LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trên lý thuyết cũng nhƣ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, phân tích tài chính đóng vai trò hết sức cần thiết. Mục đích của việc phân tích tài chính là giúp ngƣời sử dụng thông tin đánh giá đƣợc sức mạnh tài chính, khả năng sinh lời và triển vọng của doanh nghiệp. Do vậy, phân tích tài chính có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với các chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị doanh nghiệp mà các thông tin từ việc phân tích tài chính mang lại còn hữu ích đối với các nhà đầu tƣ, nhà cung cấp, nhà cho vay, ngƣời lao động trong doanh nghiệp, các cơ quan quản lý nhà nƣớc về kinh tế.
Đặc biệt là đối với các công ty cổ phần, công tác này đặc biệt chiếm vị trí nổi bật bởi nó ảnh hƣởng rất lớn tới việc ra quyết định của các nhà đầu tƣ – một nhân tố giữ vai trò không nhỏ tới hoạt động của doanh nghiệp. Vì những lý do khác nhau, trên thực tiễn, công tác phân tích tài chính tại các doanh nghiệp vẫn chƣa thực sự trở thành công cụ hữu ích cho các đối tƣợng liên quan, do vậy chƣa thực sự phát huy đƣợc vai trò, ý nghĩa tích cực của nó. Công ty Cổ phần Chuyển phát nhanh Bƣu điện lả doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ chuyển phát nhanh trong nƣớc và quốc tế. Trong lĩnh vực này, doanh nghiệp chịu sự cạnh tranh khá lớn.Muốn tồn tại và phát triển trong bối cảnh cạnh tranh, một nhân tố quan trọng là doanh nghiệp cần phải đánh giá chính xác thực trạng tài chính và tiềm năng của doanh nghiệp để có thể ra những quyết định đúng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp có nhận đƣợc sự quan tâm của các nhà đầu tƣ, các nhà cung cấp,… hay không cũng chịu ảnh hƣởng rất nhiều từ công tác phân tích tài chính của doanh nghiệp. Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp, Công ty Cổ phần Chuyển phát nhanh Bƣu điện cũng quan tâm tới công tác này. Để khắc phục những tồn tại trong công tác phân tích tài chính tại Công ty, em xin chọn đề tài: ‘‘Công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần Chuyển phát nhanh Bƣu điện – Thực trạng và giải pháp” để làm luận văn tốt nghiệp. Mục đích nghiên cứu - Hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về công tác phân tích tài chính doanh nghiệp.
- Đánh giá thực trạng công tác phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Chuyển phát nhanh Bƣu điện và phân tích nguyên nhân gây nên hạn chế trong công tác phân tích tình hình tài chính của công ty. - Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Chuyển phát nhanh Bƣu điện. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu bài luận văn là công tác phân tích tài chính doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu: Công tác phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Chuyển phát nhanh Bƣu điện từ năm 2013 đến năm 2015.
Phƣơng pháp nghiên cứu Phương pháp luận: phƣơng pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Phương pháp nghiên cứu: - Phƣơng pháp phân tích – tổng hợp: trên cơ sở phân tích lý thuyết và thực tiễn công tác phân tích tài chính tại doanh nghiệp, đề tài khái quát hóa bản chất của công tác phân tích tài chính tại Công ty, trên cơ sở đánh giá đó nhằm đƣa ra những giải pháp cần thiết cho việc hoàn thiện công tác này tại Công ty. - Phƣơng pháp so sánh: sử dụng phƣơng pháp này để đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của Công ty qua các năm và trong mối quan hệ với các doanh nghiệp cùng ngành, đây là nội dung quan trọng của công tác phân tích tài chính. Phương pháp thu thập và xử lý thông tin - Phƣơng pháp thu thập thông tin: nghiên cứu tài liệu để tìm hiểu những thông tin nhƣ: Chủ trƣơng, chính sách liên quan tới nội dung nghiên cứu; Số liệu phục vụ cho việc nghiên cứu;… 3 - Phƣơng pháp xử lý thông tin: Phƣơng pháp xử lý toán học đối với các thông tin định lƣợng: Sử dụng phƣơng pháp thống kê toán để xác định xu hƣớng diễn biến của các số liệu, xác định đƣợc quy luật của tập hợp số liệu.
Phƣơng pháp xử lý logic đối với các thông tin định tính: Đƣa ra những phán đoán về bản chất các sự kiện liên hệ logic của các sự kiện. Kết cấu của đề tài Cấu trúc của bài luận văn gồm: - Chƣơng 1: Lý luận chung về công tác phân tích tài chính doanh nghiệp - Chƣơng 2: Thực trạng công tác phân tích tài chính tại công ty Cổ phần chuyển phát nhanh Bƣu điện - Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần Chuyển phát nhanh Bƣu điện 1 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1 DOANH NGHIỆP VÀ VAI TRÒ CỦA PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Doanh nghiệp và hoạt động tài chính của doanh nghiệp Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, đƣợc đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm thực hiện các hoạt động kinh doanh. Để đạt đƣợc lợi nhuận mong muốn, doanh nghiệp cần phải có những quyết định về tổ chức hoạt động sản xuất và vận hành trao đổi. Trong quá trình đó, có rất nhiều yếu tố tác động tới hoạt động của doanh nghiệp.
Trƣớc hết, doanh nghiệp luôn phải đối đầu với công nghệ. Sự phát triển của công nghệ là một yếu tố góp phần thay đổi phƣơng thức sản xuất, tạo ra nhiều kỹ thuật mới dẫn đến những thay đổi mạnh mẽ trong quản lý tài chính doanh nghiệp. Doanh nghiệp mặt khác là đối tƣợng quản lý của nhà nƣớc. Nhà nƣớc điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp thông qua các văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là các văn bản quy định về cơ chế quản lý tài chính.
Doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trƣờng luôn luôn phải dự tính trƣớc các khả năng rủi ro có thể xảy ra, đặc biệt là rủi ro tài chính để có thể có cách ứng phó kịp thời, đúng đắn. Bên cạnh đó, doanh nghiệp luôn luôn phải đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao hơn của khách hàng về chất lƣợng, mẫu mã, giá cả hàng hóa và các loại dịch vụ. Doanh nghiệp cũng thƣờng phải đáp ứng đƣợc đòi hỏi của các đối tác về mức vốn chủ sở hữu trong cơ cấu vốn. Sự tăng, giảm vốn chủ sở hữu có tác động đáng kể tới hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt trong các điều kiện kinh tế khác nhau.
Muốn phát triển bền vững, doanh nghiệp phải làm chủ và dự đoán trƣớc sự thay đổi của môi trƣờng để sẵn sàng thích nghi với nó. Trong môi trƣờng đó, quan hệ tài chính của doanh nghiệp đƣợc thể hiện rất phong phú và đa dạng. 2 Trƣớc hết, để tiến hành hoạt động sản xuất – kinh doanh, doanh nghiệp phải có một lƣợng vốn nhất định để đầu tƣ các yếu tố đầu vào (máy móc, thiết bị, nhà xƣởng, nguyên liệu, nhân lực,…) và sau đó là quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào tạo ra các hàng hóa – dịch vụ đầu ra (hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng hoặc đƣợc sử dụng cho quá trình sản xuất, kinh doanh khác). Nhƣ vậy, trong một thời kỳ nhất định, các doanh nghiệp đã chuyển hóa các hàng hóa, dịch vụ đầu vào thành các hàng hóa, dịch vụ đầu ra để trao đổi (bán).
Trong số các tài sản mà doanh nghiệp nắm giữ có một tài sản đặc biệt – đó là tiền. Mọi quá trình trao đổi đều đƣợc thực hiện thông qua trung gian là tiền và khái niệm dòng vật chất và dòng tiền phát sinh từ đó, tức là sự dịch chuyển hàng hóa, dịch vụ và sự dịch chuyển tiền giữa các đơn vị, tổ chức kinh tế. Nhƣ vậy, tƣơng ứng với dòng vật chất đi vào (hàng hóa, dịch vụ đầu vào) là dòng tiền đi ra; ngƣợc lại, tƣơng ứng với dòng vật chất đi ra (hàng hóa, dịch vụ đầu ra) là dòng tiền đi vào. Sản xuất, chuyển hóa là một quá trình công nghệ.
Một mặt, nó đƣợc đặc trƣng bởi thời gian chuyển hóa hàng hóa và dịch vụ, mặt khác nó đƣợc đặc trƣng bởi các yếu tố cần thiết cho sự vận hành – đó là tƣ liệu sản xuất và sức lao động. Quá trình công nghệ này có tác dụng quyết định tới cơ cấu vốn và hoạt động trao đổi của doanh nghiệp. Doanh nghiệp thực hiện hoạt động trao đổi hoặc với thị trƣờng cung cấp hàng hóa, dịch vụ đầu vào hoặc thị trƣờng phân phối, tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ đầu ra và tùy thuộc vào tính chất hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Hoạt động tài chính của doanh nghiệp đƣợc phát sinh từ quá trình trao đổi đó.
Hoạt động tài chính có quan hệ chặt chẽ với hoạt động kinh doanh và nó phục vụ cho các mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp. Nói một cách cụ thể, hoạt động tài chính doanh nghiệp là hoạt động của các luồng chuyển dịch, các luồng vận động và chuyển hóa các luồng tài chính trong quá trình sản xuất, cung cấp và trao đổi để tạo lập, sử dụng quỹ tiền tệ nhằm đạt đƣợc mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp.2 Phân tích tài chính và vai trò của phân tích tài chính Phân tích tài chính là sử dụng một tập hợp các phƣơng pháp và các công cụ cho 3 phép xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về tài chính nhằm đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lƣợng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó. Với những nội dung này, phân tích tài chính của một doanh nghiệp trở thành mối quan tâm của nhiều đối tƣợng khác nhau nhƣ Ban Giám đốc, Hội đồng quản trị, các nhà đầu tƣ, các cổ đông, ngƣời cho vay,… 1.1 Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp Phân tích tài chính của các nhà quản trị tài chính là phân tích nội bộ doanh nghiệp. Do thông tin đầy đủ và hiểu rõ doanh nghiệp nên các nhà phân tích tài chính trong doanh nghiệp có nhiều lợi thế để có thể phân tích tài chính tốt nhất.