Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến nghèo đói vùng ĐBSCL giai đoạn 2006-2008 - Trường Đại học ...

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến nghèo đói vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông cửu long giai đoạn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Đỗ Trường Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Trần Tiến Khai
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Nghèo Đói Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long Giai Đoạn 2006 - 2008
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Các quan điểm về nghèo

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến nghèo đói ĐBSCL 2006 2008

Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là một trong những khu vực kinh tế trọng điểm của Việt Nam, đóng góp lớn vào sản xuất nông nghiệp và xuất khẩu. Tuy nhiên, tình trạng nghèo đói vẫn còn tồn tại ở nhiều địa phương trong vùng. Nghiên cứu này nhằm phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến nghèo đói tại ĐBSCL trong giai đoạn 2006-2008, từ đó đưa ra những giải pháp thiết thực nhằm giảm nghèo.

1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội của ĐBSCL

ĐBSCL có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, với nhiều hộ gia đình sống phụ thuộc vào sản xuất lúa gạo và thủy sản. Tuy nhiên, sự phát triển không đồng đều giữa các tỉnh thành đã dẫn đến tình trạng nghèo đói ở một số khu vực.

1.2. Tình hình nghèo đói tại ĐBSCL giai đoạn 2006 2008

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, tỷ lệ nghèo đói tại ĐBSCL đã giảm nhưng vẫn còn nhiều xã có tỷ lệ hộ nghèo cao. Nhiều nguyên nhân như thiên tai, biến đổi khí hậu và thiếu cơ hội việc làm đã ảnh hưởng đến tình trạng này.

II. Các nhân tố kinh tế ảnh hưởng đến nghèo đói ĐBSCL

Các nhân tố kinh tế như thu nhập, việc làm và khả năng tiếp cận tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc xác định tình trạng nghèo đói. Nghiên cứu chỉ ra rằng, thu nhập thấp và thiếu việc làm ổn định là những nguyên nhân chính dẫn đến nghèo đói.

2.1. Tác động của thu nhập đến nghèo đói

Thu nhập thấp là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nghèo đói. Nhiều hộ gia đình không đủ khả năng chi trả cho các nhu cầu cơ bản như thực phẩm, giáo dục và y tế.

2.2. Vai trò của việc làm trong việc giảm nghèo

Việc làm ổn định và có thu nhập cao giúp các hộ gia đình cải thiện chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, nhiều người dân tại ĐBSCL vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm phù hợp.

III. Nhân tố xã hội ảnh hưởng đến nghèo đói ĐBSCL

Các yếu tố xã hội như giáo dục, sức khỏe và tình trạng gia đình cũng có ảnh hưởng lớn đến tình trạng nghèo đói. Nghiên cứu cho thấy rằng, trình độ học vấn thấp và sức khỏe kém là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ nghèo đói.

3.1. Tác động của giáo dục đến nghèo đói

Giáo dục là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao khả năng kiếm sống. Hộ gia đình có trình độ học vấn cao thường có thu nhập tốt hơn và ít có khả năng rơi vào tình trạng nghèo đói.

3.2. Sức khỏe và nghèo đói

Sức khỏe kém không chỉ ảnh hưởng đến khả năng làm việc mà còn làm tăng chi phí y tế, từ đó làm giảm thu nhập và gia tăng nguy cơ nghèo đói.

IV. Chính sách phát triển và giảm nghèo tại ĐBSCL

Chính sách phát triển và giảm nghèo cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm của từng địa phương. Các chương trình hỗ trợ cần tập trung vào việc nâng cao thu nhập, cải thiện giáo dục và y tế cho người dân.

4.1. Các chương trình hỗ trợ giảm nghèo

Nhiều chương trình hỗ trợ đã được triển khai nhằm giảm nghèo tại ĐBSCL, bao gồm các dự án phát triển nông thôn, hỗ trợ vay vốn và đào tạo nghề cho người dân.

4.2. Đánh giá hiệu quả của chính sách

Đánh giá hiệu quả của các chính sách giảm nghèo là cần thiết để điều chỉnh và cải thiện các chương trình hỗ trợ, đảm bảo rằng chúng thực sự mang lại lợi ích cho người dân.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho ĐBSCL

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, để giảm nghèo hiệu quả tại ĐBSCL, cần có sự phối hợp giữa các chính sách kinh tế, xã hội và môi trường. Hướng đi tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.1. Tầm quan trọng của phát triển bền vững

Phát triển bền vững không chỉ giúp cải thiện kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giải quyết tình trạng nghèo đói, bao gồm cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao giáo dục và tạo cơ hội việc làm cho người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp. HCM ----------- NGUYỄN ĐỖ TRƯỜNG SƠN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NGHÈO ĐÓI VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG GIAI ĐOẠN 2006 - 2008 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp. HCM ************** NGUYỄN ĐỖ TRƯỜNG SƠN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NGHÈO ĐÓI VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG GIAI ĐOẠN 2006 - 2008 Chuyên ngành: Kinh tế phát triển Mã số: 60.05 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN TIẾN KHAI TP. Hồ Chí Minh – Năm 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Để thực hiện luận văn “Các nhân tố ảnh hưởng đến nghèo đói vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2006 - 2008”, tôi đã tự nghiên cứu, tìm hiểu vấn đề, vận dụng kiến thức đã học và trao đổi với giáo viên hướng dẫn, bạn bè, đồng nghiệp,… Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả trình bày trong luận văn này là trung thực.HCM, tháng 3 năm 2012 Tác giả Nguyễn Đỗ Trường Sơn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy, Cô Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã truyền đạt những kiến thức quý báu trong suốt thời gian tôi học tại trường, đặc biệt xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Thầy Trần Tiến Khai, Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh đã hướng dẫn tận tình về phương pháp khoa học và nội dung đề tài. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn đến các bạn bè, đồng nghiệp đã tư vấn và hỗ trợ tôi trong quá trình xử lý số liệu và lựa chọn khung phân tích. Trong quá trình thực hiện luận văn, mặc dù đã hết sức cố gắng, trao đổi và tiếp thu các ý kiến đóng góp của Quý Thầy, Cô, bạn bè và đồng nghiệp, tham khảo nhiều tài liệu để hoàn thành luận văn, tôi cũng không khỏi né tránh những sai sót. Tôi rất mong nhận được những thông tin đóng góp, phẩn hồi quý báu từ Quý Thầy, Cô và các bạn.HCM, tháng 3 năm 2012 Tác giả Nguyễn Đỗ Trường Sơn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt Danh mục hình, bảng biểu PHẦN MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu của đề tài . Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu. Kết cấu của luận văn . Các quan điểm về nghèo . Người nghèo nghĩa là những người có mức sống thấp, họ không được thụ hưởng những nhu cầu cơ bản ở mức tối thiểu dành cho con người . Nghèo khiến người nghèo không có khả năng và quyền tự do để đạt cuộc sống mà họ mong muốn, hơn nữa họ còn thiếu cơ hội tham gia vào quá trình phát triển của cộng đồng . Xác định ngưỡng nghèo . Ngưỡng nghèo tuyệt đối . Ngưỡng nghèo tương đối . Thước đo chỉ số nghèo thông dụng . Các chỉ số đánh giá nghèo . Các nguyên nhân dẫn đến nghèo . 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Vốn tài nguyên thiên nhiên . Vốn tài chính . Vốn con người . Vốn vật chất . Sự cách biệt về mặt địa lý, cơ sở hạ tầng yếu . Vốn xã hội và vốn thể chế . Tóm tắt chương 1 . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Sơ lược về đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Phương pháp thống kê mô tả . Kiểm định sự khác biệt của giá trị trung bình và kiểm định quan hệ giữa các biến định tính . Tiêu chí phân tích nghèo . Cơ sở xác định nghèo . Nguồn số liệu . Mô hình kinh tế lượng . Các biến độc lập . Nhóm các nhân tố thuộc hộ gia đình-vốn con người. Nhóm nhân tố liên quan vốn tài nguyên thiên nhiên, vốn tài chính, vốn thể chế . Mô hình nghiên cứu . Tóm tắt chương 2 . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN . Tổng quan về tình trạng nghèo tại vùng nghiên cứu . Nghèo theo vị trí địa lý . Quan hệ giữa tình trạng nghèo với tuổi chủ hộ . Quan hệ giữa tình trạng nghèo với giới tính của chủ hộ . Quan hệ giữa tình trạng nghèo với tình trạng học vấn của hộ . 45 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Quan hệ giữa tình trạng nghèo với tỷ lệ người phụ thuộc . Quan hệ giữa tình trạng nghèo với thành phần dân tộc của hộ. Quan hệ giữa tình trạng nghèo với nghề nghiệp chính và tình trạng việc làm của chủ hộ. Quan hệ giữa tình trạng nghèo với tài sản-đất đai của hộ gia đình. Quan hệ giữa tình trạng nghèo với khả năng tiếp cận tín dụng của hộ . Quan hệ giữa tình trạng nghèo với các đặc điểm hạ tầng cơ sở . Kết quả ước lượng tham số mô hình logistic đánh giá tác động của các nhân tố nghèo của Vùng kinh tế trọng điểm vùng ĐBSCL . Thảo luận chính sách . Giới hạn nghiên cứu . 69 Tài liệu tham khảo Phụ lục TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT AusAID The Australian Government Overseas Aid Program BCPTVN Báo cáo phát triển Việt Nam ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ESCAP Economic and Social Commission for Asia and the Pacific GDP Gross Domestic Product LĐTBXH Lao động thương binh xã hội MDPA Dự án Phân tích hiện trạng nghèo đói ở ĐBSCL PPA Đánh giá nghèo đói có sự tham gia của cộng đồng PTF Nhóm hành động chống đói nghèo TCTK Tổng cục thống kê UNDP Chương trình phát triển Liên Hiệp Quốc VHLSS Vietnam Household Living Standards Survey (Điều tra mức sống hộ gia đình) VKTTĐVĐBSCL Vùng kinh tế trọng điểm vùng ĐBSCL WB World Bank TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Phương pháp Trích rút dữ liệu Bảng 2. Mô tả biến và dấu kỳ vọng Bảng 3. Tỷ lệ nghèo theo khu vực Bảng 3. Tỷ lệ nghèo theo vị trí địa lý Bảng 3. Tuổi chủ hộ bình quân của Vùng và cả nước Bảng 3. Tỷ lệ nghèo, số năm đi học trung bình theo giới tính Bảng 3. Trình độ giáo dục phân theo nhóm hộ Bảng 3. Tỷ lệ phụ thuộc của hộ theo khu vực Bảng 3. Tỷ lệ hộ nghèo và chi tiêu bình quân theo dân tộc Bảng 3. Tỷ lệ hộ nghèo phân theo dân tộc và khu vực Bảng 3. Tỷ lệ bằng cấp cao nhất của chủ hộ theo dân tộc Bảng 3. Tình trạng việc làm, nhóm ngành, loại công việc của chủ hộ phân theo nhóm hộ và khu vực Bảng 3. Tình trạng nhà ở của hộ Bảng 3. Diện tích đất sản xuất trung bình của hộ phân theo khu vực Bảng 3. Nguồn vốn vay của hộ Bảng 3. Tỷ lệ hộ nghèo tiếp cận được hạ tầng cơ sở, các dịch vụ và chi tiêu bình quân của hộ theo cấp tỉnh Bảng 3. Kết quả hồi quy logistic Bảng 3. Mô phỏng xác suất nghèo của hộ gia đình TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 1. Sự biến động giữa thu nhập và chi tiêu Hình 3. Mục đích sử dụng các khoản vay của hộ TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long (VKTTĐVĐBSCL) được thành lập theo quyết định số 492/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành ngày 16/04/2009 bao gồm 4 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là: Cần Thơ, An Giang, Kiên Giang và Cà Mau. VKTTĐVĐBSCL có vai trò, vị trí đối với vùng đồng bằng sông Cửu Long như sau: - Vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục là trung tâm lớn về sản xuất lúa gạo, nuôi trồng, đánh bắt và chế biến thủy sản, có đóng góp lớn vào xuất khẩu nông thủy sản của cả nước.Ngoài ra, Vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long còn đóng vai trò quan trọng trong chuyển giao công nghệ sinh học, cung cấp giống, các dịch vụ kỹ thuật, chế biến v à xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp cho cả vùng đồng bằng sông Cửu Long. - Là trung tâm năng lượng lớn của cả nước với ba trung tâm điện lực Ô Môn, Cà Mau, Kiên Lương với tổng công suất khoảng 9.400 MW và cung cấp khí đốt từ các mỏ khí Tây Nam. - Là trung tâm dịch vụ (giáo dục – đào tạo, y tế, khoa học – công nghệ, thương mại.) – du lịch lớn của cả nước. - Là cầu nối trong hội nhập kinh tế khu vực và giữ vị quan trọng về quốc phòng an ninh của đất nước. Mặc dù có vai trò to lớn như vậy trong vùng đồng bằng sông Cửu Long, nhưng VKTTĐVĐBSCL là vùng kinh tế trọng điểm được hình thành muộn nhất của cả nước, trong đó số lượng người dân sống bằng nghề nông vẫn còn chiếm tỷ trọng lớn, một lượng lớn người dân vẫn còn sống trong cảnh nghèo khổ của vùng này tập trung ở một số huyện như: Thốt Nốt (Cần Thơ); Tịnh Biên, Tri Tôn (An Giang); U Minh Thượng, An Minh (Kiên Giang), U Minh Hạ (Cà Mau)… Từ các đặc điểm trên, đã cho thấy sự cần thiết của một nghiên cứu về tình trạng nghèo đói của VKTTĐVĐBSCL. Từ kết quả nghiên cứu có thể rút ra giải TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trang 2 pháp, chính sách cần thiết cho việc xóa đói giảm nghèo của vùng kinh tế trọng điểm vùng, góp phần chung vào sự phát triển của nó. Đây là cơ sở để chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến nghèo đói vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2006 - 2008”. Vấn đề xoá đói, giảm nghèo là một chủ trương lớn, là sự quan tâm hàng đầu của Đảng, nhà nước trong nhiều thập kỷ qua.Đây vấn đề luôn được coi là mục tiêu xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc nhìn lại hai thập kỷ qua cho thấy Việt Nam đã đạt được những thành tựu ấntượng trong giảm nghèo. Tăng trưởng kinh tế diễn ra trên diện rộng đã đem lại những cải thiện đáng kể về chất lượng cuộc sống cho hầu hết người dân.