Lời mở đầu của lần tái bản Truyện kể trong nhà và cho trẻ nhỏ đã phản ánh tinh thần thay đổi của thập kỉ này, thể hiện sự chuyển tiếp tư tưởng từ thời Herder, chủ nghĩa lãng mạn với cảm hứng 9 download by : skknchat@gmail.com thuần khiết tới quan điểm hoài cổ, bi quan và ý thức giai cấp của những học giả - những người hi vọng gìn giữ được những vết tích còn lại của giá trị nhân văn chưa bị xã hội làm tha hóa. Vào đầu thế kỉ 19, tầng lớp tư sản đã phát triển mạnh về số lượng trong xã hội Đức và thể hiện vai trò ngày càng quan trọng của mình. Jack Zipes, nhà cổ tích học và Grimm học, đã giải thích thuật ngữ “tư sản” như là một hệ thống các giá trị, trạng thái tâm lý, và phong cách sống đặc trưng. Trong hệ giá trị này, gia đình tồn tại, thống nhất bởi các mắt xích tinh thần, cảm xúc chứ không phải bởi các mối quan hệ cạnh tranh giống như môi trường xã hội.
Anh em nhà Grimm bằng cách nhấn mạnh vào các quy tắc ứng xử trong gia đình, đã thổi vào kho tàng truyện cổ của mình bầu không khí tư sản của nước Đức thế kỉ 19. Sinh ra trong gia đình có sáu người con, Jacob và Wilhelm còn có bốn người em: Carl Friedrich, Ferdinand Philipp, Ludwig Emil, Charlotte Amelie. Người cha, người chủ của gia đình - Philipp Wilhelm Grimm là một luật sư có tài, đầy tham vọng và hào phóng. Mẹ của Jacob và Wilhelm, Dorothea née Zimmer (1755-1808) là người phụ nữ tận tụy và hi sinh, dành toàn bộ thời gian cho việc nội trợ và chăm lo gia đình.
Lúc đầu, gia đình nhà Grimm sống trong một ngôi làng nhỏ ở Hanau, đến năm 1791, chuyển tới Steinau, một thị trấn gần Kassel, nơi ông Philipp được giao chức vụ thẩm phán và một thời gian ngắn sau đó, ông trở thành một trong những nhân vật lãnh đạo uy tín trong thị trấn. Ở thời điểm đó, điều kiện của gia đình Grimm khá tốt: một ngôi nhà rộng với nhiều người hầu. Jacob và Wilhelm đã được dạy học bởi một gia sư tại nhà và khi họ đến tuổi đi học, ông Philipp đã gửi họ tới học ở một trường phổ thông của địa phương. Cuộc sống ở thị trấn nhỏ, gần gũi với thiên nhiên, với nông trại và người nông dân, với những phong tục thôn quê đã có ảnh hưởng quan trọng tới xu hướng sưu tầm truyện cổ tích của Jacob và Wilhelm.
Năm 1796, gia đình Grimm bất ngờ đối mặt với nỗi đau, mất mát và to lớn khi người cha Philipp Grimm mất đột ngột vì bệnh viêm phổi. Sau đó, gia 10 download by : skknchat@gmail.com đình Grimm phải chuyển ra khỏi ngôi nhà lớn đang sống, đối mặt với cuộc sống túng thiếu, nghèo khổ cộng thêm sức khỏe của Wilhelm lại không tốt và những gánh nặng tài chính do phải trang trải học phí. Jacob buộc phải trở thành trụ cột cho mẹ và năm người em. Ngoài ra không thể không nhắc đến sự giúp đỡ cả tài chính và tinh thần của người dì Henriette Zimmer, vợ lãnh chúa vùng Kassel, người đã giúp Jacob và Wilhelm có cơ hội được vào học ở trường trung học phổ thông Lyzeum, Kassel và khoa luật, đại học Marburg.
Mặc dù có tài năng và học tập chăm chỉ, Jacob và Wilhelm vẫn phải nếm trải thực trạng bất bình đẳng xã hội ở Lyzeum và đại học Marburg. Hai nhà sưu tập truyện cổ tích đã chứng kiến chuyện phân biệt đối xử của một số giáo viên đối với học sinh xuất thân trong gia đình thường dân nghèo. Do vậy, dù hai anh em là hai trong số những học sinh xuất sắc nhất, họ chỉ có thể bước chân vào giảng đường của đại học Marburg. Những trải nghiệm cuộc sống đã khiến hai anh em nhà Grimm đồng cảm hơn với giấc mơ thay đổi mang đậm màu sắc lãng mạn của tầng lớp dân nghèo, và sau này hướng tới phản ánh những giá trị tư sản trong truyện cổ họ sưu tầm: có thể thay đổi địa vị xã hội thông qua tình trạng học vấn và những phẩm chất đạo đức như chăm chỉ, mộ đạo và hết lòng vì gia đình.
Thời đại, gia đình và những yếu tố cá nhân có tác động lớn, là tiền đề để anh em Grimm tiến hành sưu tầm truyện cổ tích Đức và làm nên tên tuổi của họ trong nền văn học Đức cũng như trên thế giới. Văn hóa dân gian Đức Về văn hóa Đức, nước Đức thế kỷ 19 từ một dân tộc thất trận, lạc hậu đã làm một cuộc vươn lên thần kỳ bằng ba cuộc cách mạng ngoạn mục nhất trong lịch sử: công nghiệp, giáo dục và khoa học, để trở thành một người khổng lồ trong lòng châu Âu, có những cống hiến to lớn cho thế giới. Nước Đức cũng mở ra cho các dân tộc đi sau một khả năng to lớn là có thể trở thành một quốc gia công nghiệp hùng cường ngang bằng với Anh mà con đường tiến lên có thể khác. Sức bật của dân tộc Đức có nền văn hóa cao, 11 download by : skknchat@gmail.com sau khi được cởi trói về chính trị, của lòng ái quốc, của những đam mê xem khoa học, văn hóa là những loại “tôn giáo” thiêng liêng trong đời thường, là một cuộc hóa thân thần kỳ rất đáng ngưỡng mộ.
Nước Đức có cả những thiên hà tài năng đa dạng trong văn hóa, triết học, âm nhạc, nhưng cũng có nhiều thiên hà khác trong mọi lĩnh vực khoa học tự nhiên và tinh thần, toán học, công nghệ, và một thiên hà các “đế chế công nghiệp” hùng mạnh chưa bao giờ có trong lịch sử. Đức là nước có nền văn hóa truyền thống lâu đời và phong phú bậc nhất châu Âu. Đầu tiên phải nói đến “Văn hóa đọc” là điểm đặc trưng của nền văn hóa Đức. Các hội chợ sách được tổ chức quanh năm, thư viện Đức là nơi tuyệt vời nhất cho những người cần nghiên cứu.
Đây cũng là nơi sản sinh ra nhiều nhạc sỹ tài năng như Goeth, Beethoven. Các buổi hòa nhạc hay lễ hội âm nhạc lớn được tổ chức hằng năm. Về lịch sử và nghệ thuật, Đức bảo tồn nhiều di tích, nhiều bảo tàng nghệ thuật. Thị trường sách của Đức lớn thứ ba trên thế giới, sau Hoa Kỳ và Trung Quốc (2014).
Hội chợ Sách Frankfurt có vị thế quan trọng nhất trên thế giới về giao dịch và mua bán quy mô quốc tế, có truyền thống kéo dài hơn 500 năm. Hội chợ Sách Leipzig cũng duy trì một vị thế quan trọng tại châu Âu. Về tôn giáo, từ khi thống nhất vào năm 1871, khoảng 2/3 dân số Đức theo Tin Lành và 1/3 dân số theo Công giáo, cùng một cộng đồng thiểu số Do Thái giáo đáng kể. Các giáo phái khác cũng hiện diện tại Đức, song không có tác động nhiều về văn hóa như ba nhóm trên.
Thành phần tôn giáo của Đức cũng biến đổi dần trong các thập niên sau năm 1945, khi Tây Đức trở nên đa dạng hơn về tôn giáo do nhập cư còn Đông Đức trở thành quốc gia không tôn giáo áp đảo do chính sách của nhà nước. Tôn giáo tại Đức tiếp tục đa dạng sau khi Đức tái thống nhất vào năm 1990, về tổng thể là tính mộ đạo giảm đi nhiều trên toàn quốc song tín đồ Phúc Âm và Hồi giáo lại tăng lên. 12 download by : skknchat@gmail.com Tôn giáo ở mội quốc gia đều có ảnh hưởng nhất định đến mọi mặt của đất nước đó trong đó có văn học. Trong truyện cổ tích, loại truyện xuất hiện ở thời kì sớm cũng đã có mầm mống tôn giáo.
Truyện cổ tích chuyên chở niềm tin vào các thế lực như chúa trời, đồng thời tin vào sức mạnh, ma thuật của những thế lực như yêu ma, quỷ quái. Trong truyện Ba sợi tóc vàng của qủy [20, tr. 458) thì “Qủy” có sức mạnh lớn lao, có thể biết hết được mọi truyện, có nhiều phép thuật. Yêu cầu của nhà vua dành cho anh chàng muốn lấy được công chúa là phải mang được 3 sợi tóc của quỷ về mới gả công chúa.
Đây chính là một thử thách lớn lao dành cho chàng trai. Nhưng nhờ sự dũng cảm, trí thông minh mà chàng trai đã giành được chiến thắng. Đây cũng chính là sự chiến thắng thế lực siêu nhiên của con người. Từ những điều nói trên có thể nhận thấy rằng sự sùng bái giới tự nhiên của nhân dân thể hiện qua truyện cổ tích là vô cùng phổ biến.
Bởi thông qua sự phản ánh sùng bái giới tự nhiên thì người dân phần nào đó thể hiện được ước mơ, khát vọng mà họ không thực hiện được trong thực tế. Và cũng qua sự phản ánh này, ở những chi tiết con người chiến thắng những thế lực siêu nhiên ngày càng khẳng định con người sẽ là người làm chủ không bị chi phối bởi thế lực siêu nhiên. Tiếp đến là sự sùng bái vạn vật, cả nhân dân Đức, Việt Nam đều có quan niệm về vạn vật hữu linh, vạn vật tương giao bởi cuộc sống luôn gắn bó với thiên nhiên, với muôn loài. Với những rừng núi mênh mông, sông suối dày đặc và biển cả rộng lớn đã tạo điều kiện thuận lợi cho con người phát triển, các tín ngưỡng dân gian cũng từ đó mà hình thành.
Vì thế khi đọc truyện cổ tích của Đức thường xuất hiện những cuộc đối thoại rất sinh động. Trong truyện Ông lão đánh cá và bà vợ [20, tr. 44], thì cuộc trò chuyện giữa nhân vật ông lão với các con vật mà ông ta cứu được diễn ra rất thú vị và có tình có nghĩa. Sau khi các con vật được con người cứu giúp thì chúng đều tỏ ra biết ơn.
Về sau, con cá giúp ông già rất nhiều lần. Người và vật qua đó thể hiện sự hiểu biết, cảm thông chia sẻ với nhau. 13 download by : skknchat@gmail.com Truyện cổ Grimm từ lâu rồi đã quen thuộc với trẻ thơ và độc giả nhỏ tuổi không chỉ ở Đức mà còn lan rộng ra các quốc gia, vùng lãnh thổ khác trên thế giới trong đó có Việt Nam. Những người có công kiến tạo lại kho tàng cổ tích Đức chính là của anh em nhà Grimm.
Những yếu tố về văn hóa xã hội của nước Đức đã có ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng của họ. Ngoài ra, các yếu tố gia đình và yếu tố cá nhân cũng có tác động lớn và là tiền đề để anh em Grimm tiến hành sưu tầm truyện cổ tích Đức. Truyện cổ tích Việt Nam 1. Bối cảnh thời đại Nguyễn Đổng Chi Nguyễn Đổng Chi là một trong những nhà nghiên cứu tiên phong về văn học dân gian nói riêng và văn học Việt Nam nói chung.
Với sự khảo dị so sánh rất dày công với kho tàng truyện cổ đồ sộ.