Các nhân tố tác động đến ý định sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt tại TP Hồ Chí ...

Luận văn thạc sĩ toán học nghiên cứu ueh các nhân tố tác động đến ý định sử dụng phương thức thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt của, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Phan Ái Ngân
• Người hướng dẫn: PGS. TS Bùi Thanh Tráng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Doanh Thương Mại
• Đề tài: Các Nhân Tố Tác Động Đến Ý Định Sử Dụng Các Phương Thức Thanh Toán Bán Lẻ Không Dùng Tiền Mặt Của Người Tiêu Dùng Tại TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài và mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thanh toán bán lẻ
• 2.2. Các phương tiện thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 2.2.1. Thanh toán thẻ
• 2.2.1.1. Thanh toán qua POS tại các điểm bán hàng
• 2.2.1.2. Thanh toán mua hàng trực tuyến
• 2.2.1.3. Thanh toán qua ATM
• 2.2.2. Thanh toán điện tử
• 2.2.2.1. Thanh toán qua Internet banking
• 2.2.2.2. Thanh toán qua Mobile banking
• 2.3. Vai trò của thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt trong nền kinh tế
• 2.3.1. Đối với ngân hàng
• 2.3.2. Đối với khách hàng
• 2.3.3. Đối với nền kinh tế
• 2.4. Thực trạng của thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt tại Việt Nam
• 2.4.1. Tình hình tài khoản tiền gửi thanh toán cá nhân
• 2.4.2. Tình hình phát hành và hoạt động thanh toán bán lẻ qua thẻ tại Việt Nam
• 2.5. Lý thuyết hành vi
• 2.5.1. Thuyết hành động hợp lý (TRA) và Lý thuyết hành vi dự định (TPB)
• 2.5.2. Thuyết nhận thức rủi ro (TPR)
• 2.5.3. Thuyết chấp nhận công nghệ (TAM)
• 2.5.4. Mô hình chấp nhận sử dụng thương mại điện tử (ECam)
• 2.5.5. Thuyết chấp nhận công nghệ hợp nhất (UTAUT)
• 2.5.6. Các nghiên cứu liên quan đến thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 2.5.7. Mô hình đề xuất và các giả thuyết
• 2.5.7.1. Mô hình đề xuất
• 2.5.7.2. Ý nghĩa các các giả thiết trong mô hình đề xuất và các giả thuyết
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.1.1. Nghiên cứu định tính
• 3.1.2. Nghiên cứu định lượng
• 3.2. Phương pháp lấy mẫu
• 3.3. Thông tin về mẫu
• 3.4. Thang đo các khái niệm nghiên cứu
• 3.4.1. Thang đo Hiệu quả mong đợi
• 3.4.2. Thang đo Nỗ lực mong đợi
• 3.4.3. Thang đo Điều kiện thuận lợi
• 3.4.4. Thang đo Ảnh hưởng xã hội
• 3.4.5. Thang đo Nhận thức rủi ro
• 3.4.6. Thang đo Nhận thức chi phí
• 3.4.7. Ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 3.5. Thu thập và xử lý dữ liệu
• 3.5.1. Hệ số độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích EFA
• 3.5.2. Xác định phương trình hồi quy tuyến tính bội, biến độc lập và biến phụ thuộc
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả mẫu khảo sát
• 4.2. Phân tích hệ số Cronbach’s alpha
• 4.2.1. Phân tích Cronbach’s alpha thang đo các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 4.2.2. Phân tích hệ số Cronbach’s alpha nhân tố ý định sử dụng dịch vụ thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 4.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.3.1. Phân tích nhân tố khám phá thang đo các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 4.3.2. Phân tích nhân tố khám phá thang đo ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 4.4. Mô hình hiệu chỉnh sau khi phân tích nhân tố khám phá
• 4.5. Phân tích tương quan hồi qui tuyến tính bội
• 4.5.1. Phân tích tương quan
• 4.5.2. Hồi qui tuyến tính bội
• 4.5.3. Kiểm định độ phù hợp mô hình và hiện tượng đa cộng tuyến
• 4.5.4. Phương trình hồi qui tuyến tính bội
• 4.5.5. Tóm tắt kết quả kiểm định các giả thuyết
• 4.6. Phân tích ảnh hưởng của các biến nhân khẩu học
• 4.6.1. Kiểm định sự khác biệt về giới tính
• 4.6.2. Kiểm định sự khác biệt về trình độ
• 4.7. Phân tích thống kê mô tả giá trị trung bình các nhân tố
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Một số kiến nghị thúc đẩy sự tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt tại một số NHTM trên địa bàn TP
• 5.1.1. Tăng cường cảm nhận về sự hữu ích, dễ sử dụng và các chương trình khuyến mãi
• 5.1.2. Tăng cường sự thuận tiện cho khách hàng thực hiện thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 5.1.3. Tăng cường kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn bảo mật cho hoạt động thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt
• 5.2. Hạn chế của nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về thanh toán không dùng tiền mặt tại TP Hồ Chí Minh

Thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành xu hướng phổ biến tại TP Hồ Chí Minh. Sự phát triển của công nghệ và thương mại điện tử đã thúc đẩy người tiêu dùng chuyển từ thanh toán bằng tiền mặt sang các phương thức thanh toán hiện đại hơn. Theo báo cáo của Cục Thương mại Điện tử và Công nghệ Thông tin, tỷ lệ người tiêu dùng sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt đang gia tăng nhanh chóng.

1.1. Định nghĩa và vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt

Thanh toán không dùng tiền mặt là hình thức thanh toán không sử dụng tiền mặt, bao gồm thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và ví điện tử. Hình thức này giúp tiết kiệm thời gian và tăng tính tiện lợi cho người tiêu dùng.

1.2. Lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt

Thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều lợi ích như an toàn, nhanh chóng và dễ dàng theo dõi giao dịch. Người tiêu dùng có thể thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi mà không cần mang theo tiền mặt.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt

Nhiều yếu tố tác động đến ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt tại TP Hồ Chí Minh. Các yếu tố này bao gồm nhận thức về an toàn, thói quen tiêu dùng và sự phát triển của công nghệ thanh toán.

2.1. Nhận thức về an toàn trong thanh toán

An toàn thanh toán là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt. Người tiêu dùng cần cảm thấy an tâm khi thực hiện giao dịch trực tuyến.

2.2. Thói quen tiêu dùng và sự chấp nhận công nghệ

Thói quen tiêu dùng của người dân TP Hồ Chí Minh đang dần thay đổi. Sự chấp nhận công nghệ mới, đặc biệt là trong thanh toán, đang gia tăng nhờ vào sự phát triển của fintech.

III. Thách thức trong việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt

Mặc dù thanh toán không dùng tiền mặt đang phát triển, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Những rào cản này bao gồm sự thiếu hiểu biết về công nghệ và lo ngại về bảo mật thông tin.

3.1. Thiếu hiểu biết về công nghệ thanh toán

Nhiều người tiêu dùng vẫn chưa quen với các phương thức thanh toán mới. Việc thiếu kiến thức về cách sử dụng có thể làm giảm ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

3.2. Lo ngại về bảo mật thông tin cá nhân

Người tiêu dùng thường lo ngại về việc thông tin cá nhân của họ có thể bị lộ trong quá trình thanh toán. Điều này ảnh hưởng lớn đến quyết định sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

IV. Phương pháp khuyến khích sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt

Để khuyến khích người tiêu dùng sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt, cần có các chính sách và chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Các ngân hàng và tổ chức tài chính có thể đóng vai trò quan trọng trong việc này.

4.1. Chính sách khuyến khích từ ngân hàng

Ngân hàng có thể triển khai các chương trình khuyến mãi như giảm phí giao dịch hoặc tặng điểm thưởng cho người sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

4.2. Tăng cường giáo dục và truyền thông

Cần có các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt và cách sử dụng an toàn.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt tại TP Hồ Chí Minh đang có xu hướng gia tăng. Các yếu tố như sự tiện lợi và an toàn đã thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang sử dụng các phương thức này.

5.1. Kết quả khảo sát về ý định sử dụng

Khảo sát cho thấy rằng 70% người tiêu dùng tại TP Hồ Chí Minh đã từng sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt và 60% trong số đó có ý định sử dụng thường xuyên hơn.

5.2. Tác động của fintech đến thị trường thanh toán

Sự phát triển của các công ty fintech đã tạo ra nhiều sản phẩm thanh toán mới, giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận và sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

VI. Kết luận và tương lai của thanh toán không dùng tiền mặt

Thanh toán không dùng tiền mặt sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ tại TP Hồ Chí Minh. Các yếu tố như công nghệ, chính sách và nhận thức của người tiêu dùng sẽ quyết định sự thành công của hình thức thanh toán này trong tương lai.

6.1. Dự báo xu hướng phát triển

Dự báo rằng trong 5 năm tới, tỷ lệ người tiêu dùng sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt sẽ tăng lên 80% nhờ vào sự phát triển của công nghệ và các chính sách khuyến khích.

6.2. Vai trò của chính phủ trong việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt

Chính phủ cần tiếp tục có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích để thúc đẩy việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và sự gia tăng thu nhập của người dân Việt Nam, đặc biệt tại TP. Hồ Chí Minh, nhu cầu sử dụng các phương thức thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt ngày càng trở nên cấp thiết. Theo khảo sát năm 2015 của Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin, giá trị mua hàng trực tuyến bình quân của một người đạt khoảng 160 USD, với doanh số thương mại điện tử B2C đạt khoảng 4,07 tỷ USD, tăng 37% so với năm trước, chiếm 2,8% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Mặc dù vậy, 91% người tiêu dùng vẫn ưu tiên thanh toán bằng tiền mặt, trong khi chỉ có 48% sử dụng chuyển khoản ngân hàng và 20% sử dụng thẻ thanh toán.

Nghiên cứu tập trung vào các nhân tố tác động đến ý định sử dụng các phương thức thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt của người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ tháng 6/2016 đến tháng 5/2017. Mục tiêu chính là xác định mô hình các yếu tố ảnh hưởng, đo lường tác động của từng nhân tố và đề xuất giải pháp thúc đẩy sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính và các đại lý bán lẻ phát triển các dịch vụ thanh toán hiện đại, góp phần giảm tỷ trọng tiền mặt trong lưu thông, nâng cao hiệu quả quản lý tài chính cá nhân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên sự kết hợp của các lý thuyết và mô hình hành vi tiêu dùng và chấp nhận công nghệ, bao gồm:

• Lý thuyết hành động hợp lý (TRA) và Lý thuyết hành vi dự định (TPB): Giải thích ý định hành vi dựa trên thái độ cá nhân và ảnh hưởng xã hội, đồng thời bổ sung yếu tố kiểm soát hành vi nhận thức.
• Thuyết nhận thức rủi ro (TPR): Đánh giá mức độ lo ngại của người tiêu dùng về các rủi ro liên quan đến sản phẩm/dịch vụ và giao dịch trực tuyến.
• Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM): Tập trung vào nhận thức về sự hữu ích và tính dễ sử dụng của công nghệ.
• Mô hình chấp nhận công nghệ hợp nhất (UTAUT): Bao gồm các yếu tố Hiệu quả mong đợi, Nỗ lực mong đợi, Ảnh hưởng xã hội, Các điều kiện thuận lợi và Ý định sử dụng.
• Mô hình đề xuất mở rộng: Bổ sung thêm các yếu tố Nhận thức chi phí và Chương trình khuyến mãi nhằm phù hợp với đặc thù thị trường Việt Nam.

Các khái niệm chính trong mô hình nghiên cứu gồm: Hiệu quả mong đợi, Nỗ lực mong đợi, Ảnh hưởng xã hội, Các điều kiện thuận lợi, Nhận thức rủi ro, Nhận thức chi phí và Khuyến mãi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện theo hai giai đoạn chính:

• Nghiên cứu định tính: Phỏng vấn sâu 10 chuyên gia trong ngành ngân hàng và thanh toán không dùng tiền mặt tại TP. Hồ Chí Minh nhằm xác định các yếu tố tác động và hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát.
• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu từ 337 người tiêu dùng qua khảo sát trực tiếp và trực tuyến, trong đó 319 mẫu hợp lệ được phân tích.

Phương pháp lấy mẫu kết hợp phát bảng câu hỏi trực tiếp tại các ngân hàng, trường đại học và khảo sát trực tuyến qua mạng xã hội, email. Kích thước mẫu đảm bảo tối thiểu 5 lần số biến nghiên cứu (tối thiểu 120 mẫu), thực tế thu thập vượt mức này với 319 mẫu hợp lệ.

Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS, sử dụng phân tích Cronbach’s Alpha để kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc nhân tố, và hồi quy tuyến tính bội để đánh giá tác động của các biến độc lập đến ý định sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả mong đợi (Performance Expectancy) có tác động tích cực mạnh mẽ đến ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt, với mức độ đồng thuận cao từ người tiêu dùng. Người dùng đánh giá cao sự tiện lợi, tiết kiệm thời gian và khả năng quản lý tài chính cá nhân khi sử dụng phương thức này.

2. Nỗ lực mong đợi (Effort Expectancy) cũng ảnh hưởng tích cực, cho thấy người tiêu dùng có xu hướng sử dụng các phương thức thanh toán dễ dàng, đơn giản và không đòi hỏi nhiều kỹ năng phức tạp.

3. Ảnh hưởng xã hội (Social Influence) đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành ý định sử dụng, khi người tiêu dùng chịu tác động từ gia đình, bạn bè và đồng nghiệp trong việc lựa chọn phương thức thanh toán.

4. Các điều kiện thuận lợi (Facilitating Conditions) như cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hỗ trợ dịch vụ và môi trường sống phù hợp góp phần thúc đẩy ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

5. Nhận thức rủi ro (Perceived Risk) có ảnh hưởng tiêu cực đến ý định sử dụng, người tiêu dùng lo ngại về an toàn thông tin, mất thẻ và các rủi ro liên quan đến giao dịch điện tử.

6. Nhận thức chi phí (Perceived Financial Cost) cũng là rào cản khi người dùng cảm thấy chi phí sử dụng dịch vụ như phí thường niên, phí duy trì tài khoản là gánh nặng.

7. Chương trình khuyến mãi (Promotion Programs) có tác động tích cực, các ưu đãi, giảm giá và trả góp thu hút người tiêu dùng sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Các kết quả được minh họa qua các biểu đồ phân phối ý kiến, hệ số tương quan và mô hình hồi quy tuyến tính bội, cho thấy các biến độc lập giải thích được phần lớn biến thiên của ý định sử dụng (R² đạt mức đáng kể). So sánh với các nghiên cứu trong khu vực và quốc tế, kết quả phù hợp với xu hướng chung về sự ảnh hưởng của hiệu quả mong đợi và rủi ro nhận thức trong việc chấp nhận công nghệ thanh toán mới.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các phát hiện có thể giải thích do sự phát triển nhanh của công nghệ thanh toán điện tử, sự đa dạng các sản phẩm dịch vụ và sự gia tăng nhận thức của người tiêu dùng về lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, rủi ro bảo mật và chi phí sử dụng vẫn là những yếu tố cần được cải thiện để tăng cường niềm tin và khuyến khích người dùng chuyển đổi từ tiền mặt sang các phương thức thanh toán hiện đại.

So với các nghiên cứu trước đây, kết quả nghiên cứu tại TP. Hồ Chí Minh cho thấy mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khá tương đồng, tuy nhiên, yếu tố khuyến mãi được bổ sung và đánh giá cao hơn do đặc thù thị trường Việt Nam với nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn từ các ngân hàng và tổ chức tài chính.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho các ngân hàng và nhà quản lý trong việc thiết kế các chính sách, sản phẩm và dịch vụ phù hợp nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần giảm thiểu rủi ro lưu thông tiền mặt và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính cá nhân cũng như phát triển kinh tế số.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường truyền thông và nâng cao nhận thức về lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt: Các ngân hàng và cơ quan quản lý cần đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về sự tiện lợi, an toàn và hiệu quả của phương thức thanh toán này, hướng tới tăng tỷ lệ người dùng lên ít nhất 50% trong vòng 2 năm tới.

2. Đơn giản hóa quy trình sử dụng và nâng cao trải nghiệm người dùng: Phát triển các ứng dụng, giao diện thân thiện, dễ sử dụng, đồng thời cung cấp hướng dẫn chi tiết và hỗ trợ khách hàng 24/7 để giảm thiểu rào cản về kỹ thuật và nỗ lực sử dụng.

3. Tăng cường bảo mật và kiểm soát rủi ro: Đầu tư vào công nghệ bảo mật, xác thực đa yếu tố và giám sát giao dịch để giảm thiểu các rủi ro mất thông tin, gian lận, từ đó nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.

4. Phát triển các chương trình khuyến mãi hấp dẫn và linh hoạt: Các ngân hàng và tổ chức phát hành thẻ nên phối hợp với các đại lý bán lẻ để triển khai các chương trình ưu đãi, giảm giá, trả góp nhằm thu hút và giữ chân khách hàng sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

5. Mở rộng cơ sở hạ tầng và điều kiện thuận lợi: Đẩy mạnh lắp đặt thiết bị POS, phát triển ví điện tử và các kênh thanh toán điện tử tại các điểm bán lẻ, đặc biệt tại các khu vực đông dân cư và trung tâm thương mại lớn trong TP. Hồ Chí Minh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính: Nghiên cứu cung cấp cơ sở để thiết kế sản phẩm, dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt phù hợp với nhu cầu và hành vi người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh.

2. Các nhà quản lý chính sách và cơ quan nhà nước: Thông tin về các nhân tố ảnh hưởng giúp xây dựng chính sách thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính quốc gia.

3. Các doanh nghiệp bán lẻ và đại lý chấp nhận thanh toán: Hiểu rõ hành vi và ý định sử dụng của khách hàng để tối ưu hóa hệ thống thanh toán, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tăng doanh số bán hàng.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, tài chính, công nghệ thông tin: Cung cấp tài liệu tham khảo về mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực nghiệm trong lĩnh vực thanh toán điện tử và hành vi tiêu dùng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao người tiêu dùng vẫn ưu tiên thanh toán tiền mặt dù có nhiều phương thức không dùng tiền mặt?
   Người tiêu dùng vẫn lo ngại về rủi ro bảo mật, chi phí sử dụng và thói quen thanh toán truyền thống. Ngoài ra, sự tiện lợi và phổ biến của tiền mặt tại các điểm bán lẻ cũng là nguyên nhân chính.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt?
   Hiệu quả mong đợi và nỗ lực mong đợi là hai yếu tố có tác động tích cực mạnh nhất, trong khi nhận thức rủi ro và chi phí là những rào cản cần được khắc phục.

3. Chương trình khuyến mãi có vai trò như thế nào trong việc thúc đẩy sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt?
   Chương trình khuyến mãi như giảm giá, trả góp giúp thu hút sự chú ý và tạo động lực cho người tiêu dùng chuyển đổi sang sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại.

4. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là gì?
   Luận văn sử dụng kết hợp nghiên cứu định tính (phỏng vấn chuyên gia) và định lượng (khảo sát người tiêu dùng với 319 mẫu hợp lệ), phân tích dữ liệu bằng SPSS với các kỹ thuật Cronbach’s Alpha, EFA và hồi quy tuyến tính bội.

5. Làm thế nào để các ngân hàng có thể áp dụng kết quả nghiên cứu này?
   Ngân hàng có thể tập trung cải thiện trải nghiệm người dùng, nâng cao bảo mật, phát triển các chương trình khuyến mãi phù hợp và đẩy mạnh truyền thông để tăng tỷ lệ sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được mô hình gồm 7 nhân tố chính ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt tại TP. Hồ Chí Minh, trong đó hiệu quả mong đợi và nỗ lực mong đợi là những yếu tố tích cực quan trọng nhất.
• Nhận thức rủi ro và chi phí sử dụng là những rào cản cần được giải quyết để thúc đẩy sự chuyển đổi của người tiêu dùng.
• Chương trình khuyến mãi đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút và duy trì khách hàng sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các ngân hàng, tổ chức tài chính và nhà quản lý chính sách trong việc phát triển và hoàn thiện hệ thống thanh toán hiện đại.
• Các bước tiếp theo nên tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu ra các khu vực khác để đánh giá sự khác biệt và tính ứng dụng rộng rãi của mô hình.

Hành động ngay hôm nay để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần xây dựng nền kinh tế số hiện đại và bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------o0o--------- PHAN ÁI NGÂN CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN BÁN LẺ KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG TẠI TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - Năm 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------o0o--------- PHAN ÁI NGÂN CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN BÁN LẺ KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG TẠI TP. HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Kinh doanh thương mại Mã số: 60340121 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS BÙI THANH TRÁNG TP. HỒ CHÍNH MINH - Năm 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Các nhân tố tác động đến ý định sử dụng phương thức thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt của người tiêu dùng tại TP Hồ Chí Minh” là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, không sao chép của bất kỳ ai. Nội dung có tham khảo và sử dụng các tài liệu, thông tin được đăng tải trên các tạp chí và các trang mạng theo danh mục tài liệu tham khảo của luận văn. Hồ Chí Minh, tháng 05 năm 2017 PHAN ÁI NGÂN LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC BIỂU ĐỒ CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .1 Lý do chọn đề tài và mục tiêu nghiên cứu .2 Mục tiêu nghiên cứu.3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu. 3 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .1 Thanh toán bán lẻ .2 Các phương tiện thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt .1 Thanh toán thẻ .1 Thanh toán qua POS tại các điểm bán hàng .2 Thanh toán mua hàng trực tuyến .3 Thanh toán qua ATM .2 Thanh toán điện tử .1 Thanh toán qua Internet banking .2 Thanh toán qua Mobile banking .3 Vai trò của thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt trong nền kinh tế .1 Đối với ngân hàng .2 Đối với khách hàng .4 Đối với nền kinh tế .4 Thực trạng của thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt tại Việt Nam .1 Tình hình tài khoản tiền gửi thanh toán cá nhân .2 Tình hình phát hành và hoạt động thanh toán bán lẻ qua thẻ tại Việt Nam . 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Lý thuyết hành vi.1 Thuyết hành động hợp lý (TRA) và Lý thuyết hành vi dự định (TPB) .2 Thuyết nhận thức rủi ro (TPR) .3 Thuyết chấp nhận công nghệ (TAM) . Mô hình chấp nhận sử dụng thương mại điện tử (ECam) .5 Thuyết chấp nhận công nghệ hợp nhất (UTAUT) .6 Các nghiên cứu liên quan đến thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt .7 Mô hình đề xuất và các giả thuyết: .1 Mô hình đề xuất .2 Ý nghĩa các các giả thiết trong mô hình đề xuất và các giả thuyết. 28 CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .1 Quy trình nghiên cứu.1 Nghiên cứu định tính .2 Nghiên cứu định lượng .2 Phương pháp lấy mẫu .3 Thông tin về mẫu .4 Thang đo các khái niệm nghiên cứu .1 Thang đo Hiệu quả mong đợi .2 Thang đo Nỗ lực mong đợi .3 Thang đo Điều kiện thuận lợi .4 Thang đo Ảnh hưởng xã hội .5 Thang đo Nhận thức rủi ro.6 Thang đo Nhận thức chi phí .8 Ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt: .5 Thu thập và xử lý dữ liệu: .1 Hệ số độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích EFA .2 Xác định phương trình hồi quy tuyến tính bội, biến độc lập và biến phụ thuộc. 41 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. 42 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Mô tả mẫu khảo sát .2 Phân tích hệ số Cronbach’s alpha .1 Phân tích Cronbach’s alpha thang đo các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt.2 Phân tích hệ số Cronbach’s alpha nhân tố ý định sử dụng dịch vụ thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt .3 Phân tích nhân tố khám phá EFA.1 Phân tích nhân tố khám phá thang đo các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt.2 Phân tích nhân tố khám phá thang đo ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt.4 Mô hình hiệu chỉnh sau khi phân tích nhân tố khám phá .5 Phân tích tương quan hồi qui tuyến tính bội .1 Phân tích tương quan .3 Hồi qui tuyến tính bội.5 Kiểm định độ phù hợp mô hình và hiện tượng đa cộng tuyến.6 Phương trình hồi qui tuyến tính bội.7 Tóm tắt kết quả kiểm định các giả thuyết .6 Phân tích ảnh hưởng của các biến nhân khẩu học.1 Kiểm định sự khác biệt về giới tính.2 Kiểm định sự khác biệt về trình độ.7 Phân tích thống kê mô tả giá trị trung bình các nhân tố ……………………………….58 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .2 Một số kiến nghị thúc đẩy sự tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt tại một số NHTM trên địa bàn TP.1 Tăng cường cảm nhận về sự hữu ích, dễ sử dụng và các chương trình khuyến mãi .2 Tăng cường sự thuận tiện cho khách hàng thực hiện thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt: . 64 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Tăng cường kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn bảo mật cho hoạt động thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt .3 Hạn chế của nghiên cứu: . 67 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Tỷ lệ phần trăm người trưởng thành có tài khoản tại một ngân hàng/ Tổ chức tài chính chính thức .2 số lượng tài khoản và số dư tài khoản thanh toán tại Việt Nam năm 2015- 2016 .3 Tổng hợp các nghiên cứu liên quan .1 Kết quả khảo sát sơ bộ .2 Thông tin mẫu khảo sát .3 Thang đo sử dụng trong nghiên cứu .1: Thông tin mẫu nghiên cứu .2: Mục đích sử dụng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt.3: Hệ số Cronbach’s alpha nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt .4: Hệ số Cronbach’s alpha nhân tố ý định sử dụng dịch vụ thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt .5: tổng hợp kết quả phân tích nhân tố lần 2 .6: Ma trận xoay nhân tố lần 2 .7: Tổng hợp kết quả phân tích nhân tố ý định sử dụng thanh toán bán lẻ không dùng tiền mặt .8: Ma trận tương quan Pearson .9: Kết quả phân tích hồi qui bội .10: Tóm tắt mô hình (Model Summaryb) .12: Kết quả kiểm định các giả thuyết .13: Independent Samples Test .14: Kiểm định levene . 57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.15: Kiểm định ANOVA .16: Trung bình giữa các nhóm trình độ .17 Giá trị trung bình các nhân tố .1 Mức độ ảnh hưởng từ cao đến thấp của các nhân tố . 60 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1.1 Các hình thức thanh toán chủ yếu người mua hàng trực tuyến sử dụng.1 Các hình thức thanh toán bán lẻ .2 Quy trình thanh toán thẻ.3 Quy trình thanh toán ngân hàng điện tử .4 Tỷ trọng tiền mặt lưu thông trong tổng phương tiện thanh toán .5 Biểu đồ số lượng và số dư tài khoản thanh toán của cá nhân .6 Số lượng thẻ đã phát hành lũy kế .7 Biểu đồ thị phần tổng số lượng thẻ (Tích lũy đến 31/12/2015) .8 Biểu đồ số lượng thiết bị POS/EFTPOS/EDC .9 Biểu đồ Số lượng giao dịch thanh toán qua POS/EFTPOS/EDC .10 Biểu đồ Giá trị giao dịch thanh toán bán lẻ bằng thẻ qua POS/ EFTPOS/ EDC (Tỷ đồng) .11 Thuyết hành động hợp lý (TRA) .12 Thuyết hành vi dự định (TPB) .13 Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) .14 Mô hình nghiên cứu đề xuất .1 Quy trình nghiên cứu .1: Đồ thị phân tán phần dư .2: Biểu đồ tần số Histogram.3: Phân phối của phần dư quan sát. 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài và mục tiêu nghiên cứu Việt Nam, một đất nước với lợi thế lực lượng lao động trẻ tuổi và giá rẻ, cộng với những chính sách thu hút và luật bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài đang ngày càng cải thiện đã giúp nước ta trở thành điểm đến hấp dẫn thu hút đầu tư nước ngoài trong những năm gần đây. Từ đó giúp thu nhập đầu người ngày càng được tăng cao và thói quen chi tiêu mạnh tay, yêu thích những trải nghiệm mới đã làm thay đổi nhiều thị trường bán lẻ Việt Nam. Theo kết quả khảo sát năm 2015 của Cục TMĐT và CNTT, giá trị mua hàng của một người mua hàng trực tuyến trong năm ước đạt 160 USD, doanh số TMĐT B2C đạt khoảng 4,07 tỷ USD, tăng 37% so với năm trước đó, chiếm khoảng 2,8% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Phần lớn người mua hàng trực tuyến vẫn lựa chọn hình thức thanh toán tiền mặt với 91% đối tượng khảo sát cho biết có sử dụng phương thức này, tiếp theo là 48% sử dụng phương thức chuyển khoản qua ngân hàng, 20% người tham gia khảo sát cho biết từng sử dụng các loại thẻ thanh toán.1 Các hình thức thanh toán chủ yếu người mua hàng trực tuyến sử dụng Nguồn: Báo cáo Thương mại điện tử Việt Nam năm 2015 – Cục Thương Mại Điện Tử và Công Nghệ Thông Tin, Bộ Công Thương Sự bùng nổ của thương mại điện tử đã góp phần cho thị trường bán lẻ càng trở nên sôi động, phong phú, tạo cho người tiêu dung nhiều trải nghiệm mới và thú vị hơn. Đi đôi với sự phát triển của thị trường bán lẻ thì nhu cầu về các phương thức thanh toán ngày càng linh hoạt, mang đến sự thuận tiện, nhiều lợi ích và an toàn cho người tiêu dùng càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Thanh toán không dùng tiền mặt là một xu hướng phổ biến và được nhiều nước trên thế giới khuyến khích sử dụng, đặc biệt đối với kênh thương mại bán lẻ.