CHƯƠNG 1: PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ 1. YẾU TỐ CHÍNH TRỊ - PHÁP LUẬT: Môi trường chính trị và hành lang pháp lý của một quốc gia có ảnh hưởng trực tiếp tới sự hình thành và phương thức hoạt động của bất kỳ ngành nghề, lĩnh vực nào. Mỗi hoạt động kinh doanh đều phải được diễn ra trong khuôn khổ của Luật pháp, được pháp luật quản lý. Đối với các doanh nghiệp kinh doanh lĩnh vực hàng tiêu dùng nhanh, Luật pháp cũng ban hành một số pháp lệnh về bảo vệ người tiêu dùng, Luật bảo vệ môi trường, Luật doanh nghiệp, Luật thương mại, Luật chứng khoán, Luật cạnh tranh, Luật lao động… Các luật liên quan đến kinh doanh: Luật Doanh nghiệp: Luật này quy định về trình tự, thủ tục, điều kiện thành lập doanh nghiệp, áp dụng cho chủ thể kinh doanh dưới hình thức doanh nghiệp (công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân).
Luật Thương mại: Luật này quy định về điều kiện hoạt động kinh doanh của thương nhân. Luật này điều chỉnh các giao dịch thương mại, trong đó các giao dịch sử dụng phổ biến trong hoạt động kinh doanh hàng tiêu dùng (sản xuất, bao bì, vận chuyển, an toàn lao động , quảng cáo…) Các văn bản hướng dẫn các Luật này, trong đó đáng chú ý có Nghị định 59/2006/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thương mại về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh, kinh doanh có điều kiện; Nghị định 89/2006/NĐ-CP về nhãn hàng hóa; Nghị định 35/2006/NĐ -CP hướng dẫn Luật Thương mại về nhượng quyền thương mại; Nghị định 09/2018/NĐ -CP về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam,… các văn bản pháp luật này áp dụng cho hoạt động bán lẻ hàng ngày của các nhà bán lẻ trong từng khía cạnh cụ thể. Luật đầu tư: Luật này quy định về trình tự, thủ tục, điều kiện đối với dự án đầu tư, áp dụng cho tất cả các chủ thể có hoạt động đầu tư kinh doanh trong các ngành hàng… Bộ luật Dân sự: Luật này điều chỉnh các vấn đề liên quan tới giao dịch dân sư (giao dịch tư) nói chung, bao gồm tất cả các vấn đề liên quan tới các giao dịch phổ biến trong hoạt động kinh doanh thức ăn nhanh mà Luật Thương mại không điều chỉnh (đại diện, ủy quyền, tư cách pháp nhân, vi phạm hợp đồng, bồi thường thiệt hại…) Luật Cạnh tranh: Luật này điều chỉnh các hoạt động cạnh tranh trên thị trường, trong đó có những khía cạnh liên quan trực tiếp tới hoạt động sản xuất ngành 1 0 0 hàng tiêu dùng (các hành vi cạnh tranh không lành mạnh như nói xấu đối thủ, xâm phạm bí mật thương mại, hàng giả, bán phá giá…; hoạt động tập trung kinh tế - M&A trong lĩnh vực bán lẻ…) Những quy định, luật pháp liên quan đến kinh doanh buộc các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp kinh doanh hàng tiêu dùng phải tuân theo và hoạt động trong khuôn khổ mà pháp luật cho phép. Việc này giúp hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng, các chủ thể kinh doanh khác và môi trường, tuy nhiên cũng phần nào giới hạn lại những hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Các chính sách liên quan đến kinh doanh thương mại: Chính sách thuế: Mức thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021 là 20% được quy định tại tại điều 11 Thông tư 78 (2014): • Doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có tổng doanh thu năm không quá 20 tỷ đồng áp dụng thuế suất 20%. • Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 20 tỷ đồng áp dụng thuế suất 22%. • Doanh nghiệp mới thành lập trong năm không đủ 12 tháng: Trong năm tạm tính quý theo mức thuế suất 22% (trừ trường hợp thuộc diện được hưởng ưu đãi về thuế); Đối với các doanh nghiệp hàng tiêu dùng kinh doanh với quy mô lớn như các doanh nghiệp bột giặt lâu đời tại thị trường Việt Nam thường phải chi một khoản doanh thu để đóng thuế, trong đó phải kể đến thuế thu nhập doanh nghiệp. Thuế suất thuế doanh nghiệp càng cao làm giảm lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp, từ đó làm ảnh hưởng đến nguồn vốn trong tương lai của doanh nghiệp.
Chính sách lao động: Dựa theo Bộ Luật Lao Động năm 2019 mà nhà nước đã đưa ra những chính sách về lao động áp dụng cho các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng nói riêng. Pháp nhân sử dụng lao động phải có nghĩa vụ điều hành quản lý, giám sát hoạt động của công nhân viên. Thực hiện hợp đồng lao động, đào tạo và bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ thuật của công nhân viên. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp tạo dựng môi trường làm việc tốt cho công nhân viên, nâng cao hình ảnh và danh tiếng cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, việc đào tạo, giám sát và bồi dưỡng từng nhân viên cũng làm cho doanh nghiệp tốn nhiều khoản chi phí, tuy rằng chúng không đáng kể. 2 0 0 Chính sách về bảo vệ môi trường: Nền kinh tế xanh là nền kinh tế tuần hoàn là xu thế tất yếu của nền kinh tế Việt Nam, nhà nước khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư bảo vệ môi trường trước những tác động khôn lường của việc môi trường bị ô nhiễm. Bên cạnh đó, để xử phạt những hành vi của các doanh nghiệp làm ô nhiễm gây hại đến môi trường Luật pháp Việt Nam cũng đưa ra những chế tài nghiêm khắc nhằm chỉnh đốn và triệt tiêu các hành động gây hại đến môi trường vì mục đích lợi nhuận. Căn cứ quy định tại khoản 1, điều 68 Luật bảo vệ môi trường 2014 quy định các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phải đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường: Phải thu gom xử lý các chất thải công nghiệp bằng biện pháp xử lý chuyên nghiệp với từng doanh nghiệp.
Bảo đảm nguồn lực, trang thiết bị đáp ứng khả năng phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường; Xây dựng và thực hiện phương án bảo vệ môi trường. Theo quy định tại điểm a, c và l của khoản 3, điều 4 Nghị định 179/2013/NĐ-CP: Điều 4. Hình thức, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường: phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là 1.000 đồng đối với cá nhân và 2.000 đồng đối với tổ chức. Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường và các biện pháp bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học; Buộc xây lắp công trình xử lý môi trường theo quy định; buộc vận hành đúng quy trình đối với công trình xử lý môi trường theo quy định; Căn cứ những quy định, luật pháp được nêu ra ở trên, mỗi một doanh nghiệp sản xuất bột giặt nói riêng đều phải trang bị những thiết bị xử lý chất thải, đưa ra các phương án đề phòng cho việc làm hại đến môi trường, đặc biệt đối với ngành sản xuất các chất tẩy rửa phải đảm bảo các hệ thống xử lý nước thải tránh làm ô nhiễm nguồn nước.
Nếu không sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Sẽ là những thách thức không nhỏ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ khi phải bán hàng ở mức giá thấp nhưng phải đảm bảo đủ lợi nhuận, doanh thu, trong khi chi phí đầu tư cho các hệ thống và phương án nói trên là rất lớn. Chính sách thương mại Hiện nay, Việt Nam đã tham gia Tổ chức thương mại thế giới, trong đó Việt Nam đưa ra cam kết mở cửa thương mại, đồng ý cho xuất nhập khẩu các mặt loại hàng hóa dịch vụ trong đó có hàng tiêu dùng. Đây cũng là lý do, các doanh nghiệp Việt có thể bị cạnh tranh gay gắt với các thương hiệu nước ngoài.
Điều này tạo ra thách thức vô cùng lớn cho các doanh nghiệp hàng tiêu dùng Việt Nam khi phải đấu 3 0 0 chọi với các ông lớn đa quốc gia cùng nguồn lực tài chính khổng lồ. Đánh giá yếu tố chính trị - pháp luật - Tính phức tạp: Số lượng luật, pháp lệnh ngày càng tăng, số lượng văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh ở nước ta hiện nay đã trở nên rất lớn, đến nay chưa được thống kê đầy đủ. Hệ thống pháp luật cồng kềnh, nhiều tầng nấc và chồng chéo lẫn nhau. - Tính bất ổn: Hệ thống pháp luật thay đổi một cách nhanh chóng.
Các bộ luật liên tục được sửa đổi, bổ sung. Một số đạo luật quan trọng như Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường,. có tuổi thọ chưa cao. Từ năm 1995 tới 2015, Việt Nam ban hành ba Bộ luật Dân sự; từ năm 1999 đến năm 2014, Việt Nam ban hành ba Luật Doanh nghiệp; còn Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, Bộ luật Hình sự năm 2015 phải sửa đổi ngay cả khi chưa có hiệu lực thi hành.
Pháp luật đem đến cho các doanh nghiệp hàng tiêu dùng những thách thức vô cùng lớn khi phải hoạt động trong khuôn khổ. Các hoạt động bồi dưỡng nhân viên, đầu tư vào nhà máy, các hệ thống xử lý chất thải bắt buộc vô cùng tốn kém. Tuy nhiên, pháp luật cũng tạo môi trường công bằng cho các doanh nghiệp tham gia trên thị trường, giúp thị trường kinh doanh lành mạnh. Ngoài ra, với những yếu tố chính trị - pháp luật cũng góp phần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt khởi nghiệp và phát triển.
Chính sách thuế và các bộ luật chặt chẽ tạo nên môi trường kinh doanh bình đẳng. Xu hướng chung của các yếu tố chính trị- pháp luật là ngày càng làm rõ và cụ thể hơn các quy định trong sản xuất và kinh doanh để các doanh nghiệp có thể hoạt động cạnh tranh công bằng và hợp pháp với nhau. Ngoài ra, xu hướng chính đối với các doanh nghiệp sản xuất chất tẩy rửa đang chú trọng vào yếu tố môi trường, các điều luật về môi trường xử lý ô nhiễm môi trường đang ngày càng được thắt chặt. YẾU TỐ KINH TẾ: 1.
Tình hình kinh tế, tốc độ phát triển kinh tế: Năm 2020, mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh, nhưng quy mô GDP tăng khoảng 1,4 lần so với năm 2015 (theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, năm 2020 Việt Nam có thể trở thành nền kinh tế đứng thứ 4 ASEAN); GDP bình quân đầu người năm 2020 ước tính đạt khoảng 2.