BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ------------o0o------------- NGUYỄN NGỌC ĐIỆP NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP NGUYÊN PHỤ LIỆU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP MAY XUẤT KHẨU TRÊN ĐỊA BÀN TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ------------o0o------------- NGUYỄN NGỌC ĐIỆP NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP NGUYÊN PHỤ LIỆU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP MAY XUẤT KHẨU TRÊN ĐỊA BÀN TP. HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Kinh Doanh Thƣơng Mại Mã số: 60340121 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ GIẢNG VIÊN HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.
Hồ Chí Minh – Năm 2013 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế này là công trình nghiên cứu của bản thân, đƣợc đúc kết từ quá trình học tập và nghiên cứu thực tiễn trong thời gian qua. Các thông tin và số liệu trong đề tài này đƣợc thu thập và sử dụng một cách trung thực. Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2013. Tác giả Nguyễn Ngọc Điệp i MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN.ii DANH MỤC BẢNG, BIỂU.vi DANH MỤC HÌNH.viii DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, VIẾT TẮT.ix CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.1 Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu.2 Mục tiêu nghiên cứu.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.4 Phƣơng pháp nghiên cứu.1 Phƣơng pháp luận.2 Phƣơng pháp thu thập thông tin.3 Công cụ xử lý thông tin.5 Các nghiên cứu liên quan.1 Nghiên cứu nƣớc ngoài.2 Nghiên cứu trong nƣớc.6 Tính mới của đề tài.7 Kết cấu của luận văn.7 CHƢƠNG 2 : CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI.1 Lý thuyết về hành vi mua của khách hàng doanh nghiệp.1 Khái niệm hành vi mua của khách hàng doanh nghiệp.2 Quy trình mua hàng của khách hàng doanh nghiệp.3 Mô hình hành vi mua của khách hàng doanh nghiệp.4 Mô hình các yếu tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp 14 2.2 Thực trạng phát triển của thị trƣờng nguyên phụ liệu may mặc tại Việt Nam hiện nay.1 Những yêu cầu cơ bản về phát triển nguyên phụ liệu cho ngành may mặc Việt Nam.2 Thực trạng phát triển nguyên phụ liệu may mặc Việt Nam.3 Thị trƣờng nguyên phụ liệu may mặc Việt Nam.3 Đề xuất mô hình nghiên cứu.1 Lý do lựa chọn mô hình nghiên cứu.2 Các yếu tố trong mô hình nghiên cứu đề xuất.3 Các giả thuyết của mô hình.37 TÓM TẮT CHƢƠNG 2.38 CHƢƠNG 3 : THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU.1 Quy trình nghiên cứu.2 Thiết kế nghiên cứu.3 Nghiên cứu định tính.1 Thảo luận tay đôi.2 Điều chỉnh mô hình nghiên cứu.3 Xây dựng thang đo.4 Nghiên cứu định lƣợng.2 Phƣơng pháp thực hiện.5 Phƣơng pháp chọn mẫu và thiết kế mẫu.1 Phƣơng pháp chọn mẫu.2 Thiết kế mẫu.46 TÓM TẮT CHƢƠNG 3.48 4 CHƢƠNG 4 : PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Mô tả mẫu nghiên cứu.1 Đặc điểm về quy mô, thị trƣờng và tỉ trọng xuất khẩu.2 Nguồn cung cấp nguyên phụ liệu.2 Thang đo các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp nguyên phụ liệu của các doanh nghiệp may xuất khẩu ở TP.
Hồ Chí Minh.1 Đánh giá độ tin cậy của thang đo thông qua hệ số Cronbach’s Alpha.2 Đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn của doanh nghiệp may xuất khẩu Tp HCM thông qua phân tích nhân tố (EFA).3 Điều chỉnh mô hình nghiên cứu.4 Phân tích hồi quy đa biến.5 Đánh giá mức độ của các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp NPL của các doanh nghiệp may xuất khẩu ở TP. Hồ Chí Minh.6 Kiểm định sự khác biệt trong quyết định lựa chọn nhà cung cấp .68 TÓM TẮT CHƢƠNG 4.70 CHƢƠNG 5 : KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP.2 Về đặc điểm mẫu và mô hình nghiên cứu.2 Đề xuất giải pháp.1 Cơ sở đề xuất giải pháp.2 Một số giải pháp.3 Hạn chế của đề tài và hƣớng nghiên cứu tiếp theo.2 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo.80 PHỤ LỤC 1: DÀN BÀI THẢO LUẬN TAY ĐÔI.85 PHỤ LỤC 2: DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA THẢO LUẬN .88 PHỤ LỤC 3: TỔNG HỢP KẾT QUẢ THẢO LUẬN TAY ĐÔI.89 PHỤ LỤC 4: BẢNG CÂU HỎI CHÍNH THỨC.91 PHỤ LỤC 5: DANH SÁCH DOANH NGHIỆP THAM GIA KHẢO SÁT .94 PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH SPSS.100 PHỤ LỤC 7 : CÁC PHƢƠNG THỨC XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY115 6 DANH MỤC BẢNG, BIỂU Bảng 2. Tổng hợp các yếu tố đánh giá lựa chọn NCC bởi cá nhân (Dickson). So sánh xếp hạng của các yếu tố ảnh hƣởng lựa chọn NCC giai đoạn 1966-1990 và 1990- 2001.
Các yếu tố trong mô hình nghiên cứu của Teng S. Các yếu tố trong mô hình nghiên cứu của Murat và Asli. Các yếu tố trong mô hình nghiên cứu của Sim và các cộng sự. Số liệu thống kê các doanh nghiệp dệt Việt Nam.
Sản lƣợng vải sản xuất trong nƣớc qua các năm. Số liệu nhập khẩu nguyên phụ liệu may mặc của Việt Nam từ 2007 đến 2012. Thị trƣờng nhập khẩu nguyên phụ liệu may mặc năm 2011, 2012. Tổng hợp các mô hình nghiên cứu.
Đặc điểm phân bố mẫu quy mô doanh nghiệp. Đặc điểm phân bố mẫu thị trƣờng xuất khẩu và tỉ trọng xuất khẩu. Đặc điểm phân bố mẫu nguồn cung cấp phụ liệu. Đặc điểm phân bố mẫu nguồn cung cấp nguyên liệu.
Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo “Chi phí nguyên phụ liệu”. Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo “Chất lƣợng nguyên phụ liệu”. Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo “Phân phối”. Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo “Độ linh hoạt”.
Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo “Sự đổi mới”. Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo “Độ tin cậy”. Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo “Quyết định lựa chọn nhà cung cấp”. Kiểm định KMO và Barlett’s của các biến độc lập.
Phƣơng sai giải thích (Total Variance Explained). Kết quả phân tích nhân tố các thang đo yếu tố sau khi xoay. Kiểm định KMO và Barlett’s của biến phụ thuộc. Kết quả phân tích phƣơng sai tổng thể của biến phụ thuộc.
Kết quả phân tích nhân tố biến phụ thuộc. Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo “Phân phối và Độ linh hoạt”. Ma trận hệ số tƣơng quan Pearson. Tóm tắt mô hình lần thứ nhất.
Phân tích phƣơng sai lần thứ nhất (ANOVA). Kết quả mô hình hồi quy đa biến lần thứ nhất. Tóm tắt mô hình lần thứ hai. Phân tích phƣơng sai lần thứ hai (ANOVA).
Kết quả mô hình hồi quy đa biến lần thứ hai. Kết quả ANOVA về quy mô doanh nghiệp (1). Kết quả ANOVA về quy mô doanh nghiệp (2). Kết quả ANOVA về quy mô doanh nghiệp (3).69 v DANH MỤC HÌNH Hình 2.
Mô hình phân tích sơ đồ mua. Mô hình của Webster và Wind - hành vi mua của tổ chức. Mô hình của Sheth- hành vi mua của ngƣời mua công nghiệp. Đồ thị biểu diễn giá trị gia tăng của chuỗi giá trị dệt may.
Mô hình nghiên cứu đề xuất. Quy trình nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu đã điều chỉnh.61 9 DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, VIẾT TẮT AHP Phƣơng pháp phân tích thứ bậc (Analytical Hierarchical Process) CMT Gia công hàng xuất khẩu (Cut-Make-Trim) DN Doanh nghiệp EFA Phân tích nhân tố khám phá FOB Mua nguyên liệu-bán thành phẩm (Free – On – Board) L/C Thƣ tín dụng (Letter of credit ) NCC Nhà cung cấp NPL Nguyên phụ liệu ODM Nhà sản xuất thiết kế gốc (Original Design Manufacturer) TP. Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh 1 TÓM TẮT LUẬN VĂN Từ những yêu cầu cơ bản về phát triển nguyên phụ liệu cho ngành may mặc Việt Nam, tác giá đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp nguyên phụ liệu của các doanh nghiệp may xuất khẩu trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh” nhằm mục tiêu: - Khám phá và xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp của các doanh nghiệp may xuất khẩu.
- Đánh giá mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp của các doanh nghiệp may xuất khẩu. - Đề xuất một số giải pháp giúp các nhà cung cấp nguyên phụ liệu tại Việt Nam gắn kết khách hàng, chiếm lĩnh thị trƣờng các doanh nghiệp may xuất khẩu ở Tp.Hồ Chí Minh một cách tốt nhất. Qua các mô hình nghiên cứu có liên quan, tác giả đã sử dụng mô hình nghiên cứu của Murat Albayrakoglu M. và Asli Koprulu (2007) [28], kết hợp với mô hình của Teng S.
(2005) [33] , mô hình của Sim H. và các cộng sự (2010) [31] để xây dựng mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn NCC của các doanh nghiệp may xuất khẩu trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh. Từ các lí thuyết kết hợp với nghiên cứu định tính, nghiên cứu định lƣợng, tác giả tiến hành bổ sung thang đo, kiểm định thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA, sau đó tác giả phân tích hồi quy bội để tìm ra phƣơng trình hồi quy. Kết quả cho thấy nhân tố “Chất lƣợng nguyên phụ liệu” có tƣơng quan thuận với quyết định lựa chọn NCC nguyên phụ liệu, và là yếu tố có mức độ ảnh hƣởng quan trọng nhất.
Kế đến là nhân tố “Chi phí nguyên phụ liệu”, “Độ tin cậy”, cuối cùng là nhân tố “Phân phối – Độ linh hoạt”. Ngoài ra tác giả cũng kiểm định đƣợc rằng không có sự khác biệt về Quy mô doanh nghiệp trong quyết định lựa chọn nhà cung cấp NPL của các doanh nghiệp may xuất khẩu ở Tp.Hồ Chí Minh. 1 CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1.1 Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu Ngành dệt may đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, cụ thể là một trong những ngành có kim ngạch xuất khẩu dẫn đầu của cả nƣớc trong các năm gần đây. Nhƣng có một vấn đề đặt ra hiện nay là ngành dệt may cần giảm dần sự phụ thuộc vào các đơn hàng gia công, tập trung phát triển xuất khẩu theo phƣơng thức FOB, ODM có hàm lƣợng giá trị gia tăng cao, tăng sử dụng các nguyên phụ liệu đƣợc sản xuất trong nƣớc.
Vì thực tế nguyên phụ liệu phục vụ cho ngành may nói riêng đƣợc nhập khẩu chiếm đến 60-70%, chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, trong khi đó nguồn nguyên liệu trong nƣớc mới chỉ đáp ứng đƣợc khoảng 30-40%.