Phần mở đầu Phần II: Nội dung và kết quả nghiên cứu Chƣơng 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Chƣơng 2: Đánh giá nhu cầu tái tục bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới tại công ty bảo hiểm PVI Huế Chƣơng 3: Các giải pháp nhằm nâng cao nhu cầu tái tục bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới tại công ty bảo hiểm PVI Huế Phần III: Kết luận và kiến nghị Khóa luận Nghiên cứu SVTH: Trần Thị Trang – K46 TKKD 9 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thu Hƣơng PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái niệm, bản chất và các yếu tố ảnh hƣởng đến nhu cầu sản phẩm 1. Khái niệm, bản chất của nhu cầu Khái niệm: Từ lâu nhu cầu đã là đối tƣợng nghiên cứu của hầu hết các ngành khoa học nghiên cứu sinh học và xã hội.
Trong lĩnh vực kinh tế - xã hội vấn đề về nhu cầu đƣợc tìm thấy trong nghiên cứu của các nhà khoa học tên tuổi nhƣ Jeremy Bentham, Benfild, William Stanley Jevons, John Ramsay McCulloch, Edward S. Nhu cầu của con ngƣời là những mong muốn kèm thêm điều kiện có khả năng thanh toán. Các mong muốn sẽ trở thành nhu cầu khi đƣợc bảo đảm bởi sức mua. Con ngƣời không bị giới hạn bởi mong muốn mà bị giới hạn bởi khả năng thỏa mãn ƣớc muốn.
Rất nhiều ngƣời cùng mong muốn một sản phẩm, nhƣng chỉ có số ít là thỏa mãn đƣợc nhờ khả năng thanh toán của họ. Khóa luận Nghiên cứu Cho đến nay chƣa có một định nghĩa chung nhất cho khái niệm nhu cầu. Các sách giáo khoa chuyên nghành hay các công trình nghiên cứu khoa học thƣờng có những định nghĩa mang tính riêng biệt. Theo kinh tế học: Nhu cầu đƣợc hiểu là nhu cầu tiêu dùng, là sự cần thiết của một cá thể về một hàng hóa hoặc dịch vụ nào đó.
Khi nhu cầu của toàn thể các cá thể đối với một mặt hàng trong một nền kinh tế gộp lại ta có nhu cầu thị trƣờng. Khi nhu cầu của tất cả các cá thể đối với tất cả các mặt hàng gộp lại ta có tổng cầu. Theo Philip Kotler “ Nhu cầu là cảm giác thiếu hụt một cái gì đó mà con ngƣời cảm nhận đƣợc ”. Đây là trạng thái đặc biệt của con ngƣời, xuất hiện khi con ngƣời tồn tại, sự thiếu hụt đó đòi hỏi phải đƣợc thỏa mãn, bù đắp.
Nhu cầu thƣờng rất đa dạng, tùy thuộc vào từng cá nhân, xã hội và điều kiện sống. Trên thực tế, mỗi cá nhân đều phải làm cái gì đó để cân bằng trạng thái tâm lí của mình: ăn uống, hít thở không khí, mua sắm quần áo hay đi chơi với bạn bè, đó chính là nhu cầu. SVTH: Trần Thị Trang – K46 TKKD 10 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thu Hƣơng Theo Maslow, về căn bản, nhu cầu của con ngƣời đƣợc chia làm hai nhóm chính: nhu cầu cơ bản (basic needs) và nhu cầu bậc cao (meta needs). Nhu cầu cơ bản liên quan đến các yếu tố thể lý của con ngƣời nhƣ: mong muốn có đủ thức ăn, nƣớc uống, đƣợc ngủ nghỉ.
Những nhu cầu cơ bản này đều là những nhu cầu không thể thiếu hụt vì nếu con ngƣời không đƣợc đáp ứng những nhu cầu này họ sẽ không tồn tại đƣợc nên họ sẽ đấu tranh để có đƣợc và tồn tại trong cuộc sống hằng ngày. Các nhu cầu cơ bản thƣờng đƣợc ƣu tiên chú ý trƣớc. Các nhu cầu cao hơn nhu cầu cơ bản trên gọi là nhu cầu bậc cao. Nhu cầu bậc cao bao gồm các nhu cầu nhƣ sự đòi hỏi công bằng, an tâm, vui vẻ, địa vị xã hội, sự tôn trọng, vinh danh với một cá nhân.
Với một ngƣời bất kỳ nếu thiếu ăn, thiếu uống,… họ sẽ không quan tâm các nhu cầu về vẻ đẹp, sự tôn trọng. Khóa luận Nghiên cứu Sơ đồ 1. Tháp nhu cầu của Maslow Cấu trúc của Tháp nhu cầu có 5 tầng, trong đó, những nhu cầu con ngƣời đƣợc liệt kê theo một trật tự thứ bậc hình tháp kiểu kim tự tháp. SVTH: Trần Thị Trang – K46 TKKD 11 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thu Hƣơng Những nhu cầu cơ bản ở phía đáy tháp phải đƣợc thoả mãn trƣớc khi nghĩ đến các nhu cầu cao hơn.
Các nhu cầu bậc cao sẽ nảy sinh và mong muốn đƣợc thoả mãn ngày càng mãnh liệt khi tất cả các nhu cầu cơ bản ở dƣới (phía đáy tháp) đã đƣợc đáp ứng đầy đủ. Năm tầng trong Tháp nhu cầu của Maslow: Tầng thứ nhất: Các nhu cầu về căn bản nhất thuộc "thể lý" - thức ăn, nƣớc uống, nơi trú ngụ, tình dục, bài tiết, thở, nghỉ ngơi. Tầng thứ hai: Nhu cầu an toàn - cần có cảm giác yên tâm về an toàn thân thể, việc làm, gia đình, sức khỏe, tài sản đƣợc đảm bảo. Tầng thứ ba: Nhu cầu đƣợc giao lƣu tình cảm và đƣợc trực thuộc, muốn đƣợc trong một nhóm cộng đồng nào đó, muốn có gia đình yên ấm, bạn bè thân hữu tin cậy.
Tầng thứ tƣ: Nhu cầu đƣợc quý trọng, kính mến - cần có cảm giác đƣợc tôn trọng, kinh mến, đƣợc tin tƣởng. Khóa luận Nghiên cứu Tẩng thứ năm: Nhu cầu về tự thể hiện bản thân - muốn sáng tạo, đƣợc thể hiện khả năng, thể hiện bản thân, trình diễn mình, có đƣợc và đƣợc công nhận là thành đạt. Theo chủ nghĩa Mác- Lênin, xã hội loài ngƣời vận động và phát triển theo quy luật thay thế của các hình thái kinh tế, xã hội, sự thay thế này chịu sự quy định của sự phát triển của lực lƣợng sản xuất này sẽ góp phần thỏa mãn những nhu cầu cơ bản, sống còn và thỏa mãn nhu cầu ngày một cao của con ngƣời. Điều đó có nghĩa là nhu cầu kích thích lực lƣợng sản xuất.
Mác viết “ Không có nhu cầu thì không có sản xuất”. Theo quan điểm của tâm lý học thì khái niệm nhu cầu dùng để chỉ sự đòi hỏi tất yếu mà con ngƣời thấy cần đƣợc thỏa mãn để đảm bảo cho sự tồn tại, phát triển. Một số khái niệm liên quan đến cầu: Khái niệm cầu: “ Cầu là số lƣợng hàng hóa dịch vụ mà ngƣời tiêu dùng có khả năng và sẵn lòng mua ở các mức giá khác nhau (mức giá chấp nhận đƣợc) trong phạm vi không gian và thời gian nhất định khi các yếu tố khác không thay đổi ” SVTH: Trần Thị Trang – K46 TKKD 12 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thu Hƣơng Khi nhắc đến cầu chúng ta không thể không nhắc đến lƣợng cầu: “ Lƣợng cầu là số lƣợng hàng hóa dịch vụ mà ngƣời tiêu dùng có khả năng và sẵn sàng mua ở một mức cụ thể (khi các yếu tố khác không đổi)” Cầu cá nhân: là ứng xử của một cá nhân khi muốn mua một hàng hóa hay dịch vụ nào đó. Nó chỉ tồn tại khi cá nhân đó sẵn sàng và có khả năng mua, điều này phụ thuộc vào hai yếu tố: + Giá cả trên thị trƣờng.
+ Lƣợng tiền mà cá nhân đó có. Cầu thị trƣờng: Là tổng lƣợng hàng hóa và dịch vụ mà mọi ngƣời sẵn sàng và có khả năng mua ở các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định. Cầu thị trƣờng bao gồm tổng cầu cá nhân trên thị trƣờng. Bản chất của nhu cầu: Nhu cầu là một hiện tƣợng tâm lý của con ngƣời, là đòi hỏi, mong muốn, nguyện Khóa luận Nghiên cứu vọng của con ngƣời về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển.
Nhu cầu của con ngƣời luôn luôn thay đổi, là yếu tố thúc đẩy con ngƣời hoạt động. Nhu cầu càng cấp bách thì khả năng chi phối con ngƣời càng cao. Nhu cầu của con ngƣời đa dạng và vô tận, tùy theo trình độ nhận thức cũng nhƣ những đặc điểm tâm sinh lý, mỗi ngƣời có những nhu cầu khác nhau. Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu sản phẩm Nhu cầu của con ngƣời về một loại hàng hóa, dịch vụ luôn luôn có sự thay đổi, nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi đó mang tính khách quan lẫn chủ quan.
Một số yếu tố chính ảnh hƣởng đến cầu sản phẩm nhƣ: Thu nhập của ngƣời tiêu dùng: Thu nhập là yếu tố quan trọng xác định cầu, nó ảnh hƣởng trực tiếp đến khả năng mua của ngƣời tiêu dùng. Khi thu nhập tăng lên thì cầu hàng hóa của ngƣời tiêu dùng cũng tăng và ngƣợc lại, tuy nhiên còn tùy thuộc vào từng loại hàng hóa cụ thể mà mức độ thay đổi của cầu sẽ khác nhau. Những hàng hóa có cầu tăng khi thu nhập tăng đƣợc SVTH: Trần Thị Trang – K46 TKKD 13 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thị Thu Hƣơng gọi là hàng hóa thông thƣờng, hàng hóa có cầu giảm khi thu nhập tăng đƣợc gọi là hàng thứ cấp. Giá cả của hàng hóa có liên quan: Cầu đối với hàng hóa không chỉ phụ thuộc vào giá của bản thân hàng hóa đó mà còn phụ thuộc vào giá của hàng hóa có liên quan, hàng hóa có liên quan đƣợc chia thành 2 loại: + Hàng hóa thay thế: là hàng hóa có thể sử dụng thay cho hàng hóa khác khi giá của một loại hàng hóa thay đổi thì cầu đối với hàng hóa kia cũng thay đổi theo.
+ Hàng hóa bổ sung: là hàng hóa đƣợc sử dụng đồng thời với hàng hóa khác. Đối với hàng hóa bổ sung, khi giá của một hàng hóa này tăng lên thì cầu đối với hàng hóa bổ sung kia sẽ giảm đi. Dân số: dân số càng nhiều thì cầu càng tăng. Thị hiếu của khách hàng: có ảnh hƣởng lớn đến cầu của ngƣời tiêu dùng, thị hiếu Khóa luận Nghiên cứu là sở thích hay sự ƣu tiên của ngƣời tiêu dùng đối với hàng hóa, dịch vụ.
Thị hiếu tăng thì cầu tăng. Các kì vọng của khách hàng: kỳ vọng là những dự đoán của ngƣời tiêu dùng về diễn biến của thị trƣờng trong tƣơng lai có ảnh hƣởng đến cầu hiện tại nhƣ kỳ vọng về giá hàng hoá, về thu nhập, về giá cả hàng hoá liên quan, về số lƣợng ngƣời mua hàng… 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu sản phẩm của ngành bảo hiểm Cơ chế, chính sách pháp luật của Nhà nƣớc: Hoạt động kinh doanh bảo hiểm là một phần cấu thành của nền kinh tế, chịu sự quản lý, chỉ đạo thống nhất của Nhà nƣớc, phải thực hiện các mục tiêu, quy định, đảm bảo luật pháp mà Nhà nƣớc ban hành.