CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN 1. HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN 1. Khái niệm về hiệu quả sử dụng vốn trong công ty cổ phần Vốn là điều kiện cần cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của mọi doanh nghiệp, nhưng chưa đủ để đạt được mục đích kinh doanh của doanh nghiệp bởi lẽ trong nền kinh tế thị trường mục đích cao nhất của mọi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh chính là lợi nhuận. Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải khai thác và sử dụng triệt để mọi nguồn lực sẵn có của mình, trong đó sử dụng có hiệu quả nguồn vốn là yêu cầu bắt buộc đối với mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Để làm rõ khái niệm hiệu quả sử dụng vốn ta đi tìm hiểu các khái niệm liên quan như hiệu quả, hiệu quả kinh doanh. Theo cách hiểu thông thường, hiệu quả là mối tương quan giữa đầu vào và đầu ra của một quá trình kinh tế – kỹ thuật nhằm đạt được những mục đích xác định. Hiệu quả kỹ thuật là mối tương quan giữa đầu vào của các yếu tố sản xuất khan hiếm và sản phẩm (hàng hoá, dịch vụ. Mối tương quan này có thể đo lường theo hiện vật.
Hiệu quả kinh doanh là mối tương quan giữa đầu vào và đầu ra của quá trình kinh doanh (hàng hoá, dịch vụ). Mối tương quan này được đo lường bằng thước đo tiền tệ. Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các yếu tố đầu vào (các nguồn nhân tài, vật lực) của doanh nghiệp để đạt Luan van 11 được kết quả cao nhất trong quá trình kinh doanh với tổng chi phí tiết kiệm nhất. Khái niệm hiệu quả kinh doanh được dùng làm một tiêu chuẩn để xem xét các tài nguyên được phân phối ở mức độ tốt như thế nào.
Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, vốn được sử dụng nhằm thu được lợi nhuận trong tương lai. Nói cách khác, mục đích của việc sử dụng vốn là thu lợi nhuận, cho nên hiệu quả sản xuất kinh doanh thường được đánh giá dựa trên so sánh tương đối giữa lợi nhuận và vốn bỏ ra hay hiệu quả sử dụng vốn. Hiệu quả sử dụng vốn là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ khai thác, sử dụng vốn vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm mục tiêu sinh lợi tối đa với chi phí hợp lý. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn là mục tiêu hàng đầu của doanh nghiệp.
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn không những đảm bảo cho doanh nhiệp an toàn về mặt tài chính, hạn chế rủi do, tăng thu nhập cho cán bộ công nhân viên, mở rộng sản xuất kinh doanh, tăng lợi nhuận mà còn giúp doanh nghiệp tăng uy tín, nâng cao khả năng cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp trên thương trường. Có thể nói rằng hiệu quả sử dụng vốn thực chất là thước đo trình độ sử dụng nguồn nhân lực, tài chính của doanh nghiệp, đó là vấn đề cơ bản gắn liền với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Trong quá trình sử dụng vốn, để đạt hiệu quả cao doanh nghiệp cần phải giải quyết một số vấn đề sau: Thứ nhất: Đảm bảo tính tiết kiệm, có nghĩa là vốn của doanh nghiệp phải được sử dụng hợp lý, đúng mục đích, tránh lãng phí vốn hoặc để vốn không sinh lời. Thứ hai: Phải tiến hành đầu tư, phát triển cả chiều sâu và mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh khi cần thiết.
Luan van 12 Thứ ba: Doanh nghiệp phải đạt được các mục tiêu đề ra trong kế hoạch SXKD, hiệu quả sử dụng vốn là mục tiêu quan trọng nhất doanh nghiệp cần đạt tới. Trong điều kiện kinh tế hiện nay, hiệu quả luôn là vấn đề được mọi doanh nghiệp và toàn xã hội quan tâm. Hiệu quả chính là lợi ích tối đa thu được trên chi phí tối thiểu. Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế tổng hợp được tạo thành bởi tất cả các yếu tố của quá trình SXKD, nên cần phải xem xét hiệu quả kinh doanh trên cả hai mặt đó là hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội, trong đó hiệu quả kinh tế có ý nghĩa quyết định.
Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực sẵn có của doanh nghiệp về lao động, vật tư, tiền vốn nhằm đạt kết quả cao nhất với chi phí thấp nhất trong hoạt động SXKD. Hiệu quả kinh tế không những là thước đo trình độ tổ chức quản lý SXKD mà còn là vấn đề sống còn của các doanh nghiệp. Hiệu quả xã hội phản ánh những lợi ích mà xã hội đạt được từ quá trình hoạt động kinh doanh, đó chính là việc cung ứng hàng hóa, dịch vụ ngày càng tốt hơn nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất, văn hóa tinh thần cho xã hội. Hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội có mối quan hệ mật thiết, ảnh hưởng và tác động qua lại lẫn nhau.
Hiệu quả kinh tế dễ xác định, có thể đo lường các chỉ tiêu ở mức độ tổng hợp và cụ thể. Hiệu quả xã hội chỉ có thể đánh giá một cách tương đối thông qua những biểu hiện của đời sống xã hội trong phạm vi nền kinh tế. Vì thế, khi đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp thường chỉ đề cập đến hiệu quả kinh tế còn hiệu quả xã hội chỉ được kết hợp đánh giá đan xen cùng hiệu quả kinh tế. Mục tiêu phân tích hiệu quả sử dụng vốn trong CTCP Phân tích hiệu quả kinh doanh là việc đánh giá khả năng đạt được kết quả, khả năng sinh lãi của công ty bởi mục đích cuối cùng của hoạt động kinh doanh là đảm bảo sự tăng trưởng, phát triển tài sản công ty.
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng, đảm bảo khả năng sinh lãi, bảo tồn và phát triển vốn, CTCP phải sử dụng và phát triển tiềm năng kinh tế của mình. Nếu công ty không đảm bảo được các mục tiêu này thì tương lai sẽ không chắc chắn, giá trị công ty sẽ bị giảm và chủ sở hữu có nguy cơ bị mất vốn. Phân tích hiệu quả sử dụng vốn đóng vai trò quan trọng trong phân tích hiệu quả kinh doanh. Hiệu quả sử dụng vốn phản ánh trình độ sử dụng vốn của CTCP nhằm đạt được kết quả cao nhất với chi phí thấp nhất trong quá trình SXKD.
Hiệu quả sử dụng vốn tác động trực tiếp đến việc đánh giá hiệu quả kinh doanh, nếu một công ty có hiệu quả sử dụng vốn cao dẫn đến hiệu quả hoạt động SXKD cao và ngược lại. Vì thế, khi phân tích cần phải xây dựng hệ thống các chỉ tiêu phù hợp để có thể đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tại CTCP. Các chỉ tiêu được sử dụng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn thường thể hiện mối quan hệ giữa kết quả đầu ra (như: lợi nhuận; doanh thu; giá trị sản xuất) và các yếu tố đầu vào (giá trị các loại tài sản, số vốn) để tạo ra kết quả đó. Phân tích tài chính nói chung và phân tích hiệu quả sử dụng vốn nói riêng của CTCP giữ vai trò quan trọng trong việc đánh giá thực trạng tài chính và dự đoán tiềm lực tài chính trong tương lai của đơn vị.
Hoạt động tài chính của CTCP liên quan đến nhiều đối tượng như: Hội đồng quản trị, ban giám đốc, các cổ đông, các nhà cung cấp, các tổ chức tín dụng….Mục tiêu phân tích hiệu quả sử dụng vốn tại CTCP nhằm đáp ứng được yêu cầu của từng đối tượng liên quan. Luan van 14 Cung cấp kết quả phân tích hiệu quả sử dụng vốn của CTCP để đánh giá giá trị và khả năng sinh lãi của CP, xem phần vốn của các nhà đầu tư có được nâng cao hay không? khả năng nhận tiền từ vốn đầu tư ra sao? để từ đó các nhà đầu tư đưa ra nhận định có nên đầu tư vào công ty hay không? Đó là vấn đề mà các cổ đông quan tâm khi đầu tư vào CTCP bởi mục đích của họ là kiếm lợi từ cổ tức, từ chênh lệch do chuyển nhượng CP của công ty. Các thông tin được cung cấp từ phân tích tình hình sử dụng vốn để cho các cổ đông, Hội đồng quản trị định hướng và kiểm soát công ty; Ban Giám đốc điều hành, quản lý hoạt động SXKD để nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty và có chính sách tài trợ thích hợp. Bởi mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản trị là tìm kiếm lợi nhuận và làm tăng khả năng trả nợ của công ty.
Các nhà cung cấp tín dụng quan tâm chủ yếu vào khả năng trả nợ và số vốn chủ sở hữu bởi chính số vốn này là khoản bảo hiểm cho các khoản cho vay của họ trong trường hợp công ty gặp khó khăn. Đối với các khoản tín dụng ngắn hạn người tài trợ quan tâm đến khả năng hoán chuyển thành tiền của tài sản ngắn hạn và tốc độ quay vòng của tài sản ngắn hạn. Các khoản tín dụng dài hạn thì nhà cung cấp tín dụng thường hướng đến việc dự đoán các dòng tiền, đánh giá khả năng sinh lãi của công ty cũng như các nguồn lực đảm bảo khả năng đáp ứng các khoản thanh toán cố định. Do vậy, phân tích khả năng sinh lời là một nội dung quan trọng đối với nhà cung cấp tín dụng.
Nhìn chung, phân tích hiệu quả sử dụng vốn CTCP có ý nghĩa đối với các đối tượng quan tâm, thể hiện qua các khía cạnh sau: Cung cấp kịp thời, đầy đủ và trung thực các thông tin tài chính; thông tin về tình hình sử dụng Luan van 15 vốn, khả năng huy động vốn và khả năng sinh lời của vốn; thông tin về tình hình thu hồi các khoản phải thu và khả năng thanh toán các khoản phải trả. NỘI DUNG PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN Hiệu quả sử dụng vốn được đánh giá thông qua việc phân tích các chỉ tiêu về hiệu quả sử dụng tài sản và hiệu quả sử dụng vốn chủ sỡ hữu. Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản chính là việc đánh giá khả năng sử dụng một cách tổng hợp các nguồn lực để tạo ra kết quả của hoạt động SXKD tại doanh nghiệp, hay nói cách khác đó chính là khả năng sinh lời của tài sản. Khả năng sinh lời của tài sản được biểu hiện qua chỉ tiêu tỷ suất sinh lời của tài sản (ROA).