chương 1, luận văn giới thiệu tổng quan về lý do chọn đề tài, xác định phạm vi và mục tiêu nghiên cứu, và PPNC để thực hiện, ý nghĩa của việc nghiên cứu và kết cấu của luận văn. Đây là phần định hướng quan trọng đến những nội dung liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu; đồng thời xác định được sự cần thiết của đề tài: “Các nhân tố tác động đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của KHCN tại NH TNHH MTV Shinhan Việt Nam”. Chương này làm tiền đề để thực hiện quá trình nghiên cứu tiếp theo. 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.
Tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng thương mại 2. Khái niệm Nghiên cứu của Trầm Thị Xuân Hương và cộng sự (2012), TGTK là số tiền mà người gửi tiền đặt tại một TCTD, và theo thỏa thuận với tổ chức này, số tiền gốc cùng với lãi sẽ được hoàn trả đầy đủ. TGTK này được cá nhân gửi vào NH với mục đích hưởng lãi theo định kỳ. Từng kỳ hạn gửi với các mức lãi suất khác nhau sẽ được NH công bố trước.
TGTK dưới hình thức thông thường và phổ biến nhất là loại có sổ tiết kiệm. Khi gửi tiền, NH cung cấp cho người gửi một cuốn sổ tiết kiệm để ghi nhận các khoản tiền gửi và rút ra. Quyển sổ này không chỉ là một công cụ ghi chép mà còn có giá trị xác nhận về số tiền đã gửi như một chứng thư. Theo Khoản 1 Điều 5 của Thông tư số 48/2018/TT-NHNN về TGTK, TGTK là số tiền mà người gửi tiền đặt tại TCTD theo nguyên tắc sẽ được hoàn trả đầy đủ số tiền gốc và lãi theo thỏa thuận với TCTD.
TGTK này là một hình thức mà khách hàng cá nhân lựa chọn để gửi một số tiền vào một NH trong khoảng thời gian nhất định. Khi đó, tương ứng với kỳ hạn gửi tiết kiệm, KH sẽ được hưởng một lãi suất. Như vậy theo tác giả, TGTK có thể hiểu là số tiền cá nhân gửi vào một tài khoản TGTK tại một TCTD. Khi gửi tiền, cá nhân này sẽ nhận được một cuốn sổ tiết kiệm để xác nhận việc gửi tiền và ghi chép các thông tin liên quan.
Theo quy định của tổ chức nhận TGTK, TGTK này sẽ được hưởng lãi và được bảo hiểm theo quy định của pháp luật về bảo hiểm tiền gửi. Điều này giúp bảo vệ KH khỏi các rủi ro và đảm bảo an toàn cho tiền gửi cá nhân của họ gửi tại NH. Khác với tiền gửi thanh toán, KH khi gửi tiền dưới hình thức TGTK sẽ có nhu cầu cho việc tích lũy và mong muốn thu được một khoản lợi nhuận nhất định được tạo ra từ hình thức này. Hay nói cách khác TGTK cũng là một dạng thức khác của sự đầu tư.
Khoản sinh lời của TGTK sẽ được tăng lên bởi lãi suất tiết kiệm tương ứng với kỳ hạn gửi. NH sẽ căn cứ vào kỳ hạn gửi tiền của KH để quyết định về mức lãi suất cụ thể cho phù hợp. Phân loại tiền gửi tiết kiệm Theo Khoản 1 Điều 6 Thông tư 48/2018/TT-NHNN TGTK bao gồm hai loại chính là TGTK có kỳ hạn và TGTK không có kỳ hạn. Chi tiết về thời hạn tiền gửi sẽ 7 do TCTD xác định: (1) Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn là loại TGTK mà người gửi bất cứ lúc nào cũng có thể rút tiền mà không cần phải báo trước cho đơn vị nhận TGTK.
Đối tượng huy động chủ yếu là các cá nhân có các khoản tiền tạm thời chưa sử dụng. Khi gửi tiền, KH sẽ nhận được một sổ TGTK không kỳ hạn từ NH. Mỗi lần thực hiện giao dịch, KH phải mang theo sổ tiết kiệm này. Sổ TGTK này sẽ ghi chép tất cả các giao dịch rút tiền, gửi tiền, số dư hiện có hay tiền lãi được hưởng của KH.
(2) TGTK có kỳ hạn: Tiền gửi có kỳ hạn là số tiền mà KH gửi tại TCTD trong một kỳ hạn nhất định theo sự thỏa thuận giữa KH và TCTD, và số tiền lãi kèm gốc sẽ được hoàn trả lại cho KH theo nguyên tắc. Thông qua các hình thức như tiền gửi hoặc sổ tiết kiệm, các ngân hàng có thể huy động tiền gửi có kỳ hạn, nhằm huy động những khoản tiền nhàn rỗi của cá nhân với mục đích nhận lãi và đảm bảo an toàn cho tài sản của KH. TGTK thường là số tiền nhàn rỗi tạm thời trong một thời gian nhất định, do đó, loại TGTK có kỳ hạn thường chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn vốn huy động của NHTM và mang tính ổn định hơn so với tiền gửi thanh toán. Với hình thức TGTK có kỳ hạn, NH có thể sử dụng nguồn vốn để cho vay ở các kỳ hạn ngắn, trung và dài hạn.
TGTK có kỳ hạn được chia thành nhiều loại, dựa trên kỳ hạn gửi tiền là 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng, hoặc thậm chí lâu hơn. Thường thì kỳ hạn càng dài thì lãi suất càng cao nên kỳ hạn gửi quyết định mức lãi suất mà khách hàng được nhận. Còn về phương thức trả lãi, TGTK có kỳ hạn có thể được trả lãi đầu kỳ, cuối kỳ hoặc định kỳ (tháng hoặc quý). Loại tiết kiệm này có ưu điểm khi KH cần vốn đột xuất, sổ tiết kiệm có thể được sử dụng để thế chấp và vay vốn tại các NH, với số tiền vay có thể từ 90-100% giá trị sổ tiết kiệm.
Về mặt hình thức có thể dựa vào hình thức gửi tiết kiệm để chia thành 2 loại là gửi trực tiếp và gửi online: Gửi tiết kiệm trực tiếp: là hình thức huy động gửi tiết kiệm trực tiếp của NH mà KH đăng ký gửi tiết kiệm tại quầy giao dịch của NH. KH phải mang giấy tờ tùy thân đến NH để làm thủ tục. Khi KH gửi tiết kiệm tại NH, NH sẽ cấp cho KH một cuốn sổ gọi là sổ tiết kiệm. Xác nhận quyền sở hữu TGTK của người gửi tiền tại TCTD thông qua sổ tiết kiệm được áp dụng đối với trường hợp nhận TGTK tại địa điểm giao dịch 8 hợp pháp thuộc mạng lưới hoạt động của TCTD (Khoản 1 Điều 7 Thông tư 48/2018/TT-NHNN).
Sổ tiết kiệm cũng được coi là một nguồn tài sản tích lũy mang tính lâu dài. Gửi tiết kiệm online: là một cách huy động vốn của NH mà KH có thể thực hiện qua internet mà không cần đến quầy giao dịch. Bằng cách sử dụng các thiết bị điện tử kết nối internet, KH có thể tiến hành các thao tác như mở tài khoản tiết kiệm, gửi tiền, tra cứu thông tin về lãi suất, đáo hạn hay tất toán khoản tiết kiệm mọi lúc, mọi nơi. Với dịch vụ tiện lợi này, KH chỉ cần ngồi tại nhà, đăng nhập vào tài khoản NH trực tuyến và mở tài khoản tiết kiệm mà không cần thực hiện thủ tục tại NH.
Khi gửi tiết kiệm online tại các NH, KH sẽ không được cấp sổ tiết kiệm như thông thường, mà tiền gửi sẽ được quản lý dưới dạng tài khoản tiền gửi trực tuyến. Để thu hút KH sử dụng hình thức này, các NH thường cung cấp nhiều ưu đãi về lãi suất và các dịch vụ đi kèm. Điều này làm cho việc gửi tiết kiệm online trở nên hấp dẫn và thuận tiện cho KH. Đặc điểm của tiền gửi tiết kiệm Trong hoạt động kinh doanh thì hoạt động nhận tiền gửi được coi là một phần quan trọng của NH thương mại, và nó chủ yếu là việc tiếp nhận tiền gửi từ KH thông qua việc mở các loại tài khoản như tài khoản gửi định kỳ (tiền gửi có kỳ hạn), tài khoản tiền gửi không kỳ hạn và tài khoản TGTK.
KH có thể yêu cầu rút tiền từ tài khoản này bất kỳ khi nào, thậm chí khi tiền gửi có kỳ hạn chưa đến hạn. Giao dịch nhận tiền gửi của NH được hiểu là một cam kết song phương giữa NH và KH gửi tiền thông qua việc ký kết hợp đồng tài khoản tiền gửi. Ban đầu, hợp đồng chỉ đơn giản là thỏa thuận để NH giữ gìn tài sản của KH và nhận thù lao là khoản lãi suất nhất định. Tuy nhiên, với sự phát triển của hoạt động kinh tế, giữa NH và KH có thêm thoả thuận cho phép NH sử dụng số tiền gửi này để đầu tư với mục tiêu sinh lời.
Điều kiện là NH phải hoàn trả toàn bộ số vốn đã sử dụng cùng với một khoản tiền lãi nhất định, tùy thuộc vào thời gian mà NH giữ số tiền đó. Qua đó, hoạt động nhận tiền gửi không chỉ giúp KH gửi tiền an toàn và sinh lời, mà còn cho phép NH sử dụng nguồn vốn để đầu tư và tăng cường lợi nhuận. Giao dịch nhận tiền gửi được coi là việc NH vay tiền từ công chúng với cam kết đảm bảo an toàn cho số tiền gửi và đồng thời cam kết trả lại cả lãi và vốn. Điều quan trọng là, việc NH giữ các khoản tiền gửi không chỉ đơn thuần là một nghiệp vụ giữ hộ 9 tài sản hay quản lý tài sản cho KH như giai đoạn đầu tiên, mà còn là một nghiệp vụ huy động vốn - tức là việc đi vay của NH từ công chúng thông qua việc tiếp nhận tiền gửi từ KH.
Do đó, khi người gửi tiền yêu cầu rút tiền, NH phải thực hiện nghĩa vụ như đã cam kết trong hợp đồng, đảm bảo trả lại số tiền gốc và cả lãi mà KH đã cam kết ban đầu. Điều này là để duy trì sự tin tưởng và đáp ứng nhu cầu thanh toán của KH, đồng thời đảm bảo tính ổn định và uy tín của NH trong hoạt động kinh doanh (Hồ Diệu, 2012). Quy trình và thủ tục gửi tiền tiết kiệm của khách hàng cá nhân Thủ tục gửi tiền tiết kiệm: Thủ tục gửi TGTK của KHCN được quy định tại Điều 12 Thông tư số 48/2018/TT-NHNN như sau: Người gửi tiền phải trực tiếp đến địa điểm giao dịch của TCTD và xuất trình Giấy tờ xác minh thông tin của người gửi tiền; trường hợp gửi TGTK chung, tất cả người gửi tiền phải trực tiếp xuất trình Giấy tờ xác minh thông tin của mình. Người đại diện theo pháp luật trong trường hợp gửi tiền tiết kiệm đại diện cho một cá nhân hay tổ chức nào đó phải có giấy tờ chứng minh được tính pháp lý về mặt đại diện.
Giấy tờ xác minh thông tin của người đại diện theo pháp luật và Giấy tờ xác minh thông tin của người gửi tiền. Chữ ký mẫu của người gửi tiền phải được đăng ký trong trường hợp thay đổi chữ ký mẫu hoặc chưa có chữ ký mẫu được lưu tại TCTD. Người không viết được, người không đọc được, người không nhìn được mà thực hiện hành vi gửi tiền tiết kiệm phải thực hiện theo hướng dẫn của TCTD.