BÞ GIÁO DþC VÀ ÀO T¾O BÞ Y T¾ TR¯ÞNG ¾I HÞC Y HÀ NÞI THÂN VN Sþ ÁNH GIÁ K¾T QU¾ Kþ THU¾T NÚT T)NH M¾CH CþA VÀ T)NH M¾CH GAN TR¯ÞC PH¾U THU¾T C¾T GAN LU¾N ÁN TI¾N S) Y HÞC HÀ NÞI - 2024 BÞ GIÁO DþC VÀ ÀO T¾O BÞ Y T¾ TR¯ÞNG ¾I HÞC Y HÀ NÞI THÂN VN Sþ ÁNH GIÁ K¾T QU¾ Kþ THU¾T NÚT T)NH M¾CH CþA VÀ T)NH M¾CH GAN TR¯ÞC PH¾U THU¾T C¾T GAN Chuyên ngành : ißn quang và y hßc h¿t nhân Mã sß : 9720111 LU¾N ÁN TI¾N S) Y HÞC Ng±ßi h±ßng d¿n khoa hßc: 1. Lê Thanh Ding 2. Ph¿m Minh Thông HÀ NÞI 3 2024 LÞI C¾M ¡N ß hoàn thành công trình nghiên cÿu này, vßi lòng kính trßng và bi¿t ¡n sâu s¿c, tôi xin ±ÿc gÿi lßi c¿m ¡n tßi: - ¿ng ÿy, Ban Giám hißu, Phòng Qu¿n lý ào t¿o Sau ¿i hßc, Bß môn Ch¿n oán hình ¿nh ã t¿o mßi ißu kißn thu¿n lÿi cho tôi trong sußt quá trình hßc t¿p. - ¿ng ÿy, Ban Giám ßc và các Khoa, Phòng cÿa Bßnh vißn Hÿu nghß Vißt ÿc, Bßnh vißn B¿ch Mai ã t¿o mßi ißu kißn tßt nh¿t ß tôi có thß hoàn thành lu¿n án này.
- Xin trân trßng c¿m ¡n Th¿y GS. Ph¿m Minh Thông, Th¿y PGS. Lê Thanh Ding, Th¿y PGS. Bùi Vn Giang ã t¿n tình h±ßng d¿n, dìu d¿t tôi trong quá trình hßc t¿p, nghiên cÿu và thÿc hißn lu¿n án.
- Xin trân trßng c¿m ¡n Th¿y PGS. Vi ng L±u, Tr±ßng Bß môn Ch¿n oán hình ¿nh Tr±ßng ¿i hßc Y Hà Nßi, Giám ßc Trung tâm ißn quang Bßnh vißn B¿ch Mai ã luôn chß b¿o, giúp ÿ tôi trong quá trình hßc t¿p, công tác ß tôi có thß hoàn thành lu¿n án. Tôi cing xin ±ÿc chân thành c¿m ¡n: - Các bßnh nhân ã t¿o ißu kißn ß tôi có ±ÿc sß lißu nghiên cÿu này. - Cám ¡n Bß, M¿, Vÿ và nhÿng ng±ßi thân trong gia ình, b¿n bè, ßng nghißp ã luôn quan tâm, ßng viên, hß trÿ tôi trong sußt quá trình nghiên cÿu.
- Tôi xin ±ÿc trân trßng c¿m ¡n sÿ tài trÿ cÿa Quÿ ßi mßi sáng t¿o Vingroup (VINIF) ã tài trÿ cho tôi theo ch±¡ng trình hßc bßng ào t¿o ti¿n s) trong n±ßc, mã sß VINIF. Hà Nßi, ngày 15 tháng 08 nm 2024 Thân Vn Sÿ LÞI CAM OAN Tôi là Thân Vn Sÿ, nghiên cÿu sinh khóa 40 Tr±ßng ¿i hßc Y Hà Nßi, chuyên ngành Ch¿n oán hình ¿nh, xin cam oan: 1. ây là lu¿n án do b¿n thân tôi trÿc ti¿p thÿc hißn d±ßi sÿ h±ßng d¿n cÿa Th¿y GS. Ph¿m Minh Thông và Th¿y PGS.
Lê Thanh Ding. Công trình này không trùng l¿p vßi b¿t kÿ nghiên cÿu nào khác ã ±ÿc công bß t¿i Vißt Nam và trên Th¿ gißi. Các sß lißu và thông tin trong nghiên cÿu là hoàn toàn chính xác, trung thÿc và khách quan, ã ±ÿc ch¿p thu¿n và xác nh¿n cÿa các c¡ sß n¡i nghiên cÿu. Tôi xin hoàn toàn chßu trách nhißm tr±ßc pháp lu¿t vß nhÿng cam k¿t này.
Hà Nßi, ngày 15 tháng 08 nm 2024 Ng±ßi vi¿t cam oan Thân Vn Sÿ MþC LþC ¾T V¾N Þ.1 Ch±¡ng 1: TÞNG QUAN TÀI LIÞU. C¡ sß sinh lý và các y¿u tß ¿nh h±ßng tßi quá trình phì ¿i gan. C¡ sß sinh lý cÿa quá trình phì ¿i gan. Vai trò cÿa sÿ thay ßi huy¿t ßng tßi sÿ phì ¿i gan.
Các y¿u tß ¿nh h±ßng ¿n sÿ phì ¿i gan. C¿t gan lßn và vißc ánh giá thß tích gan tr±ßc ph¿u thu¿t. Mßt sß ph±¡ng pháp làm phì ¿i gan tr±ßc ph¿u thu¿t. Ph±¡ng pháp nút t)nh m¿ch cÿa.
Nút t)nh m¿ch cÿa k¿t hÿp vßi nút hoá ch¿t ßng m¿ch gan. Nút m¿ch phóng x¿ thuÿ gan. Ph±¡ng pháp th¿t t)nh m¿ch cÿa, chia tách gan và c¿t gan thì hai20 1. Nút t)nh m¿ch cÿa và t)nh m¿ch gan.
Lÿa chßn ph±¡ng pháp tng thß gan tr±ßc ph¿u thu¿t c¿t gan lßn ßi vßi HCC. Tình hình các nghiên cÿu trên th¿ gißi và Vißt Nam áp dÿng ph±¡ng pháp nút t)nh m¿ch cÿa và t)nh m¿ch gan. Tình hình các nghiên cÿu trên th¿ gißi. Tình hình nghiên cÿu t¿i Vißt Nam.
36 Ch±¡ng 2: ÞI T¯þNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CþU. ßi t±ÿng nghiên cÿu. Tiêu chu¿n lÿa chßn. Tiêu chu¿n lo¿i trÿ.
Ph±¡ng pháp nghiên cÿu. Thi¿t k¿ nghiên cÿu. Thßi gian nghiên cÿu. Cÿ m¿u nghiên cÿu.
Ph±¡ng tißn nghiên cÿu và quy trình nút m¿ch. Ph±¡ng tißn nghiên cÿu. Các b±ßc ti¿n hành tr±ßc can thißp. Quy trình nút t)nh m¿ch cÿa và t)nh m¿ch gan.
Theo dõi và ánh giá sau can thißp. Bi¿n chÿng sau can thißp và xÿ trí. Ph¿u thu¿t và theo dõi sau ph¿u thu¿t. Các bi¿n sß nghiên cÿu.
Các thông tin chung vß ßi t±ÿng. Các thông sß c¿n lâm sàng. Các chß sß ánh giá tính an toàn cÿa thÿ thu¿t nút m¿ch. ánh giá k¿t qu¿ phì ¿i gan.
Các bi¿n sß liên quan ¿n ph¿u thu¿t:. Thu nh¿p và xÿ lý sß lißu. ¿o ÿc nghiên cÿu. 58 Ch±¡ng 3: K¾T QU¾ NGHIÊN CþU.
¿c ißm ßi t±ÿng nghiên cÿu. ¿c ißm lâm sàng cÿa nhóm nghiên cÿu. ¿c ißm c¿n lâm sàng và hình ¿nh hßc tr±ßc can thißp. ánh giá tính an toàn và k¿t qu¿ cÿa kÿ thu¿t LVD.
Tính an toàn cÿa kÿ thu¿t. Hißu qu¿ cÿa kÿ thu¿t. 74 Ch±¡ng 4: BÀN LU¾N. ißm lâm sàng, c¿n lâm sàng, và hình ¿nh hßc.
ánh giá tính an toàn và k¿t qu¿ cÿa kÿ thu¿t LVD. Các thông sß liên quan ¿n thÿ thu¿t LVD. ánh giá tính an toàn cÿa LVD. K¿t qu¿ cÿa kÿ thu¿t LVD.
Mßt sß y¿u tß ¿nh h±ßng ¿n kh¿ nng phì ¿i gan sau nút m¿ch .135 DANH MþC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CþU CþA TÁC GI¾ à CÔNG BÞ LIÊN QUAN ¾N LU¾N ÁN TÀI LIÞU THAM KH¾O PHþ LþC DANH MþC CHþ VI¾T T¾T AFP : Alpha-fetoprotein ALBI : Albumin-bilirubin ALPPS : Associating liver partition and portal vein ligation for staged hepatectomy (Kÿ thu¿t th¿t t)nh m¿ch cÿa, tách nhu mô gan ß c¿t gan thì hai) ALT : Alanine aminotransferase ASA : American Society of Anesthesiologists (Hßi bác s) gây mê Hoa Kÿ) AST : Aspartate aminotransferase BW : Body weight (trßng l±ÿng c¡ thß) CIRSE : Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe (Hißp hßi Tim m¿ch và ißn quang can thißp Châu Âu) CLVT : C¿t lßp vi tính M : ßng m¿ch FLR : Future liver remnant (Thß tích gan còn l¿i dÿ ki¿n) HCC : Hepatocellular carcinoma (Ung th± bißu mô t¿ bào gan) INR : International normalized ratio IQR : Interquartile range (Kho¿ng tÿ phân vß) KGR : Kinetic growth rate (Tßc ß tng tr±ßng ßng hßc) LVD : Liver venous deprivation (Ph±¡ng pháp nút t)nh m¿ch cÿa và nút t)nh m¿ch gan) MELD : The Model for End-stage Liver Disease (Mô hình bßnh gan giai o¿n cußi) PVE : Portal venous embolization (Nút t)nh m¿ch cÿa) sTLV : Standard total liver volume (Thß tích gan toàn bß chu¿n hoá) TACE : Transarterial chemoembolization (Nút hoá ch¿t ±ßng ßng m¿ch) TM : T)nh m¿ch TMC : T)nh m¿ch cÿa TLV : Total liver volume (Thß tích gan toàn bß) DANH MþC B¾NG B¿ng 1. Tóm t¿t mßt sß nghiên cÿu phân tích gßp và tßng quan hß thßng vß PVE. Tóm t¿t mßt sß phân tích gßp và tßng quan hß thßng vß ALPPS. Tóm t¿t mßt sß nghiên cÿu so sánh LVD vßi PVE.
¿c ißm vß tußi và nhân tr¿c hßc. Lí do chính khi¿n bßnh nhân i khám bßnh. Mßt sß ¿c ißm lâm sàng cÿa bßnh nhân. Trißu chÿng thÿc thß.
ánh giá tình tr¿ng c¡ thß tr±ßc LVD. Mßt sß chß sß sinh hoá và ông máu tr±ßc thÿ thu¿t LVD. ißm Child-Pugh, ALBI, MELD, MELD-Na tr±ßc LVD. Chß sß xét nghißm ch¿t chß ißm u.
¿c ißm ng¿m thußc cÿa khßi u và ch¿n oán HCC. ¿c ißm khßi u trên CLVT tr±ßc LVD. Thß tích gan tr±ßc khi LVD. ¿c ißm gi¿i ph¿u TMC và TM gan.
Các thông sß liên quan thÿ thu¿t LVD. V¿t lißu nút m¿ch ±ÿc sÿ dÿng trong LVD. Trißu chÿng và bi¿n chÿng trong và sau LVD. So sánh ißm Child-Pugh, ALBI, MELD, MELD-Na t¿i thßi ißm tr±ßc và 3 tu¿n sau LVD.
Thay ßi thß tích gan tr±ßc và sau LVD 3 tu¿n. Mÿc ß phì ¿i gan, tßc ß phì ¿i gan sau LVD 3 tu¿n. Thay ßi thß tích gan tr±ßc và sau LVD 3 tu¿n theo mÿc ß x¡ hoá gan. Thay ßi thß tích gan tr±ßc và sau LVD 3 tu¿n theo ±ßng ti¿p c¿n t)nh m¿ch gan.
Thay ßi thß tích gan ß thßi ißm sau LVD 3 tu¿n và sau 6-10 tu¿n theo nhóm có hay không TACE bß sung. Nguyên nhân không ph¿u thu¿t c¿t gan sau khi LVD. Các thông sß liên quan ¿n ph¿u thu¿t sau khi LVD. ¿c ißm mô bßnh hßc sau ph¿u thu¿t.
93 DANH MþC BIÞU Þ Bißu ß 3. Phân bß tÿ lß thß tích FLR /TLV sau LVD 3 tu¿n. Phân bß tÿ lß thß tích FLR/sTLV sau LVD 3 tu¿n. Phân bß tÿ lß trßng l±ÿng FLR/BW sau LVD 3 tu¿n.
Tÿ lß (%) FLR/TLV theo mÿc ß x¡ hoá gan. Tÿ lß (%) FLR/sTLV theo mÿc ß x¡ hoá gan. Tÿ lß (%) FLR/BW theo mÿc ß x¡ hoá gan. Tÿ lß phì ¿i gan sau LVD 3 tu¿n theo mÿc ß x¡ hoá gan.
Tÿ lß FLR/TLV theo ±ßng ti¿p c¿n TM gan. Tÿ lß FLR/sTLV (%) theo ±ßng ti¿p c¿n TM gan.11 Tÿ lß FLR/BW theo ±ßng ti¿p c¿n TM gan. Tÿ lß phì ¿i gan theo ±ßng ti¿p c¿n TM gan. Thay ßi thß tÿ lß FLR/TLV (%) ß nhóm bßnh nhân ±ÿc TACE bß sung sau LVD.
Thay ßi thß tÿ lß FLR/sTLV (%) ß nhóm bßnh nhân ±ÿc TACE bß sung sau LVD. Thay ßi thß tÿ lß FLR/BW (%) ß nhóm bßnh nhân ±ÿc TACE bß sung sau LVD. ¾nh h±ßng cÿa TACE bß sung lên mÿc tng tÿ lß FLR/TLV và FLR/sTLV (%) ß thßi ißm sau 6-10 tu¿n so vßi khi 3 tu¿n sau LVD. ¾nh h±ßng cÿa TACE bß sung lên mÿc tng tÿ lß FLR/BW (%) ß thßi ißm sau 6-10 tu¿n so vßi khi 3 tu¿n sau LVD.
Tÿ lß bßnh nhân ±ÿc ph¿u thu¿t sau khi LVD. 91 DANH MþC HÌNH ¾NH Hình 1. C¡ ch¿ tái t¿o gan vßi các y¿u tß ißu chßnh sÿ tng sinh. C¡ ch¿ cÿa ph¿n ÿng ßm ßng m¿ch gan sau khi nút t)nh m¿ch cÿa.
Mßt tr±ßng hÿp ung th± ±ßng m¿t trong gan, ±ÿc ti¿n hành nút t)nh m¿ch cÿa vßi mÿc ích làm tng thß tích gan. Hình ¿nh minh ho¿ cho th¿y thay ßi thß tích gan sau nút m¿ch phóng x¿ b¿ng Y90. S¡ ß mô t¿ ph±¡ng pháp th¿t t)nh m¿ch cÿa, chia tách gan và c¿t gan thì hai (ALPPS) .