Tr-êng: §HDL H¶i Phßng Khãa luËn tèt nghiÖp Lêi më ®Çu Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng hiÖn nay, sù c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp diÔn ra rÊt gay g¾t vµ khèc liÖt. §Ó t×m cho m×nh chå ®øng v÷ng ch¾c trªn thÞ tr-êng ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã søc m¹nh néi lùc vµ cã mét m«i tr-êng kinh doanh lµnh m¹nh. N¾m b¾t ®-îc t×nh h×nh vµ nhu cÇu ®ã, §¶ng vµ Nhµ n-íc ta kh«ng ngõng ®æi míi vµ më réng c¬ chÕ kinh tÕ kªu gäi ®Çu t-, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi nhÊt cho c¸c doanh nghiÖp trong n-íc vµ ngoµi n-íc ®-îc tù do kinh doanh vµ b×nh ®¼ng tr-íc ph¸p luËt. §Êt n-íc ta ®ang ®øng tr-íc thêi c¬ míi, mét vËn héi míi ®Ó thay ®æi diÖn m¹o, tiÕn lªn ngµy cµng giµu m¹nh h¬n.
NhiÖm vô nµy ®Æt trªn vai c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam mét träng tr¸ch rÊt to lín , gãp phÇn c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc. §Ó lµm ®-îc ®iÒu ®ã c¸c doanh nghiÖp ph¶i biÕt ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng søc m¹nh cña m×nh ®Ó lu«n lu«n lµm chñ tr-íc mäi thêi c¬, cã nh÷ng chiÕn l-îc ph¸t triÓn kinh doanh, ph¸t triÓn s¶n phÈm víi nh÷ng ngµnh nghÒ mµ hä ®ang theo ®uæi. Môc tiªu cña c¸c doanh nghiÖp lµ tèi ®a ho¸ lîi nhuËn. CÇn ph¶i sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c c«ng cô qu¶n lý nh- kÕ to¸n, do ®ã viÖc h¹ch to¸n doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh sÏ gióp c¸c nhµ qu¶n lý cã quyÕt ®Þnh kÞp thêi.
§i ®«i víi viÖc ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam còng ®· ®æi míi phï hîp víi nÒn kinh tÕ vµ héi nhËp víi chuÈn mùc quèc tÕ. Nãi c¸ch kh¸c, trong mét doanh nghiÖp nhÊt thiÕt ph¶i cã h¹ch to¸n kÕ to¸n v× ®©y lµ mét m«n khoa häc qu¶n lý ®ång thêi còng lµ mét c«ng viÖc, mét nghÒ nghiÖp trong lÜnh vùc qu¶n lý kinh tÕ tµi chÝnh KÕ to¸n doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cã vai trß ®Æc biÖt quan träng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh – lµ c«ng cô ®¾c lùc gióp cho l·nh ®¹o doanh nghiÖp cã h-íng ®Çu t- ®óng ®¾n, h¹n chÕ ®-îc rñi ro trong kinh doanh b¶o toµn vµ ph¸t triÓn vèn s¶n xuÊt Tõ nhËn thøc trªn, trong thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty TNHH vËn t¶i Thµnh Trung em ®· nghiªn cøu t×m hiÓu vÒ kÕ to¸n doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ SV: NguyÔn ThÞ Th¶o – Líp QT1105K 1 Tr-êng: §HDL H¶i Phßng Khãa luËn tèt nghiÖp kinh doanh t¹i c«ng ty. C«ng ty ®· sö dông kÕ to¸n nh- mét c«ng cô ®¾c lùc cho viÖc ®iÒu hµnh vµ qu¶n lý kinh doanh tronh c«ng ty. Víi sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸c c¸n bé nh©n viªn trong phßng kÕ to¸n noÝ riªng, cïng víi sù h-íng dÉn cña c« gi¸o TiÕn sÜ Nghiªm ThÞ Thµ em ®· chän ®Ò tµi : “ Hoµn thiÖn kÕ to¸n doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty TNHH vËn t¶i Thµnh Trung” ®Ó lµm kho¸ luËn tèt nghiÖp.
KÕt cÊu cña kho¸ luËn gåm 3 phÇn: Ch-¬ng I: Tæng quan lý luËn vÒ kÕ to¸n doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕ qu¶ kinh doanh trong doanh nghiÖp Ch-¬ng II: Thùc tr¹ng tæ chøc kÕ to¸n doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty TNHH vËn t¶i Thµnh Trung Ch-¬ng III: Mét sè ý kiÕn hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty TNHH vËn t¶i Thµnh Trung SV: NguyÔn ThÞ Th¶o – Líp QT1105K 2 Tr-êng: §HDL H¶i Phßng Khãa luËn tèt nghiÖp Ch-¬ng I. Tæng quan lý luËn vÒ kÕ to¸n doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕ qu¶ kinh doanh trong doanh nghiÖp 1. kh¸i qu¸t chung vÒ doanh thu, chi phÝ vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh 1. Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ doanh thu 1.
Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña doanh thu Khái niệm doanh thu: - Doanh thu: Là tổng hợp giá trị các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán phát sinh từ hoạt động sản xuất thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp sẽ không được coi là doanh thu. - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là tổng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được tiền, hoặc sẽ thu được tiền từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (Nếu có). Đặc điểm của doanh thu: Khi bán sản phẩm, hàng hóa hay cung cấp dịch vụ, doanh thu phát sinh dưới dạng tiền hoặc khoản chấp nhận cho nợ (cho nợ: là sự cam kết của khách hàng sẽ trả tiền hàng hay dịch vụ ở một thời điểm được ấn định trong tương lai).
Doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ đi các khoản chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại. Đối với các khoản tiền hoặc tương đương tiền không được nhận ngay thì doanh thu được xác định bằng cách quy đổi giá trị danh nghĩa của các khoản sẽ thu SV: NguyÔn ThÞ Th¶o – Líp QT1105K 3 Tr-êng: §HDL H¶i Phßng Khãa luËn tèt nghiÖp được trong tương lai về giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu theo tỷ lệ lãi suất hiện hành. Giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu có thể nhỏ hơn giá trị danh nghĩa sẽ thu được trong tương lai. Doanh thu phải được theo dõi riêng theo từng loại doanh thu bán hàng, doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia.
Trong từng loại doanh thu lại được chi tiết theo từng thứ doanh thu như doanh thu bán hàng có thể được chi tiết thành doanh thu bán sản phẩm, hàng hoá nhằm phục vụ cho việc xác định đầy đủ, chính xác kết quả kinh doanh theo yêu cầu quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh và lập báo cáo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Phân loại doanh thu trong doanh nghiệp, các phương thức bán hàng, thời điểm ghi nhận doanh thu. Phân loại doanh thu: - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là số tiền ghi trên hoá đơn bán hàng hay hợp đồng cung cấp lao vụ, dịch vụ. - Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là số chênh lệch giữa tổng doanh thu với các khoản giảm giá hàng bán, doanh thu của số hàng bán bị trả lại, chiết khấu thương mại và số thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu hay thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp phải nộp.
- Doanh thu tiêu thụ nội bộ: Là số tiền thu được do bán hàng hoá, sản phẩm, cung cấp dịch vụ tiêu thụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc một công ty, tổng công ty. - Doanh thu hoạt động tài chính: Bao gồm các khoản doanh thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia và doanh thu hoạt động tài chính khác được coi là thực hiện trong kỳ, không phân biệt các khoản doanh thu đó thực tế đã thu được tiền hay sẽ thu được tiền. - Doanh thu trợ cấp, trợ giá: Bao gồm các khoản doanh thu từ trợ cấp, trợ giá của Nhà nước khi doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ cung cấp sản phẩm, hàng hoá và dịch vụ theo yêu cầu của Nhà nước. SV: NguyÔn ThÞ Th¶o – Líp QT1105K 4 Tr-êng: §HDL H¶i Phßng Khãa luËn tèt nghiÖp - Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư: Bao gồm doanh thu cho thuê bất động sản đầu tư và doanh thu bán, thanh lý bất động sản đầu tư.
Các phương thức bán hàng: Trong các giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh thì tiêu thụ hàng hoá là khâu cuối cùng và nó có ý nghĩa quan trọng đối với các doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp bởi vì quá trình này chuyển hoá vốn từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị “ tiền tệ ”. Trong nền kinh tế hiện đại để đẩy mạnh hoạt động tiêu thụ các Doanh nghiệp phải đáp ứng nhiều hình thức tiêu thụ đảm bảo đối tượng khách hành khác nhau có một lượng phương thức tiêu thụ tương ứng, phù hợp. Phương thức đầu tiên mà ta thường thấy đó là phương tức tiêu thụ trực tiếp: Theo phương thức này khách hàng trực tiếp đến doanh nghiệp mua hàng. Sau khi nhận hàng bên mua ký xác nhận vào hoá đơn bán hàng, lúc đó hàng được xác nhận là tiêu thụ và được hạch toán và doanh thu.
Phương thức hàng gửi đi bán: Theo phương thức này Doanh nghiệp xuất kho hàng gửi đi bán cho khách hàng theo hợp đồng. Khi hàng gửi đi bán chưa được coi là tiêu thụ, hàng gửi đi bán chỉ được coi là tiêu thụ và hạch toán vào doanh thu trong những trường hợp sau: - Doanh nghiệp nhận được tiền hàng do khách hàng trả. - Khách hàng đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán. - Khách hàng đã ứng trước tiền hàng về số hàng gửi đi.
- Số hàng gửi đi áp dụng phương thức thanh toán theo kế hoạch thông qua ngân hàng. Phương thức gửi hàng cho đại lý, ký gửi: Bán hàng đại lý, ký gửi là phương thức mà bên chủ hàng ( gọi là bên giao đại lý ) xuất hàng giao cho bên nhận đại lý, ký gửi ( gọi là bên đại lý ) để bán. Bên đại lý sẽ được hưởng thù lao dưới hình thức hoa hồng hoặc chênh lệch giá. Theo luật thuế GTGT nếu bên đại lý bán hàn theo đúng giá do bên giao đại lý quy định và phần hoa hồng được hưởng tính theo tỷ lệ thoả thuận trên phần SV: NguyÔn ThÞ Th¶o – Líp QT1105K 5 Tr-êng: §HDL H¶i Phßng Khãa luËn tèt nghiÖp Doanh thu chưa có thuế VAT thì toàn bộ thuế VAT sẽ do chủ hàng chịu, bên đại lý không phải nộp thuế VAT trên phần hoa hồng được hưởng.
Ngược lại, nếu bên đại lý hưởng hoa hồng tính theo tỷ lệ thoả thuận trên phần doanh thu ( gồm cả thuế VAT ) hoặc bên đại lý hưởng khoản chênh lệch giá thì bên đại lý sẽ phải chịu thuế VAT trong phạm vi doanh thu của mình. Phương thức bán trả chậm, trả góp: Theo phương thức này, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là giá trả một lần ngay từ đầu không bao gồm tiền lãi về trả chậm, trả góp. Khách hàng sẽ thanh toán tiền hàng thành nhiều lần.