Luận Văn Thạc Sĩ: Phân Tích Thực Trạng và Dự Báo Dân Số TP.HCM Đến Năm 2019

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích thực trạng và dự báo dân số TP.HCM đến năm 2019, cung cấp cái nhìn sâu sắc về xu hướng phát triển dân số.

• Tác giả: Nguyễn Văn Trãi
• Người hướng dẫn: Trần Văn Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Khoa học thống kê
• Đề tài: Phân Tích Thực Trạng Và Dự Báo Dân Số Thành Phố Hồ Chí Minh Đến Năm 2019
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ DỰ BÁO DÂN SỐ
• 1.1. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.2. Qui mô dân số
• 1.3. Dân số trung bình
• 1.4. Tỷ lệ tăng dân số hàng năm
• 1.5. Cơ cấu dân số theo giới tính và độ tuổi
• 1.6. Những chỉ tiêu phản ánh biến động dân số
• 1.7. Phương pháp dự báo dân số
• 1.7.1. Ước lượng và dự báo dân số
• 1.7.2. Một số phương pháp Toán-Thống kê và dân số học thường dùng trong dự báo dân số
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH BIẾN ĐỘNG DÂN SỐ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THỜI KỲ TỪ NĂM 1975 ĐẾN NAY
• 2.1. Qui mô và tốc độ tăng dân số thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2. Cơ cấu dân số theo giới tính và độ tuổi
• 2.3. Phân tích tình hình biến động của dân số thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3.1. Phân tích biến động tự nhiên của dân số
• 2.3.2. Phân tích biến động cơ học của dân số
• 3. CHƯƠNG 3: DỰ BÁO DÂN SỐ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2019 VÀ SỬ DỤNG KẾT QUẢ DỰ BÁO VÀO MỘT SỐ LĨNH VỰC
• 3.1. Đánh giá và chênh lệch kết quả điều tra dân số 1/10/2004 theo giới tính và độ tuổi (dân số được chọn làm gốc cho dự báo)
• 3.2. Ứng dụng các mô hình toán – thống kê dự báo dân số thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2019
• 3.2.1. Hàm tuyến tính
• 3.2.2. Hàm cấp số nhân
• 3.2.3. Hàm số mũ
• 3.3. Dự báo dân số thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2019 theo phương pháp thành phần (phương pháp chuyển tuổi)
• 3.4. So sánh dự báo chuyển tuổi với dự báo của Tổng Cục Thống Kê (Dự án VIE/97/P14)
• 3.5. Sử dụng kết quả dự báo và phân tích
• 3.5.1. So sánh kết quả dự báo dân số và dự báo kinh tế
• 3.5.2. Dự báo học sinh đến trường
• 3.5.3. Dự báo số phụ nữ trong nhóm tuổi sinh đẻ
• 3.5.4. Dự báo về lực lượng lao động
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Dân Số TP

Phân tích dân số TP.HCM là một nhiệm vụ quan trọng trong việc hoạch định chính sách và phát triển kinh tế - xã hội. Từ năm 1975 đến 2019, dân số thành phố đã có những biến động lớn, ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực. Việc hiểu rõ tình hình dân số giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn.

1.1. Tình Hình Dân Số TP.HCM Qua Các Năm

Dân số TP.HCM đã tăng trưởng mạnh mẽ từ năm 1975 đến 2019. Theo thống kê, dân số thành phố đã đạt khoảng 8.9 triệu người vào năm 2019, với tỷ lệ tăng trưởng hàng năm đáng kể.

1.2. Cơ Cấu Dân Số Theo Độ Tuổi

Cơ cấu dân số theo độ tuổi tại TP.HCM cho thấy sự phân bố không đồng đều. Tỷ lệ người trẻ tuổi chiếm ưu thế, trong khi tỷ lệ người cao tuổi đang gia tăng, tạo ra những thách thức cho hệ thống an sinh xã hội.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Phân Tích Dân Số TP

Mặc dù có nhiều dữ liệu về dân số, nhưng việc phân tích và dự báo vẫn gặp nhiều khó khăn. Các vấn đề như di cư, tỷ lệ sinh và tử vong, cũng như sự thay đổi trong cơ cấu dân số đều ảnh hưởng đến kết quả phân tích.

2.1. Di Cư và Tác Động Đến Dân Số

Di cư vào TP.HCM từ các tỉnh lân cận đã làm tăng nhanh dân số. Điều này tạo ra áp lực lên hạ tầng và dịch vụ công cộng, cần có các giải pháp quản lý hiệu quả.

2.2. Tình Hình Tăng Trưởng Dân Số

Tăng trưởng dân số không đồng đều giữa các quận huyện. Một số khu vực như quận 1 và quận 2 có mức tăng trưởng cao hơn, trong khi các khu vực ngoại thành lại chậm hơn.

III. Phương Pháp Dự Báo Dân Số TP

Để dự báo dân số, nhiều phương pháp đã được áp dụng, bao gồm mô hình toán học và thống kê. Những phương pháp này giúp đưa ra các dự báo chính xác hơn về tình hình dân số trong tương lai.

3.1. Mô Hình Toán Học Trong Dự Báo Dân Số

Mô hình toán học như hàm tuyến tính và hàm phi tuyến được sử dụng để dự báo dân số. Những mô hình này giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi dân số.

3.2. Phương Pháp Thống Kê Dân Số

Phương pháp thống kê giúp thu thập và phân tích dữ liệu dân số. Các cuộc tổng điều tra dân số định kỳ cung cấp thông tin quan trọng cho việc dự báo.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phân Tích Dân Số TP

Kết quả phân tích dân số không chỉ giúp hoạch định chính sách mà còn hỗ trợ trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Các ứng dụng thực tiễn từ phân tích dân số rất đa dạng và phong phú.

4.1. Hoạch Định Chính Sách Phát Triển

Thông tin về dân số giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định đúng đắn về phát triển hạ tầng, giáo dục và y tế.

4.2. Cải Thiện Chất Lượng Cuộc Sống

Phân tích dân số giúp xác định nhu cầu của người dân, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống thông qua các chương trình phát triển xã hội.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Phân Tích Dân Số TP

Phân tích dân số TP.HCM đến năm 2019 đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Tương lai của phân tích dân số sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ và phương pháp mới để cải thiện độ chính xác của dữ liệu.

5.1. Xu Hướng Tương Lai Trong Phân Tích Dân Số

Sự phát triển của công nghệ thông tin sẽ giúp cải thiện quy trình thu thập và phân tích dữ liệu dân số, từ đó nâng cao chất lượng dự báo.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Dữ Liệu Dân Số

Dữ liệu dân số sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hoạch định chính sách và phát triển kinh tế - xã hội tại TP.HCM.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH ----------------------------- NGUYEÃN VAÊN TRAÕI PHAÂN TÍCH THÖÏC TRAÏNG VAØ DÖÏ BAÙO DAÂN SOÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH ÑEÁN NAÊM 2019 LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – 2009 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH ----------------------------- NGUYEÃN VAÊN TRAÕI PHAÂN TÍCH THÖÏC TRAÏNG VAØ DÖÏ BAÙO DAÂN SOÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH ÑEÁN NAÊM 2019 CHUYEÂN NGAØNH: KHOA HOÏC THOÁNG KEÂ MAÕ SOÁ: 62.01 LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: 1. TRAÀN VAÊN THAÉNG 2.

LEÂ THÒ THANH LOAN THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - 2009 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MUÏC LUÏC Trang phuï bìa Lôøi cam ñoan Danh muïc caùc baûng Danh muïc caùc bieåu ñoà, hình MÔÛ ÑAÀU .1 CHÖÔNG 1: Cô sôû lyù luaän veà phaân tích thöïc traïng vaø döï baùo daân soá .1 Cô sôû lyù luaän vaø phöông phaùp nghieân cöùu.1 Qui moâ daân soá.2 Daân soá trung bình .3 Tyû leä taêng daân soá haøng naêm .4 Cô caáu daân soá theo giôùi tính vaø ñoä tuoåi .5 Nhöõng chæ tieâu phaûn aùnh bieán ñoäng daân soá .2 Phöông phaùp döï baùo daân soá .1 Öôùc löôïng vaø döï baùo daân soá .2 Moät soá phöông phaùp Toaùn-Thoáng keâ vaø daân soá hoïc thöôøng duøng trong döï baùo daân soá .44 CHÖÔNG 2: Phaân tích tình hình bieán ñoäng daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh thôøi kyø töø naêm 1975 ñeán nay .1 Quy moâ vaø toác ñoä taêng daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh .2 Cô caáu daân soá theo giôùi tính vaø ñoä tuoåi .3 Phaân tích tình hình bieán ñoäng cuûa daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh.1 Phaân tích bieán ñoäng töï nhieân cuûa daân soá .2 Phaân tích bieán ñoäng cô hoïc cuûa daân soá .96 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHÖÔNG 3: Döï baùo daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh ñeán naêm 2019 vaø söû duïng keát quaû döï baùo vaøo moät soá lónh vöïc .1 Ñaùnh giaù vaø chænh lyù keát quaû ñieàu tra daân soá 1/10/2004 theo giôùi tính vaø ñoä tuoåi (daân soá ñöôïc choïn laøm goác cho döï baùo) .2 ÖÙng duïng caùc moâ hình toaùn – thoáng keâ döï baùo daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh ñeán naêm 2019 .1 Haøm tuyeán tính .2 Haøm caáp soá nhaân .3 Haøm soá muõ .3 Döï baùo daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh ñeán naêm 2019 theo phöông phaùp thaønh phaàn (phöông phaùp chuyeån tuoåi) .4 So saùnh döï baùo chuyeån tuoåi vôùi döï baùo cuûa Toång Cuïc Thoáng Keâ (Döï aùn VIE/97/P14) .5 Söû duïng keát quaû döï baùo vaø phaân tích .1 So saùnh keát quaû döï baùo daân soá vaø döï baùo kinh teá. Döï baùo hoïc sinh ñeán tröôøng. Döï baùo soá phuï nöõ trong nhoùm tuoåi sinh ñeû. Döï baùo veà löïc löôïng lao ñoäng .160 Keát luaän vaø kieán nghò .163 Danh muïc caùc coâng trình cuûa taùc giaû coù lieân quan ñeán luaän aùn ñaõ ñöôïc coâng boá Taøi lieäu tham khaûo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC CAÙC BAÛNG SOÁ LIEÄU STT Teân Trang (1) (2) (3) 2.1 Qui moâ vaø tyû leä taêng daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh, 59 1975 – 2006 2.2 Möùc taêng tuyeät ñoái vaø tyû leä taêng daân soá Tp.HCM qua caùc 60 thôøi kyø 2.3 Daân soá Tp.HCM qua caùc cuoäc toång ñieàu tra 62 2.4 Möùc taêng vaø tyû leä taêng daân soá bình quaân naêm cuûa thaønh phoá 63 qua caùc thôøi kyø (giöõa hai laàn ñieàu tra lieân tieáp) 2.5 Daân soá vaø tyû leä taêng daân soá trung bình naêm caùc quaän, huyeän 66 qua caùc thôøi kyø 2.6 Tyû leä giôùi tính theo tuoåi cuûa daân soá Tp.7 Daân soá Tp.HCM chia theo giôùi tính vaø nhoùm tuoåi 71 2.8 Cô caáu daân soá Tp.HCM theo giôùi tính vaø nhoùm tuoåi 72 2.9 Tyû leä phaàn traêm daân soá theo nhoùm tuoåi, theo caùc cuoäc ñieàu 73 tra daân soá töø naêm 1989-2004 2.10 Tyû leä phuï thuoäc cuûa daân soá thaønh phoá qua caùc naêm 74 2.11 Tyû leä taêng cuûa töøng nhoùm tuoåi cuûa daân soá Tp.HCM thôøi kyø 79 1/4/1999 – 1/10/2004 2.12 Tyû suaát sinh cuûa daân soá Tp.13 Tyû suaát sinh ñaëc tröng vaø toång tyû suaát sinh cuûa daân soá 84 Tp.HCM theo toång ñieàu tra daân soá naêm 1989 vaø 1999 2.14 Tyû suaát sinh ñaëc tröng giöõa thaønh thò vaø noâng thoân naêm 1999 87 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.15 Tyû suaát cheát thoâ cuûa daân soá Tp.16 Tyû suaát cheát cuûa treû sô sinh döôùi 12 thaùng tuoåi vaø tuoåi thoï 91 trung bình cuûa daân soá Tp.17 Tyû suaát taêng töï nhieân cuûa daân soá Tp.18 Tyû suaát taêng töï nhieân cuûa daân soá Tp.HCM phaân theo quaän, 94 huyeän , 1995 - 2006 2.19 Taêng cô hoïc vaø tyû suaát taêng cô hoïc cuûa daân soá Tp.HCM, thôøi 96 kyø 1995 - 2006 2.20 Bieán ñoäng soá nhaäp cö vaøo thaønh phoá qua caùc thôøi kyø 100 2.21 Daân nhaäp cö ñeán Tp.HCM chia theo nôi ñi, 1979 - 2004 102 2.22 Toác ñoä taêng cô hoïc vaø toác ñoä taêng GDP qua caùc thôøi kyø 103 3.1 Tính chæ soá Myer cho daân soá nam Tp.HCM theo ñieàu tra giöõa 110 kyø 1/10/2004 3.2 Tính chæ soá Myer cho daân soá nöõ Tp.HCM theo ñieàu tra giöõa 111 kyø 1/10/2004 3.3 Döï baùo daân soá Tp.HCM ngaøy 1-7 theo haøm tuyeán tính 116 3.4 Döï baùo daân soá Tp.HCM ngaøy 1-7 theo haøm caáp soá nhaân 118 3.5 Döï baùo daân soá Tp.HCM ngaøy 1-7 theo haøm muõ 120 3.6 Toùm taét keát quaû döï baùo daân soá Tp.HCM theo haøm tuyeán 121 tính, haøm caáp soá nhaân vaø haøm muõ 3.7 Keát quaû döï baùo cô caáu tuoåi, giôùi tính cuûa daân soá Tp.HCM töø 123 keát quaû döï baùo theo haøm muõ 3.8 Daân soá Tp.HCM theo nhoùm tuoåi vaø giôùi tính theo ñieàu tra 132 daân soá giöõa kyø 1-10-2004 3.9 Baûng soáng cuûa nam vaø nöõ Tp.10 Soá lieäu ban ñaàu daønh cho döï baùo 134 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.11 Öôùc tính soá di cö thuaàn 135 3.12 Döï baùo daân soá nam Tp.13 Döï baùo daân soá nam Tp.14 Döï baùo daân soá nam Tp.15 Döï baùo daân soá nöõ Tp.16 Döï baùo daân soá nöõ Tp.17 Döï baùo daân soá nöõ Tp.18 Toång soá treû em môùi sinh do taát caû caùc baø meï caùc nhoùm tuoåi, 142 1/10/2004 – 1/10/2019 3.19 Toång hôïp keát quaû döï baùo daân soá theo nhoùm tuoåi soáng ñeán 145 cuoái kyø döï baùo töø 2009 - 2019 3.20 So saùnh keát quaû caùc phöông phaùp döï baùo daân soá 145 3.21 So saùnh keát quaû chuyeån tuoåi vôùi keát quaû döï baùo döï aùn 147 VIE/97/P14 (Toång cuïc thoáng keâ) 3.22 Döï baùo phaùt trieån daân soá vaø phaùt trieån GDP 150 3.23 Keát quaû döï baùo soá hoïc sinh caùc caáp, 2009-2019 153 3.24 Keát quaû döï baùo soá lôùp hoïc vaø giaùo vieân caùc caáp 158 3.25 Keát quaû döï baùo soá phuï nöõ nhoùm tuoåi sinh ñeû 160 3.26 Keát quaû döï baùo soá lao ñoäng taïi Tp.HCM, 2009-2019 162 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC CAÙC BIEÅU ÑOÀ, HÌNH STT Teân Trang 2.1 Quy moâ vaø tyû leä taêng daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh töø naêm 61 1975 - 2006 2.2 Phaùt trieån daân soá Tp.HCM qua caùc cuoäc toång ñieàu tra vaø ñieàu 63 tra daân soá giöõa kyø 1-10-2004 2.3 Tyû leä taêng daân soá Tp.HCM giöõa 2 laàn ñieàu tra daân soá keá tieáp 64 nhau 2.4 Thaùp tuoåi daân soá Tp.HCM vaøo naêm 1989, 1999 76 2.5 Thaùp tuoåi daân soá Tp.HCM vaøo naêm 1999, 2004 77 2.6 Tyû suaát sinh cuûa daân soá Tp.HCM thôøi kyø 1976-2006 83 2.7 Tyû suaát sinh ñaëc tröng Tp.HCM theo toång ñieàu tra daân soá 85 naêm 1989 vaø naêm 1999 2.8 Tyû suaát sinh ñaëc tröng giöõa thaønh thò vaø noâng thoân naêm 1999 88 2.9 Tyû suaát cheát thoâ cuûa daân soá Tp.10 Tyû suaát sinh, cheát vaø taêng töï nhieân daân soá Tp.11 Tyû suaát taêng töï nhieân toøan thaønh, caùc quaän, caùc huyeän giai 95 ñoaïn 1995-2006 2.12 Tyû suaát taêng cô hoïc cuûa daân soá Tp.HCM, 2000-2006 97 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 MÔÛ ÑAÀU 1.

Lyù do choïn ñeà taøi Daân soá luoân laø moät bieán soá quan troïng trong moïi baøi toaùn kinh teá-xaõ hoäi. Quan heä cuûa daân soá ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi, naâng cao chaát löôïng cuoäc soáng nhaân daân, xoaù ñoùi giaûm ngheøo, giaûi quyeát coâng aên vieäc laøm v.v…ñöôïc nhieàu ngöôøi ñeà caäp. Nghò quyeát Hoäi Nghò Ban Chaáp Haønh Trung Öông Ñaûng laàn thöù tö (khoaù VII) ngaøy 14/1/1993 khaúng ñònh coâng taùc daân soá - keá hoaïch hoaù gia ñình laø moät boä phaän quan troïng trong chieán löôïc phaùt trieån ñaát nöôùc, laø moät trong nhöõng vaán ñeà kinh teá – xaõ hoäi haøng ñaàu cuûa nöôùc ta, laø moät yeáu toá cô baûn naâng cao chaát löôïng cuoäc soáng cuûa töøng ngöôøi, töøng gia ñình vaø cuûa toaøn xaõ hoäi. Qui moâ, cô caáu, tyû leä gia taêng daân soá coù taùc ñoäng lôùn ñeán söï phaùt trieån cuûa moät neàn kinh teá.

Ñeå quaûn lyù nhaø nöôùc, quaûn lyù kinh teá, caàn coù moät söï hieåu bieát veà qui moâ, thaønh phaàn daân soá theo tuoåi, giôùi tính, daân toäc, trình ñoä vaên hoaù v.v…, veà söï phaùt trieån vaø söï bieán ñoäng daân soá. Ñeå laäp keá hoaïch daøi haïn phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi, yeâu caàu bieát toång quaùt soá löôïng daân soá – lao ñoäng trong töøng giai ñoaïn thôøi gian saép tôùi. Treân cô sôû ñoù ñònh höôùng môû roäng cô sôû saûn xuaát ngaønh naøy ngaønh khaùc vôùi möùc ñoä hôïp lyù vôùi soá löôïng lao ñoäng hieän coù vaø seõ coù. Moät maët, laø söû duïng ñaày ñuû löïc löôïng lao ñoäng trong phaïm vi quaûn lyù cuûa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 mình, khoâng ñeå xaûy ra tröôøng hôïp laõng phí lao ñoäng xaõ hoäi; maëc khaùc, laø ñeå toå chöùc cô sôû phuïc vuï nhaân daân nhaèm töøng böôùc naâng cao chaát löôïng cuoäc soáng cuûa ngöôøi daân nhö caùc coâng trình vaên hoaù, tröôøng hoïc, beänh vieän, caùc cô sôû vui chôi giaûi trí, nhaø ôû vaø nhieàu thöù khaùc.

Hôn nöõa, nhu caàu soá lieäu daân soá cho caùc coâng trình keá hoaïch hoùa, caùc chöông trình phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi khoâng chæ ñaët ra vôùi caû nhaø nöôùc maø coøn cho caùc caáp ñòa phöông trong ñoù ñaëc bieät chuù yù laø caáp vuøng, tænh, thaønh phoá. Nhöõng nhu caàu ñoù chæ coù theå ñaùp öùng nhôø coâng taùc döï baùo daân soá. Do ñoù, vieäc ñaùnh giaù hieän traïng daân soá, döï baùo daân soá, phaân tích vaø söû duïng keát quaû döï baùo vaøo moät soá lónh vöïc cuûa cuoäc soáng xaõ hoäi thaønh phoá Hoà Chí Minh laø raát caàn thieát vaø ñeà taøi “Phaân tích thöïc traïng vaø döï baùo daân soá thaønh phoá Hoà Chí Minh ñeán naêm 2019” ñaõ ñöôïc hình thaønh töø nhöõng suy nghó treân.