Luận văn DS.CKI Hồ Thanh Minh: Phân tích danh mục thuốc tại TTYT Tánh Linh 2023

Luận văn DS.CKI phân tích danh mục thuốc tại TTYT Tánh Linh 2023. Đánh giá cơ cấu, giá trị sử dụng thuốc qua phân tích ma trận ABC/VEN.

• Tác giả: Hồ Thanh Minh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Phân Tích Danh Mục Thuốc Đã Sử Dụng Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Tánh Linh Tỉnh Bình Thuận Năm 2023
• Loại tài liệu: Luận Văn Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp I
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và ý nghĩa của danh mục thuốc tại các cơ sở y tế

Danh mục thuốc là tập hợp các loại thuốc được phép sử dụng tại một cơ sở y tế cụ thể, được lựa chọn dựa trên nhu cầu lâm sàng và khả năng quản lý. Tại Trung tâm Y tế huyện Tánh Linh, Bình Thuận, việc phân tích danh mục thuốc năm 2023 giúp đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc, tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Phân tích danh mục thuốc không chỉ cải thiện quản lý dược mà còn đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả cho bệnh nhân. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng chính sách thuốc phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu lâm sàng thực tế của từng vùng.

1.1. Khái niệm danh mục thuốc và vai trò quản lý

Danh mục thuốc bệnh viện là danh sách các thuốc được phê duyệt sử dụng tại cơ sở y tế. Tại TTYT Tánh Linh, danh mục này được xây dựng theo nguyên tắc khoa học, đảm bảo hiệu quả lâm sàng và tính kinh tế. Quản lý danh mục thuốc giúp kiểm soát chi phí, giảm lãng phí và nâng cao hiệu quả điều trị bệnh.

1.2. Nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc hợp lý

Xây dựng danh mục thuốc cần tuân theo các nguyên tắc: lựa chọn thuốc thiết yếu, đảm bảo chất lượng, giá cả hợp lý, phù hợp với mô hình bệnh tật địa phương. Tại TTYT Tánh Linh, Bình Thuận, danh mục được thiết lập dựa trên nhu cầu lâm sàng thực tế và khả năng cung cấp thuốc bền vững.

II. Các phương pháp phân tích danh mục thuốc hiện đại

Để đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc tại TTYT Tánh Linh năm 2023, các nhà nghiên cứu áp dụng nhiều phương pháp phân tích danh mục thuốc tiên tiến. Phân tích ABC giúp phân loại thuốc theo giá trị chi phí, phân tích VEN đánh giá tính thiết yếu, còn ma trận ABC/VEN kết hợp cả hai tiêu chí. Các phương pháp phân tích sử dụng thuốc này cho phép quản lý nhân viên y tế nắm bắt rõ cơ cấu thuốc sử dụng, từ đó đưa ra quyết định quản lý hiệu quả hơn. Phân tích nhóm điều trị cung cấp cái nhìn toàn diện về việc sử dụng thuốc theo các nhóm bệnh lý chính.

2.1. Phương pháp phân tích ABC và ứng dụng

Phân tích ABC là phương pháp phân tích chi phí-hiệu quả, chia thuốc thành 3 nhóm: A (chi phí cao), B (chi phí trung bình), C (chi phí thấp). Tại Trung tâm Y tế Tánh Linh, phân tích ABC danh mục thuốc giúp xác định các thuốc cần ưu tiên kiểm soát chi phí và lượng tồn kho.

2.2. Phương pháp phân tích VEN và ma trận ABC VEN

Phân tích VEN phân loại thuốc theo tính thiết yếu: V (rất thiết yếu), E (thiết yếu), N (ít thiết yếu). Ma trận ABC/VEN kết hợp cả hai phương pháp, cung cấp cái nhìn toàn diện về cơ cấu danh mục thuốc tại TTYT Tánh Linh 2023, giúp tối ưu hóa quản lý thuốc.

III. Cơ cấu danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Tánh Linh năm 2023

Danh mục thuốc sử dụng tại TTYT Tánh Linh năm 2023 bao gồm các nhóm thuốc hoá dược, thuốc cổ truyền và dược liệu. Cơ cấu danh mục được phân loại theo nhóm tác dụng dược lý, bao gồm các thuốc điều trị nhiễm khuẩn, ký sinh trùng, hormon và nhóm Beta-lactam. Phân tích cho thấy danh mục thuốc tại cơ sở này bao gồm cả thuốc Biệt dược gốc và thuốc Generic theo tỷ lệ phù hợp. Cơ cấu thuốc theo đường dùng đa dạng từ uống, tiêm đến ngoài da. Tổng số loại thuốc được sử dụng phản ánh nhu cầu lâm sàng của huyện Tánh Linh, một vùng duyên hải cực Nam Trung Bộ Việt Nam.

3.1. Phân loại thuốc hoá dược thuốc cổ truyền và dược liệu

Danh mục thuốc hoá dược chiếm tỷ lệ lớn trong danh mục thuốc sử dụng, bao gồm các loại thuốc hiện đại có hiệu quả cao. Thuốc cổ truyền và dược liệu cũng được sử dụng với tỷ lệ nhất định, phù hợp với nhu cầu bệnh nhân và truyền thống địa phương tại TTYT Tánh Linh.

3.2. Nhóm thuốc chính và mô hình bệnh tật địa phương

Các nhóm thuốc chính tại Trung tâm Y tế Tánh Linh bao gồm thuốc điều trị nhiễm khuẩn, chống ký sinh trùng, hormon và thuốc tim mạch. Cấu trúc này phù hợp với mô hình bệnh tật của huyện, nơi bệnh nhiễm khuẩn và bệnh mạn tính là những vấn đề sức khỏe chính.

IV. Kết quả phân tích ABC VEN và giá trị ứng dụng thực tiễn

Kết quả phân tích ABC/VEN tại TTYT Tánh Linh năm 2023 cho thấy phân loại rõ ràng giữa các nhóm thuốc theo chi phí và tính thiết yếu. Nhóm AN (chi phí cao, rất thiết yếu) cần được kiểm soát chặt chẽ, nhóm BN (chi phí trung bình, ít thiết yếu) cần được xem xét lại tính cần thiết. Phân tích danh mục thuốc này cung cấp cơ sở khoa học để quản lý dược hiệu quả hơn, giảm chi phí không cần thiết và tối ưu hóa tài nguyên. Kết quả nghiên cứu từ Luận văn Dược sĩ chuyên khoa của Trường Đại học Dược Hà Nội góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại cơ sở y tế tuyến huyện ở vùng duyên hải cực Nam.

4.1. Phân loại thuốc trong các nhóm AN AE BV và BN

Phân tích ma trận ABC/VEN chia danh mục thuốc thành 4 nhóm chính: nhóm AN (ưu tiên cao), nhóm AE (kiểm soát vừa), nhóm BV (giám sát), nhóm BN (xem xét). Phân loại này tại TTYT Tánh Linh giúp xác định chiến lược quản lý thuốc phù hợp cho từng nhóm.

4.2. Ứng dụng kết quả phân tích vào thực tiễn quản lý

Kết quả phân tích cung cấp dữ liệu để tối ưu hóa danh mục thuốc, cải thiện quản lý kho thuốc, nâng cao hiệu quả chi tiêu và chất lượng điều trị. Phân tích ABC/VEN danh mục thuốc tại TTYT Tánh Linh là công cụ hữu ích cho các nhà quản lý để đưa ra quyết định chiến lược.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong cuộc sống hiện đại như ngày nay, con người phải chịu nhiều tác động của ngoại cảnh như: ô nhiễm thực phẩm và môi trường. Ngoài những vấn đề trên, chúng ta không thể không nói đến việc sử dụng thuốc không hợp lý ảnh hưởng đến sức khỏe con người thậm chí gây tử vong. Để góp phần thực hiện mục tiêu trên, các bệnh viện và TTYT tuyến huyện đã có nhiều cố gắng trong việc cung cấp đủ thuốc đảm bảo chất lượng và sử dụng thuốc hợp lý, an toàn; nâng cao chất lượng điều trị. Song bên cạnh đó vẫn còn tồn tại những bất cập liên quan đến cung ứng và sử dụng thuốc như việc lạm dụng thuốc kháng sinh, sử dụng các Vitamin, thuốc cổ truyền bất hợp lý, sử dụng nhiều các thuốc nhập khẩu…đã khiến cho việc sử dụng thuốc là một thách thức lớn đối với Bệnh viện nói riêng, và các cơ sở khám chữa bệnh nói chung.

Trung Tâm Y Tế huyện Tánh Linh là đơn vị y tế hạng III trực thuộc Sở Y tế tỉnh Bình Thuận có 2 chức năng: triển khai thực hiện công tác khám bệnh, chữa bệnh cho nhân dân trên địa bàn huyện Tánh Linh và các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật về Y tế dự phòng; Phòng chống HIV/AIDS; Phòng chống bệnh xã hội; An toàn vệ sinh thực phẩm; Chăm sóc sức khoẻ sinh sản; Truyền thông giáo dục sức khoẻ. Số lượt khám bệnh ngoại trú hàng năm tại Trung tâm khoảng 150.000 lượt/năm, số lượng người bệnh đến khám bệnh trung bình 300-400 người/ngày. Kinh phí sử dụng cho việc mua thuốc khoảng 20 tỷ đồng/ năm. Điều này cho thấy kinh phí sử dụng mua thuốc phục vụ trong công tác khám chữa bệnh tương đối cao so với ngân sách của toàn Đơn vị.

Hiện nay, với sự phát triển không ngừng của Trung tâm Y tế huyện Tánh Linh, cùng với sự nâng cao trình độ chuyên môn và nhận thức của cán bộ y tế và nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của người dân, việc đảm bảo cung ứng đủ thuốc và sử dụng thuốc một cách hiệu quả, an toàn, hợp lý luôn là vấn đề được trung tâm chú trọng. Hơn nữa, việc đảm bảo danh mục thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật tại đơn vị cũng là một yếu tố quan trọng mà Trung tâm Y tế huyện Tánh Linh luôn quan tâm hàng đầu. Với mong muốn tìm hiểu thực trạng sử dụng thuốc tại đơn vị mình như thế nào? Danh mục thuốc sử dụng có đáp ứng tối ưu nhu cầu điều trị và tiết kiệm chi phí hay chưa? Có vấn đề gì cần cải thiện trong danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm hay không? 1 Do đó tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Trung Tâm Y Tế huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận năm 2023” với mục tiêu sau: 1. Mô tả cơ cấu danh mục thuốc được sử dụng tại Trung tâm Y tế huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận năm 2023; 2.

Phân tích danh mục thuốc được sử dụng tại Trung Tâm Y Tế huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận theo phương pháp ABC. VEN và ma trận ABC/VEN. Từ kết quả nghiên cứu này sẽ góp phần phản ánh hoạt động sử dụng thuốc tại đơn vị, đưa ra một số ý kiến đề xuất giúp Hội đồng thuốc và điều trị của Trung tâm Y tế có thêm cơ sở, căn cứ xây dựng danh mục thuốc sát với tình hình thực tế, mang lại tính chính xác cao, góp phần trong việc sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả hơn. Khái niệm danh mục thuốc và xây dựng danh mục thuốc bệnh viện.

Khái niệm về danh mục thuốc. Danh mục thuốc (DMT) là một danh sách các thuốc được sử dụng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe và các bác sỹ sẽ kê đơn các thuốc trong danh mục này. DMT sử dụng trong Trung tâm Y tế là một danh sách các thuốc đã được lựa chọn và phê duyệt để sử dụng cho Trung tâm Y tế. DMT của Trung tâm Y tế là cơ sở để đảm bảo cung ứng thuốc chủ động, có kế hoạch nhằm phục vụ cho nhu cầu điều trị hợp lý, an toàn, hiệu quả.

Danh mục thuốc sử dụng tại TTYT sẽ phản ánh chính xác nhất thực trạng sử dụng thuốc thực tế tại TTYT. Qua đó giúp Hội đồng thuốc và điều trị nắm bắt được những thông tin mới nhất về tình hình sử dụng thuốc tại đơn vị để có thể đưa ra kế hoạch xây dựng, lựa chọn thuốc phù hợp, giúp cho chu trình cung ứng thuốc kỳ sau đạt hiệu quả tốt hơn. Nguyên tắc xây dụng danh mục thuốc. Gồm 7 nguyên tắc cơ bản: 1.

Bảo đảm phù hợp với mô hình bệnh tật và chi phí về thuốc dùng điều trị trong bệnh viện; 2. Phù hợp về phân tuyến chuyên môn kỹ thuật; 3. Căn cứ vào các hướng dẫn hoặc phác đồ điều trị đã được xây dựng và áp dụng tại bệnh viện hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; 4. Đáp ứng với các phương pháp mới, kỹ thuật mới trong điều trị; 5.

Phù hợp với phạm vi chuyên môn bệnh viện; 6. Thống nhất với danh mục thuốc thiết yếu, danh mục thuốc chủ yếu do Bộ Y tế ban hành; 7. Ưu tiên thuốc sản xuất trong nước. Các bước xây dựng danh mục thuốc.

Thu thập, phân tích tình hình sử dụng thuốc năm trước về số lượng và giá trị sử dụng, phân tích ABC – VEN, thuốc kém chất lượng, thuốc hỏng, các phản ứng có hại của thuốc, các sai sót trong điều trị dựa trên các nguồn thông tin đáng tin cậy; 3 2. Đánh giá các thuốc đề nghị bổ sung hoặc loại bỏ từ các khoa lâm sàng một cách khách quan; 3. Xây dựng danh mục thuốc và phân loại các thuốc trong danh mục theo nhóm điều trị và theo phân loại VEN; 4. Xây dựng các nội dung hướng dẫn sử dụng danh mục.

Các tiêu chí lựa chọn thuốc 1. Đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ; 2. Thuốc có đầy đủ dữ liệu về hiệu quả và độ an toàn từ các nghiên cứu lâm sàng; 3. Mỗi loại thuốc được chọn phải sẵn có, đảm bảo chất lượng, có sinh khả dụng; 4.

Đảm bảo tính ổn định của thuốc trong quá trình lưu trữ và sử dụng; 5. Khi hai hay nhiều thuốc tương tự nhau thì lựa chọn trên cơ sở đánh giá cẩn thận về hiệu quả, an toàn, chất lượng, giá cả và sự sẵn có; 6. Tổng chi phí điều trị (không chỉ đơn giá của thuốc); 7. Hiệu quả điều trị; 8.

Năng lực sử dụng thuốc hiệu quả của nhân viên y tế; 9. Cần tính đến các nhầm lẫn của nhân viên y tế có thể xảy ra và các sai sót thuốc có thể gây ra khi sử dụng các thuốc có tên gọi giống nhau hoặc nhìn giống nhau, nồng độ khác nhau của cùng một thuốc cần chuẩn bị. Các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài. - Luật Dược số 105/2016/QH13 ngày 06 tháng 04 năm 2016 của Quốc Hội; - Nghị định số 54/2017/NĐ-CP ngày 08 tháng 05 năm 2017 của Chính Phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật dược; - Nghị định số 131/2020/NĐ–CP ngày 02/11/2020 của Bộ Y tế quy định về tổ chức hoạt động dược lâm sàng của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; - Thông tư 19/2018/TT-BYT ngày 30/8/2018 của Bộ Y tế về việc Ban hành danh mục thuốc thiết yếu; - Thông tư số 27/2020/TT-BYT do Bộ Y về danh mục thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền thuộc phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế; 4 - Thông tư 01/2016/TT-BYT ngày 05/1/2016 của Bộ Y tế quy định về kê đơn thuốc YHCT, kê đơn thuốc YHVT kết hợp với thuốc hóa dược trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; - Thông tư số 15/2019/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 11/7/2019 quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở công lập; - Thông tư 15/2020/TT-BYT do bộ Y tế ban hành ngày 10/8/2020 quy định danh mục thuốc đấu thầu, danh mục thuốc đấu thầu tập trung, danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán giá; - Thông tư 01/2020/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 16/1/2020 quy định sửa đổi, bổ sung Thông tư số 30/2018/TT-BYT ngày 30/10/2018 của Bộ Y tế ban hành danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế; - Thông tư 20/2022/TT-BYT ngày 31/12/2022 của Bộ Y tế Ban hành danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế; - Thông tư 22/2011/TT-BYT ngày 10/6/2011 của Bộ Y tế quy định về tổ chức và hoạt động của khoa dược bệnh viện: “Khoa Dược là khoa chuyên môn chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc bệnh viện.

Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho giám đốc bệnh viện về toàn bộ công tác dược trong bệnh viện nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng và tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý”. Như vậy Khoa dược có vai trò chủ đạo, đầu mối trong việc quản lý sử dụng thuốc tại bệnh viện [4]; - Thông tư 23/2011/TT-BYT ban hành ngày 10/6/2011 của Bộ Y tế về hướng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế có giường bệnh. Theo đó, bệnh viện căn cứ vào tình trạng người bệnh, mức độ bệnh lý để lựa chọn đường dùng thuốc thích hợp. Bệnh nhân chỉ dùng đường tiêm khi không uống được hoặc khi sử dụng thuốc đường uống không đáp ứng yêu cầu điều trị [5]; - Thông tư 21/2013/TT-BYT ngày 08/8/2013 của Bộ Y tế quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị trong bệnh viện.

Thông tư hướng dẫn cụ thể các phương pháp phân tích được áp dụng để phát hiện các vấn đề về sử dụng thuốc, nguyên tắc xây dựng danh mục, trong đó chỉ rõ ưu tiên thuốc sản xuất trong nước; ưu 5 tiên lựa chọn thuốc ở dạng đơn chất; ưu tiên lựa chọn thuốc generic hoặc thuốc mang tên chung quốc tế, hạn chế tên biệt dược hoặc nhà sản xuất cụ thể [7]. Quy định về ưu tiên sử dụng thuốc sản xuất trong nước - Khoản 2 Điều 5 Thông tư 21/2013/TT-BYT ngày 08/08/2013 của Bộ Y tế quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị trong bệnh viện, quy định ưu tiên thuốc sản xuất trong nước [7]. - Thông tư 03/2019/TT-BYT ngày 28/03/2019 Bộ Y tế ban hành danh mục thuốc sản xuất trong nước đáp ứng yêu cầu về điều trị, giá thuốc và khả năng cung ứng.