Nguyễn thị ngọc phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại bệnh viện bệnh nhiệt đới trung ương năm 2021 2022

Nghiên cứu phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương năm 2021-2022. Đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược Học
• Đề tài: Phân Tích Việc Thực Hiện Kết Quả Trúng Thầu Thuốc Tại Bệnh Viện Bệnh Nhiệt Đới Trung Ương Năm 2021 - 2022
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan các quy định về đấu thầu và thực hiện danh mục thuốc trúng thầu
• 1.2. Khái niệm về đấu thầu
• 1.3. Các quy định về thực hiện kết quả đấu thầu thuốc
• 1.4. Các phương pháp phân tích sử dụng thuốc tại bệnh viện
• 1.5. Các phương pháp phân tích dữ liệu tổng hợp sử dụng thuốc
• 1.6. Các phương pháp định tính
• 1.7. Tổng quan về thực trạng thực hiện kết quả trúng thầu thuốc của các cơ sở y tế tại Việt Nam
• 1.8. Tình hình thực hiện thuốc theo gói thầu
• 1.9. Tình hình thực hiện thuốc theo nhóm tác dụng dược lý
• 1.10. Tình hình sử dụng thuốc theo nguồn gốc xuất xứ
• 1.11. Một số tồn tại và nguyên nhân trong thực hiện kết quả đấu thầu thuốc
• 1.12. Vấn đề thuốc trúng thầu nhưng không thực hiện hoặc thực hiện chưa đạt yêu cầu
• 1.13. Vấn đề thuốc trúng thầu thực hiện vượt mức giới hạn yêu cầu
• 1.14. Vài nét về bệnh viện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương
• 1.15. Giới thiệu bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương
• 1.16. Mô hình bệnh tật của bệnh viện năm 2021, 2022
• 1.17. Tình hình thực hiện kết quả đấu thầu thuốc tại bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong những năm gần đây
• 1.18. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6. Biến số nghiên cứu
• 2.7. Xử lý và phân tích số liệu
• 2.8. Các vấn đề liên quan đến đạo đức nghiên cứu và biện pháp làm tăng độ tin cậy của số liệu thu thập
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. So sánh các thuốc đã thực hiện với thuốc trúng thầu của bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương năm 2021 – 2022
• 3.2. Thuốc trúng thầu và thực hiện theo khoản mục, giá trị
• 3.3. Cơ cấu thuốc trúng thầu và thực hiện phân chia theo cấp đấu thầu
• 3.4. Cơ cấu thuốc trúng thầu và thực hiện phân chia theo gói thầu và nhóm tiêu chuẩn kỹ thuật
• 3.5. Cơ cấu thuốc trúng thầu và thực hiện theo nguồn gốc
• 3.6. Thuốc trúng thầu được phép thực hiện tối thiểu 50% năm 2021-2022
• 3.7. Cơ cấu thuốc trúng thầu và thực hiện phân chia theo tỷ lệ giá trị thực hiện
• 3.8. Cơ cấu thuốc trúng thầu và thực hiện theo nhóm tác dụng dược lý
• 3.9. Cơ cấu thuốc trúng thầu và thực hiện trong nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn
• 3.10. Vấn đề các thuốc trúng thầu không thực hiện
• 3.11. Vấn đề các thuốc trúng thầu thực hiện <80%
• 3.12. Vấn đề thực hiện của một số nhóm thuốc chống nhiễm khuẩn, đặc biệt kháng sinh Cephalosporin
• 3.13. Vấn đề nhóm 3 có tỷ lệ thực hiện/trúng thầu cách xa tỷ lệ trung bình của toàn danh mục trúng thầu
• 3.14. Vấn đề các thuốc trúng thầu thực hiện trên 120%
• 3.15. Phân tích nguyên nhân của một số vấn đề tồn tại trong việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương năm 2021-2022
• 3.16. Ưu điểm và hạn chế của đề tài
• 3.16.1. Ưu điểm của đề tài
• 3.16.2. Hạn chế của đề tài
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• 1. DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• 2. DANH MỤC BẢNG
• 3. DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Kết Quả Trúng Thầu Thuốc BV Bệnh Nhiệt Đới

Nghiên cứu “Phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương năm 2021 - 2022” được tiến hành với mục tiêu so sánh các thuốc đã thực hiện với thuốc trúng thầu của bệnh viện trong giai đoạn này, đồng thời phân tích nguyên nhân của một số vấn đề tồn tại trong việc thực hiện. Thuốc là hàng hóa đặc biệt ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu quả điều trị. Quyết định số 68/QĐ-TTg và luật Dược năm 2016 đặt ra mục tiêu cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời, chất lượng, giá cả hợp lý. Các giải pháp pháp lý liên quan đến đấu thầu và thực hiện kết quả trúng thầu đã có nhiều thay đổi, bao gồm Luật đấu thầu số 43/2013/QH13, Nghị định số 63/2014/NĐ-CP, Thông tư 15/2019/TT-BYT, và Thông tư 15/2020/TT-BYT.

1.1. Mục tiêu Nghiên cứu về Đấu Thầu Thuốc Bệnh Viện

Nghiên cứu tập trung vào hai mục tiêu chính: thứ nhất, so sánh các thuốc thực tế sử dụng với danh mục thuốc trúng thầu của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong năm 2021-2022. Thứ hai, phân tích các yếu tố và nguyên nhân gây ra các vấn đề trong quá trình thực hiện kết quả đấu thầu thuốc. Việc xác định và giải quyết các vấn đề này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả đấu thầu thuốc và đảm bảo cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời cho bệnh nhân.

1.2. Tầm Quan Trọng của Phân Tích Kết Quả Đấu Thầu Thuốc

Phân tích kết quả đấu thầu thuốc là vô cùng quan trọng vì thuốc ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của người bệnh. Đấu thầu hiệu quả giúp bệnh viện mua được thuốc chất lượng với giá hợp lý, giảm chi phí điều trị và nâng cao khả năng tiếp cận thuốc cho người dân. Nghiên cứu này cung cấp thông tin giá trị cho các nhà quản lý y tế và dược học để đưa ra các quyết định chính sách phù hợp.

II. Thực Trạng Đấu Thầu Thuốc Thách Thức tại Bệnh Viện Hiện Nay

Mặc dù có những thay đổi pháp lý hướng đến công bằng và tiết kiệm chi phí, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung Ương chưa thực hiện các nghiên cứu đi sâu vào tìm hiểu nguyên nhân các thuốc trúng thầu không được thực hiện hoặc thực hiện dưới 80%. Điều này đặt ra một thách thức lớn trong việc quản lý và tối ưu hóa danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung Ương có tiền thân là Viện Y học lâm sàng các bệnh Nhiệt đới. Năm 2018, Bộ Y tế đã chính thức cấp giấy phép hoạt động khám chứa bệnh đa khoa cho cơ sở Kim Chung.

2.1. Vấn Đề Thuốc Trúng Thầu Không Được Sử Dụng

Một trong những vấn đề lớn nhất là tình trạng thuốc trúng thầu nhưng không được sử dụng hoặc sử dụng dưới 80% so với kế hoạch. Điều này gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu điều trị của bệnh viện. Cần có các nghiên cứu chi tiết để xác định nguyên nhân của tình trạng này, từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục hiệu quả.

2.2. Thiếu Nghiên Cứu Chi Tiết về Đấu Thầu Thuốc tại Bệnh Viện

Bệnh viện hiện chưa thực hiện các nghiên cứu chuyên sâu để tìm hiểu nguyên nhân các thuốc trúng thầu không được thực hiện hoặc thực hiện dưới 80%. Đây là một lỗ hổng lớn trong công tác quản lý và cần được khắc phục sớm. Các nghiên cứu này sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc ra quyết định và cải thiện quy trình đấu thầu thuốc.

III. Phương Pháp Phân Tích Kết Quả Đấu Thầu Thuốc Áp Dụng Nghiên Cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp so sánh thuốc đã thực hiện với thuốc trúng thầu, đồng thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện. Các phương pháp phân tích định lượng và định tính được kết hợp để đưa ra cái nhìn toàn diện về vấn đề. Khoản 12 điều 4 luật đấu thầu số 43/2013/QH13 định nghĩa: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở đảm bảo cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế” [3].

3.1. So Sánh Thuốc Thực Hiện và Thuốc Trúng Thầu Phân Tích Chi Tiết

Phương pháp chính được sử dụng là so sánh giữa thuốc đã thực hiện và thuốc trúng thầu trong giai đoạn 2021-2022. So sánh này bao gồm cả số lượng, giá trị và cơ cấu thuốc, giúp xác định các điểm khác biệt và các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện. Phân tích này là nền tảng để hiểu rõ hơn về hiệu quả của công tác đấu thầu thuốc.

3.2. Phân Tích Nguyên Nhân Gây Ảnh Hưởng đến Kết Quả

Ngoài việc so sánh, nghiên cứu còn tập trung vào phân tích các yếu tố và nguyên nhân ảnh hưởng đến việc thực hiện kết quả đấu thầu thuốc. Điều này bao gồm cả các yếu tố chủ quan (từ phía bệnh viện) và khách quan (từ phía nhà cung cấp). Việc xác định rõ các nguyên nhân này là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Cơ Cấu Thuốc và Tỷ Lệ Thực Hiện Tại BV

Nghiên cứu đã chỉ ra sự khác biệt giữa thuốc trúng thầu và thuốc thực hiện về cơ cấu và tỷ lệ. Một số nhóm thuốc có tỷ lệ thực hiện thấp hơn so với kế hoạch, trong khi một số nhóm khác lại vượt mức. Thông tư số 15/2019/TT-BYT quy định việc phân nhóm thuốc theo tiêu chuẩn kỹ thuật trong đấu thầu và sử dụng thuốc trúng thầu. Trước hết là việc phân chia các nhóm thuốc tại các gói thầu theo tiêu chuẩn kỹ thuật được xây dựng chặt chẽ, minh bạch và yêu cầu cao hơn nhằm mục tiêu lựa chọn được các thuốc chất lượng, giá cả phù hợp [5].

4.1. Tỷ Lệ Thực Hiện Thuốc Theo Nhóm Tác Dụng Dược Lý

Phân tích theo nhóm tác dụng dược lý cho thấy sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ thực hiện. Ví dụ, một số nhóm thuốc kháng sinh có tỷ lệ thực hiện thấp hơn so với các nhóm thuốc khác. Điều này có thể do nhiều yếu tố, bao gồm sự thay đổi trong mô hình bệnh tật và sự xuất hiện của các thuốc mới.

4.2. Cơ Cấu Thuốc Trúng Thầu và Thực Hiện Phân Chia Theo Cấp Đấu Thầu

Cơ cấu thuốc trúng thầu và thuốc thực hiện cũng khác nhau theo cấp đấu thầu. Việc phân tích sự khác biệt này giúp xác định xem có sự ưu tiên cho các thuốc từ các nguồn cung cấp nhất định hay không. Điều này có thể liên quan đến các chính sách ưu đãi hoặc các yếu tố khác như giá cả và chất lượng.

V. Giải Pháp Tối Ưu Đấu Thầu Thuốc Nâng Cao Hiệu Quả Tại BV Nhiệt Đới

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần có các giải pháp để tối ưu hóa quy trình đấu thầu thuốc và nâng cao hiệu quả thực hiện tại Bệnh viện. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện dự báo nhu cầu, tăng cường kiểm soát chất lượng và đảm bảo tuân thủ các quy định. Nhằm quản lý, giám sát việc thực hiện kết quả đấu thầu với mục tiêu đảm bảo 5 phát huy tối đa hiệu quả của hoạt động đấu thầu, các cơ quan quản lý nhà nước cũng đưa ra các quy định về việc thực hiện kết quả đấu thầu thuốc.

5.1. Cải Thiện Dự Báo Nhu Cầu Thuốc Giảm Lãng Phí

Một trong những giải pháp quan trọng nhất là cải thiện dự báo nhu cầu thuốc. Việc dự báo chính xác giúp bệnh viện mua đủ số lượng thuốc cần thiết, tránh tình trạng thiếu hụt hoặc lãng phí. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các khoa phòng và bộ phận liên quan.

5.2. Tăng Cường Kiểm Soát Chất Lượng Thuốc Đảm Bảo An Toàn

Việc kiểm soát chất lượng thuốc là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho người bệnh. Bệnh viện cần có quy trình kiểm tra chặt chẽ và tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng. Điều này bao gồm cả việc kiểm tra nguồn gốc xuất xứ, hạn sử dụng và các thông số kỹ thuật của thuốc.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai về Đấu Thầu Thuốc

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung Ương. Các kết quả này là cơ sở để cải thiện quy trình và nâng cao hiệu quả. Bên cạnh đó, tại Đề án Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam của Bộ Y tế ban hành, có quy định lộ trình đến...

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Chính và Ý Nghĩa của Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra sự khác biệt giữa thuốc trúng thầu và thuốc thực hiện, đồng thời xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện. Các kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện quy trình đấu thầu thuốc và đảm bảo cung ứng thuốc đầy đủ, chất lượng cho bệnh nhân.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo về Dược Học Lâm Sàng

Trong tương lai, cần có các nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của việc lựa chọn thuốc trong đấu thầu đến hiệu quả điều trị và chi phí. Ngoài ra, cần nghiên cứu các phương pháp dự báo nhu cầu thuốc chính xác hơn và các giải pháp để giảm thiểu lãng phí. Nghiên cứu dược học lâm sàng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc tại bệnh viện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đảm bảo cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời, chất lượng và giá cả hợp lý, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và tiết kiệm chi phí y tế. Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tổng giá trị sử dụng thuốc hàng năm đạt khoảng hơn 200 tỷ đồng, với mô hình bệnh tật chủ yếu liên quan đến các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là dịch Covid-19 trong giai đoạn 2021-2022 chiếm tỷ lệ 27,7% tổng số bệnh án. Tuy nhiên, tỷ lệ thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại bệnh viện trong giai đoạn này chỉ đạt khoảng 67,7% về giá trị, thấp hơn mức tối thiểu 80% theo quy định của Thông tư 15/2019/TT-BYT.

Nghiên cứu nhằm phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong năm 2021-2022, so sánh thuốc đã sử dụng với thuốc trúng thầu, đồng thời làm rõ nguyên nhân tồn tại trong việc thực hiện kết quả trúng thầu. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại bệnh viện với dữ liệu thu thập từ hồ sơ đấu thầu, phần mềm quản lý thuốc và các báo cáo liên quan trong hai năm 2021 và 2022. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc điều chỉnh danh mục thuốc, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng thuốc, góp phần thực hiện mục tiêu tiết kiệm chi phí và đảm bảo chất lượng điều trị tại bệnh viện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý dược học, bao gồm:

• Lý thuyết đấu thầu thuốc: Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc đảm bảo cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả kinh tế theo Luật đấu thầu số 43/2013/QH13. Thông tư 15/2019/TT-BYT quy định chi tiết về phân nhóm thuốc theo tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định tỷ lệ thực hiện kết quả trúng thầu.
• Mô hình phân tích sử dụng thuốc VEN và ABC: Phân tích VEN (Vital, Essential, Non-essential) giúp xác định ưu tiên trong mua sắm và tồn trữ thuốc dựa trên mức độ quan trọng và hiệu quả điều trị. Phân tích ABC dựa trên chi phí sử dụng thuốc để đánh giá mức độ tiêu thụ và chi phí.
• Khái niệm về quản lý danh mục thuốc: Danh mục thuốc trúng thầu được phân chia theo cấp đấu thầu (quốc gia, địa phương, tại viện), nhóm tiêu chuẩn kỹ thuật (generic, biệt dược gốc, thuốc cổ truyền), nguồn gốc xuất xứ (thuốc trong nước, nhập khẩu) và nhóm tác dụng dược lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp phương pháp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu định lượng được thu thập từ hồ sơ kết quả trúng thầu năm 2021-2022, phần mềm quản lý thuốc của bệnh viện, báo cáo công tác dược và các công văn của nhà thầu. Dữ liệu định tính thu thập qua thảo luận nhóm với 17 thành viên Hội đồng thuốc và điều trị.
• Cỡ mẫu: Bao gồm 580 khoản mục thuốc trúng thầu (58 khoản mục cấp quốc gia, 94 cấp địa phương, 428 tại viện) và 421 khoản mục thuốc sử dụng thực tế trong giai đoạn nghiên cứu.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn toàn bộ danh mục thuốc trúng thầu và sử dụng trong năm 2021-2022, loại trừ thuốc viện trợ, tặng và chương trình.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2010 với các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, phân tích tỉ trọng, hàm Pivot table để tổng hợp và phân tích số liệu. Phân tích định tính được thực hiện qua mã hóa và tổng hợp ý kiến thảo luận nhóm.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong năm 2023, thảo luận nhóm và hoàn thiện báo cáo trong quý đầu năm 2024.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ thực hiện kết quả trúng thầu thấp hơn yêu cầu: Tổng số 580 khoản mục thuốc trúng thầu, chỉ có 421 khoản mục được sử dụng, đạt tỷ lệ 72,6% về số khoản mục và 67,7% về giá trị, chưa đạt mức tối thiểu 80% theo quy định. Tỷ lệ thực hiện theo cấp đấu thầu: thầu tập trung cấp địa phương đạt 73,5%, cấp quốc gia 69,3%, thầu tại viện thấp nhất 67,7%.

2. Chênh lệch tỷ lệ thực hiện theo nhóm tiêu chuẩn kỹ thuật và nguồn gốc: Thuốc biệt dược gốc hoặc tương đương điều trị có tỷ lệ thực hiện cao nhất 72,2%, thuốc generic thấp hơn 59,2%. Thuốc sản xuất trong nước có tỷ lệ thực hiện về số khoản mục 76,4% nhưng về giá trị chỉ đạt 10,1%, thấp hơn thuốc nhập khẩu.

3. Tỷ lệ thuốc không thực hiện hoặc thực hiện dưới 80% cao: Có 27,4% khoản mục thuốc trúng thầu không được sử dụng, 41,4% khoản mục thực hiện dưới 80%. Một số nhóm thuốc như thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn chiếm 62,8% giá trị sử dụng nhưng tỷ lệ thực hiện chỉ đạt 68,4%. Nhóm thuốc chống nhiễm khuẩn có nhiều nhóm kháng sinh với tỷ lệ thực hiện dưới 80%, đặc biệt nhóm Sulfonamid chỉ đạt 6,3%.

4. Nguyên nhân tồn tại trong thực hiện kết quả trúng thầu: Phân tích nguyên nhân cho thấy 63,6% nguyên nhân do phía bệnh viện như dự trù không sát nhu cầu, vướng mắc thủ tục thanh toán, dự trù nhiều dạng bào chế cùng hoạt chất, tồn kho lớn; 16,9% do nhà thầu không có hàng hoặc hạn dùng gần; 18,6% nguyên nhân khác. Tình trạng thuốc trúng thầu không thực hiện hoặc thực hiện dưới 80% phổ biến, ảnh hưởng đến hiệu quả đấu thầu.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thấp hơn mức quy định 80% phản ánh những khó khăn trong quản lý và sử dụng thuốc. Nguyên nhân chủ yếu từ việc dự trù không sát với nhu cầu thực tế, do mô hình bệnh tật thay đổi nhanh, đặc biệt trong bối cảnh dịch Covid-19, dẫn đến kế hoạch đấu thầu không kịp thời điều chỉnh. So sánh với các nghiên cứu tại các bệnh viện khác, tỷ lệ thực hiện tại bệnh viện này tương đồng hoặc thấp hơn, cho thấy vấn đề chung trong hệ thống y tế công lập.

Việc tỷ lệ thực hiện thuốc sản xuất trong nước thấp hơn thuốc nhập khẩu cho thấy cần có chính sách ưu tiên và hỗ trợ để thúc đẩy sử dụng thuốc trong nước, phù hợp với Đề án "Người Việt Nam ưu tiên dùng thuốc Việt Nam". Các nhóm thuốc chống nhiễm khuẩn có tỷ lệ thực hiện thấp là vấn đề đáng lưu ý, do đây là nhóm thuốc quan trọng trong điều trị bệnh truyền nhiễm, cần kiểm soát chặt chẽ để tránh lãng phí và kháng thuốc.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ thực hiện theo nhóm thuốc, bảng so sánh tỷ lệ thực hiện theo cấp đấu thầu và nguồn gốc thuốc, giúp minh họa rõ ràng các điểm mạnh và tồn tại. Kết quả thảo luận nhóm cũng làm rõ các nguyên nhân chi tiết, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải thiện công tác dự trù thuốc: Áp dụng phương pháp dự báo nhu cầu dựa trên mô hình bệnh tật thực tế và dữ liệu sử dụng thuốc hàng năm, cập nhật thường xuyên để điều chỉnh kế hoạch đấu thầu phù hợp. Chủ thể thực hiện: Khoa Dược phối hợp phòng kế hoạch tổng hợp, thời gian: triển khai ngay trong năm 2024.

2. Tăng cường quản lý và giám sát thực hiện hợp đồng đấu thầu: Thiết lập hệ thống theo dõi, đánh giá định kỳ tỷ lệ thực hiện kết quả trúng thầu, xử lý kịp thời các vướng mắc về thủ tục thanh toán và cung ứng thuốc. Chủ thể: Ban giám đốc bệnh viện và Hội đồng thuốc và điều trị, thời gian: quý 2/2024.

3. Ưu tiên sử dụng thuốc sản xuất trong nước: Xây dựng chính sách ưu đãi, khuyến khích sử dụng thuốc trong nước đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời phối hợp với nhà sản xuất để đảm bảo nguồn cung ổn định. Chủ thể: Phòng quản lý dược, thời gian: kế hoạch 2024-2025.

4. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức về sử dụng thuốc hợp lý: Tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ y tế về quản lý thuốc, sử dụng thuốc hợp lý, đặc biệt nhóm thuốc chống nhiễm khuẩn để giảm lãng phí và kháng thuốc. Chủ thể: Khoa Dược và Viện Đào tạo bệnh truyền nhiễm, thời gian: triển khai trong năm 2024.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban giám đốc và quản lý bệnh viện: Giúp hiểu rõ thực trạng và nguyên nhân tồn tại trong quản lý đấu thầu thuốc, từ đó xây dựng chính sách và kế hoạch phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc.

2. Hội đồng thuốc và điều trị (HĐT&ĐT): Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh danh mục thuốc, lựa chọn thuốc ưu tiên, kiểm soát việc thực hiện hợp đồng đấu thầu, đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý và tiết kiệm.

3. Phòng quản lý dược và kế hoạch tổng hợp: Hỗ trợ trong công tác dự trù, lập kế hoạch đấu thầu và giám sát thực hiện, từ đó giảm thiểu tình trạng thuốc trúng thầu không được sử dụng hoặc sử dụng vượt mức.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Dược học, Quản lý y tế: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính trong lĩnh vực quản lý dược, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tiễn về đấu thầu thuốc tại bệnh viện tuyến trung ương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại bệnh viện chưa đạt 80%?
   Nguyên nhân chính là do dự trù thuốc không sát với nhu cầu thực tế, thay đổi mô hình bệnh tật, vướng mắc thủ tục thanh toán và nhà thầu không cung ứng đủ hàng. Ví dụ, trong năm 2021-2022, có 27,4% khoản mục thuốc trúng thầu không được sử dụng.

2. Việc sử dụng thuốc sản xuất trong nước tại bệnh viện như thế nào?
   Tỷ lệ sử dụng thuốc trong nước về số khoản mục đạt 76,4%, nhưng về giá trị chỉ đạt 10,1%, thấp hơn thuốc nhập khẩu. Điều này cho thấy cần có chính sách ưu tiên và hỗ trợ để tăng tỷ lệ sử dụng thuốc trong nước.

3. Nhóm thuốc nào có tỷ lệ thực hiện thấp nhất?
   Nhóm thuốc điều trị bệnh da liễu, thuốc dùng chẩn đoán và thuốc có tác dụng thúc đẻ, cầm máu sau đẻ có tỷ lệ thực hiện dưới 30%, thậm chí có nhóm chỉ đạt 1% về giá trị sử dụng so với trúng thầu.

4. Làm thế nào để cải thiện việc thực hiện kết quả trúng thầu?
   Cần cải thiện công tác dự trù thuốc dựa trên dữ liệu thực tế, tăng cường giám sát hợp đồng, ưu tiên sử dụng thuốc trong nước và đào tạo cán bộ y tế về quản lý và sử dụng thuốc hợp lý.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các bệnh viện khác không?
   Có, phương pháp và kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở tham khảo cho các bệnh viện tuyến trung ương và địa phương trong việc đánh giá và cải thiện công tác đấu thầu thuốc, phù hợp với đặc thù từng đơn vị.

Kết luận

• Tỷ lệ thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương năm 2021-2022 đạt 67,7% về giá trị, chưa đáp ứng yêu cầu tối thiểu 80%.
• Nguyên nhân chủ yếu do dự trù không sát nhu cầu, vướng mắc thủ tục thanh toán và nhà thầu không cung ứng đủ thuốc.
• Thuốc sản xuất trong nước có tỷ lệ sử dụng thấp hơn thuốc nhập khẩu, cần có chính sách ưu tiên thúc đẩy.
• Nhóm thuốc chống nhiễm khuẩn có tỷ lệ thực hiện thấp, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và quản lý kháng thuốc.
• Đề xuất các giải pháp cải thiện dự trù, giám sát hợp đồng, ưu tiên thuốc trong nước và đào tạo cán bộ y tế để nâng cao hiệu quả đấu thầu thuốc.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong năm 2024, theo dõi và đánh giá hiệu quả thực hiện, cập nhật kế hoạch đấu thầu phù hợp với mô hình bệnh tật và nhu cầu sử dụng thuốc thực tế.

Call-to-action: Các đơn vị quản lý và điều hành bệnh viện cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng thuốc, góp phần cải thiện chất lượng khám chữa bệnh và tiết kiệm chi phí y tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Thuốc là hàng hóa đặc biệt, có ảnh hưởng tới sức khỏe, an toàn và hiệu quả điều trị. Nhằm thực hiện mục tiêu về cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời, có chất lượng, giá cả hợp lý các loại thuốc theo cơ cấu bệnh tật tương ứng với từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lý theo Quyết định số 68/QĐ- TTg [1] và luật Dược năm 2016 [2], các giải pháp về xây dựng hành lang pháp lý, các văn bản pháp quy liên quan đến việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc đã có nhiều thay đổi: Luật đấu thầu số 43/2013/QH 13 [3] được ban hành, có quy định riêng về mua thuốc và vật tư y tế; Nghị định số 63/2014/NĐ-CP [4] thay đổi một số điểm về quy trình đấu thầu; Thông tư 15/2019/TT-BYT quy định về đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập [5] ; Thông tư 15/2020/TT-BYT ban hành danh mục thuốc đấu thầu, danh mục thuốc đấu thầu tập trung, danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán giá [6], … Tất cả các thay đổi trên nhằm hoàn thiện công tác đấu thầu thuốc và giám sát việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế tại Việt Nam, hướng đến mục tiêu công bằng và tiết kiệm chi phí sử dụng thuốc trong điều trị. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung Ương có tiền thân là Viện Y học lâm sàng các bệnh Nhiệt đới. Năm 2018, Bộ Y tế đã chính thức cấp giấy phép hoạt động khám chứa bệnh đa khoa cho cơ sở Kim Chung.

Hiện nay, với 25 Khoa phòng và 01 Viện Đào tạo bệnh truyền nhiễm và Nhiệt đới, bệnh viện là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đa khoa với mũi nhọn chuyên sâu về các bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới. Trong khi đó, cho đến nay, Bệnh viện chưa thực hiện các nghiên cứu đi sâu vào tìm hiểu nguyên nhân các thuốc trúng thầu không được thực hiện hoặc thực hiện dưới 80%. Vì vậy, nghiên cứu: ‘‘Phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương năm 2021 - 2022’’ được tiến hành với 02 mục tiêu như sau: 1. So sánh các thuốc đã thực hiện với thuốc trúng thầu của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương năm 2021-2022.

Phân tích nguyên nhân của một số vấn đề tồn tại trong việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương năm 2021-2022. Tổng quan các quy định về đấu thầu và thực hiện danh mục thuốc trúng thầu 1. Khái niệm về đấu thầu : Khoản 12 điều 4 luật đấu thầu số 43/2013/QH13 định nghĩa: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở đảm bảo cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế” [3]. Danh mục các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu TT Văn bản pháp luật Nội dung liên quan Thông tư số Điều 2: quy định chức năng của Khoa dược.

Theo đó khoa 1 22/2011/TT-BYT ngày Dược có vai trò chủ đạo, đầu mối trong việc quản lý sử 10/6/2011 [7] dụng thuốc tại bệnh viện Điều 3 quy định chức năng của HĐT&ĐT: “Hội đồng có chức năng tư vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn đề Thông tư số 2 liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của bệnh viện, 21/2013/TT-BYT [8] thực hiện tốt chính sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện”. Luật Dược số 3 105/2016/QH13 ngày Tại chương XIII của luật, quy định về quản lý giá thuốc 6/4/2016 [2] Nghị định số Tại mục 3 chương VIII của nghị định, quy định về đấu 4 54/2017/NĐ-CP ngày thầu mua thuốc, đàm phàn giá thuốc và các biện pháp 8/5/2017 [9] bình ổn giá thuốc Thông tư số Tại Phụ lục I, II, III, IV, V, VI, VII của thông tư, quy định 5 20/2017/TT-BYT ngày danh mục liên quan đến thuốc, nguyên liệu làm thuốc phải 10/5/2017 [10] kiểm soát đặc biệt Thông tư số Điều 7, điều 8 quy định về phân chia gói thầu và nhóm 6 15/2019/TT-BYT ngày thuốc 11/7/2019 [5] 2 TT Văn bản pháp luật Nội dung liên quan Điều 37 quy định cụ thể về thực hiện kết quả đấu thầu thuốc Thông tư số 7 26/2019/TT-BYT ngày Danh mục thuốc hiếm 30/8/2019 [11] Thông tư số Danh mục thuốc đấu thầu, danh mục thuốc đấu thầu tập 8 15/2020/TT-BYT ngày trung, danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán 10/8/2020 [6] giá Thông tư số Mục 8 điều 1: sửa đổi, bổ sung quy định về nhóm 3 và 9 29/2020/TT-BYT ngày nhóm 5 31/12/2020 [12] Thông tư số Sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư số 15/2019/TT- 10 15/2021/TT-BYT ngày BYT ngày 11/7/2019 quy định việc đấu thầu tại các cơ sở 24/9/2021 [13] y tế công lập Thông tư số Quy định về 1037 thuốc tân dược phân thành 27 nhóm tác 30/2018/TT-BYT ngày 11 dụng dược lý và 59 thuốc phóng xạ và hợp chất đánh dấu 30 tháng 10 năm 2018 nằm trong phạm vi thanh toán quỹ BHYT. Phân nhóm TCKT theo TT 15/2019/TT-BYT Nhóm Phân chia nhóm TCKT TCKT I Gói thuốc generic - Sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất thuốc đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn EU-GMP hoặc dây chuyền sản xuất thuốc đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn tương đương EU-GMP tại nước thuộc danh sách SRA hoặc EMA và được cơ quan quản lý dược Việt Nam công bố đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn EU-GMP hoặc nguyên tắc, tiêu chuẩn tương đương EU-GMP. - Thuốc thuộc danh mục thuốc biệt dược gốc hoặc sinh phẩm tham chiếu do Bộ Y tế công bố.

- Sản xuất toàn bộ các công đoạn tại Việt Nam và phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí sau đây: + Sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất thuốc đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn Nhóm 1 EU-GMP hoặc dây chuyền sản xuất thuốc đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn tương đương EU-GMP và được cơ quan quản lý dược việt Nam công bố đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn EU-GMP hoặc nguyên tắc, tiêu chuẩn tương đương EU- GMP + Được cơ quan quản lý dược của nước thuộc danh sách SRA hoặc EMA cấp phép lưu hành; + Thuốc lưu hành tại Việt Nam và thuốc được cơ quan quản lý dược của nước thuộc danh sách SRA hoặc EMA cấp phép lưu hành phải có cùng công thức bào chế, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, phương pháp kiểm nghiệm; dược chất, tá dược phải có cùng tiêu chuẩn chất lượng, cơ sở sản xuất, địa điểm sản xuất. - Sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất thuốc đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn EU-GMP hoặc dây chuyền sản xuất thuốc đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn tương Nhóm 2 đương EU-GMP và được cơ quan quản lý dược Việt Nam công bố đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn EU-GMP hoặc nguyên tắc, tiêu chuẩn tương đương EU- GMP. 4 Nhóm Phân chia nhóm TCKT TCKT - Sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất thuốc tại nước là thành viên PIC/s đồng thời là thành viên ICH, được cơ quan quản lý có thẩm quyền của nước này cấp chứng nhận đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn PIC/s-GMP và được cơ quan quản lý dược Việt Nam công bố đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn PIC/s-GMP Các thuốc được cấp giấy đăng ký lưu hành hoặc được cấp giấy phép nhập khẩu Nhóm 3 để lưu hành tại Việt Nam và được cơ quan quản lý dược Việt Nam công bố có chứng minh tương đương sinh học. Các thuốc được sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất tại Việt Nam được Nhóm 4 cơ quan quản lý dược Việt Nam công bố đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn GMP Các thuốc được cấp giấy đăng ký lưu hành hoặc được cấp giấy phép nhập khẩu Nhóm 5 để lưu hành tại Việt Nam.

II Gói thuốc Biệt dược gốc hoặc tương đương điều trị Các thuốc đáp ứng đồng thời 02 tiêu chí sau: - Thuộc danh mục thuốc biệt dược gốc, thuốc tương đương điều trị với thuốc biệt dược gốc và sinh phẩm tham chiếu do Bộ Y tế công bố. - Được sản xuất toàn bộ tại các nước thuộc danh sách SRA hoặc EMA; hoặc được sản xuất một, một số công đoạn tại Việt Nam và các công đoạn còn lại được sản xuất tại các nước thuộc danh sách SRA hoặc EMA; hoặc được sản xuất toàn bộ công đoạn tại Việt Nam; hoặc được cơ quan quản lý dược các nước thuộc danh sách SRA hoặc EMA cấp phép lưu hành. Thông tư số 15/2019/TT-BYT quy định việc phân nhóm thuốc theo tiêu chuẩn kỹ thuật trong đấu thầu và sử dụng thuốc trúng thầu. Trước hết là việc phân chia các nhóm thuốc tại các gói thầu theo tiêu chuẩn kỹ thuật được xây dựng chặt chẽ, minh bạch và yêu cầu cao hơn nhằm mục tiêu lựa chọn được các thuốc chất lượng, giá cả phù hợp [5].

Đặc biệt, thuốc sản xuất tại Việt Nam có thể được dự thầu tất cả các nhóm cùng thuốc của các nước Châu Âu, Úc, Mỹ, Nhật…. nếu đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, điều này góp phần thực hiện Đề án "Người Việt Nam ưu tiên dùng thuốc Việt Nam" [15]. Các quy định về thực hiện kết quả đấu thầu thuốc Nhằm quản lý, giám sát việc thực hiện kết quả đấu thầu với mục tiêu đảm bảo 5 phát huy tối đa hiệu quả của hoạt động đấu thầu, các cơ quan quản lý nhà nước cũng đưa ra các quy định về việc thực hiện kết quả đấu thầu thuốc. Quy định về số lượng và giá trị thực hiện tối đa và tối thiểu theo kết quả trúng thầu [5]: * Trước thời điểm ký hợp đồng, bên mời thầu có quyền tăng hoặc giảm số lượng tối đa không quá 10% so với số lượng thuốc tại kế hoạch đấu thầu với điều kiện không có bất kỳ thay đổi nào về đơn giá hay các điều kiện, điều khoản khác của hồ sơ dự thầu và hồ sơ mời thầu.

* Nhà thầu được lựa chọn phải thực hiện biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng trước thời điểm hợp đồng có hiệu lực. Giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng được quy định trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu theo mức từ 2% đến 10% giá hợp đồng. Đối với gói thầu quy mô nhỏ, giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng được quy định trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu theo mức từ 2% đến 3% giá hợp đồng.