Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị Viêm Phổi Mắc Phải Cộng Đồng Ở Người Lớn ...

Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi tại trung tâm y tế huyện Tứ Kỳ, Hải Dương, luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I.

• Tác giả: Phạm Đình Quân
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hoàng Anh
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược lý - Dược lâm sàng
• Đề tài: Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị Viêm Phổi Ở Người Lớn Tại Tứ Kỳ, Hải Dương
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. MỤC LỤC
• 2.1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2.2. Bệnh viêm phổi mắc phải cộng đồng
• 2.3. Dịch tễ học
• 2.4. Cơ chế bệnh sinh
• 2.5. Căn nguyên gây bệnh
• 2.5.1. Căn nguyên vi khuẩn
• 2.5.2. Căn nguyên virus
• 2.5.3. Căn nguyên nấm
• 2.6. Chẩn đoán tác nhân gây bệnh dựa trên kinh nghiệm
• 2.7. Chẩn đoán viêm phổi mắc phải cộng đồng
• 2.7.1. Lâm sàng
• 2.7.2. Cận lâm sàng
• 3. ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI MẮC PHẢI CỘNG ĐỒNG
• 3.1. Mục tiêu điều trị
• 3.2. Điều trị ban đầu theo kinh nghiệm
• 3.2.1. Bệnh nhân VPCĐ mức độ nhẹ, điều trị ngoại trú
• 3.2.2. Bệnh nhân VPCĐ mức độ trung bình, nhập viện
• 3.3. Điều trị theo căn nguyên
• 3.4. Tình hình kháng kháng sinh của một số vi khuẩn gây Viêm phổi mắc phải cộng đồng
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 4.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 4.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 4.4. Phương pháp nghiên cứu
• 4.4.1. Thiết kế nghiên cứu
• 4.4.2. Cỡ mẫu và cách thức lấy mẫu
• 4.4.3. Chỉ tiêu nghiên cứu
• 4.4.4. Một số tiêu chuẩn để phân tích kết quả
• 4.5. Phân loại mức độ nặng VPCĐ ở người lớn
• 4.6. Các tiêu chuẩn trong phân tích lựa chọn kháng sinh
• 4.7. Phân tích chế độ liều kháng sinh trên bệnh nhân có chức năng thận bình thường
• 4.8. Phân tích chế độ liều kháng sinh trên bệnh nhân có chức năng thận suy giảm
• 5. HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ
• 5.1. Xử lý và phân tích số liệu
• 6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 6.1. Thực trạng sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ
• 6.2. Đặc điểm của bệnh nhân khi bắt đầu điều trị viêm phổi
• 6.3. Đặc điểm sử dụng kháng sinh
• 6.4. Phân tích sự phù hợp trong việc lựa chọn kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ
• 6.4.1. Phân tích sự phù hợp của việc lựa chọn kháng sinh trong phác đồ khởi đầu
• 6.4.2. Phân tích sự phù hợp về chế độ liều kháng sinh của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu
• 6.5. Thực trạng sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ
• 6.6. Đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu
• 6.7. Đặc điểm sử dụng kháng sinh trên bệnh nhân VPCĐ
• 6.8. Sự phù hợp trong việc lựa chọn kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ
• 6.8.1. Phân tích sự phù hợp của việc lựa chọn kháng sinh trong phác đồ khởi đầu
• 6.8.2. Phân tích sự phù hợp về chế độ liều kháng sinh của bệnh nhân trong nghiên cứu
• 7. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Sử Dụng Kháng Sinh Trong Viêm Phổi

Viêm phổi mắc phải cộng đồng (VPCĐ) là một trong những bệnh lý nhiễm khuẩn phổ biến, gây ra nhiều biến chứng và tỷ lệ tử vong cao. Việc phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị VPCĐ là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh. Tại Tứ Kỳ, Hải Dương, việc sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

1.1. Định Nghĩa Và Tầm Quan Trọng Của Viêm Phổi

Viêm phổi là tình trạng nhiễm khuẩn của nhu mô phổi, có thể gây ra bởi nhiều tác nhân khác nhau. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn gây gánh nặng cho hệ thống y tế. Theo thống kê, viêm phổi chiếm tỷ lệ cao trong các bệnh lý nhiễm khuẩn, đặc biệt là ở người lớn tuổi.

1.2. Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh Tại Tứ Kỳ

Tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ, việc sử dụng kháng sinh trong điều trị VPCĐ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm lâm sàng. Tuy nhiên, việc lạm dụng và sử dụng không hợp lý kháng sinh đang gia tăng, dẫn đến tình trạng kháng thuốc ngày càng nghiêm trọng.

II. Vấn Đề Kháng Kháng Sinh Trong Điều Trị Viêm Phổi

Kháng kháng sinh là một trong những thách thức lớn trong điều trị viêm phổi. Việc lạm dụng kháng sinh không chỉ làm giảm hiệu quả điều trị mà còn làm tăng nguy cơ tử vong. Tình trạng này đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng tại Tứ Kỳ, Hải Dương.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Kháng Kháng Sinh

Nguyên nhân chính dẫn đến kháng kháng sinh bao gồm việc sử dụng kháng sinh không đúng cách, kéo dài và lạm dụng trong điều trị. Điều này không chỉ xảy ra trong y tế mà còn trong các lĩnh vực khác như chăn nuôi và thủy sản.

2.2. Hệ Lụy Của Kháng Kháng Sinh

Kháng kháng sinh dẫn đến việc điều trị trở nên khó khăn hơn, kéo dài thời gian điều trị và tăng chi phí y tế. Hơn nữa, tình trạng này còn làm tăng tỷ lệ tử vong do các bệnh nhiễm khuẩn, trong đó có viêm phổi.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh

Để phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi, một nghiên cứu đã được thực hiện tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu khảo sát thực trạng và phân tích sự phù hợp trong việc sử dụng kháng sinh.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, thu thập dữ liệu từ bệnh nhân điều trị viêm phổi tại Trung tâm Y tế. Các tiêu chí lựa chọn và loại trừ bệnh nhân được xác định rõ ràng để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê phù hợp. Các chỉ tiêu nghiên cứu sẽ được xác định để đánh giá sự phù hợp trong việc lựa chọn kháng sinh điều trị viêm phổi.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Sử Dụng Kháng Sinh

Kết quả nghiên cứu cho thấy tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi tại Tứ Kỳ còn nhiều bất cập. Việc lựa chọn kháng sinh chưa thực sự phù hợp với các khuyến cáo hiện hành, dẫn đến tình trạng kháng thuốc gia tăng.

4.1. Đặc Điểm Bệnh Nhân

Đặc điểm của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người lớn mắc viêm phổi cao, với nhiều bệnh lý nền đi kèm. Điều này ảnh hưởng đến việc lựa chọn kháng sinh và hiệu quả điều trị.

4.2. Phân Tích Sự Phù Hợp Trong Lựa Chọn Kháng Sinh

Phân tích cho thấy nhiều trường hợp kháng sinh được chỉ định không phù hợp với phác đồ điều trị khuyến cáo. Điều này cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh.

V. Kết Luận Về Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh

Tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi tại Tứ Kỳ cần được cải thiện để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân. Việc nâng cao nhận thức về kháng kháng sinh và thực hiện các biện pháp can thiệp là rất cần thiết.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các chương trình đào tạo cho nhân viên y tế về việc sử dụng kháng sinh hợp lý. Đồng thời, cần thiết lập các quy trình giám sát và đánh giá việc sử dụng kháng sinh tại các cơ sở y tế.

5.2. Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới cho việc phân tích và cải thiện tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi. Các nghiên cứu tiếp theo cần được thực hiện để theo dõi và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI PHẠM ĐÌNH QUÂN PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI MẮC PHẢI CỘNG ĐỒNG Ở NGƯỜI LỚN TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN TỨ KỲ, TỈNH HẢI DƯƠNG LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: DƯỢC LÝ - DƯỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ: CK 60720405 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hoàng Anh Nơi thực hiện: Trường Đại học Dược Hà Nội Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ Hà Nội, 2022 LỜI CẢM ƠN Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I “Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương” được hoàn thành, trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.TS Nguyễn Hoàng Anh – Giám đốc Trung tâm DI&ADR Quốc gia – Trường Đại học Dược Hà Nội đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn sự hỗ trợ nhiệt tình của các anh chị đồng nghiệp tại Trung tâm DI&ADR Quốc gia, đặc biệt là ThS. Nguyễn Thị Tuyến đã tận tình chỉ dẫn, đưa ra những góp ý và lời khuyên quý báu trong thời gian học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám hiệu, Phòng Sau đại học, Bộ môn Dược lực, Bộ môn Dược lâm sàng - Trường Đại học Dược Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban Lãnh đạo và toàn thể cán bộ, nhân viên Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ, đặc biệt là Khoa Dược, Phòng Kế hoạch Tổng hợp của Trung tâm đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôi vượt qua những khó khăn để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Tứ Kỳ, ngày 04 tháng 5 năm 2022 HỌC VIÊN Phạm Đình Quân DANH MỤC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT ATS Hiệp hội lồng ngực Hoa Kỳ (American Thoracic Society) AMG Aminoglycosid BTS Hiệp hội lồng ngực Anh (British Thoracic Society) TTYT Trung tâm Y tế BVĐK Bệnh viện đa khoa COPD Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính C2G Cephalosporin thế hệ 2 C3G Cephalosporin thế hệ 3 HDĐT Hướng dẫn điều trị FQ Fluoroquinolon ICU Khoa Hồi sức tích cực (Intensive Care Unit) Hiệp hội các bệnh lý nhiễm trùng Hoa Kỳ IDSA (Infectious Diseases Society of America) Tụ cầu vàng kháng Methicillin MRSA (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus) NCVK Nuôi cấy vi khuẩn NVYT Nhân viên y tế n Số lượng PCR Polymerase Chain Reaction – Phản ứng khuếch đại gen TLTK Tài liệu tham khảo TM Tĩnh mạch VPCĐ Viêm phổi mắc phải ở cộng đồng WHO Tổ chức Y tế thế giới (World Health Organization) TKMX Trực khuẩn mủ xanh KC Khuyến cáo MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ . Bệnh viêm phổi mắc phải cộng đồng. Dịch tễ học . Cơ chế bệnh sinh . Căn nguyên gây bệnh . Chẩn đoán tác nhân gây bệnh dựa trên kinh nghiệm . Chẩn đoán viêm phổi mắc phải cộng đồng . Chẩn đoán mức độ nặng VPCĐ . Dược lý lâm sàng sử dụng kháng sinh hợp lý trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng . Lựa chọn kháng sinh dựa trên phổ kháng khuẩn. Lựa chọn và tối ưu hóa chế độ liều dựa trên đặc điểm dược động học/dược lực học và chức năng thận của bệnh nhân. Lựa chọn kháng sinh dựa trên khả năng xâm nhập vào cơ quan đích . Cân nhắc về tương tác thuốc khi lựa chọn kháng sinh . Nguyên tắc chuyển đổi kháng sinh đường tĩnh mạch sang đường uống15 1. Điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng. Mục tiêu điều trị: . Điều trị ban đầu theo kinh nghiệm: . Bệnh nhân VPCĐ mức độ nhẹ, điều trị ngoại trú . Bệnh nhân VPCĐ mức độ trung bình, nhập viện . Điều trị theo căn nguyên. Căn nguyên gây VPCĐ ở Việt Nam . Tình hình kháng kháng sinh của một số vi khuẩn gây Viêm phổi mắc phải cộng đồng. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu . Tiêu chuẩn lựa chọn . Tiêu chuẩn loại trừ. Phương pháp nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu . Cỡ mẫu và cách thức lấy mẫu . Chỉ tiêu nghiên cứu . Một số tiêu chuẩn để phân tích kết quả . Phân loại mức độ nặng VPCĐ ở người lớn . Các tiêu chuẩn trong phân tích lựa chọn kháng sinh. Phân tích chế độ liều kháng sinh trên bệnh nhân có chức năng thận bình thường . Phân tích chế độ liều kháng sinh trên bệnh nhân có chức năng thận suy giảm. Hiệu quả điều trị . Xử lý và phân tích số liệu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Thực trạng sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ. Đặc điểm của bệnh nhân khi bắt đầu điều trị viêm phổi. Đặc điểm sử dụng kháng sinh . Phân tích sự phù hợp trong việc lựa chọn kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ . Phân tích sự phù hợp của việc lựa chọn kháng sinh trong phác đồ khởi đầu . Phân tích sự phù hợp về chế độ liều kháng sinh của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu. Thực trạng sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ. Đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đặc điểm sử dụng kháng sinh trên bệnh nhân VPCĐ . Sự phù hợp trong việc lựa chọn kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ. Phân tích sự phù hợp của việc lựa chọn kháng sinh trong phác đồ khởi đầu . Phân tích sự phù hợp về chế độ liều kháng sinh của bệnh nhân trong nghiên cứu.61 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 64 TÀI LIỆU THAM KHẢO . DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Yếu tố nguy cơ nhiễm các tác nhân viêm phổi . Phân loại nhóm kháng sinh theo đặc điểm PK/PD và đề xuất chiến lược tối ưu liều . Phân loại mức độ nặng của VPCĐ theo CURB-65 . Các phác đồ kháng sinh được khuyến cáo điều trị theo kinh nghiệm . Liều dùng khuyến cáo một số kháng sinh được sử dụng trong nghiên cứu . Liều dùng khuyến cáo một số kháng sinh đối với bệnh nhân suy giảm chức năng thận . Đặc điểm của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Tiền sử sử dụng kháng sinh trước khi nhập viện. Đặc điểm bệnh lý mắc kèm viêm phổi . Mức độ nặng của bệnh VPCĐ . Đặc điểm chức năng thận của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đặc điểm sử dụng kháng sinh trong mẫu nghiên cứu . Tổng hợp các kháng sinh theo đường dùng điều trị VPCĐ . Tổng hợp các kháng sinh dựa trên phổ kháng khuẩn . Các phác đồ kháng sinh sử dụng điều trị VPCĐ . Phác đồ kháng sinh kinh nghiệm theo mức độ nặng của VPCĐ . Phác đồ kinh nghiệm cụ thể được sử dụng . Nguyên nhân thay đổi phác đồ điều trị VPCĐ . Phân bố thay đổi phác đồ kháng sinh . Tổng hợp các phác đồ thay thế . Chế độ liều của các kháng sinh sử dụng trong nghiên cứu . Lựa chọn kháng sinh trong phác đồ khởi đầu theo kinh nghiệm . Sự phù hợp về chế độ liều kháng sinh trong mẫu nghiên cứu . Các chế độ liều kháng sinh không phù hợp .53 DANH MỤC HÌNH Hình 3. Sơ đồ thu thập bệnh án nghiên cứu . Kháng sinh được sử dụng trong phác đồ khởi đầu và phác đồ thay thế .45 ĐẶT VẤN ĐỀ Viêm phổi mắc phải ở cộng đồng là một trong những bệnh lý nhiễm khuẩn phổ biến, chiếm tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong cao trên thế giới, là nguyên nhân gây tử vong thứ 3 sau đột quỵ và nhồi máu cơ tim [1]. Tại Việt Nam, VPCĐ là một bệnh lý nhiễm khuẩn thường gặp nhất trong các bệnh nhiễm khuẩn trên thực hành lâm sàng, chiếm 12% các bệnh phổi [1]. Kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn trong đó có bệnh viêm phổi. Hiện nay, kháng sinh ngoài sử dụng trong điều trị nhiễm khuẩn còn được sử dụng rộng rãi trong các ngành chăn nuôi, thủy sản…Do việc sử dụng rộng rãi, kéo dài và lạm dụng, chưa hợp lý, an toàn nên tình trạng kháng kháng sinh của các vi sinh vật (vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng, nấm, …) ngày một gia tăng. Mức độ kháng thuốc ngày càng trầm trọng làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, tiên lượng xấu, nguy cơ tử vong cao, thời gian điều trị kéo dài, chi phí điều trị tăng cao, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh và cộng đồng [3]. Việc phân tích sử dụng kháng sinh hiện nay thực sự cần thiết cho các thầy thuốc, các nhà quản lý trong việc xây dựng và thực hiện chiến lược sử dụng kháng sinh an toàn, hợp lý, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị các bệnh nhiễm khuẩn trong đó có bệnh viêm phổi cộng đồng. Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ là đơn vị y tế hạng II, tuyến huyện, trực thuộc Sở Y tế Hải Dương. Tại Trung tâm, việc lựa chọn kháng sinh trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, trong đó có viêm phổi cộng đồng chủ yếu dựa vào kinh nghiệm điều trị với nhiều sự lựa chọn và phối hợp. Bên cạnh đó còn có những xu hướng sử dụng kháng sinh chưa hợp lý vẫn còn phổ biến. Do vậy, vấn đề sử dụng kháng sinh đúng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn trong đó có viêm phổi cộng đồng rất cần được quan tâm. Với mong muốn góp phần vào việc lựa chọn và sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn, hiệu quả, nâng cao chất lượng điều trị, giảm tỷ lệ kháng kháng sinh, chúng tôi thực hiện đề tài: “Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương” với 2 mục tiêu: 1 1. Khảo sát thực trạng sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ. Phân tích sự phù hợp trong việc sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Trung tâm Y tế huyện Tứ Kỳ. Bệnh viêm phổi mắc phải cộng đồng 1.