chương 1, luận án tập trung phân tích, tổng hợp các công trình nghiên cứu khoa học trong nước, cũng như nước ngoài viết về nhân cách, nhân cách văn hóa và những công trình nghiên cứu liên quan đến Lý Quang Diệu. Điều này làm nổi bật những đóng góp mới của luận án về nhân cách văn hóa Lý Quang Diệu Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI NHÂN CÁCH VĂN HÓA LÝ QUANG DIỆU Nội dung nghiên cứu ở chương 2 gồm các nội dung chính là: 9 Một là, lý luận cơ bản về nhân cách và nhân cách văn hóa. Đây chính là cơ sở lý luận cần thiết để tạo tiền đề nghiên cứu cho nội dung chính của luận án là nhân cách văn hóa. Từ cơ sở lý luận, luận án rút ra những nhận định khái quát về nhân cách và nhân cách văn hóa.
Đó cũng chính là cơ sở để luận án nghiên cứu về nhân cách văn hóa Lý Quang Diệu. Hai là, bối cảnh hình thành nhân cách văn hóa Lý Quang Diệu, bao gồm bối lịch sử, xã hội, bối cảnh gia đình, nền tảng giáo dục tạo nên một nhân cách văn hóa Lý Quang Diệu. Chƣơng 3: NHÂN CÁCH VĂN HÓA LÝ QUANG DIỆU XÉT TỪ GÓC ĐỘ QUAN HỆ GIA ĐÌNH VÀ XÃ HỘI Nội dung nghiên cứu ở chương 3 là những đặc trưng nhân cách xét từ góc độ quan hệ gia đình và xã hội. Môi trường gia đình (gia đình truyền thống gốc Hoa) và xã hội (những năm tháng Singapore dưới sự cai trị của người Anh, đến khi người Nhật chiếm đóng, những năm tháng học tập tại Anh…) là những yếu tố không thế thiếu, đã góp phần hình thành nhân cách văn hóa Lý Quang Diệu như: coi trọng gia đình, trân trọng, thủy chung với bạn đời, có trách nhiệm với con cái,… Chƣơng 4: NHÂN CÁCH VĂN HÓA LÝ QUANG DIỆU XÉT TỪ PHƢƠNG DIỆN MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO Nội dung nghiên cứu chính ở chương 4 là những đặc trưng nhân cách văn hóa xét từ phương diện một nhà lãnh đạo, góp phần tạo nên nhân cách văn hóa Lý Quang Diệu.
Những đặc trưng nhân cách này được thể hiện là một nhà lãnh đạo có tư duy, tầm nhìn, chiến lược; một nhà lãnh đạo có trách nhiệm với nhân dân; một nhà lãnh đạo có chiến lược về giáo dục hiện đại,. 10 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Vấn đề con người và nhân cách là những đề tài không còn mới với các nhà nghiên cứu, tuy nhiên “ngay cả khi tất cả các vấn đề khoa học đã được giải đáp thì bí ẩn con người vẫn chưa được đụng đến” [Hồ Sĩ Quý, 2007, tr. Nhân cách là vấn đề được nhiều nhà tư tưởng, nhà khoa học ở phương Đông và phương Tây quan tâm và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực khác nhau như: triết học, tâm lý học,. Trong nghiên cứu lý luận, nhân cách vốn là lĩnh vực nghiên cứu phức tạp, bởi nhân cách không chỉ là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học khác nhau mà còn có nhiều biến số tác động vào việc hình thành nhân cách.
Việc lý giải quá trình hình thành nhân cách bắt nguồn từ những yếu tố nào? Từ cơ chế sinh học, tâm lý hay từ xã hội đang biến đổi không ngừng, mà ở đó cá nhân vừa là chủ thể vừa là khách thể, đã hình thành nhiều khuynh hướng lý luận khác nhau trong việc giải quyết vấn đề nhân cách. Nghiên cứu về nhân cách một cá nhân cụ thể, cho đến nay đã có nhiều công trình đề cập đến. Luận án tổng hợp và hệ thống hóa một số công trình liên quan đến đề tài như sau: 1. Những công trình nghiên cứu đã đƣợc công bố 1.
Những công trình nghiên cứu về nhân cách nói chung Việc nghiên cứu về nhân cách theo xu hướng thực nghiệm hay lý luận từ lâu đã được các nhà nghiên cứu thảo luận rất sôi nổi trên các diễn đàn học thuật. Từ những năm 1970 – 1980 của thế kỷ XX, các nhà tâm lý học ở nhiều quốc gia đã phát triển các trào lưu nghiên cứu về nhân cách khá mạnh mẽ. Họ cho rằng nhân cách là toàn bộ những năng lực và phẩm chất xã hội, tâm sinh lý tạo thành một chỉnh thể, đóng vai trò chủ thể ý thức, tự đánh giá, tự khẳng định, tự điều chỉnh mọi hoạt động của mình một cách tích cực. Còn các nhà triết học duy vật biện chứng quan niệm nhân cách là tổng thể của ba thành tố cơ bản: tư chất di truyền, sinh học, tâm lý và sự tác động của những thành tố xã hội hình thành cái tôi cá nhân.
Nghiên cứu về nhân cách nói chung, theo 11 sự phân loại của chúng tôi, các công trình nghiên cứu tập trung vào các vấn đề sau: 1. Các lý thuyết về nhân cách 2. Nhân cách một số nhân vật lịch sử trên thế giới Thứ nhất, Các lý thuyết về nhân cách Cho đến nay, nhân cách là vấn đề được các nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm, nghiên cứu, đặc biệt là các nhà tâm lý học. Một số công trình lý thuyết về nhân cách phải kể đến của một số tác giả như: Richard A.
Kasschau; George Boeree; Barry D. Smith và Harold J. Hall, Gardner Lindzey; Jeffrey Magnavita… Trong Psychology: Exploring Behavior (năm 1985) (Dịch: Tâm lý học: khám phá hành vi), Richard A. Kasschau đã khái quát quan điểm của các nhà khoa học về nhân cách thành các lý thuyết: lý thuyết về các nét nhân cách; lý thuyết phân tâm học về nhân cách; lý thuyết học tập xã hội; lý thuyết nhân văn và thuyết Big Five - một lý thuyết hiện đại về nhân cách.
Trong công trình này, tác giả cho rằng mỗi loại lý thuyết khác nhau lại nhấn mạnh những yếu tố khác nhau quyết định đến quá trình hoạt động của nhân cách. Tác giả còn cho rằng, những mô tả lý luận về nhân cách đã tiến triển từ những lý thuyết ban đầu về nét nhân cách cho đến phân tâm học và thuyết hành vi rồi đến những lý thuyết “tự phát triển” về nhân cách. Sự phát triển này của các lý thuyết phân tâm học và lý thuyết về nét nhân cách thể hiện sự biến đổi từ việc quan tâm đến yếu tố di truyền như là yếu tố tác động vào nhân cách, đến việc nhấn mạnh lý thuyết hành vi, lý thuyết nhân văn, lý thuyết học tập xã hội… như là những ảnh hưởng của môi trường và sự nuôi dưỡng nhân cách. Còn George Boeree trong cuốn Theories of personality (năm 2006) (Dịch: Các học thuyết về nhân cách) đã khái quát các quan điểm nhân cách trong các học thuyết gắn liền với các tác giả có tên tuổi trong tâm lý học như: S.
Freud, Anna Freud, Alfred Adler, Karen Horney, Albert Ellis, B. 12 Skinner, Hans Eysenck, Albert Bandura, Gordon Allport, George Kelly, Abraham Maslow, Carl Rogers,… Trong đó George Boeree đã phân nhóm các nhà tâm lý học thành ba xu hướng chính: thứ nhất, tâm lý học phân tích (gồm S. Jung, Adler, Horney, Fromm); thứ hai, tâm lý học hành vi (gồm Eysenck, Skinner, Bandura); thứ ba, tâm lý học nhân văn, bao gồm cả tâm lý học hiện sinh (Maslow, Rogers, Kelly, Frankl). Trong khi đó, hai tác giả Barry D.
Smith và Harold J. Vetter giới thiệu các quan điểm về nhân cách trong Theories of personality (tác phẩm đã được Nguyễn Kim Dân dịch ra tiếng Việt năm 2005 là: Các học thuyết về nhân cách). Trong đó hai tác giả đề cập đến các thuyết: Thuyết phân tâm học (S. Freud); Tâm lý học bản ngã (Erik H.
Erikson và Heinz Hartmann); Tâm lý học phân tích (C. Jung); Học thuyết phân tích xã hội (Alfred Adler, Karen Horney, Erich Fromm và Harry Stack Sullivan); Học thuyết hiện tượng học - chủ nghĩa nhân văn (Carl Rogers và Abraham Maslow); Học thuyết học hỏi phản ứng - kích thích, Phương thức nghiên cứu hành vi (B. Skinner); Nhận thức, nhân cách và hành vi (George Kelly); Học tập và nhận thức xã hội; Học thuyết xử lý thông tin (Albert Bandura, Walter Mischel, Julian Rotter); Học thuyết hệ thống dựa trên cấu trúc (Raymond Cattell); Học thuyết hoạt trường (Hans Jurgen Eysenck, Kurt Lewin). Theo hai tác giả, bất cứ học thuyết nào cũng phải trả lời hai câu hỏi chính là: nhân cách đến từ đâu? và cơ chế hoặc quá trình nào giúp nó tồn tại và phát triển?.
Các tác giả còn cho rằng, các học thuyết đều mặc nhiên công nhận nhân cách có tính kế thừa và học hỏi tương đối, cả hai yếu tố đều có liên quan nhưng có sự khác nhau khi nhấn mạnh một trong hai yếu tố này. Theo các tác giả, trong suốt chiều dài lịch sử, người ta luôn xem nhân cách như một cấu trúc nội tại và như là một ý niệm hoặc hệ thống ý niệm. Nhân cách cũng có thể được xem như lĩnh vực tìm hiểu, trong đó có hai dạng tìm hiểu có thể đồng nhất hóa là: thứ nhất, nghiên cứu dựa trên học thuyết, dạng này tìm kiếm để kiểm tra những giả thuyết được tạo ra bởi 13 một học thuyết hình thức; thứ hai, những cuộc tìm kiếm dựa trên kinh nghiệm, có khuynh hướng làm những cuộc thăm dò trong thiên nhiên. Cũng đồng quan điểm với nhiều nhà khoa học nghiên cứu về nhân cách, các tác giả Calvin S.
Hall, Gardner Lindzey trong cuốn Theories of personality (năm 1978) (Dịch: Các học thuyết về nhân cách), đã giới thiệu những quan điểm về nhân cách trong tâm lý học cổ điển của Freud, trong tâm lý học đương đại, trong thuyết phân tích của Jung, trong tâm lý học xã hội của Adler, Fromm, Horney, Sullivan, học thuyết của Murray, học thuyết con người là trung tâm của Roger, các học thuyết tâm lý học hiện sinh, tâm lý học cá nhân của Allport, học thuyết yếu tố của Cattell… Hay Jeffrey Magnavita là một trong những học giả hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu nhân cách, với tác phẩm Theories of personality, contemporary approaches to the Science of Personality (năm 2002) (Dịch: Học thuyết về nhân cách, các cách tiếp cận đương đại đối với khoa học về nhân cách), đã mang đến một cái nhìn toàn diện về lịch sử phát triển các quan điểm về nhân cách, bắt đầu từ nền móng lịch sử với các mô hình học thuyết Hy Lạp cổ đại, sau đó đến những nỗ lực xây dựng khoa học tâm lý nửa sau thế kỷ XIX. Tác giả công trình cho rằng, sự hình thành các quan điểm khoa học nhân cách hiện đại bắt đầu từ Freud, sau đó là qua các công trình của học trò Freud và các cuộc tranh luận mà họ khơi ra.