Luận văn thạc sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn chính sách kế toán của các doanh nghiệp sản xuất phần mềm trên địa bàn tp hcm

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn chính sách kế toán của các doanh nghiệp sản xuất phần mềm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Hoàng Tâm Vân Anh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Ngọc Toàn
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Sự Lựa Chọn Chính Sách Kế Toán Của Các Doanh Nghiệp Sản Xuất Phần Mềm Trên Địa Bàn Tp. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN CSKT CỦA CÁC DN TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng việc lựa chọn CSKT
• 1.2. Các nghiên cứu trên thế giới
• 1.3. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.4. Khe hổng nghiên cứu
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SỰ LỰA CHỌN CSKT
• 2.1. Tổng quan về CSKT và sự lựa chọn CSKT
• 2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn CSKT của DN
• 2.3. Đặc điểm DN sản xuất phần mềm ảnh hưởng đến việc lựa chọn CSKT
• 2.4. Mô hình nghiên cứu
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu và quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Quy trình nghiên cứu
• 3.4. Mô hình hồi quy
• 3.5. Thiết kế nghiên cứu
• 3.6. Mẫu nghiên cứu
• 3.7. Thu thập dữ liệu
• 3.8. Quy trình phân tích dữ liệu
• 3.9. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả phỏng vấn chuyên gia
• 4.2. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 4.2.1. Mô tả mẫu
• 4.2.2. Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s alpha
• 4.2.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.2.4. Phân tích tương quan
• 4.2.5. Phân tích hồi quy đa biến
• 4.2.6. Kiểm định các giả thiết cần thiết trong mô hình phân tích hồi quy
• 4.3. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với DN sản xuất phần mềm
• 5.2. Đối với cơ quan quản lý nhà nước
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4. Kết luận chương 5
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng chính sách kế toán doanh nghiệp phần mềm

Chính sách kế toán doanh nghiệp phần mềm là một yếu tố quan trọng trong việc cung cấp thông tin tài chính chính xác và đáng tin cậy. Việc lựa chọn chính sách kế toán phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp luật mà còn tối ưu hóa lợi ích tài chính. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn chính sách kế toán của các doanh nghiệp sản xuất phần mềm tại TP. Hồ Chí Minh.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chính sách kế toán doanh nghiệp

Chính sách kế toán doanh nghiệp là tập hợp các quy định và phương pháp mà doanh nghiệp áp dụng để ghi nhận và báo cáo các giao dịch tài chính. Vai trò của chính sách này là cung cấp thông tin tài chính chính xác, hỗ trợ quản lý tài chính và đảm bảo tuân thủ các chuẩn mực kế toán.

1.2. Tại sao nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán là cần thiết để hiểu rõ hơn về cách thức mà các yếu tố bên ngoài và bên trong tác động đến quyết định của doanh nghiệp. Điều này giúp cải thiện chất lượng báo cáo tài chính và tăng cường độ tin cậy của thông tin tài chính.

II. Các thách thức trong việc lựa chọn chính sách kế toán doanh nghiệp phần mềm

Việc lựa chọn chính sách kế toán không phải là một quá trình đơn giản. Doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức, từ việc tuân thủ các quy định pháp luật đến việc tối ưu hóa lợi ích tài chính. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến quyết định cuối cùng của doanh nghiệp trong việc áp dụng chính sách kế toán.

2.1. Thách thức từ quy định pháp luật

Doanh nghiệp sản xuất phần mềm phải tuân thủ các quy định pháp luật về kế toán, điều này có thể gây khó khăn trong việc lựa chọn chính sách kế toán phù hợp. Sự thay đổi liên tục của các quy định cũng tạo ra áp lực cho doanh nghiệp.

2.2. Áp lực từ thị trường và cạnh tranh

Thị trường phần mềm ngày càng cạnh tranh, doanh nghiệp cần phải lựa chọn chính sách kế toán giúp tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro tài chính. Áp lực từ các đối thủ cạnh tranh có thể dẫn đến những quyết định không hợp lý trong việc lựa chọn chính sách kế toán.

III. Phương pháp nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán

Để nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán, một phương pháp nghiên cứu hỗn hợp sẽ được áp dụng. Phương pháp này kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về vấn đề.

3.1. Nghiên cứu định tính

Nghiên cứu định tính sẽ được thực hiện thông qua phỏng vấn các chuyên gia trong lĩnh vực kế toán và tài chính. Điều này giúp thu thập thông tin sâu sắc về các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán.

3.2. Nghiên cứu định lượng

Nghiên cứu định lượng sẽ sử dụng các bảng khảo sát để thu thập dữ liệu từ các doanh nghiệp sản xuất phần mềm. Phân tích dữ liệu sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự lựa chọn chính sách kế toán.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn rõ ràng về các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán của doanh nghiệp phần mềm. Những phát hiện này có thể được áp dụng để cải thiện chất lượng báo cáo tài chính và tối ưu hóa quy trình quản lý tài chính.

4.1. Phân tích kết quả từ nghiên cứu định tính

Kết quả từ nghiên cứu định tính sẽ giúp xác định các nhân tố chính ảnh hưởng đến chính sách kế toán, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho doanh nghiệp trong việc lựa chọn chính sách phù hợp.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các doanh nghiệp có thể áp dụng những phát hiện từ nghiên cứu để điều chỉnh chính sách kế toán của mình, từ đó nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và tăng cường độ tin cậy của thông tin tài chính.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn chính sách kế toán của doanh nghiệp phần mềm. Việc hiểu rõ các nhân tố này sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc áp dụng chính sách kế toán.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các phát hiện chính từ nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như quy định pháp luật, áp lực từ thị trường và đặc điểm doanh nghiệp đều có ảnh hưởng lớn đến sự lựa chọn chính sách kế toán.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về ảnh hưởng của công nghệ đến chính sách kế toán, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp phần mềm tại Việt Nam, đặc biệt là tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc lựa chọn chính sách kế toán (CSKT) phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin tài chính trung thực và hữu ích cho các bên liên quan. Theo ước tính, ngành sản xuất phần mềm đang trở thành mũi nhọn chiến lược phát triển kinh tế Việt Nam với nhiều ưu đãi thuế và chính sách hỗ trợ từ Chính phủ. Tuy nhiên, sự đa dạng trong lựa chọn CSKT của các doanh nghiệp (DN) sản xuất phần mềm dẫn đến chất lượng báo cáo tài chính (BCTC) có sự khác biệt đáng kể, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và quản lý rủi ro.

Luận văn tập trung nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn CSKT của các DN sản xuất phần mềm trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2015-2016. Mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về CSKT, xác định và đánh giá các nhân tố tác động, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng BCTC. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ DN lựa chọn CSKT phù hợp, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý nhà nước trong công tác thanh tra, giám sát.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên bốn lý thuyết nền tảng để giải thích các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn CSKT:

• Lý thuyết bất cân xứng thông tin và tín hiệu: Giải thích sự khác biệt về thông tin giữa nhà quản lý và các bên liên quan, từ đó nhà quản lý có thể lựa chọn CSKT nhằm cung cấp tín hiệu tích cực hoặc che giấu thông tin tiêu cực.
• Lý thuyết ủy nhiệm: Phân tích mối quan hệ giữa cổ đông (bên ủy nhiệm) và nhà quản lý (bên được ủy nhiệm), trong đó nhà quản lý có thể điều chỉnh CSKT để tối đa hóa lợi ích cá nhân hoặc DN.
• Lý thuyết chi phí chính trị: Đề cập đến chi phí mà DN phải chịu do áp lực từ các nhóm bên ngoài, dẫn đến việc lựa chọn CSKT nhằm giảm thiểu chi phí này và duy trì hình ảnh tích cực.
• Lý thuyết dự phòng: Nhấn mạnh sự phù hợp của CSKT với đặc điểm ngành nghề và môi trường hoạt động của DN, cho thấy CSKT không thể áp dụng đồng nhất cho tất cả DN.

Bốn khái niệm chính được nghiên cứu gồm: nhu cầu thông tin, hình ảnh DN, sự ghi nhận kế toán và đặc điểm DN sản xuất phần mềm. Mô hình nghiên cứu được xây dựng với biến phụ thuộc là sự lựa chọn CSKT và bốn biến độc lập tương ứng với các nhân tố trên.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng. Phương pháp định tính bao gồm tổng hợp lý thuyết, phân tích văn bản pháp luật, phỏng vấn chuyên gia để xây dựng thang đo cho các biến nghiên cứu. Phương pháp định lượng sử dụng bảng câu hỏi khảo sát với mẫu gồm 100 kế toán viên và kiểm toán viên phụ trách DN sản xuất phần mềm tại TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2015-2016.

Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS qua các bước: kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc nhân tố, phân tích tương quan Pearson và hồi quy đa biến để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự lựa chọn CSKT. Quy trình nghiên cứu được thực hiện theo các bước từ xây dựng mô hình, thu thập dữ liệu đến phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhu cầu thông tin: Kết quả hồi quy cho thấy nhu cầu thông tin của các cổ đông, ban quản lý và chủ nợ có tác động tích cực và mạnh mẽ đến sự lựa chọn CSKT với hệ số hồi quy chuẩn hóa khoảng 0.35, mức ý nghĩa p < 0.01. Điều này phản ánh DN sản xuất phần mềm lựa chọn CSKT nhằm đáp ứng yêu cầu thông tin đa dạng của các bên liên quan.

2. Hình ảnh doanh nghiệp: Nhân tố hình ảnh DN có ảnh hưởng tích cực với hệ số khoảng 0.30 (p < 0.05). DN chú trọng xây dựng hình ảnh tốt trong mắt cổ đông, ngân hàng và cơ quan quản lý để thu hút vốn và giảm chi phí chính trị.

3. Sự ghi nhận kế toán: Tác động của sự ghi nhận kế toán đến lựa chọn CSKT cũng được xác nhận với hệ số khoảng 0.25 (p < 0.05). DN lựa chọn CSKT nhằm phản ánh trung thực và hợp lý đặc điểm nguồn lực, đồng thời tuân thủ các chuẩn mực kế toán và luật thuế.

4. Đặc điểm DN sản xuất phần mềm: Đây là nhân tố mới được bổ sung, có tác động tích cực đáng kể với hệ số khoảng 0.28 (p < 0.05). Đặc điểm ngành nghề như cấu thành giá thành chủ yếu là chi phí nhân công, chính sách ưu đãi thuế đặc thù ảnh hưởng đến việc lựa chọn CSKT nhằm tối ưu hóa lợi ích thuế và tài chính.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước trước đây, đồng thời làm rõ hơn vai trò của đặc điểm ngành nghề trong lựa chọn CSKT. Ví dụ, các DN sản xuất phần mềm tại TP. Hồ Chí Minh tận dụng ưu đãi thuế TNDN 10% trong 15 năm và miễn thuế GTGT, từ đó lựa chọn thời điểm ghi nhận doanh thu và phân bổ chi phí phù hợp để tối đa hóa lợi ích thuế. Biểu đồ hồi quy đa biến minh họa mức độ tác động của từng nhân tố, trong đó nhu cầu thông tin và hình ảnh DN là hai nhân tố có ảnh hưởng lớn nhất.

So với các nghiên cứu trước đây tập trung rộng rãi trên nhiều ngành, nghiên cứu này tập trung vào ngành sản xuất phần mềm giúp kết quả chính xác và có tính ứng dụng cao hơn. Kết quả cũng cho thấy sự cần thiết của việc xây dựng CSKT phù hợp với đặc điểm ngành nghề và môi trường pháp lý hiện hành nhằm nâng cao chất lượng BCTC.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch thông tin: DN cần xây dựng hệ thống kế toán và báo cáo tài chính đáp ứng đầy đủ nhu cầu thông tin của cổ đông, chủ nợ và các bên liên quan nhằm nâng cao độ tin cậy và minh bạch. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; Chủ thể: Ban giám đốc và phòng kế toán.

2. Xây dựng chính sách kế toán phù hợp với đặc điểm ngành: DN nên thiết kế CSKT dựa trên đặc điểm chi phí nhân công và ưu đãi thuế ngành phần mềm, lựa chọn phương pháp ghi nhận doanh thu và phân bổ chi phí hợp lý để tối ưu hóa lợi ích tài chính. Thời gian: 12 tháng; Chủ thể: Ban quản trị và chuyên gia tư vấn thuế.

3. Đào tạo và nâng cao trình độ kế toán viên: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về CSKT ngành phần mềm và cập nhật các quy định pháp luật mới nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và thái độ tích cực trong việc áp dụng CSKT. Thời gian: liên tục; Chủ thể: DN và các tổ chức đào tạo.

4. Tăng cường giám sát và hỗ trợ từ cơ quan quản lý: Cơ quan thuế và các đơn vị kiểm tra cần xây dựng hướng dẫn cụ thể về CSKT ngành phần mềm, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm đảm bảo DN tuân thủ đúng quy định, nâng cao chất lượng BCTC. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: Cơ quan thuế, Sở Kế hoạch và Đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo DN sản xuất phần mềm: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn CSKT, từ đó xây dựng chính sách kế toán phù hợp nhằm tối ưu hóa lợi ích và nâng cao uy tín DN.

2. Kế toán viên và kiểm toán viên: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để áp dụng và kiểm tra CSKT trong ngành phần mềm, đảm bảo tính trung thực và hợp lý của BCTC.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và thuế: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, hướng dẫn và giám sát CSKT ngành phần mềm, góp phần nâng cao chất lượng quản lý tài chính và thuế.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kế toán, tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình nghiên cứu, phương pháp luận và kết quả thực nghiệm liên quan đến CSKT trong ngành công nghệ thông tin.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao ngành sản xuất phần mềm cần nghiên cứu riêng về CSKT?
   Ngành sản xuất phần mềm có đặc điểm chi phí chủ yếu là nhân công và chi phí sản xuất chung, khác biệt với các ngành sản xuất truyền thống. Ngoài ra, DN được hưởng nhiều ưu đãi thuế đặc thù, do đó CSKT cần được thiết kế phù hợp để phản ánh chính xác tình hình tài chính và tối ưu hóa lợi ích.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến sự lựa chọn CSKT của DN sản xuất phần mềm?
   Nhu cầu thông tin của các bên liên quan và hình ảnh DN là hai nhân tố có tác động mạnh nhất, theo sau là sự ghi nhận kế toán và đặc điểm DN sản xuất phần mềm.

3. Làm thế nào để DN tận dụng ưu đãi thuế trong lựa chọn CSKT?
   DN có thể lựa chọn thời điểm ghi nhận doanh thu và phân bổ chi phí phù hợp theo quy định pháp luật để kéo dài thời gian hưởng ưu đãi thuế, đồng thời đảm bảo tuân thủ các chuẩn mực kế toán và luật thuế.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để đánh giá các nhân tố ảnh hưởng?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp phân tích định tính qua phỏng vấn chuyên gia và phân tích định lượng bằng kỹ thuật phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy đa biến trên dữ liệu khảo sát 100 mẫu.

5. Làm thế nào các cơ quan quản lý có thể sử dụng kết quả nghiên cứu này?
   Kết quả cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng hướng dẫn, chính sách và quy trình kiểm tra, giám sát CSKT ngành phần mềm, từ đó nâng cao chất lượng BCTC và hiệu quả quản lý thuế.

Kết luận

• Luận văn đã xác định và kiểm định bốn nhân tố chính ảnh hưởng đến sự lựa chọn CSKT của DN sản xuất phần mềm tại TP. Hồ Chí Minh gồm: nhu cầu thông tin, hình ảnh DN, sự ghi nhận kế toán và đặc điểm DN sản xuất phần mềm.
• Nhu cầu thông tin và hình ảnh DN là hai nhân tố có tác động mạnh nhất, phản ánh vai trò quan trọng của các bên liên quan và uy tín DN trong việc lựa chọn CSKT.
• Đặc điểm ngành nghề và ưu đãi thuế đặc thù tạo ra sự khác biệt trong lựa chọn CSKT so với các ngành khác, góp phần tối ưu hóa lợi ích tài chính cho DN.
• Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng đảm bảo tính khoa học và thực tiễn của kết quả nghiên cứu.
• Các đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng BCTC và hỗ trợ DN lựa chọn CSKT phù hợp được xây dựng dựa trên kết quả nghiên cứu.

Next steps: Triển khai các giải pháp đào tạo, hoàn thiện chính sách và tăng cường giám sát trong vòng 1-2 năm tới. Các DN và cơ quan quản lý được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

Call to action: Các DN sản xuất phần mềm, kế toán viên, kiểm toán viên và cơ quan quản lý hãy tham khảo và áp dụng các khuyến nghị trong luận văn nhằm nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và phát triển bền vững ngành công nghiệp phần mềm tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả đã trình bày tổng quan các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam có liên quan đến sự lựa chọn CSKT trong DN. Qua đó, có thể thấy đây là một chủ đề rất được quan tâm bởi các nhà nghiên cứu. Phần lớn các nghiên cứu trước đây thường tập trung phân tích vào ảnh hưởng của một nhóm nhân tố riêng biệt và đối tượng nghiên cứu thường bao quát, diện rộng mà không chú trọng vào đặc điểm ngành nghề riêng biệt của DN. Do đó, tác giả nhận thấy cần phải có một công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn CSKT của một ngành nghề cụ thể, mà ở đây tác giả lựa chọn DN sản xuất phần mềm vốn là ngành nghề trọng điểm đang được khuyến khích đầu tư và phát triển.

Chương tiếp theo tác giả trình bày các khái niệm và cơ sở lý thuyết nền tảng, từ đó kết hợp với tổng quan các nghiên cứu đã nêu trên để xây dựng mô hình nghiên cứu cho luận văn. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 15 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SỰ LỰA CHỌN CSKT 2. Tổng quan về CSKT và sự lựa chọn CSKT  Khái niệm chính sách Từ điển bách khoa Việt Nam (2002) đã đưa ra khái niệm về chính sách như sau: “Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ. Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó.

Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa…” Theo James Anderson (2003): “Chính sách là một quá trình hành động có mục đích theo đuổi bởi một hoặc nhiều chủ thể trong việc giải quyết các vấn đề mà họ quan tâm”. Như vậy, có thể hiểu: Chính sách là các nguyên tắc, phương pháp cụ thể được thực hiện bởi một hoặc nhiều chủ thể trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể để giải quyết vấn đề thuộc phạm vi thẩm quyền của người đó.  Khái niệm chính sách kế toán Theo VAS 29 (2005): “Chính sách kế toán là các nguyên tắc, cơ sở và phương pháp kế toán cụ thể được DN áp dụng trong việc lập và trình bày BCTC”. Định nghĩa về chính sách kế toán của VAS cũng tương tự như định nghĩa được đưa ra bởi IAS 8 (2003): “Chính sách kế toán bao gồm các nguyên tắc, cơ sở, hướng dẫn, quy định luật lệ và các thực tiễn đặc biệt được DN áp dụng trong việc lập và trình bày BCTC”.

 Sự lựa chọn CSKT Từ những định nghĩa bên trên, sự lựa chọn CSKT được hiểu là việc lựa chọn có cân nhắc nằm trong khuôn khổ của chuẩn mực kế toán về các nguyên tắc, cơ sở và phương pháp kế toán cụ thể mà DN có thể áp dụng trong việc lập và trình bày BCTC nhằm đạt được mục tiêu nhất định (Szilveszter Fekete, 2010). TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 16 Việc lựa chọn, áp dụng CSKT được quy định khác nhau mỗi quốc gia nhưng về căn bản vẫn dựa trên quy định của IAS 8 như sau:  Trước tiên, cần căn cứ vào các chuẩn mực và hướng dẫn quy định hiện hành. Một số chính sách kế toán được xem như những nguyên tắc được thừa nhận và bắt buộc DN phải tuân thủ. Một số CSKT thì DN được lựa chọn như phương pháp khấu hao, phương pháp tính giá vốn công trình, phương pháp tính giá hàng tồn kho.

Việc lựa chọn và áp dụng các phương pháp khác nhau sẽ tác động đến thông tin trình bày trên BCTC khác nhau, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp  Nếu không có các chuẩn mực hay hướng dẫn thì xem xét đến yêu cầu và các hướng dẫn đối với các vấn đề tương tự về các khái niệm, tiêu chuẩn ghi nhận, cách xác định tài sản, nợ phải trả, thu nhập và chi phí trong các quy định chung cho việc lập và trình bày BCTC  Ban giám đốc có thể xem xét đến các chính sách của tổ chức khác có cùng đặc điểm với DN mình để xây dựng các nguyên tắc, phương pháp và các thực hành được chấp nhận trong cùng ngành.  Vai trò của CSKT Đối với nhà quản trị: CSKT là công cụ đắc lực của nhà quản trị trong quá trình quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như kiểm soát, điều chỉnh lợi nhuận mong muốn của doanh nghiệp. Bên cạnh hướng đến mục tiêu chung của toàn doanh nghiệp, nhà quản trị cũng cân nhắc đến các lợi ích bản thân, tìm cách đề ra CSKT sao cho thỏa mãn được mục tiêu đó. Điều này thể hiện khá rõ qua lý thuyết ủy nhiệm được nghiên cứu ở phần sau.

Đối với người hành nghề kế toán, kiểm toán: kế toán viên xử lý thông tin, số liệu và trình bày BCTC căn cứ theo CSKT mà DN đã lựa chọn, bên cạnh đó cũng góp phần đề xuất với nhà quản trị các CSKT phù hợp với mục tiêu của DN; kiểm toán viên căn cứ vào CSKT để kiểm tra, phân tích số liệu, thông tin trên BCTC do kế toán viên cung cấp từ đó đưa ra các ý kiến cho rằng CSKT đã phù hợp với quy định chuẩn mực hiện hành hay chưa TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 17 Đối với cơ quan thuế: CSKT là căn cứ để cơ quan thuế kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý các thông tin công bố trên BCTC từ đó ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật về tài chính, kế toán. Đối với chủ đầu tư, ngân hàng, tổ chức tín dụng: CSKT là cơ sở xem xét khả năng, tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư cũng như cho vay. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn CSKT của DN  Nhu cầu thông tin Kế toán cung cấp thông tin quan trọng cho các cổ đông, chủ sở hữu cũng như ban quản lý và điều hành dự án phần mềm nhằm đưa ra các định hướng đường lối phát triển DN, giúp cho việc kiểm soát hoạt động sản xuất hiệu quả. Bên cạnh đó, các chủ nợ vay cũng cần nắm thông tin của DN để kiểm soát, rà soát hoạt động cho vay hiệu quả.

Như vậy, việc đề ra CSKT cần căn cứ trên nhu cầu thông tin của các bên liên quan là cơ sở thông tin để họ đưa ra các quyết định kinh tế hiệu quả. Bosnyák (2003) và Szilveszter Fekete (2010) cũng đã thực hiện các nghiên cứu chứng minh được sự ảnh hưởng của nhân tố này.  Hình ảnh doanh nghiệp Các thông tin cung cấp trên BCTC không chỉ phục vụ nhu cầu thông tin cho nhà quản lý hay cổ đông trong việc điều hành, quản lý DN mà còn là cơ sở để tạo nên hình ảnh của DN đối với cơ quan ban ngành, quần chúng (nghiên cứu của Watts và Zimmerman 1990), với các cổ đông hiện tại và tiềm năng (nghiên cứu của Christos Tzovas 2006), các đơn vị xin vay vốn, trợ cấp (Szilveszter Fekete 2010), …Sự lựa chọn CSKT phù hợp sẽ giúp cho DN được đánh giá tốt hơn, từ đó dễ dàng đạt được các mục tiêu đề ra. Bên cạnh việc tối đa hóa lợi ích của DN, nhà quản trị cũng như ban quản lý điều hành dự án cũng tìm cách tối đa lợi ích của bản thân sao cho có thể nâng cao mức lương, thưởng đặc biệt với các DN có chính sách thưởng tỷ lệ với lợi nhuận trên BCTC (nghiên cứu của Steven Young 1998, Michael J.Aitken và Janice A.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 18  Sự ghi nhận kế toán DN lựa chọn CSKT sao cho khi ghi nhận các nghiệp vụ kế toán có thể đạt được mục tiêu trong việc phản ánh tốt đặc điểm nguồn lực của tổ chức hay hướng đến việc phản ánh trung thực và hợp lý BCTC theo Luật kế toán cũng như tuân thủ các chuẩn mực. Bên cạnh đó, trình độ và sự chuyên nghiệp của kế toán viên cũng có tác động đến sự lựa chọn CSKT, giúp tránh các sai phạm nghiệm trọng dẫn đến những khoản phạt hành chính cho DN và hơn nữa là nhận được sự chấp nhận của kiểm toán viên và thanh tra thuế đối với BCTC của DN. Tuy nhiên, một số kế toán viên thường e ngại và có thái độ không ủng hộ với sự đổi mới do họ đã quen với kế toán truyền thống và cho rằng việc đối mới chỉ làm phức tạp hóa công tác kế toán DN. Do đó, thái độ cũng như kinh nghiệm của kế toán viên cũng có tác động đến việc xây dựng CSKT của DN.

Bosnyák (2003) và Szilveszter Fekete (2010) cũng đã thực hiện các nghiên cứu chứng minh được sự ảnh hưởng của nhân tố sự ghi nhận kế toán đến việc lựa chọn CSKT.  Đặc điểm ngành nghề kinh doanh Mặc dù việc xây dựng CSKT được xem là quan trọng, thiết yếu cho tất cả các DN nhưng mỗi DN tùy thuộc vào từng ngành nghề, đặc điểm lĩnh vực sản xuất kinh doanh cụ thể để xây dựng CSKT khác nhau sao cho đạt được mục tiêu, chiến lược DN đặt ra. Ví dụ, các DN kinh doanh dịch vụ có cách ghi nhận kế toán khác biệt so với DN sản xuất về doanh thu, giá vốn, các khoản thuế từ đó ảnh hưởng đến việc xây dựng CSKT khác nhau. Nhân tố này được tìm ra trong lý thuyết dự phòng nhưng chủ yếu được nghiên cứu sâu trong mảng kế toán quản trị bởi Otley (1980), Waterhouse và Tiessen (1978).

Đặc điểm DN sản xuất phần mềm ảnh hưởng đến việc lựa chọn CSKT  Khái niệm sản xuất phần mềm “Phần mềm (hay sản phẩm phần mềm) là một tập hợp gồm những câu lệnh hoặc chỉ thị được viết bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình, theo một trật tự xác TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 19 định, và các dữ liệu hay tài liệu liên quan nhằm thực hiện một số nhiệm vụ hay chức năng hoặc giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó” (Thông tư 16/2014/TT-BTC). “Sản phẩm phần mềm là phần mềm và tài liệu kèm theo được sản xuất và được thể hiện hay lưu trữ ở bất kỳ một dạng vật thể nào, có thể được mua bán hoặc chuyển giao cho đối tượng khác khai thác, sử dụng” (Nghị định số 71/2007/NĐ-CP)  Quy trình sản xuất phần mềm “Hoạt động sản xuất sản phẩm phần mềm đáp ứng đúng quy trình là hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có tư cách pháp nhân theo quy định pháp luật, tham gia thực hiện một hoặc nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất sản phẩm phần mềm nhằm tạo mới hoặc nâng cấp, chỉnh sửa, hoàn thiện sản phẩm phần mềm.