CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP. Đặc điểm về hoạt động kinh doanh xây lắp. Vị trí vai trò của ngành xây lắp trong nền kinh tế Ngành xây lắp là một ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệp nhằm tạo ra cơ sở vật chất cho nền kinh tế quốc dân, trực tiếp nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động xã hội, dân sinh, chất lượng cuộc sống của cộng đồng, góp phần hoàn thiện cơ cấu kinh tế, tạo tiền đề quan trọng để thực hiện thành công công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Nó được coi là ngành mũi nhọn đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế, thu hút đông đảo lực lượng lao động trong xã hội.
Doanh nghiệp xây lắp là những đơn vị sản xuất độc lập, hiệu quả sản xuất của toàn ngành phụ thuộc rất lớn vào hiệu quả sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp xây lắp. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh trong các doanh nghiệp xây lắp Hoạt động kinh doanh xây lắp là một hoạt động có nhiều đặc điểm riêng biệt như: hoạt động kinh doanh được thực hiện trên cơ sở các hợp đồng đã ký với đơn vị chủ đầu tư sau khi trúng thầu hoặc chỉ định thầu. Sản phẩm xây lắp là những công trình có quy mô lớn, thời gian xây dựng dài, giá trị sản phẩm xây lắp rất lớn,. Đặc điểm tổ chức quản lý tại các doanh nghiệp xây lắp Các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xây lắp thường được gọi là các công ty xây dựng.
Việc tổ chức quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp xây lắp hiện nay được tổ chức dưới dạng Tổng công ty xây lắp hoặc công ty xây lắp độc lập. Đặc điểm tổ chức sản xuất tại các doanh nghiệp xây lắp SVTH: Phan Thị Ngọc Trâm – Lớp: K50A Kế Toán 5 van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền Phần lớn các đơn vị đã thực hiện cơ chế khoán sản phẩm xây lắp cho các xí nghiệp, tổ đội sản xuất. Các doanh nghiệp xây lắp trên cơ sở giá trị dự toán của công trình, hạng mục công trình đã ký kết nhận thầu với các đơn vị đầu tư, tính toán giá giao khoán cho các đơn vị thi công thực hiên qua các hợp đồng giao khoán.
Sau khi nhận được hợp đồng giao khoán các đơn vị sẽ lên kế hoạch cân đối về vật tư, nhân công, máy móc,. để phục vụ cho việc thi công công trình. Những vấn đề chung về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp xây lắp. Khái niệm về doanh thu và kết quả kinh doanh 1.
Doanh thu - Doanh thu: doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động SXKD thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu (Theo khoản mục 3 chuẩn mực kế toán số 14) - Doanh thu phát sinh từ giao dịch được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản. Nó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ các khoản chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại (Theo khoản mục 6 chuẩn mực kế toán số 14) Trong doanh nghiệp xây lắp, doanh thu của hợp đồng xây dựng bao gồm: + Doanh thu ban đầu được ghi nhận trong hóa đơn + Các khoản tăng, giảm khi thực hiện hợp đồng, các khoản tiền thưởng và các khoản thanh toán khác nếu các khoản này có khả năng làm thay đổi doanh thu và có thể xác định được một cách đáng tin cậy như tăng doanh thu vì lý do tăng giá, tiền thưởng do nhà thầu thực hiện hợp đồng đạt hay vượt mức một số tiêu chuẩn được ghi trong hợp đồng. Các nội dung khác của tổ chức kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh SVTH: Phan Thị Ngọc Trâm – Lớp: K50A Kế Toán 6 van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền nghiệp xây lắp như tổ chức ghi chép ban đầu, tổ chức hệ thống sổ kế toán.
Nói chung giống các ngành khác.2 Kết quả kinh doanh - Kết quả kinh doanh: là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định và được xác định bằng cách so sánh giữa một bên là doanh thu với một bên là tổng chi phí của các hoạt động kinh tế đã thực hiện. Công thức xác định kết quả kinh doanh: Xác định kết quả từ hoạt động sản xuất kinh doanh Kết quả hoạt = Doanh - Giá vốn - Chí phí - Chi phí quản động kinh thu hàng bán bán lý doanh doanh thuần hàng nghiệp Trong đó: Doanh thu thuần = Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Các khoản giảm trừ doanh thu (Chiết khấu, giảm giá, hàng bán bị trả lại, thuế TTĐB, Thuế XK, Thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp) Xác định kết quả kinh doanh từ hoạt động tài chính Kết quả hoạt động = Doanh thu từ hoạt - Chi phí hoạt động tài chính động tài chính tài chính Xác định kết quả kinh doanh từ hoạt động khác Kết quả kinh doanh từ hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác 1. Nhiệm vụ của công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp xây lắp Tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp xây lắp phải tuân thủ các quy định chung của luật kế toán, chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán hiện hành. SVTH: Phan Thị Ngọc Trâm – Lớp: K50A Kế Toán 7 van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Thị Thanh Huyền Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác: - Tình hình hiện có và tình hình biến động của từng sản phẩm, hàng hóa theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị. - Các khoản doanh thu, khoản giảm trừ doanh thu, chi phí của từng hoạt động trong DN, đồng thời theo dõi, đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. Phản ánh và đánh giá chính xác kết quả từng hoạt động, quan sát tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và tình hình phân phối các hoạt động. Cung cấp các thông tin kế toán cần thiết phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và định kỳ phân tích tình hình hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối kết quả kinh doanh.
Ý nghĩa của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1. Đối với doanh nghiệp: Thông qua quá trình tiêu thụ giúp doanh nghiệp thu hồi vốn bỏ ra ban đầu và tiếp tục quá trình luân chuyển vốn và đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. Đồng thời hạch toán doanh thu còn giúp doanh nghiệp có các quyết định tối ưu về sản xuất, hàng tồn kho, lao động. để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.
Xác định KQKD giúp doanh nghiệp nắm được tình hình kết quả của doanh nghiệp từ đó xác định các mục tiêu chiến lược phù hợp. Xác định KQKD còn giúp doanh nghiệp xác định nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước, nhà đầu tư, người lao động, đây là nền tảng tạo uy tín cho doanh nghiệp.2 Đối với Nhà nước : Kế toán doanh thu và xác định KQKD trước hết giúp nhà nước thu đúng, thu đủ thuế và các nguồn lợi khác đảm bảo công bằng xã hội; Thông qua KQKD nhà nước nắm bắt được khả năng phát triển từng ngành, từng địa phương để có những chính sách khuyến khích hay hạn chế đầu tư hợp lý. Từ đó nhà nước đánh giá được thực trạng của nền kinh tế để có những biện pháp, định chế kịp thời nhằm phát triển đất nước. SVTH: Phan Thị Ngọc Trâm – Lớp: K50A Kế Toán 8 van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Thị Thanh Huyền 1. Nội dung về kế toán doanh thu và thu nhập khác trong doanh nghiệp xây lắp. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 1. Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo Thông tư 200//2014/TT-BTC, điều 79: Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện: - DN đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua.
- DN không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. - DN được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hoá, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hoá (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác). - DN đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.
- Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp. - DN đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó.
- Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo. SVTH: Phan Thị Ngọc Trâm – Lớp: K50A Kế Toán 9 van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó.