trọng của dự báo tài chính và là cơ sở cho các nhà quản trị để làm sáng tỏ các chính sách, sách lược của doanh nghiệp. Phân tích tài chính đối với nhà đầu tư: Các cổ đông, các chủ sở hữu của doanh nghiệp quan tâm trực tiếp đến việc tính toán các giá trị của doanh nghiệp vì họ đã giao vốn cho doanh nghiệp và có thể chịu rủi ro.
Thu nhập của cổ đông là tiền chia lợi tức và giá trị tăng thêm của vốn đầu tư, hai yếu tố này chịu ảnh hưởng lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghịêp. Do đó, các nhà đầu tư thường tiến hành đánh giá khả quan sinh lời của doanh nghiệp. Phân tích tài chính với nhà cho vay: Nhà cho vay muốn đảm bảo khả năng hoàn trả nợ của khách hàng, thì phân tích tài chính của doanh nghiệp đi vay, phân tích tài chính đối với các khoản nợ vay dài hạn, khác với các khoản nợ vay ngắn hạn. Nếu là những khoản cho vay ngắn hạn, người cho vay quan tâm đến khả năng thanh toán nhanh của doanh nghịêp.
Nghĩa là khả năng ứng phó của doanh nghiệp đối với các món vay khi đến hạn trả. Trang 3 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY MAY PHÚC YÊN Nếu là những khoản cho vay dài hạn, người cho vay phải tin chắc khả năng hoàn vốn và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Dù cho vay ngắn hạn hay dài hạn thì người ta cho vay đều quan tâm tới cơ cấu tài chính biểu hiện mức độ mạo của doanh nghiệp đi vay. Phân tích tài chính đối với cơ quan Nhà nước: Đối với cơ quan Nhà nước như: cơ quan thuế, cơ quan tài chính, cơ quan chủ quản … qua phân tích tài chính sẽ thấy được thực trạng tài chính của doanh nghiệp, trên cơ sở đó các cơ quan Nhà nước sẽ có biện pháp quản lý doanh nghiệp có hiệu quả hơn.
Yêu cầu của việc phân tích tài chính: Đánh giá các tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các mặt, đảm bảo vốn cho sản xuất kinh doanh, quản lý và phân phối vốn. Đánh giá hiệu quả sử dụng của từng loại vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh và kết quả tài chính của hoạt động sản xuất kinh doanh.