Chương 1: Tổng quan tài liệu và những vấn đề cơ bản về quản trị nguồn nhân lực của doanh nghiệp Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản trị nguồn nhân lực ở Công ty cổ phần Nicotex Chương 4: Một số giải pháp tăng cường quản trị nguồn nhân lực của Công ty cổ phần Nicotex trong thời gian tới. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tài liệu Trong các công trình nghiên cứu về phát triển kinh tế - xã hội, NNL nói chung và quản trị NNL của DN nói riêng luôn là đề tài được các học giả, nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách đến các chủ DN đặc biệt quan tâm, tìm tòi nghiên cứu và áp dụng. Để đánh giá một cách khách quan, toàn diện tổng quan về quản trị NNL, cần nhìn nhận trên quan điểm học thuyết của Chủ nghĩa Mác, luận điểm của C.Mác chỉ ra “Bản chất của con người là tổng hòa các quan hệ xã hội”, tiến trình phát triển của lịch sử được quy định bởi sự phát triển của lực lượng sản xuất, đó là bao gồm con người và công cụ lao động do con người tạo ra, theo C.Mác con người không chỉ là chủ thể của hoạt động sản xuất vật chất mà con người còn đóng vai trò là chủ thể hoạt động của quá trình lịch sử, thông qua lao động con người tạo ra của cải vật chất để thỏa mãn nhu cầu xã hội và bản thân, ngược lại lao động là yếu tố quyết định hoàn thiện và phát triển con người.
Mặt khác, trong lao động con người quan hệ với nhau trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đó là những quan hệ nền tảng để từ đó hình thành các quan hệ xã hội khác trong các lĩnh vực đời sống và tinh thần. Đứng trên những quan điểm, phương diện nghiên cứu duy vật biện chứng, có rất nhiều các tài liệu, công trình khoa học tiêu biểu nghiên cứu về NNL và quản trị NNL của DN, trong phạm vi đề tài tác giả đã tiếp cận những tư liệu sau: 1. Các tài liệu, công trình nghiên cứu về nguồn nhân lực và quản trị nguồn nhân lực của doanh nghiệp Những tài liệu, công trình nghiên cứu tiêu biểu như: Sách “Giáo trình kinh tế nguồn nhân lực”, tác giả Trần Xuân Cầu chủ biên (2012); “Những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam”, tác giả Nguyễn Lộc chủ biên (2010); Bài viết chuyên gia “Kinh nghiệm quản lý nguồn nhân lực trong các công ty vừa và nhỏ ở Châu Á” của tác giả Vũ Văn Tuấn (2013); Sách “Phát triển nguồn nhân lực thông qua giáo dục và đào tạo, kinh nghiệm Đông Á” của tác giả Lê Thị Ái Lâm (2003); “Nghiên cứu con người và nguồn lực đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa” của tác giả Phạm Minh Hạc (2001); Luận văn “Hoàn thiện công tác quản trị nguồn 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhân lực tại Tổng công ty Bưu chính Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thị Thanh Giang (2011)… Những công trình trên đã đề cập một cách khá toàn diện về NNL và quản trị NNL của tổ chức, DN. Trong cuốn sách “Giáo trình kinh tế nguồn nhân lực” của Trần Xuân Cầu chủ biên, với kết cấu 6 phần, 20 chương, tác giả đã trình bày khá cụ thể về NNL, nhu cầu đào tạo, quản trị NNL đang đòi hỏi phải không ngừng đổi mới, những vấn đề về dân số - cơ sở hình thành NNL, phân bố, đào tạo và phát triển NNL, cung - cầu lao động, chính sách và chế độ tiền lương, quản lý quỹ lương trong các cơ quan, DN, xoay quanh NNL tác giả đã vẽ bức tranh với nhiều màu sắc chuyển động, quản trị NNL của DN đối với các nhà quản trị, chủ DN cần xem xét sự tác động qua lại giữa các yếu tố tác động bên ngoài, nội lực bên trong DN và cả xu thế phát triển.
Đối với tác giả Nguyễn Lộc với đề tài “Những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam,” tác giả đã trình bày một cách có hệ thống lý luận cơ bản về phát triển NNL cấp quốc gia, từ kinh nghiệm của một số nước như Hàn Quốc, Singapore, Indonesia, Malaysia và thực tiễn đặc điểm ở Việt Nam, tác giả nhận định tình trạng thể lực NNL đã được cải thiện song còn khá nhiều hạn chế, NNL cơ cấu trẻ song đang có xu hướng “già” đi, trình độ học vấn NNL tăng nhưng vẫn thấp… và đã đưa ra những định hướng chiến lược về phát triển NNL Việt Nam trong thập kỷ tới. Cùng với vấn đề này, tác giả Lê Thị Ái Lâm lại nhìn nhận nghiên cứu ở góc đỗ khác, tổng kết kinh nghiệm phát triển NNL thông qua giáo dục và đào tạo ở một số nước Đông Á, từ đó gợi mở một số vấn đề đối với Việt Nam. Tác giả nhận định cần đầu tư hơn nữa cho giáo dục, mở rộng và phát triển hệ thống giáo dục - đào tạo nghề, tạo khả năng hơn nữa cho đội ngũ nhân lực tích ứng với tình hình và xu hướng toàn cầu hóa (phải kiến tạo xã hội học tập suốt đời và thực hiện cải cách các quá trình dạy và học), cải cách hệ thống đãi ngộ và sử dụng lao động bằng cách hướng tới một hệ thống tiền lương khuyến kích tự đào tạo và nâng cao trình độ. Thực tế hiện nay đang có độ vênh rõ rệt giữa các cơ sở đào tạo NNL với nhu cầu NNL của các DN, đa số các DN chưa “đặt hàng” NNL tại các cơ sở đào tạo và ngược lại nhiều cơ sở đào tạo chưa xuất phát từ nhu cầu của DN, dẫn đến thừa thầy, thiếu thợ, hay ngành này thừa, ngành kia thiếu hụt NNL đã qua đào tạo.
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Phạm Minh Hạc với “Nghiên cứu con người và nguồn lực đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa” Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, đã phân tích xoay quanh về chiến lược con người, coi con người, nguồn lực con người có ý nghĩa quyết định đến việc sáng tạo ra vật chất và tinh thần, trình bày các mối quan hệ về giáo dục - đào tạo, sử dụng và tạo việc làm nhằm phát triển NNL. Các công trình nghiên cứu làm rõ những yếu tố tác động và định hƣớng quản trị nguồn nhân lực của doanh nghiệp Tiêu biểu như: Sách “Chuyển hóa nguồn nhân lực” của tác giả William J.Rothwell, dịch giả Vũ Thanh Vân; Sách “Quản trị nguồn nhân lực” của tác giả John M.Lvancevich, dịch giả Võ Thị Phương Oanh. Trình bày về “Chuyển hóa nguồn nhân lực” tác giả William J.Rothwell đưa ra những thông tin chi tiết về những xu hướng chủ yếu thúc đẩy mạnh nhu cầu tái thiết vai trò của NNL trong các tổ chức, đồng thời làm rõ khả năng của các nhà quản trị trong việc thúc đẩy sự thay đổi của tổ chức, DN, NNL có thể đóng vai trò then chốt để giải quyết các vấn đề kinh doanh. Cuốn sách “Quản trị nguồn nhân lực” của tác giả John M.Lvancevich, lại giải thích về các định hướng quản trị NNL, các giám đốc luôn đối mặt với những vấn đề, thách thức về quản trị NNL, tác giả đã tập trung đưa ra quy trình ứng dụng quản trị NNL (Human Resource Management) trong các tổ chức quản lý và tình huống thực tế, nhất là tạo ra môi trường làm việc sao cho nhân sự trong DN đều cảm thấy hạnh phúc và sung mã.
Qua nghiên cứu, đa số các tác giả đều nhận định quản trị NNL cần chú trọng đến việc xây dựng, quản trị NNL chất lượng cao, nhân tố quyết định đến sự thành công không chỉ đối với DN nói riêng mà đối với mọi quốc gia, dân tộc. Tác giả Jang Ho Kim (2005) Sách “Khung mẫu mới về phát triển nguồn nhân lực: các sáng kiến của Chính phủ để phát triển kinh tế để hội nhập xã hội tại Hàn Quốc” Nhà xuất bản KRIVET Seoul, 135949, Hàn Quốc, đã đề cập đến các thách thức kinh tế xã hội trong phát triển NNL chất lượng cao tại Hàn Quốc, khẳng định vai trò to lớn của NNL chất lượng cao; khả năng cạnh tranh NNL của đất nước, đưa ra định hướng phát triển và phân tích những yếu tố tác động có tính chất quyết định chất lượng NNL, là các vấn đề giáo dục, đào tạo nghề, kết hợp đào tạo với nghiên cứu và phát triển. Làm rõ hơn nội dung này, cuốn sách “Tuyển 40 năm chính luận của Lý Quang 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Diệu” (1994), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, đã khẳng định những tư tưởng của Lý Quang Diệu về trọng dụng nhân tài đất nước, về tầm quan trọng của nhân tài, vai trò của giáo dục - đào tạo đối với sự phát triển NNL, đào tạo nhân tài, nhấn mạnh “Chế độ Sinhgarpo thực hành là chế độ trọng dụng nhân tài” coi việc đào tạo và dùng người tài là bí quyết thành công của Sinhgapo ngày nay. Các công trình nghiên cứu về nghệ thuật - quản trị nguồn nhân lực trong hoạt động của doanh nghiệp Đây là lĩnh vực được nhiều tác giả, độc giả quan tâm, nó phù hợp với thị hiếu thị trường hiện nay và nhu cầu của các nhà quản trị, chủ DN đến ngay cả những người lao động, như sách “Đắc nhân tâm” của tác giả Dale Canergie; “21 nguyên tắc vàng của nghệ thuật lãnh đạo” của tác giả John C.Maxwell; “Nghệ thuật lãnh đạo theo nguyên tắc” của tác giả Stephen R.Covey… Các công trình này đã đưa ra những phạm trù, điều kiện hội tụ ở một nhà quản trị, nhà lãnh đạo, hay những người đứng đầu DN, đó là cần có tầm nhìn, nguyên tắc đạo đức, tầm ảnh hưởng, dám thừa nhận khuyết điểm, xây dựng phát triển văn hóa DN, khai thác năng lực tiềm ẩn, nhà quản trị đối với nhân viên của mình cần thực hiện nguyên tắc đối nhân xử thế: "Muốn nhận từ người ta cái gì hãy cho người ta cái đó’’; theo quan điểm của John C.Maxwell một nhà lãnh đạo đích thực là phải chủ động, linh hoạt, đảm nhiệm vị trí của mình một cách toàn diện, đồng thời dẫn dắt người khác cùng đi đến thành công, tác giả khẳng định nhân tố con người quyết định tiềm lực của công ty, các mối quan hệ quyết định tinh khí của công ty, tầm nhìn quyết định phương hướng của công ty, sự lãnh đạo quyết định thành bại của công ty.