Nghiên cứu hành vi tiết kiệm và tăng trưởng kinh tế tại Đông Nam Á (1989-2012)

Nghiên cứu hành vi tiết kiệm của một số quốc gia đang phát triển ở Đông Nam Á, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và xu hướng hiện tại.

• Tác giả: Le Duc Anh
• Người hướng dẫn: Dr. Dinh Cong Khai
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Phân Tích Hành Vi Tiết Kiệm Ở Đông Nam Á
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: Introduction
• 1.1. Problem statement
• 1.2. Research objectives
• 1.3. Research questions
• 1.4. Methodology
• 1.5. Research scope
• 1.6. Structure of the study
• 2. CHƯƠNG 2: Literature Review
• 2.1. Theoretical literature
• 3. Chapter 3: Research Methodology
• 4. Chapter 4: Empirical Analysis
• 5. Chapter 5: Concluding Remarks
• References
• Appendix

Tóm tắt

I. Tổng quan về hành vi tiết kiệm ở Đông Nam Á

Hành vi tiết kiệm ở Đông Nam Á là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu kinh tế. Khu vực này đã trải qua nhiều biến động kinh tế, từ khủng hoảng tài chính đến sự phát triển mạnh mẽ. Việc phân tích hành vi tiết kiệm không chỉ giúp hiểu rõ hơn về thói quen tài chính của người dân mà còn ảnh hưởng đến chính sách kinh tế của các quốc gia trong khu vực. Nghiên cứu này sẽ xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiết kiệm, bao gồm thu nhập, chi tiêu và các chính sách tài chính.

1.1. Đặc điểm kinh tế của Đông Nam Á

Kinh tế Đông Nam Á có sự đa dạng lớn, với các quốc gia phát triển và đang phát triển. Sự khác biệt này ảnh hưởng đến hành vi tiết kiệm của người dân. Các yếu tố như thu nhập bình quân đầu người, tỷ lệ thất nghiệp và chính sách tài chính đều đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành thói quen tiết kiệm.

1.2. Tầm quan trọng của tiết kiệm trong phát triển kinh tế

Tiết kiệm là một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy đầu tư và tăng trưởng kinh tế. Ở Đông Nam Á, việc tăng cường tiết kiệm có thể giúp các quốc gia giảm thiểu sự phụ thuộc vào vốn nước ngoài và tăng cường khả năng tự chủ tài chính.

II. Vấn đề và thách thức trong hành vi tiết kiệm

Mặc dù hành vi tiết kiệm có vai trò quan trọng, nhưng khu vực Đông Nam Á vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tình hình kinh tế không ổn định, chính sách tài chính chưa đồng bộ và thói quen tiêu dùng cao là những yếu tố cản trở việc tiết kiệm. Nghiên cứu này sẽ phân tích các vấn đề chính ảnh hưởng đến hành vi tiết kiệm trong khu vực.

2.1. Tình hình kinh tế không ổn định

Sự biến động của nền kinh tế toàn cầu và khu vực đã ảnh hưởng đến tâm lý tiết kiệm của người dân. Khủng hoảng tài chính, lạm phát và tỷ lệ thất nghiệp cao khiến người dân lo ngại về tương lai tài chính của họ.

2.2. Thói quen tiêu dùng cao

Thói quen tiêu dùng cao trong xã hội hiện đại đã làm giảm tỷ lệ tiết kiệm. Người dân thường ưu tiên chi tiêu cho các nhu cầu ngay lập tức thay vì tích lũy cho tương lai, dẫn đến tình trạng tiết kiệm thấp.

III. Phương pháp nghiên cứu hành vi tiết kiệm

Để phân tích hành vi tiết kiệm, nghiên cứu này sẽ sử dụng các phương pháp định lượng và định tính. Các dữ liệu sẽ được thu thập từ các nguồn chính thức và khảo sát thực địa để đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy. Phân tích sẽ tập trung vào mối quan hệ giữa thu nhập, chi tiêu và hành vi tiết kiệm.

3.1. Phân tích định lượng

Phân tích định lượng sẽ sử dụng các mô hình kinh tế để xác định mối quan hệ giữa các biến số. Các dữ liệu thống kê sẽ được sử dụng để kiểm tra giả thuyết về hành vi tiết kiệm.

3.2. Khảo sát thực địa

Khảo sát thực địa sẽ được thực hiện để thu thập thông tin từ người dân về thói quen tiết kiệm và các yếu tố ảnh hưởng. Điều này giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về hành vi tiết kiệm trong thực tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những thông tin quý giá cho các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức tài chính. Việc hiểu rõ hành vi tiết kiệm sẽ giúp xây dựng các chương trình khuyến khích tiết kiệm hiệu quả hơn, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

4.1. Chính sách khuyến khích tiết kiệm

Các chính sách khuyến khích tiết kiệm có thể bao gồm việc giảm thuế cho những người tiết kiệm, cung cấp các sản phẩm tài chính hấp dẫn và giáo dục tài chính cho người dân.

4.2. Kết quả nghiên cứu và khuyến nghị

Nghiên cứu sẽ đưa ra các khuyến nghị cụ thể dựa trên kết quả phân tích, nhằm cải thiện hành vi tiết kiệm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong khu vực.

V. Kết luận và tương lai của hành vi tiết kiệm ở Đông Nam Á

Hành vi tiết kiệm ở Đông Nam Á đang có những thay đổi tích cực, nhưng vẫn cần nhiều nỗ lực để cải thiện. Tương lai của hành vi tiết kiệm phụ thuộc vào các chính sách tài chính, giáo dục tài chính và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của người dân. Nghiên cứu này sẽ đóng góp vào việc hiểu rõ hơn về hành vi tiết kiệm và các yếu tố ảnh hưởng đến nó.

5.1. Tương lai của tiết kiệm ở Đông Nam Á

Dự báo rằng hành vi tiết kiệm sẽ tiếp tục phát triển, đặc biệt là khi các quốc gia trong khu vực áp dụng các chính sách tài chính hợp lý và nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của tiết kiệm.

5.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiết kiệm

Các yếu tố như thu nhập, chính sách tài chính và thói quen tiêu dùng sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến hành vi tiết kiệm. Việc nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố này sẽ giúp cải thiện chính sách và thúc đẩy tiết kiệm trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn phát triển từ năm 1989 đến năm 2012 ghi nhận sự chuyển mình vượt bậc của nền kinh tế Việt Nam sau công cuộc Đổi mới năm 1986 và các dấu mốc hội nhập kinh tế quốc tế như gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á năm 1995 cùng Tổ chức Thương mại Thế giới năm 2007. Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ từ mức 290 USD năm 1989 lên xấp xỉ 1.000 USD vào năm 2012. Song hành với sự gia tăng thu nhập, tổng tiết kiệm nội địa thực tế bình quân đầu người đã mở rộng từ 0,81 tỷ USD lên 32,74 tỷ USD, trong khi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực tế cũng tăng từ 0,04 tỷ USD lên 8,39 tỷ USD trong cùng giai đoạn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ mô hình tăng trưởng tân cổ điển của Solow năm 1956, trong đó giả định tỷ lệ tiết kiệm đóng vai trò điều kiện tiên quyết tạo nguồn vốn đầu tư thúc đẩy tăng trưởng sản lượng. Mục tiêu cụ thể của luận văn là xác định hướng tác động nhân quả giữa tăng trưởng kinh tế, tiết kiệm nội địa và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam trong toàn bộ chuỗi thời gian 24 năm từ năm 1989 đến năm 2012.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc đánh giá tính phù hợp của các giả thuyết kinh tế vĩ mô đối với một nền kinh tế chuyển đổi. Kết quả phân tích định lượng xác nhận mối quan hệ đồng liên kết dài hạn với hệ số co giãn giữa tăng trưởng GDP và tiết kiệm nội địa đạt 1,06 và tốc độ tự điều chỉnh cân bằng đạt 70,6% mỗi năm. Công trình cung cấp luận cứ thực nghiệm quan trọng, giúp các cơ quan quản lý xác lập thứ tự ưu tiên trong việc hoạch định chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và chiến lược phát triển thị trường vốn quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của ba khung lý thuyết kinh tế học vĩ mô và phát triển tài chính:

Thứ nhất, mô hình tăng trưởng tân cổ điển của Solow năm 1956 với hàm sản xuất dạng thuần nhất tuyến tính dạng thu nhỏ theo tỷ lệ vốn trên lao động. Theo mô hình này, việc gia tăng tỷ lệ tiết kiệm sẽ mở rộng lượng vốn trên mỗi lao động ở trạng thái dừng, từ đó gia tăng sản lượng bình quân đầu người.

Thứ hai, giả thuyết vòng đời của Modigliani năm 1970 và mô hình nghiên cứu của Carroll và Weil năm 1994, giải thích hành vi tích lũy tài sản của hộ gia đình dựa trên sự thay đổi của cơ cấu nhân khẩu học và tỷ lệ phụ thuộc dân số trong nền kinh tế.

Thứ ba, lý thuyết phát triển thị trường tài chính của McKinnon và Shaw năm 1973, nhấn mạnh vai trò của hệ thống trung gian tài chính trong việc huy động các nguồn tiết kiệm tư nhân để chuyển hóa thành vốn đầu tư hiệu quả.

Các khái niệm then chốt được lượng hóa trong mô hình bao gồm: Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người đại diện cho tăng trưởng kinh tế; Tổng tiết kiệm nội địa bình quân đầu người đo lường phần giá trị GDP sau khi trừ đi chi tiêu tiêu dùng cuối cùng; Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ròng đo lường tỷ lệ sở hữu ít nhất 10% quyền biểu quyết của nhà đầu tư ngoại; Mối quan hệ thay thế vốn giữa tiết kiệm ngoại và tiết kiệm nội trong cân bằng vĩ mô mở rộng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng toàn bộ chuỗi dữ liệu thứ cấp thường niên của Việt Nam giai đoạn 1989–2012 với cỡ mẫu gồm 24 quan sát, được thu thập từ nguồn Chỉ số Phát triển Thế giới năm 2012 của Ngân hàng Thế giới. Phương pháp chọn mẫu là thu thập toàn bộ dữ liệu chuỗi thời gian vĩ mô chính thức theo chuẩn giá cố định năm 2005 bằng đồng đô la Mỹ.

Quy trình phân tích kinh tế lượng bắt đầu bằng việc kiểm định nghiệm đơn vị thông qua hai phương pháp Augmented Dickey-Fuller và Phillips-Perron. Kết quả cho thấy biến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài dạng logarit dừng ở bậc 0, trong khi tổng sản phẩm quốc nội và tổng tiết kiệm nội địa dạng logarit dừng ở sai phân bậc 1.

Do các biến số có bậc tích hợp hỗn hợp và cỡ mẫu bị giới hạn ở 24 quan sát, phương pháp kiểm định đồng liên kết Johansen truyền thống không thể áp dụng. Tác giả lựa chọn phương pháp kiểm định biên mô hình phân phối trễ tự hồi quy ARDL do Pesaran và các cộng sự đề xuất năm 2001. Phương pháp này mang lại ước lượng không chệch đối với mẫu nhỏ và xử lý hoàn hảo cấu trúc dữ liệu kết hợp giữa các biến dừng ở các bậc khác nhau. Sau đó, mô hình hiệu chỉnh sai số dạng vectơ VECM được triển khai nhằm xác định chính xác quan hệ nhân quả Granger trong cả ngắn hạn lẫn dài hạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm đã mang lại bốn kết quả cốt lõi:

Thứ nhất, kiểm định biên ARDL xác nhận sự tồn tại của một vectơ đồng liên kết dài hạn duy nhất khi tổng tiết kiệm nội địa là biến phụ thuộc, với giá trị thống kê F đạt 8,61, vượt qua giá trị tới hạn cận trên 5,30 ở mức ý nghĩa 1%. Ngược lại, khi tổng sản phẩm quốc nội và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài là biến phụ thuộc, giá trị thống kê F lần lượt chỉ đạt 0,38 và 3,82, bác bỏ giả thuyết đồng liên kết.

Thứ hai, trong dài hạn, tăng trưởng kinh tế tác động tích cực và thúc đẩy mạnh mẽ tổng tiết kiệm nội địa với hệ số hồi quy đạt 1,06 ở mức ý nghĩa thống kê 1%. Khi GDP bình quân đầu người tăng 1%, tiết kiệm nội địa bình quân đầu người sẽ tăng tương ứng 1,06%. Tuy nhiên, chiều tác động ngược lại từ tiết kiệm sang tăng trưởng kinh tế hoàn toàn không xuất hiện.

Thứ ba, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có tác động làm suy giảm tiết kiệm nội địa trong dài hạn với hệ số hồi quy ước lượng là -0,12 ở mức ý nghĩa 5%.

Thứ tư, hệ số hiệu chỉnh sai số dài hạn trong mô hình VECM đạt giá trị -0,706 có ý nghĩa thống kê ở mức 5%. Điều này chứng minh tốc độ hội tụ về trạng thái cân bằng dài hạn rất nhanh, khi có tới 70,6% độ lệch khỏi cân bằng do các cú sốc kinh tế của năm trước được điều chỉnh và phục hồi trong năm tiếp theo. Trong ngắn hạn, các kiểm định Granger đều cho thấy các biến số không có tác động nhân quả qua lại lẫn nhau.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự vận động tương hỗ giữa các biến số kinh tế vĩ mô và có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ xu hướng đường kết hợp với bảng dữ liệu thống kê theo ba giai đoạn: 1989–1994, 1995–2005 và 2006–2012.

Bảng thống kê cho thấy tổng tiết kiệm nội địa trung bình tăng từ 2,76 tỷ USD trong giai đoạn 1989–1994 lên 9,84 tỷ USD ở giai đoạn 1995–2005 và đạt 20,80 tỷ USD ở giai đoạn 2006–2012. Sự gia tăng vượt bậc của tiết kiệm nội địa được giải thích bởi sự tăng trưởng của thu nhập quốc dân cùng với chuyển dịch cơ cấu dân số. Tỷ lệ phụ thuộc dân số của Việt Nam đã giảm mạnh từ 43,4% năm 1989 xuống còn 29,4% năm 2012, trong khi tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động từ 15 đến 64 tuổi đạt trên 70% vào năm 2012, tạo điều kiện thuận lợi cho tích lũy tài sản theo giả thuyết vòng đời.

Tác động làm giảm tiết kiệm nội địa của dòng vốn FDI với hệ số -0,12 phản ánh hiệu ứng thay thế vốn ngoại đối với vốn nội, bắt nguồn từ những điểm nghẽn sâu sắc của hệ thống tài chính Việt Nam:

Một là, mạng lưới ngân hàng thương mại còn rất thưa thớt khi mật độ chi nhánh trên 100.000 dân chỉ dao động khiêm tốn từ 3,18 chi nhánh năm 2008 lên 3,51 chi nhánh năm 2012. Tỷ lệ dân số khu vực nông thôn duy trì ở mức cao với 79,22% giai đoạn 1989–1994, 75,43% giai đoạn 1995–2005 và 70,22% giai đoạn 2006–2012 (chiếm 68% vào năm 2012). Người dân nông thôn đối mặt với nhiều rào cản tiếp cận dịch vụ ngân hàng chính thức, dẫn đến thói quen tích trữ tiền mặt hoặc gửi tiết kiệm phi chính thức tại nhà, khiến nguồn vốn này không được huy động vào khu vực sản xuất.

Hai là, thị trường chứng khoán hình thành muộn và quy mô còn non trẻ. Tỷ lệ vốn hóa thị trường so với GDP chỉ đạt 13,69% năm 2006 và 21,13% năm 2012. Tỷ lệ giá trị cổ phiếu giao dịch trên GDP sau khi đạt đỉnh 20,47% năm 2009 đã sụt giảm nghiêm trọng xuống mức 2,16% năm 2012. Kênh dẫn vốn gián tiếp chưa phát huy được vai trò trung gian phân bổ vốn hiệu quả cho các doanh nghiệp trong nước.

Kết quả nghiên cứu này hoàn toàn tương đồng với các phát hiện của Ahmad và các cộng sự năm 2002 tại Malaysia, Thái Lan cũng như nghiên cứu của Ramesh năm 2006 tại nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp, khi hướng tác động nhân quả chủ đạo luôn chạy từ tăng trưởng kinh tế sang tiết kiệm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực nghiệm và các điểm nghẽn thị trường tài chính, luận văn đề xuất bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể:

Thứ nhất, mở rộng mạng lưới trung gian tài chính và ngân hàng thương mại tại khu vực nông thôn. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần xây dựng cơ chế khuyến khích các ngân hàng thương mại gia tăng mật độ chi nhánh từ mức 3,51 lên tối thiểu 6,0 chi nhánh trên 100.000 dân trong lộ trình 5 năm. Đồng thời, triển khai các dịch vụ tài chính kỹ thuật số và ngân hàng lưu động nhằm huy động nguồn vốn tiết kiệm nhàn rỗi từ 68% dân số khu vực nông thôn vào hệ thống tài chính chính thức.

Thứ hai, tái cấu trúc và hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường chứng khoán. Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần thực hiện các giải pháp nâng cao tính minh bạch, đa dạng hóa sản phẩm đầu tư, phấn đấu đưa quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt mức 50% GDP vào năm 2020. Việc tạo dựng kênh dẫn vốn dài hạn an toàn sẽ giúp các doanh nghiệp nội địa tiếp cận vốn hiệu quả, giảm dần sự phụ thuộc vào vốn tín dụng ngân hàng ngắn hạn.

Thứ ba, điều chỉnh chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài theo hướng chọn lọc và gia tăng liên kết. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần hoàn thiện các tiêu chuẩn thu hút FDI, ưu tiên các dự án công nghệ cao có cam kết chuyển giao tri thức và liên kết với chuỗi cung ứng trong nước. Mục tiêu là nâng tỷ lệ nội địa hóa từ mức dưới 20% lên trên 40% trong giai đoạn trung hạn, nhằm loại bỏ hiện tượng vốn ngoại chèn ép và triệt tiêu năng lực tích lũy vốn của doanh nghiệp nội địa.

Thứ tư, chủ động xây dựng chính sách an sinh xã hội thích ứng với quá trình già hóa dân số. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Bộ Tài chính phát triển các quỹ hưu trí tự nguyện và sản phẩm bảo hiểm hưu trí bổ sung. Khi tỷ lệ phụ thuộc dân số chạm đáy 29,4% và chuẩn bị bước vào giai đoạn già hóa, việc thiết lập các công cụ tích lũy tài sản dài hạn sẽ duy trì sự ổn định của tỷ lệ tiết kiệm quốc gia trong các thập kỷ tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho bốn nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô tại Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, và Bộ Tài chính. Tài liệu cung cấp cơ sở định lượng về hệ số co giãn 1,06 giữa tăng trưởng và tiết kiệm cùng hệ số thay thế vốn FDI -0,12 để thiết kế chính sách tiền tệ, chính sách huy động vốn quốc gia và chiến lược thu hút FDI thế hệ mới.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế học, Kinh tế phát triển và Tài chính - Ngân hàng. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình thực hành kinh tế lượng chuỗi thời gian, từ việc xử lý dữ liệu bậc tích hợp hỗn hợp I(0) và I(1), kiểm định biên ARDL đến xây dựng mô hình VECM trên mẫu nhỏ 24 quan sát.

Thứ ba, chuyên gia phân tích chiến lược tại các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư. Số liệu thực chứng về tỷ lệ dân số nông thôn 68% và mật độ chi nhánh 3,51 chi nhánh trên 100.000 dân giúp các tổ chức tài chính nhận diện dư địa phát triển phân khúc ngân hàng bán lẻ và phát triển các sản phẩm tài chính cá nhân.

Thứ tư, các chuyên gia phân tích tại các tổ chức tài chính và phát triển quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Công trình cung cấp bằng chứng thực nghiệm giá trị về mối quan hệ giữa tiết kiệm, đầu tư và tăng trưởng của một nền kinh tế đang phát triển điển hình tại khu vực Đông Nam Á.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn đã bác bỏ giả thuyết tăng trưởng của Solow năm 1956 tại Việt Nam như thế nào?

Kiểm định biên ARDL cho thấy không có mối quan hệ đồng liên kết khi GDP là biến phụ thuộc với giá trị F chỉ đạt 0,38. Ngược lại, quan hệ nhân quả một chiều chạy từ tăng trưởng GDP sang tiết kiệm nội địa với hệ số 1,06. Điều này khẳng định tăng trưởng kinh tế tạo ra thu nhập thúc đẩy tiết kiệm, chứ tiết kiệm không trực tiếp dẫn dắt tăng trưởng tại Việt Nam giai đoạn 1989–2012.

Tại sao dòng vốn FDI lại có tác động làm giảm tiết kiệm nội địa trong dài hạn?

Dòng vốn FDI có hệ số tác động âm -0,12 đối với tổng tiết kiệm nội địa do xuất hiện hiệu ứng thay thế vốn. Trong bối cảnh hệ thống tài chính nội địa kém phát triển, các doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn khi huy động vốn đầu tư và bị các doanh nghiệp FDI vượt trội về công nghệ, vốn và năng lực quản trị chèn ép thị phần, làm suy giảm năng lực tích lũy vốn nội sinh.

Yếu tố nhân khẩu học đóng góp như thế nào vào sự gia tăng tiết kiệm giai đoạn 1989–2012?

Tỷ lệ phụ thuộc dân số giảm liên tục từ 43,4% năm 1989 xuống 29,4% năm 2012, trong khi tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động vượt 70%. Theo giả thuyết vòng đời của Modigliani, cơ cấu dân số vàng giúp gia tăng số lượng người tạo ra thu nhập so với số người phụ thuộc, từ đó thúc đẩy tổng lượng tiết kiệm hộ gia đình trong toàn nền kinh tế.

Vì sao tác giả lựa chọn mô hình ARDL thay vì phương pháp đồng liên kết Johansen?

Kiểm định nghiệm đơn vị cho thấy chuỗi dữ liệu có bậc tích hợp hỗn hợp: FDI dừng ở bậc 0 trong khi GDP và GDS dừng ở sai phân bậc 1. Phương pháp Johansen đòi hỏi tất cả các biến phải dừng cùng bậc 1, trong khi phương pháp ARDL xử lý hoàn hảo dữ liệu hỗn hợp và cho kết quả ước lượng không chệch với mẫu nhỏ 24 quan sát.

Điểm nghẽn lớn nhất trong việc biến tiết kiệm thành vốn đầu tư tại Việt Nam là gì?

Điểm nghẽn nằm ở hệ thống trung gian tài chính chưa hoàn thiện. Mạng lưới ngân hàng thưa thớt với khoảng 3,51 chi nhánh trên 100.000 dân khiến 68% dân số nông thôn phải tích trữ tiền mặt tại gia. Đồng thời, thị trường chứng khoán có quy mô giao dịch khiêm tốn 2,16% GDP năm 2012, chưa thể trở thành kênh dẫn vốn dài hạn hiệu quả.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ đã mang lại cái nhìn thực nghiệm toàn diện và sâu sắc về mối quan hệ tương tác giữa tăng trưởng kinh tế, tiết kiệm nội địa và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam:

• Tăng trưởng kinh tế là động lực duy nhất thúc đẩy sự gia tăng của tiết kiệm nội địa trong dài hạn với hệ số co giãn đạt 1,06.
• Dòng vốn FDI tạo ra hiệu ứng thay thế và làm giảm tiết kiệm nội địa trong dài hạn với hệ số tác động -0,12.
• Hệ thống kinh tế vĩ mô có khả năng tự phục hồi mạnh mẽ sau các cú sốc với tốc độ điều chỉnh sai số hàng năm đạt 70,6%.
• Cơ cấu dân số vàng với tỷ lệ phụ thuộc giảm xuống 29,4% là bệ đỡ nhân khẩu học vững chắc cho tiến trình tích lũy vốn quốc gia.
• Nút thắt phát triển tài chính thể hiện rõ qua mật độ ngân hàng thấp 3,51 chi nhánh trên 100.000 dân và quy mô thị trường chứng khoán còn nhỏ bé.

Đóng góp chính của công trình là việc sử dụng phương pháp kiểm định biên ARDL để bác bỏ quan điểm truyền thống của mô hình Solow trong bối cảnh Việt Nam, khẳng định vai trò quyết định của chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hoàn thiện hệ thống trung gian tài chính.

Trong giai đoạn tiếp theo, các nghiên cứu mở rộng cần áp dụng phương pháp phân tích tổng hợp meta-analysis và bổ sung các biến số vi mô như lãi suất thực, tỷ lệ biết chữ và các rào cản tài chính nông thôn để làm rõ hơn hành vi tiết kiệm hộ gia đình. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan hoạch định chính sách hãy khai thác và ứng dụng các kết quả định lượng của luận văn để tối ưu hóa chiến lược phát triển thị trường tài chính và huy động nguồn lực quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS VIETNAM ECONOMIC GROWTH AND SAVING ANALYSIS IN THE PERIOD 1989 - 2012 BY LE DUC ANH MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, DECEMBER 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS VIETNAM ECONOMIC GROWTH AND SAVING ANALYSIS IN THE PERIOD 1989 - 2012 A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By Le Duc Anh Academic Supervisor: Dr. Dinh Cong Khai HO CHI MINH CITY, DECEMBER 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Acknowledgement Foremost, I would like to express my sincere gratitude to my supervisor Dr. Dinh Cong Khai for the continuous support of my M.A study and research, for his patience, motivation, enthusiasm and immense knowledge. His guidance helped me in all the time of research and writing of this thesis.

Besides my supervisor, I would like to thank VNP teaching staff for their encouragement, insightful comments, and hard questions. Last but not the least, I would like to thank my family: my parents, my wife and my brothers for supporting me spiritually throughout my life. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] OUTLINE Abstract.6 Structure of the study. 6 Chapter 2: Literature Review.

18 Chapter 3: Research Methodology .2 Unit root test .4 Granger causality analysis. 24 Chapter 4: Empirical Analysis .1 Unit root test results .2 Cointegration test results .3 Granger causality test results .2 Discussion of findings. 33 Chapter 5: Concluding Remarks. 40 References Appendix TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES AND FIGURES Figures Figure 1: Relationship between saving and economic growth stated by Solow (1956).

8 Figure 2: The grapth of LGDP, LGDS and LFDI series. 26 Tables Table 1: The summary of the main empirical studies. 13 Table 2: Unit root test of variables at level value. 27 Table 3: Unit root test of variables at the first difference.

28 Table 4: Results of ARDL bound test. 29 Table 5: Estimated long run coefficients using the conditional ARDL(2, 0, 0). 30 Table 6: Results of VECM based on error terms taken from the conditional ARDL. 31 Table 7: Results of diagnostic tests for equation 11.

32 Table 8: Results of short-run Granger causality. 33 Table 9: Average values of FDI, GDP and GDS in three stages. 34 Table 10: Commercial bank network density. 36 Table 11: Average percentage of rural population over total population in three stages.

36 Table 12: Vietnam stock market in the period 2006 – 2012. 37 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS Abbreviation Meaning ADF Augmented Dickey-Fuller test AIC Akaike Information Criterion ARDL Autoregressive Distributed Lag ASEAN Association of Southeast Asian Nations ECT Error Correction Term FDI Foreign Direct Investment GDP Gross Domestic Product GDS Gross Domestic Saving LGDP Logarithm of Gross Domestic Product LGDS Logarithm of Gross Domestic Saving LFDI Logarithm of Foreign Direct Investment OLS Ordinary Least Squares PP Phillips-Perron test VECM Vector Error Correction Method WTO World Trade Organization TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM ECONOMIC GROWTH AND SAVING ANALYSIS IN THE PERIOD 1989 – 2012 Abstract This paper employs Autoregressive-Distributed Lag model to detect the cointegrating vectors amongst three variables that are gross domestic saving per capita, gross domestic product per capita and foreign direct investment being stationary at the mixture of I(0) and I(1) in the period 1989 – 2012. The results do not support for the hypothesis as Solow (1956) states in which domestic saving and foreign direct investment are sources for domestic investments, then push economic growth. The long run relationship amongst these indicators is consistent with some recent empirical studies for the case of developing countries.

That is, the long run causal direction running from economic growth to domestic saving. Additionally, foreign direct investment does not cause economic growth in both short and long run, but tends to reduce domestic saving in long run. Furthermore, combining the estimated results with some statistical measurements of demographic change in total population and financial market development gives to us evidences in which financial market in Vietnam is still weak, thus does not strengthen the channel of domestic private saving accumulation, especially from huge amount of rural population. FDI has increased annually, but it only takes a small percentage in GDP.

As a result, there is no evidence to support for the nexus from saving to growth. GDS increasing annually is explained by a rise of GDP, and perhaps by some positive demographic change in total population. Last but not the least, in long run FDI tends to reduce domestic saving due to ineffective channel of domestic capital accumulation, especially for Vietnam stock market. Then, it casts doubts on an assumption of Solow about the positive nexus running from saving to growth, especially for developing countries.

1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chapter 1: Introduction In this chapter, the study presents the reason of choosing this kind of research for the specific case of Vietnam to analyze the interaction amongst domestic saving, foreign direct investment and economic growth in the period 1989 – 2012.1 Problem statement The central assumption of the Solow’s (1956) growth model is a positive nexus between saving rate and economic growth in which saving rate plays a role of conditional factor to push growth. This model implies some policy implications for a country to concentrate on increasing saving, thus economic growth will increase in response. However, inversely if there is a possibility of negative impact, a country shall focus on removing barriers to growth instead of accumulating saving. There are some robust empirical findings about the positive association between saving and growth.

Nevertheless, this correlation does not imply a causal direction amongst them, and then this controversy is still unsolved. Moreover, the debate concerning with the priority of policy implication for these indicators is an important issue raised at the current macroeconomics, as stated by Schmidt-Hebbel et al (1996). Hence, determining the causal direction of saving-growth linkage is crucial, and has many implications for policy makers in developing countries. At the notion of growth to saving, it has been supported by some empirical evidences of several recent studies analyzing in developing countries.

For instance, in the research by Ramesh (2006), he finds that in the group of low-middle income countries there is mostly the causal direction from growth to saving. Furthermore, the study by Pradeep, Pravakar, and Ranjan (2008) also shows the empirical evidences from 5 countries – Bangladesh, India, Pakistan, Srilanka and Nepal – there is a causal 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] direction from growth to saving, however, only Bangladesh with bi-directional causality. In an open economy, two capital sources contributing to domestic investment are domestic and foreign saving. With foreign saving, it is represented by some forms of international capital inflows.

Theoretically, these inflows are assumed to be additive, or supplement domestic saving to increase an amount of investment, hence to push economic growth. This hypothesis is seemingly relevant in some certain capital inflows, especially to foreign direct investment (noted as FDI) because this inflow is more stable than the other components of foreign saving in term of predictability and volatility (Taylor, 1997 and Lipsey, 1999 cited in Maite, Ana and Vicente, 2004). In the research composed by Matie, Ana and Vicente (2004), they analyze the role of FDI to the nexus between economic growth and domestic saving in Mexico and find that FDI causes both GDP and GDS positively, hence to reinforce the relationship between economic growth and domestic saving. However, this hypothesis does not hold in the study by Ahmad, Marwan and Salim (2002) for the case of Malaysia, Thailand and Philippines.

They find foreign savings affecting domestic saving negatively in both short and long run. Moreover, in long run the causal direction runs from foreign to domestic saving, but the inverse direction does not exist. In the history, Latin America crisis happened in Mexico after the peso was devaluated by the authorities in 1994, then quickly spreading to several other countries in this region. Consequently, a huge amount of capital outflow left these countries into shambles.

However, on the contrary to that of Latin America countries, East Asian economies were not seriously affected by the crisis. Then, based on this fact, some economists conclude that Latin America countries were more sensitive to the shift of investor sentiments and the fluctuation of international capital outflows than Asian countries. This difference relates to domestic saving rate in which the higher the 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] domestic saving in a country is, therefore can reduce the international capital outflows’ influence through a crisis. Furthermore, in this period, an increase of foreign investment in East Asian countries correlated with a huge decrease of domestic saving rate in Latin America countries.

In the mid of year 1997, the Asian crisis started from Thailand, then influenced to several other countries. Based on this fact, it casts doubts on the economic notion held earlier through Latin America crisis by some economists. The Asian economies’ currencies were devaluated sharply, then leading to a massive outflow of foreign capital at the end of year 1997. On the other hand, the experience was similar with the case of Latin America crisis.

The retreat of foreign capital emphasizes the necessity of more domestic financing seen as a complement to that decline in capital. As dramatized by Latin America and Asian crisis, therefore, it is important to analyze the nexus between domestic and foreign saving because foreign capital could be withdrawn as easily as it enters, consequently a domestic economy could be left into shambles through a crisis. In recent years, Vietnam’s economy has succeeded in the new stage of development after opening the economy in 1988. Especially, Vietnam has been a member of ASEAN since 1995, and WTO since 2007.

Then, its economic growth has increased rapidly in the period 1989 – 2012. Tariffs and trade barriers have been reduced step by step amongst members in ASEAN and WTO, therefore, Vietnam’s trade balance has been improved as well. From a poor country with per capita income only equals to 290 U.S dollars a year in 1989, Vietnam has reached to nearly 1000 U.S dollars a year in 2012. Moreover, domestic saving rate and foreign direct investment in Vietnam have also increased annually through this period.

In detail, its gross domestic saving has changed from 0.S dollars, and FDI has also moved from 0.S dollars, respectively in 1989 and 2012 (World Bank Indicators, 2012). 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Recently, almost empirical studies for developing countries show the results that the causal direction runs from economic growth to domestic saving, however, the role of FDI to the relationship is still ambiguous. Additionally, there is a lack of empirical evidences for the specific case of Vietnam, thus we choose this research topic to answer what kind of relationship stands behind the upward movement amongst these indicators in the period, 1989 – 2012.2 Research objectives As some issues mentioned on the problem statement above, they cast an empirical research objective to analyze whether or not the hypothesis of saving – growth nexus composed by Solow (1956) holds for the case of Vietnam. Moreover, in an open economy foreign capital inflows play an important role to increase income.

Therefore, we want to measure the effect of domestic saving to economic growth with an addition of foreign direct investment seen as a component of foreign saving. On the other hand, it means that the study will analyze whether or not domestic and foreign saving are sources to affect income positively as Solow (1956)’s hypothesis mentions.