Chương 1 TỎNG QUAN 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1. Các nghiên cứu trên thế giới Hedayatnia và Eshghi (2016) đã thực hiện nghiên cứu tiêu chí lựa chọn gửi tiền ở các ngân hàng bán lẻ tại Iran. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy ngành ngân hàng giúp cho các ngân hàng ban lẻ tai Iran nhận dạng các khách hang xem xét lựa chọn một ngân hàng như thế nào, dựa trên những tiêu chí gì.
Tổng cộng 798 khách hàng được khảo sát. Thông qua các nghiên cứu có liên quan và kết quả phỏng vấn 5 chuyên viên cao cấp của ngân hàng, tác gia đã chọn lọc được 8 nhân tố có tác động đến quyết định lựa chọn ngân hàng. Kỹ thuật phân tích nhân tố khám pha (EFA) đã được sử dụng dé trích được những yếu tô quan trọng và phân tích Friedman nhằm sắp xếp mức độ ảnh hưởng của chúng. Kết quả cho thấy, các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn gửi tiền của khách hàng đó là: Chất lượng dịch vụ, các phương pháp tiếp cận mới, cải tiến và đáp ứng của ngân hàng, sự thân thiện của nhân viên, sự tin tưởng trong quản lý, giá cả và chi phí, thái độ của nhân viên, vị trí và dịch vụ ngân hàng tiện lợi.
Chigambav và Fatatoki (2017) đã nghiên cứu các nhân tô ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng gửi tiền tiết kiệm của khách hàng cá nhân tại Klang Valley, Malaysia. Nghiên cứu đã xây dựng mô hình đề xuất dựa trên nền tảng lý thuyết hành vi hoạch định (TPB) của Ajzen (1991) gồm7 biến độc lập ảnh hưởng đến quyết định gửi tiết kiệm là: ảnh hưởng của sự giới thiệu, ứng xử nhân viên, khả năng tư vấn, chính sách lãi suất, phương tiện hữu hình, khả năng cung cấp dịch vụ và tạo sự tin cậy. Nghiên cứu định lượng được tiễn hành với số mẫu n = 319 thông qua việc khảo sát thực tế các khách hàng gửi tiết kiệm tại Klang Valley. Kết quả sau cùng từ mô hình hồi quy bội cho thấy vẫn giữ nguyên được 7 nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiết kiệm của khách hang trong đó nhân tổ “chính sách lãi suất” ảnh hưởng mạnh nhất và nhân tô ảnh hưởng yếu nhất là “khả năng cung cấp dịch vụ”.
Với kết quả từ nghiên cứu trên tác giả đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm thực hiện một cách đồng bộ dé nâng cao chất lượng dịch vụ thu hút khách hàng gửi tiết kiệm tại Klang Valley, Malaysia ngày càng nhiều hơn. Dabone và Bright (2018) với nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn gửi tiết kiệm của khách hàng đối với ngân hàng bán lẻ ở Ghana. Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên cơ sở lý thuyết hành vi khách hàng của Kotler (2001) và thuyết hành vi hoạch định (TPB) của Ajzen (1991). Kết quả chạy hồi quy tuyến tính đa biến từ dữ liệu 337 khách hàng sau khi phân tích nhân tô (EFA) cho thấy có 07 yêu tố: (1) Lợi ích tài chính, (2) Sự thuận tiện, (3) Nhân viên ngân hàng, (4) Được giới thiệu, (5) Thương hiệu ngân hàng, (6) Cơ sở vật chất, (7) Chăm sóc khách hàng đều có ảnh hưởng tích cực đối với quyết định gửi tiết kiệm của khách hàng.
Trong đó, nhân tố Cơ sở vật chất ảnh hưởng đến quyết định vay vốn mạnh mẽ nhất, kế đến là Sự thuận tiện, Chất lượng nhân viên, Lợi ích tài chính, Thương hiệu ngân hàng và cuối cùng là Chăm sóc khách hàng. Tehulu (2019) đã thực hiện nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng gửi tiết kiệm của khách hàng tại Ethiopia. Trong nghiên cứu này dữ liệu phục vụ nghiên cứu được của tác giả thực hiện khảo sát ngẫu nhiên đối với 324 khách hàng tại một số ngân hàng thương mại của Ethiopia. Các phương pháp phân tích được sử dụng trong nghiên cứu gồm: Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy tuyến tính đa biến, kiêm định t-test và Anova.
Kết quả đã chỉ ra những yếu tố quan trọng quyết định đến sự lựa chọn gửi tiết kiệm của khách hàng là: Chất lượng dịch vụ, hình ảnh ngân hàng và danh tiếng, quảng cáo, sự thuận tiện, nhóm các yếu tố thuộc về cá nhân khách hàng, trong đó yếu tô về hình ảnh ngân hàng và danh tiếng có tác động mạnh nhất đến quyết định. Từ đó, tác giả đã đề xuất những biện pháp chính sách phù hợp nhằm phát triển tình hình kinh doanh của đơn vị mình dé nâng cao quyết định gửi tiết kiệm của khách hàng. Afroza và cộng sự (2019) đã thực hiện phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định của khách hàng khi chọn ngân hàng gửi tiền tiết kiệm tại Bangladesh. Nghiên cứu được thực hiện thông qua khảo sát 250 khách hàng cá nhân có gửi tiết kiệm tại một số NHTM của Bangladesh bằng bảng câu hỏi chuẩn bị sẵn.
Mô hình nghiên cứu được đề xuất dựa trên nền tảng lý thuyết hành vi khách hang của Kotler (2001) đo lường 08 yếu tô ảnh hưởng. Phương pháp phân tích áp dụng là kiểm định độ tin cậy Cronbach’s alpha, phân tích nhân tổ khám phá (EFA) và hồi quy tuyến tinh đa biến. Kết quả từ mô hình hồi quy đã cho thấy có 03 nhân tố quan trọng nhất bao gồm: Sự thuận tiện, chất lượng dịch vụ, lợi ích tài chính. Tiếp theo là các nhân tố: Hình ảnh của ngân hàng, công nghệ, nhân viên ngân hàng, hình thức chiêu thi/quang cáo, thủ tục đơn giản.
Mohammadi và Shilan (2020) đã tiến hành nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc thu hút tiền gửi của ngân hàng tai Iran (trường hợp ngân hàng Maskan Bank). Dữ liệu phục vụ nghiên cứu được thực hiện thông qua điều tra 400 khách hàng có gửi tiền tại Maskan Bank, tác giả đã sử dụng phương pháp phân tích đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy bội đề xác định và do lường các nhân tố ảnh hưởng. Kết quả nghiên cứu cho thay có 6 nhân tố ảnh hưởng đến việc thu hút khách hàng cá nhân gửi tiền tiết kiệm tại Maskan Bank đó là: Lãi suất tiền gửi, thiết kế và phát triển các chi nhánh, dịch vụ, quảng cáo, địa điểm và cạnh tranh. Trong đó lãi suất là nhân tố quan trọng nhất nhằm thu hút khách hàng gửi tiền tiết kiệm tại các chỉ nhánh ngân hàng Maskan Bank.
Các nghiên cứu trong nước Lê Thị Kim Anh, Trần Đình Khôi Nguyên (2016) đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng gửi tiền tiết kiệm trên địa bàn thành phố Tuy Hòa tỉnh Phú Yên. Số liệu phục vụ nghiên cứu được thu thập từ 512 khách hàng đã và đang gửi tiền tiết kiệm. Các phương pháp phân tích nhân tố khẳng định (CFA) và phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) được sử dung trong nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu thực tiễn tại địa bàn thành phố Tuy Hòa, Phú Yên cho thấy: (1) Sự an toàn; (2) Sự thuận tiện; (3) Chất lượng dịch vụ; (4) Lợi ích tài chính; (5) Hình thức chiêu thị; (6) Ảnh hưởng của người liên quan có môi quan hệ thuận chiều với quyết định lựa chọn ngân hàng gửi tiền tiết kiệm.
Hoàng Thị Anh Thư (2017) với nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng gửi tiết kiệm của KHCN tại Huế. Nghiên cứu được thực hiện từ dữ liệu khảo sát 267 khách hàng cá nhân gửi tiết kiệm tại một số NHTM ở Huế, phương pháp định lượng được sử dụng đề xác định và đo lường các nhân tố: Đánh giá độ tin cậy Cronbach’s alpha, EFA và phân tích hồi quy nhị phân Binary Logistic. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có 06 nhân tố ảnh hưởng tích cực đến quyết định lựa chọn ngân hàng gửi tiết kiệm của KHCN tại Huế trong đó Uy tín thương hiệu là nhân tố tác động mạnh nhất, kế đến là Lợi ích tài chính, ảnh hưởng người thân quen, chiêu thị, nhân viên và cuối cùng là cơ sở vật chất. Với kết quả thu được, nghiên cứu đã cung cấp cho các nhà quản lý ngân hàng tại Huế một nguồn tham khảo có giá trị trong việc nhận diện các nhân tô ảnh hưởng đến hành vi lựa chọn ngân hàng gửi tiết kiệm của KHCN để từ đó xây dựng các chiến lược kinh doanh, chiến lược marketing phù hợp.
Lê Đức Thủy và Phạm Thu Hang (2017) đã nghiên cứu về các yếu tô tác động đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của KHCN vào NHTM trên địa bàn thành phố Hà Nội. Dựa trên phân tích mẫu gồm 272 KHCN thông qua bảng hỏi tại các NHTM tại Hà Nội. Các phương pháp kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và mô hình hồi quy bội được sử dụng trong nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra 6 yếu tố tác động đến quyết định gửi tiền tiết kiệm vào NHTM của KHCN, bao gồm: (1) Lợi ích tài chính; (2) Sản phẩm; (3) Chất lượng dịch vụ khách hàng: (4) Thuận tiện giao dịch; (5) Hình ảnh ngân hàng; (6) An toàn tiền gửi.
Trong đó, yếu tố An toàn tiền gửi có tác động mạnh nhất đến quyết định gửi tiền của KHCN trên địa bàn thành phố Hà Nội. Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số giải pháp được đề xuất dựa trên 6 nhân tố có ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của KHCN. Nguyễn Kim Nam và Tran Thị Tuyết Vân (2017) đã tiến hành phân tích các yêu t6 ảnh hưởng đến xu hướng lựa chọn ngân hang của KHCN tại thành phố Hồ Chí Minh. Dữ liệu khảo sát gồm 265 người dân sống trên địa bàn TP.
Hồ Chí Minh. Các phương pháp kiểm định hệ sé tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tô khám phá (EFA) và mô hình hồi quy nhị phân Binary Logistic được sử dụng trong nghiên cứu. Kết quả cho thấy, yếu tố lợi ích sản phẩm dịch vụ có tác động mạnh nhất đến xu hướng chọn lựa ngân hàng, kế đến là nhân viên ngân hàng, danh tiếng ngân hàng, sự thuận tiện, phương tiện hữu hình, ảnh hưởng của những người xung quanh và cuối cùng là chính sách marketing. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng cho thấy sự khác biệt trong xu hướng lựa chọn ngân hàng giữa khách hàng có giới tính, độ tuổi, thu nhập, nghề nghiệp khác nhau.
Nguyễn Ngọc Duy Phương và Vũ Thị Hương (2018) nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của KHCN tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, khu vực tỉnh Lâm Đồng.