Chương 1: Nhu cầu tin và người dùng tin trong hoạt động thông tin – thư viện tại Trường Đại học Phương Đông Chương 2: Thực trạng nhu cầu tin và khả năng đáp ứng tại Thư viện Đại học Phương Đông. Chương 3: Các giải pháp nâng cao năng lực đáp ứng và kích thích nhu cầu tin phát triển tại Trường Đại học Phương Đông. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 NGƢỜI DÙNG TIN VÀ NHU CẦU TIN TRONG HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN – THƢ VIỆN TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC PHƢƠNG ĐÔNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NHU CẦU TIN VÀ NGƢỜI DÙNG TIN 1.
Khái niệm về ngƣời dùng tin và nhu cầu tin * Người dùng tin Người dùng tin là người sử dụng thông tin để thỏa mãn nhu cầu của mình. Họ chính là người tiêu dùng các sản phẩm và dịch vụ thông tin. Có thể coi người dùng tin là đối tác, là khách hàng của hoạt động thông tin – thư viện. Hoạt động thông tin muốn tồn tại và phát triển phải quan tâm tới nhu cầu tin của người dùng tin trong từng thời điểm và địa bàn cụ thể.
Theo quan điểm hiện đại người dùng tin được coi là “thượng đế” đối với những người tham gia hoạt động thông tin – thư viện. Họ chính là nguồn gốc nảy sinh hoạt động thông tin – thư viện, không có người dùng tin không tồn tại hoạt động thông tin – thư viện. Người dùng tin là nhân tố điều chỉnh, định hướng cho hoạt động thông tin thông qua dòng tin phản hồi. Ý kiến đánh giá của người dùng tin trong quá trình sử dụng thông tin góp phần điều chỉnh hoạt động thông tin theo hướng phù hợp và hiệu quả hơn với nhu cầu của người dùng tin.
* Nhu cầu tin Nhu cầu là một hiện tượng tâm lý của con người; là đòi hỏi, mong muốn, nguyện vọng của con người về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển. Tùy theo trình độ nhận thức, môi trường sống, những đặc điểm tâm sinh lý, mỗi người có những nhu cầu khác nhau. Nhu cầu nói chung của con người là đa dạng, phong phú. Mỗi cá nhân khác nhau đều có nhu cầu về vật chất và tinh thần khác nhau.
Nhu cầu tin là một loại nhu cầu tinh thần đặc biệt của con người. Nhu cầu tin là đòi hỏi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khách quan của con người (cá nhân, nhóm, xã hội) đối với việc tiếp nhận và sử dụng thông tin để duy trì các hoạt động sống của con người. Nhu cầu tin có vai trò quan trọng, là nguồn gốc của hoạt động thông tin – thư viện. Nó xuất phát từ mong muốn, đòi hỏi được thỏa mãn thông tin của con người và chịu sự chi phối của thị giác.
Nhu cầu tin của người dùng tin là mục đích để tồn tại và phát triển của bất cứ cơ quan thông tin – thư viện nào. Vì vậy, nắm bắt nhu cầu tin là yếu tố quan trọng hàng đầu để đảm bảo triển khai hoạt động thông tin – thư viện. Những yếu tố ảnh hƣởng tới nhu cầu tin của ngƣời dùng tin. Nhu cầu tin của con người chịu sự chi phối bởi chủ thể nhu cầu tin (yếu tố chủ quan) và những điều kiện, hoàn cảnh xã hội bên ngoài chủ thể (yếu tố khách quan).
* Yếu tố chủ quan: Trình độ văn hóa có ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống tinh thần của con người. Nhu cầu tin là một loại nhu cầu tinh thần nên bị chi phối bởi trình độ văn hóa của con người. Trình độ học vấn không chỉ ảnh hưởng đến nội dung nhu cầu tin, phương thức tìm kiếm thông tin, các hình thức sử dụng thông tin của người dùng tin mà còn ảnh hưởng đến cách thức tổ chức và phục vụ thông tin của cơ quan thông tin. Người dùng tin có trình độ học vấn cao thường sử dụng các phương tiện tìm kiếm thông tin hiện đại, sử dụng được nhiều nguồn khai thác thông tin khác nhau, do đó thông tin họ tìm được cũng phong phú, đa dạng và có chất lượng cao hơn.
Những người có khả năng sử dụng tốt ngoại ngữ thì cơ hội tiếp cận với nguồn thông tin – tài liệu nước ngoài cũng như cơ hội sử dụng các trang web nước ngoài để thu thập thông tin của họ sẽ nhiều hơn. Bên cạnh trình độ học vấn, nhân cách cũng là một trong những yếu tố tác động đến nhu cầu tin của con người. Nhân cách là toàn bộ những đặc điểm, phẩm chất tâm lý của cá nhân, quy định hành vi xã hội và giá trị xã hội LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của họ. Nhu cầu là một bộ phận cấu thành xu hướng – một thuộc tính quan trọng của nhân cách con người.
Nhân cách tồn tại và phát triển trong hoạt động. Nhân cách càng phát triển, dẫn đến hoạt động càng phong phú, nhu cầu tin sẽ ngày càng cao, càng nhạy cảm. * Yếu tố khách quan: Môi trường sống là môi trường bao quanh con người, bao gồm môi trường tự nhiên và môi trường xã hội. Môi trường xã hội: đời sống văn hóa tinh thần phong phú là tiền đề cho nhu cầu tin phát triển.
Nền văn hóa phát triển sẽ sản sinh ra thông tin đa dạng, sẽ được lưu giữ và chuyển tải bằng nhiều phương tiện khác nhau để có thể bảo quản và lưu truyền lại cho các thế hệ sau. Nhu cầu tin nếu được thỏa mãn sẽ bền vững và sâu sắc hơn. Trình độ lực lượng sản xuất ảnh hưởng trực tiếp tới nhu cầu tin. Trình độ càng cao thì đòi hỏi thông tin và kiến thức nhiều hơn.
Bên cạnh đó, các quan hệ xã hội lành mạnh, hài hoà, dân chủ cũng góp phần làm cho đời sống tinh thần phong phú, kích thích nhu cầu tin phát triển. Môi trường tự nhiên: Môi trường tự nhiên có ảnh hưởng lớn tới đời sống của con người. Những vùng đất khác nhau thường để lại những dấu ấn khác nhau trong tính cách và xu hướng hoạt động của con người sinh sống tại đó. Để duy trì sự sống, con người luôn có ý thức hoà nhập với thiên nhiên.
Nghề nghiệp: nghề nghiệp khác nhau để lại những dấu ấn khác nhau trong nội dung nhu cầu tin và tập quán sử dụng thông tin của mỗi người. Hoạt động nghề nghiệp thường đòi hỏi ở mỗi người tri thức và kinh nghiệm nhất định. Lứa tuổi: Mỗi giai đoạn lứa tuổi trong cuộc đời con người có những đặc điểm tâm lý riêng do hoạt động chủ đạo chi phối. Các đặc điểm của tâm lý lứa tuổi có ảnh hưởng khá rõ rệt tới nội dung và phương thức thoả mãn nhu cầu đọc và nhu cầu tin.
Nội dung nhu cầu tin bị chi phối bởi các hoạt động LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chủ đạo của từng giai đoạn lứa tuổi và phương thức thoả mãn cũng bị chi phối bởi các đặc điểm tâm lý. Giới tính: Do đặc điểm sinh lý khác nhau, các giới khác nhau có những đặc điểm tâm lý khác nhau. Đặc điểm giới tính cũng được biểu thị trong sắc thái nội dung và cách thức thoả mãn nhu cầu tin của mỗi người. Phương thức thoả mãn nhu cầu tin: Được thoả mãn bằng phương thức hiện đại, đầy đủ (kèm theo cảm xúc, hứng thú) nhu cầu tin sẽ ngày càng phát triển ở mức độ cao hơn.
Nếu nhu cầu tin được thoả mãn, chu kỳ của nhu cầu tin sẽ được rút ngắn lại, nếu không được thoả mãn trong thời gian dài nhu cầu sẽ bị suy giảm và thoái hoá. Người dùng tin với tư cách là chủ thể nhu cầu tin có vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động thông tin – thư viện, là lý do để một cơ quan thông tin tồn tại và phát triển. Hoạt động thông tin thư viện nói chung và hoạt động thông tin trong các trường đại học nói riêng đều lấy công tác phục vụ nhu cầu người dùng tin làm mục tiêu và động lực phát triển của cơ quan mình. KHÁI QUÁT VỀ ĐẠI HỌC PHƢƠNG ĐÔNG VÀ TRUNG TÂM TIN HỌC – THƢ VIỆN 1.
Khái quát về Trƣờng Đại học Phƣơng Đông Trường Đại học Phương Đông là một trường đại học dân lập, được thành lập năm 1994 theo Quyết định số 350/TTg ngày 08/7/2009 của Thủ tướng Chính phủ, là một trong những trường đại học ngoài công lập đầu tiên của cả nước. Thực hiện phương châm đảm bảo chất lượng đào tạo là yêu cầu số một của hoạt động giáo dục đào tạo, Nhà trường tập trung mọi nỗ lực vào vấn đề nâng cao chất lượng một cách toàn diện. Mục tiêu của trường được xác định là đào tạo những người chủ yếu sẽ hoạt động ở vị trí tác nghiệp trong nền kinh tế xã hội. Trường đặt yêu cầu và phấn đấu để sinh viên tốt nghiệp ĐH Phương Đông có được tiềm năng trí tuệ dồi dào, phong cách tư duy sáng tạo, một LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lòng tự tin vững chắc, có sức mạnh tinh thần - luôn có ý thức vươn lên đỉnh cao của khoa học kỹ thuật.
Trường Đại học Phương Đông được thành lập trong bối cảnh nền giáo dục nước nhà phải đổi mới, góp phần giải quyết mâu thuẫn giữa tài chính và chất lượng, huy động sự đóng góp tối đa của toàn xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu về lao động có tri thức cho nền kinh tế – xã hội phát triển trước sự hội nhập quốc tế. Tháng 10 năm 2009, Nhà trường kỷ niệm 15 năm xây dựng và phát triển, Trường Đại học Phương Đông bằng nội lực của chính mình đã vươn lên khẳng định được uy tín, thương hiệu và trở thành một minh chứng sống động cho chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước, góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Hiện nay, Trường có tổng cộng 9.335 sinh viên (trong đó Liên thông, Cao đẳng là 1.181 sinh viên, còn lại là hệ Chính quy), được đào tạo ở 7 Khoa và 2 Trung tâm với hơn 30 ngành bậc đại học; 3 ngành bậc cao đẳng. Trụ sở chính của trường tại Yên Hoà có diện tích gần 7000m2, ngoài bảo đảm chỗ làm việc, Trường còn đáp ứng cho giảng dạy và học tập của trên 6.
Hiện trường có khoảng hơn 300 cán bộ, giáo viên cơ hữu và một đội ngũ đông đảo các cộng tác viên trong công tác giảng dạy là giáo sư, phó giáo sư, tiến sỹ, thạc sỹ, kỹ sư của các trường đại học, các viện nghiên cứu tại Hà Nội. Tính đến năm học 2010 – 2011, Trường đã tuyển sinh 18 khóa với hơn 30.000 học sinh, sinh viên và trên 18.000 học sinh, sinh viên trong số đó đã tốt nghiệp.