Chương 1: Cơ sở lý luận về vốn kinh doanh và phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong doanh nghiệp - Chương 2: Phân tích thực trạng tình hình và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty TNHH thủ công mỹ nghệ và nội thất Ngọc Sơn - Chương 3: Các kết luận và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty TNHH thủ công mỹ nghệ và nội thất Ngọc Sơn CHUONG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VE VON KINH DOANH VA PHAN TÍCH HIỆU QUA SỬ DUNG VON KINH DOANH. Khái niệm cơ bản về vốn kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh. Khái niệm vốn kinh doanh 1. Khái niệm vốn kinh doanh Đứng trên mỗi góc độ và quan điểm khác nhau, với mục đích nghiên cứu khác nhau thì có những quan điểm, khái niệm khác nhau về von.
° Đã có rất nhiều khái niệm về vốn nhưng ông K. Marx cho rang: “Vốn là tu bản mà tư bản được hiểu là giá trị mang lại giá trị thang dw.” (Karl Marx, Tư bản — Phê bình kinh tế chính trị học, 1894) k Còn theo David Begg, ông đã đưa ra hai định nghĩa về vốn là: Vốn hiện vật và vốn tài chính của doanh nghiệp. Ông cho rằng: “Von hiện vật là dự trữ các hàng hoá đã sản xuất ra dé sản xuất các hàng hoá khác. Vốn tài chính là các giấy tờ có giá và tiền mặt của doanh nghiệp.
Như vậy, giữa vốn với tài sản của doanh nghiệp trong định nghĩa của David Begg đã có sự đồng nhất. k Theo cuốn “Từ điền Longman rút gọn về tiếng Anh kinh doanh” Vốn (Capital) được định nghĩa như sau: “Von là tài sản tích luỹ được sử dụng vào sản xuất nhằm tao ra lợi ích lớn hơn; đó là một trong các yếu t6 của quá trình sản xuất (các yếu tổ còn lại là: dat dai và lao động). Trong đó vốn kinh doanh được coi là giá trị của tài sản hữu hình được tính bằng tiền như nhà xưởng, máy móc thiết bị, dự trữ nguyên vật liệu ”. Nói cách khác, vốn kinh doanh của doanh nghiệp là loại quỹ tiền tệ đặc biệt phục vụ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
° Theo Giáo trình Phân tích tài chính của Ngô Thế Chi và Nguyễn Trọng Cơ (2008), tác giả cho rằng vốn kinh doanh là yếu tố cơ bản và là tiền đề không thê thiếu của quá trình sản xuất. Muốn tiến hành bat kỳ một quá trình sản xuất nào doanh nghiệp cần phải có vốn kinh doanh. Theo các cách định nghĩa trên thì vốn kinh doanh phải có trước khi diễn ra các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nói theo cách khác, vốn kinh doanh của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền đầu tư ứng trước cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đó.
Với yêu cầu mục tiêu về hiệu quả hoạt động, số vốn ứng trước ban đầu sẽ phải thường xuyên vận động, lưu chuyền và chuyền hoá hình thái biểu hiện từ tiền tệ sang các tài sản khác và ngược lại. Do đó, nếu xét tại một thời điểm nhất định thì vốn kinh doanh không chỉ là vốn băng tiền mà còn là các hình thái tài sản khác. Cho nên, có thê hiểu “Vốn kinh doanh của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ giá trị tài sản được huy động, sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm mục đích sinh Ney lời”. Một số quan niệm về vốn kinh doanh ở trên tiếp cận dưới nhiều góc độ nghiên cứu khác nhau, trong điều kiện lịch sử, ở những mốc thời gian khác nhau.
Cho nên, để đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hạch toán và quản lý vốn trong cơ chế thị trường hiện nay, có thê khái quát “ Vốn kinh doanh là một phân thu nhập quốc dân dưới dạng vật chất và tài sản được chính các cá nhân, tổ chức bỏ ra dé tiễn hành kinh doanh nhằm mục dich toi da hoá lợi nhuận” 1. Đặc trưng của vốn kinh doanh Vốn kinh doanh có những đặc trưng như sau: VKD đại diện cho một lượng tài sản nhất định, điều này có nghĩa là vốn biểu hiện bằng giá trị tài sản hữu hình và vô hình như nhà xưởng, máy móc, thiết bị, chất xám thông tin,.Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường và sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật thì tài sản vô hình ngày càng phát triển phong phú và giữ vai trò quan trọng trong việc tạo ra khả năng sinh lời của doanh nghiệp như: nhãn hiệu, bản quyền phát minh sáng chế, bí quyết công nghệ. VKD phải được vận động sinh lời đạt mục tiêu kinh doanh. Vốn được biểu hiện bằng tiền, dé biến thành vốn thì đồng tiền đó phải được vận động sinh lời.
Trong qua trình vận động vốn có thé thay đôi hình thái biểu hiện, nhưng điểm xuất phát và điểm cuối cùng của vòng tuần hoàn phải là đồng tiền. Đồng tiền phải quay về nơi xuất phát với giá trị lớn hơn, đó là mục tiêu kinh doanh lớn nhất của bất kỳ DN nào. VKD phải được tập trung đến một lượng nhất định mới có thể phát huy được tác dụng dé đầu tư vào SXKD, điều này cho thấy dé có thể sử dụng vốn một cách có hiệu quả đòi hỏi các DN phải tính toán chính xác lượng vốn cần sử dụng tránh tình trạng thiếu vốn DN sẽ rơi vào thế bị động hoặc thừa vốn sẽ ảnh hưởng nhiều đến chi phí cơ hội trong quá trình sử dụng vốn, không thể quay vòng vốn nhanh. Vì vậy các DN không thé chỉ dya vào tiềm năng sẵn có của mình mà còn phải tìm cách huy động thu hút vốn từ nhiều nguồn khác nhau như: góp vốn liên doanh, vay nợ, phát hành cổ phiếu.
VKD có giá trị về mặt thời gian: thông qua đặc điểm này các DN phải lưu ý đến ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoại như: lạm phát, tình hình phát triển kinh tế và đặc biệt là phải tính toán vòng quay của vốn một cách hợp lý. VKD phải gắn liền với chủ sở hữu: vốn góp, vốn liên doanh thì vốn chủ sở hữu là các bên tham gia liên doanh, góp vốn, vốn vay thuộc sở hữu của Ngân hàng và các chủ nợ khác. Nghiên cứu kỹ vấn đề này là điều rất cần thiết giúp doanh nghiệp có các phương án sử dụng vốn dài hạn và ngắn hạn hiệu quả hơn. VKD được quan niệm như một loại hàng hoá và là một hang hoá đặc biệt có thể mua bán quyền sử dụng vốn trên thị trường vốn, thị trường tài chính.
Vốn không chỉ biểu hiện bằng tiền của các tài sản hữu hình (bằng phát minh sáng chế, bí quyết công nghệ, vị trí kinh doanh. Phân loại vốn kinh doanh Phân loại von theo nguồn hình thành e Vốn chủ sở hữu Vốn chủ sở hữu là số vốn góp do chủ sở hữu, các nhà đầu tư đóng góp. Số vốn này không phải là một khoản nợ, doanh nghiệp không phải cam kết thanh toán, không phải trả lãi suất. e No phải trả.
Nợ phải trả là nguồn vốn kinh doanh ngoài vốn pháp định được hình thành từ nguồn đi vay, đi chiếm dụng của các tô chức, đơn vị, cá nhân và sau một thời gian nhất định, doanh nghiệp phải hoàn trả cho người cho vay cả lãi và gốc. Phần vốn này được doanh nghiệp sử dụng với những điều kiện nhất định (như thời gian sử dụng, lãi suất, thế chấp.) nhưng không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. Vốn vay có hai loại là vốn vay ngắn hạn và vốn vay dài hạn. Việc huy động nguồn vốn này rat quan trọng đối với DN dé đảm bảo cung ứng đây đủ, kịp thời cho sản xuât kinh doanh.
Sức ép vê việc hoàn trả vôn vay và lãi vay sẽ 10 thúc đây DN sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn vốn. Tuy nhiên việc phụ thuộc vào nguồn vốn vay sẽ khiến cho DN tốn kém về thời gian, chi phí nếu không tính toán cân thận thì HQKD và LN của DN sẽ bị ảnh hưởng bởi lãi suất tiền vay.” Phân loại vốn dựa trên tốc độ chu chuyển vốn e Vốn cố định. Là chỉ tiêu phản ánh giá trị bằng tiền của tài sản cố định, bao gồm tài sản cố định hữu hình, tài sản cố định thuê tài chính và tài sản có định vô hình. TSCD dùng trong kinh doanh tham gia hoàn toàn vào quá trình kinh doanh nhưng về mặt giá trị thì chỉ có thé thu hồi dần sau nhiều chu kỳ kinh doanh.
Là biểu hiện bằng tiền của tài sản ngắn hạn sử dụng trong kinh doanh. Vốn lưu động tham gia hoàn toàn vào quá trình kinh doanh và giá trị có thé trở lại hình thái ban đầu sau mỗi vòng chu chuyên của hàng hoá. Nó là bộ phận của vốn sản xuất, bao gồm giá trị nguyên liệu, vật liệu phụ, tiền lương. Những giá trị này được hoàn lại hoan toàn cho chủ doanh nghiệp sau khi đã bán hàng hoá.
Phân loại vốn theo phạm vi huy động và sử dụng von e Nguồn vốn trong doanh nghiệp. Là nguồn vốn có thể huy động được từ hoạt động bản thân của doanh nghiệp như: tiền khấu hao TSCD, lợi nhuận giữ lại, các khoản dự trữ, dự phòng, khoản thu từ nhượng bán thanh lý TSCĐ. e©_ Nguồn vốn ngoài doanh nghiệp. Là nguồn vốn mà doanh nghiệp có thể huy động từ bên ngoài nhăm đáp ứng nhu cau von cho hoạt động sản xuất kinh doanh như: vay ngân hàng, vay của các tổ chức tín dụng, vay của các nhân viên trong công ty, vay cá nhân.
Phân loại vốn theo thời gian huy động và sử dụng vốn e_ Vốn thường xuyên. Vốn thường xuyên là nguồn vốn có tính chất ồn định và dài hạn mà doanh nghiệp có thé sử dụng dé dau tư vào tài sản cô định và một bộ phận tài sản lưu động tối thiêu 11 thường xuyên cần thiết cho hoạt động của doanh nghiệp. Nguồn vốn này bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn vay của doanh nghiệp. ° Vốn tạm thời.
Vốn tạm thời là nguồn vốn có tính chất ngắn hạn (dưới 1 năm) mà doanh nghiệp có thê sử dụng đề đáp ứng nhu cầu có tính chất tạm thời, bất thường phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nguồn vốn này bao gồm các khoản vay ngắn hạn và các khoản chiếm dụng của bạn hàng. Vai trò của vốn kinh doanh VKD đóng vai trò hết sức quan trọng trong mỗi DN. Nó là tiền đề cho một DN bắt đầu khởi sự kinh doanh.
VKD quyết định đến sự tôn tại và phát triển của DN, vừa là cơ sở dé tiến hành các hoạt động SXKD lại cũng chính là chỉ tiêu đánh giá kết quả của các hoạt động SXKD đó.